II OSK 313/14

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2015-10-07

Skład orzekający: Leszek Kamiński, Anna Łuczaj, Mirosław Wincenciak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odmowa uzgodnienia projektu zmiany studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, w sytuacji gdy projekt dotyczy obszarów chronionych (park krajobrazowy, Natura 2000), powinna nastąpić w trybie art. 106 KPA, a zatem podlegać zażaleniu, czy też jest to rozstrzygnięcie, na które nie przysługuje środek zaskarżenia w postaci zażalenia?
Ratio decidendi
Odmowa uzgodnienia projektu zmiany studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, w sytuacji gdy projekt dotyczy obszarów chronionych (park krajobrazowy, Natura 2000), powinna nastąpić w trybie art. 106 KPA. W związku z tym, takie rozstrzygnięcie podlega zaskarżeniu w drodze zażalenia, a stwierdzenie jego niedopuszczalności przez Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska jest błędne. W konsekwencji, zaskarżony wyrok WSA i postanowienie GDOŚ podlegają uchyleniu.
Stan faktyczny
Gmina J. wystąpiła o uzgodnienie projektu zmiany Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska odmówił uzgodnienia ze względu na negatywny wpływ projektu na ochronę przyrody. Wójt Gminy J. wniósł zażalenie, które Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska uznał za niedopuszczalne, wskazując, że nie przysługuje od odmowy uzgodnienia zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Gminy na postanowienie GDOŚ. Gmina J. wniosła skargę kasacyjną.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie i zaskarżone postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] maja 2013 r. Zasądza od Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska na rzecz Gminy J. kwotę 350 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 7 października 2015 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Leszek Kamiński Sędziowie Sędzia NSA Anna Łuczaj (spr.) Sędzia del. WSA Mirosław Wincenciak Protokolant asystent sędziego Julia Słomińska po rozpoznaniu w dniu 7 października 2015 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Gminy J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 listopada 2013 r. sygn. akt IV SA/Wa 1710/13 w sprawie ze skargi Gminy J. na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia 1. uchyla zaskarżony wyrok i zaskarżone postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] maja 2013 r. nr [...], 2. zasądza od Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska na rzecz Gminy J. kwotę 350 (trzysta pięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Wyrokiem z dnia 5 listopada 2013 r., sygn. akt IV SA/Wa 1710/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Gminy J. na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] maja 2013 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia. W uzasadnieniu wyroku Sąd podał, że pismem z dnia [...] lutego 2013 r. Wójt Gminy J. wystąpił do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Rzeszowie z wnioskiem o uzgodnienie projektu zmiany Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy J. Pismem z dnia [...] lutego 2013 r. Regionalny Dyrektor wyraził stanowisko, w którym odmówił uzgodnienia przedłożonego projektu ze względu na negatywny wpływ jego postanowień na ochronę przyrody Jaślińskiego Parku Krajobrazowego oraz obszarów Natura 2000: Ostoja Jaślińska (PLH 180014), Beskid Niski (PLB 180002). W dniu 27 lutego 2013 r. Wójt Gminy J. skierował do Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska pismo zatytułowane zażalenie, zawierające zarzuty do powyższego stanowiska, podnosząc, że w jego ocenie na rozstrzygnięcie Regionalnego Dyrektora przysługuje zażalenie, a nie jak wskazano w pouczeniu skarga do sądu administracyjnego. Postanowieniem z dnia [...] maja 2013 r. Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska na podstawie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013, poz. 267, ze zm.) - po rozpoznaniu zażalenia Wójta Gminy J. na rozstrzygnięcie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Rzeszowie z dnia [...] lutego 2013r. (znak: [...]) odmawiające uzgodnienia projektu zmiany Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania J. - stwierdził niedopuszczalność zażalenia. Organ odwoławczy wskazał, iż w przedmiotowej sprawie rozstrzygnięcie podjęte przez Regionalnego Dyrektora nie zostało podjęte w trybie art. 106 k.p.a., a zatem nie służy od niego środek zaskarżenia w postaci zażalenia. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Wójt Gminy J. wniósł o uchylenie powyższego postanowienia. Skarżący wskazał, iż o ile przepisy ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody nie zawierają odrębnych regulacji dotyczących samej procedury uzgadniania, to art. 24 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym wprost stanowi, ze organy, o których mowa w art. 11 pkt 6 oraz art. 17 pkt 6 w zakresie swojej właściwości rzeczowej lub miejscowej opiniują i uzgadniają na swój koszt odpowiednio projekt studium lub projekt planu miejscowego. Uzgodnień zaś dokonuje się w trybie art. 106 k.p.a. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd przytoczył treść art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z zm.) oraz art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 270 ze zm.). W ocenie Sądu rozstrzygnięcie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska jest prawidłowe, albowiem rozstrzygnięcie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Rzeszowie odmawiające uzgodnienia projektu zmiany Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy Jaślisk nie zostało podjęte w trybie art. 106 k.p.a. i nie ma charakteru postanowienia. Stosownie do art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2012r. poz. 647 ze zm.) tylko organy administracji publicznej, o których mowa w art. 11 pkt 6 i 7 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym dokonują uzgodnień projektów studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy w trybie art. 106 k.p.a. Powołany zaś artykuł obejmuje zarząd województwa oraz wojewodę. Tym samym dokonanie uzgodnienia z innymi niż ww. organami następuje w odrębnym trybie. Uzgodnienie projektu studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy z Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska następuje na podstawie ustawy o ochronie przyrody. Sąd podniósł, iż materialną podstawę do podjęcia kwestionowanego stanowiska, z uwagi na obszar którego dotyczą założenia projektowanej zmiany Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy J., stanowią: art. 16 ust.7 oraz art. 30 ust. 3 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2009 r. Nr 151, poz. 1220 ze zm.). Pierwszy z tych przepisów wskazuje m. in. że projekty studiów uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin w części dotyczącej obszaru chronionego krajobrazu, wymagają uzgodnienia z właściwym regionalnym dyrektorem ochrony środowiska w zakresie ustaleń tych planów, mogących mieć negatywny wpływ na ochronę przyrody parku krajobrazowego. Drugi natomiast nakłada obowiązek analogicznego uzgodnienia w stosunku do istniejącego lub projektowanego obszaru Natura 2000 w zakresie negatywnego oddziaływania na obszar Natura 2000. Zdaniem Sądu GDOŚ zasadnie wskazał, iż powołane wyżej przepisy ustawy stanowiące o "uzgodnieniu" nie przewidują procedury uzgadniania projektu studiów uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego w trybie art. 106 k.p.a. Procedura przewidziana w art. 106 k.p.a. ma charakter szczególny i powinna być wszczynana jedynie wówczas, gdy przepis prawa materialnego wyraźnie tak stanowi. Sąd stwierdził, iż Wójt Gminy J. jest obowiązany zgodnie z przepisami ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody przekazać projekt zmiany studium do uzgodnienia w zakresie ochrony przyrody właściwemu regionalnemu dyrektorowi ochrony środowiska. Powyższe uzgodnienie projektu zmiany studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego ma charakter wiążący, jednak nie wymaga zainicjowania szczególnej procedury uzgadniania przewidzianej w art. 106 k.p.a. W skardze kasacyjnej Gmina J., reprezentowana przez r.pr. B. Z., zaskarżyła powyższy wyrok w całości. Wyrokowi zarzucono: 1. naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, 2. art. 106 k.p.a. poprzez uznanie, iż nie znajduje on zastosowania w sprawie. 3. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: - art. 16 ust.7, art. 30 ust. 3 ustawy o ochronie przyrody, poprzez uznanie iż stanowią one normy szczególne regulujące wyczerpująco tryb uzgodnień zmian projektu studium; - art. 11 oraz art. 24 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez uznanie, iż nie znajduje one zastosowania w sprawie. W oparciu o powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że uzgodnienie zmiany projektu Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy z organem ochrony środowiska jest wymagane na podstawie art. 16 ust. 7 i art. 30 ust. 3 ustawy z 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. 2009 r., Nr 151, poz. 1220 ze zm.), który stanowi, że projekty studiów uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin, miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, planów zagospodarowania przestrzennego województw oraz planów zagospodarowania przestrzennego morskich wód wewnętrznych, morza terytorialnego i wyłącznej strefy ekonomicznej w części dotyczącej istniejącego lub projektowanego obszaru Natura 2000 wymagają uzgodnienia z regionalnym dyrektorem ochrony środowiska w zakresie ustaleń tych planów, mogących znacząco negatywnie oddziaływać na obszar Natura 2000. Regionalny dyrektor ochrony środowiska został również wymieniony w art. 11 pkt 6 lit. j ustawy z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.) jako organ opiniujący rozwiązania przyjęte w projekcie studium. O ile jednak przepisy ustawy o ochronie przyrody nie zawierają odrębnych regulacji dotyczących samej procedury uzgadniania, to art. 24 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym wprost stanowi, że organy, o których mowa w art. 11 pkt 6 oraz art. 17 pkt 6, w zakresie swojej właściwości rzeczowej lub miejscowej, opiniują i uzgadniają, na swój koszt, odpowiednio projekt studium albo projekt planu miejscowego. Uzgodnień dokonuje się w trybie art. 106 Kodeksu postępowania administracyjnego. Strona skarżąca podkreśliła, że orzecznictwo sądów administracyjnych stoi na stanowisku iż uzgodnienie winno następować w trybie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Art. 24 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym mówi o organach wymienionych w art. 11 pkt 6 tej ustawy i warunek ten w odniesieniu do regionalnego dyrektora ochrony środowiska został spełniony z uwagi na wymienienie tego podmiotu w art. 11 pkt 6 lit. j ustawy. Bez znaczenia jest fakt, że regionalny dyrektor ochrony środowiska w tym przepisie ma uprawnienia organu opiniującego, a nie uzgadniającego. Stosowanie odmiennej wykładni i poszukiwanie trybu dokonywania uzgodnienia w ustawie o samorządzie gminnym nie znajduje uzasadnienia wobec literalnego brzmienia art. 24 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, jak również wprowadza niejednolitość w procedurze uzyskiwania przez gminę - wymaganych przepisami - stanowisk. Skoro przedmiotem rozstrzygnięcia była odmowa uzgodnienia projektu zmian studium, to nie może być stosowany tryb z art. 98 ustawy o samorządzie gminnym, a wskazany w art. 24 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Uzgodnienie dotyczyło bowiem projektu zmiany studium, a nie uchwały lub zarządzenia podjętego przez organ. Nie jest to rozstrzygnięcie nadzorcze lecz akt nadzoru - środek korygujący stanowisko zajęte w trybie art. 89 ustawy o samorządzie gminnym, a zestawienie treści przepisów art. 98 ust. 1 i ust. 3 u.s.g., nie uzasadnia twierdzenia, że dotyczy on również stanowiska zajętego w trybie art. 89 tej ustawy. Skoro art. 98 ust. 3 zd. 2 nie wymienia stanowiska zajętego w trybie art. 89 u.s.g. wśród aktów, których podstawą do wniesienia skargi jest uchwała lub zarządzenie organu, który podjął uchwalę lub zarządzenie albo którego dotyczy rozstrzygnięcie nadzorcze, to przepis ten nie może być stosowany do rozstrzygnięcia objętego skargą. Zatem odmowa winna nastąpić poprzez wydanie postanowienia z art. 106 k.p.a., które podlega zaskarżeniu w drodze zażalenia. Procedurę normującą zmianę studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy zawierają regulacje u.p.z.p. Obowiązek współdziałania organu opracowującego projekt zmiany studium z regionalnym dyrektorem ochrony środowiska wynika z art. 11 pkt 6 lit. j w związku z art. 27 u.p.z.p. W myśl tych unormowań wójt występuje o opinię dotyczącą rozwiązań przyjętych w projekcie studium do regionalnego dyrektora ochrony środowiska. Normę przewidującą współdziałanie tych organów zawiera także art. 16 ust. 7 i art. 30 ust. 3 ustawy o ochronie przyrody. Przepisy te zobowiązują organ opracowujący zmiany aktów planistycznych, aby uzgodniły z właściwym miejscowo regionalnym dyrektorem ochrony środowiska zmiany tych planów, jeżeli mogą one wpływać negatywnie na strefy chronione przepisami u.o.p. tj. park krajobrazowy i obszar Natura 2000. Zdaniem strony skarżącej z zestawienia tych przepisów płynie wniosek, że ustawodawca przewiduje dwie różniące się względem siebie formy współdziałania organów w ramach procedury dotyczącej studium, tj. tryb opinii oraz tryb uzgodnienia. W świetle stanowiska nauki prawa i orzecznictwa sądowego, tryb sporządzenia opinii nie ma charakteru wiążącego w odróżnieniu od trybu przewidującego obowiązek uzgodnienia projektu studium. RDOŚ działa w trybie uzgodnienia w sytuacji określonej w art. 16 ust. 7 i art. 30 ust. 3 u.o.p., czyli wówczas, gdy zmiany zawarte w projekcie studium lub jego części mogą mieć negatywny wpływ na ochronę przyrody parku krajobrazowego, jego otuliny lub mogą mieć znacząco negatywny wpływ na obszar Natura 2000. W pozostałych sytuacjach, a więc w szczególności wówczas, gdy projekt nie ingeruje w wymienione obszary chronione, organ ochrony środowiska wyrażać będzie na temat projektu zmiany studium wyłącznie niewiążącą opinię. Strona podkreśliła, że w sprawie objętej skargą przedmiotem rozstrzygnięcia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska było uzgodnienie projektu zmian studium, zatem winno to nastąpić w trybie art. 106 k.p.a., a nie jak przyjął Sąd w trybie rozstrzygnięcia. Nadto strona wskazała, że postanowieniem z dnia 12 czerwca 2013r., sygn. akt. II SA/Rz 394/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie odrzucił jej skargę na postanowienie RDOŚ w Rzeszowie z dnia 18 lutego 2013r. i stwierdził, iż odmowa uzgodnienia przez RDOŚ była postanowieniem, które należało wydać poprzez zastosowanie art. 106 k.p.a., a w konsekwencji w świetle art. 106 § 5 k.p.a. powinno stanowić przedmiot zażalenia do organu wyższego stopnia w stosunku do RDOŚ. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku. Wobec tego Naczelny Sąd Administracyjny przeszedł do zbadania zarzutów kasacyjnych. Skarga kasacyjna wniesiona w niniejszej sprawie zawiera usprawiedliwione podstawy zaskarżenia. Uzasadniony jest zarzut naruszenia art. 106 k.p.a. jak i zarzuty dotyczące naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 16 ust. 7 i art. 30 ust. 3 ustawy o ochronie przyrody oraz art. 11 i art. 24 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. W rozważanej sprawie Wójt Gminy J. wystąpił do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Rzeszowie z wnioskiem o uzgodnienie projektu zmiany Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy J. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Rzeszowie odmówił uzgodnienia projektu zmiany Studium uznając, że realizacja jego zapisów miałaby negatywny wpływ na ochronę przyrody Jaślińskiego Parku Krajobrazowego oraz obszarów Natura 2000: obszaru mającego znaczenie dla Wspólnoty Ostoja Jaślińska (PLH 180014) i obszaru specjalnej ochrony ptaków Beskid Niski (PLB 180002). Jednocześnie organy obu instancji, a następnie Sąd pierwszej instancji uznały, iż w przedmiotowej sprawie nie miał zastosowania art. 106 k.p.a. Przypomnieć należy, iż zgodnie z art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym ( t.j. Dz. U. z 2012r., poz. 647 ze zm.) – dalej:" u.p.z.p." - organy, o których mowa w art. 11 pkt 6 oraz art. 17 pkt 6, w zakresie swojej właściwości rzeczowej lub miejscowej, opiniują i uzgadniają, na swój koszt, odpowiednio projekt studium albo projekt planu miejscowego. Uzgodnień dokonuje się w trybie art. 106 Kodeksu postępowania administracyjnego. W myśl art. 11 pkt 6 powołanej wyżej ustawy wójt, burmistrz albo prezydent miasta, po podjęciu przez radę gminy uchwały o przystąpieniu do sporządzania studium, kolejno występuje o uzgodnienie projektu studium z zarządem województwa w zakresie jego zgodności z ustaleniami planu zagospodarowania przestrzennego województwa i z wojewodą w zakresie jego zgodności z ustaleniami programów, o których mowa w art. 48 ust. 1, oraz występuje o opinie dotyczące rozwiązań przyjętych w projekcie studium do organów wymienionych w tym przepisie, w tym do regionalnego dyrektora ochrony środowiska - art. 11 pkt 6 lit. j tej ustawy. Jednocześnie przepis art. 16 ust. 7 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody ( t.j. Dz.U. z 2013, poz. 627 ze zm.) stanowi, iż projekty studiów uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin, miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, planów zagospodarowania przestrzennego województw oraz planów zagospodarowania przestrzennego morskich wód wewnętrznych, morza terytorialnego i wyłącznej strefy ekonomicznej w części dotyczącej parku krajobrazowego i jego otuliny, wymagają uzgodnienia z właściwym miejscowo regionalnym dyrektorem ochrony środowiska w zakresie ustaleń tych planów, mogących mieć negatywny wpływ na ochronę przyrody parku krajobrazowego. Nadto przepis art. 30 ust. 3 ustawy o ochronie przyrody przewiduje, iż projekty studiów uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin, miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, planów zagospodarowania przestrzennego województw oraz planów zagospodarowania przestrzennego morskich wód wewnętrznych, morza terytorialnego i wyłącznej strefy ekonomicznej w części dotyczącej istniejącego lub projektowanego obszaru Natura 2000 wymagają uzgodnienia z regionalnym dyrektorem ochrony środowiska w zakresie ustaleń tych planów, mogących znacząco negatywnie oddziaływać na obszar Natura 2000. A zatem, przepisy art. 16 ust. 7 i art. 30 ust. 3 ustawy o ochronie przyrody nakazują dokonywanie uzgodnień projektów studiów uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin, miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, planów zagospodarowania przestrzennego województw oraz planów zagospodarowania przestrzennego morskich wód wewnętrznych, morza terytorialnego i wyłącznej strefy ekonomicznej z właściwym miejscowo regionalnym dyrektorem ochrony środowiska, przy czym wyraźnie zastrzegają, że obowiązek taki istnieje co do tej części projektów studiów i planów, które dotyczą parku krajobrazowego i jego otuliny (art. 16 ust. 7 ustawy o ochronie przyrody) oraz istniejącego lub projektowanego obszaru Natura 2000 (art. 30 ust. 3 ustawy o ochronie przyrody). Obowiązek ten ustawodawca wprowadził, aby zagwarantować należytą ochronę parków krajobrazowych i ich otuliny w przypadku ustaleń mogących mieć negatywny wpływ na ochronę przyrody oraz w celu zapewnienia należytej ochrony istniejących lub projektowanych obszarów Natura 2000 w przypadku ustaleń mogących znacząco negatywnie oddziaływać na obszar Natura 2000. W tym stanie prawnym, jeśli projekt studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin lub projekt planu, o jakim mowa w art. 16 ust. 7 i art. 30 ust. 3 ustawy o ochronie przyrody, dotyczy parku krajobrazowego i jego otuliny bądź istniejącego lub projektowanego obszaru Natura 2000, to wówczas w toku procedury planistycznej właściwy organ obciąża obowiązek dokonania uzgodnień tej części projektu studium lub projektu planu z właściwym miejscowo regionalnym dyrektorem ochrony środowiska. Uzgodnień tych dokonuje się w trybie art. 106 Kodeksu postępowania administracyjnego – stosownie do art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Podkreślić należy, iż procedura planistyczna została kompleksowo unormowana w ustawie o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym i nie ma potrzeby sięgania do uregulowań prawnych zawartych w ustawie z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j.: Dz.U. z 2013 r., poz. 594 ze zm.- dalej: "u.s.g."). Szczególny tryb uzgadniania projektu planu miejscowego gminy, określony w art. 24 ust. 1 u.p.z.p. poprzez odesłanie do art. 106 k.p.a. powoduje, że zajęcie stanowiska w kwestii uzgodnienia, nie będące rozstrzygnięciem o jakim mowa w art. 89 ust. 1 u.s.g., nie podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego na gruncie art. 98 ust. 1 u.s.g. Właściwą formą kontroli odmowy tego uzgodnienia jest wniesienie zażalenia, przewidziane w art. 106 § 5 k.p.a., do którego odsyła art. 24 ust. 1 u.p.z.p. ( por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 lipca 2010 r., sygn. akt II OSK 1097/09; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 lutego 2015 r., sygn. akt II OSK 197/15 – CBOSA). Właściwy do rozpatrzenia zażalenia jest organ administracji publicznej wyższego stopnia, chyba że ustawa przewiduje inny organ odwoławczy – art. 127 k.p.a. w związku z art. 144 k.p.a. Jak już wyżej wskazano, w niniejszej sprawie Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Rzeszowie odmówił uzgodnienia projektu zmiany Studium uznając, że realizacja jego zapisów miałaby negatywny wpływ na ochronę przyrody Jaślińskiego Parku Krajobrazowego oraz obszarów Natura 2000: obszaru mającego znaczenie dla Wspólnoty Ostoja Jaślińska (PLH 180014) i obszaru specjalnej ochrony ptaków Beskid Niski (PLB 180002). Pismo Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Rzeszowie z dnia 18 lutego 2013 r. zawiera rozstrzygnięcie ( odmowa uzgodnienia ), powołanie podstawy prawnej rozstrzygnięcia (art. 16 ust. 7 i art. 30 ust. 3 ustawy o ochronie przyrody), uzasadnienie faktyczne i prawne, oznaczenie właściwego organu, datę wydania oraz podpis z podaniem imienia, nazwiska i stanowiska służbowego osoby uprawnionej do podjęcia rozstrzygnięcia w przedmiocie uzgodnienia, a więc wszystkie elementy przewidziane dla postanowienia w tym przedmiocie. Błędne jest natomiast pouczenie dokonane przez organ I instancji, iż na podjęte rozstrzygnięcie przysługuje skarga do sądu administracyjnego na podstawie art. 98 u.s.g. W tym stanie rzeczy nie znajduje oparcia w przepisach obowiązującego prawa postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] maja 2013 r. stwierdzające niedopuszczalność zażalenia wniesionego przez Wójta Gminy J. Brak bowiem było podstaw do stwierdzenia przez Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska niedopuszczalności zażalenia na podstawie art. 134 k.p.a. Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska winien rozpatrzeć zażalenie, a więc rozstrzygnąć, czy była zasadna czy też niezasadna, odmowa dokonania uzgodnienia. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny - uznając, że wniesiona w niniejszej sprawie skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie - na podstawie art. 188 p.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok i rozpoznał skargę. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm.) orzekł jak w punkcie pierwszym sentencji. O kosztach postępowania kasacyjnego Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 203 pkt 1 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło