II OZ 319/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk po rozpoznaniu w dniu 2 kwietnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A.S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 13 lutego 2014 r., sygn. akt III SA/Łd 1056/13 odmawiające przywrócenia terminu do usunięcia braków formalnych skargi w sprawie ze skargi A. S. na czynność Komendanta Wojewódzkiego Policji w Łodzi w przedmiocie nałożenia opłaty za przechowywanie broni postanawia oddalić zażalenie 1 Postanowieniem z dnia 13 lutego 2014 r., sygn. akt III SA/Łd 1056/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. odmówił A.S. przywrócenia terminu do usunięcia braków formalnych skargi na czynność Komendanta Wojewódzkiego Policji w Łodzi w przedmiocie nałożenia opłaty za przechowywanie broni. W uzasadnieniu WSA w Łodzi wskazał, że skarżący nie uprawdopodobnił w sposób przekonujący, że niedochowanie terminu do usunięcia braków formalnych skargi nastąpiło bez jego winy. W uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu skarżący powołał się na fakt, iż jest chory psychicznie i od lat leczy się z tego powodu oraz przebywa na rencie chorobowej, co miało mu przeszkodzić w udzieleniu odpowiedzi na wezwanie do usunięcia braków formalnych skargi. Z samego wniosku skarżącego wynika zatem wyłącznie, iż choroba ta ma charakter przewlekły. Sąd wskazał, że skarżący nie wykazał natomiast, że okresie otwartym do wykonania zarządzenia Przewodniczącego Wydziału III z dnia 1 października 2013r. (wezwanie do usunięcia braków formalnych skargi) nastąpiło nagłe pogorszenie jego stanu zdrowia uniemożliwiające mu wykonanie tego zarządzenia w zakreślonym terminie lub nie mógł wówczas skorzystać z pomocy osoby trzeciej. W odpowiedzi na wezwanie do uprawdopodobnienia podanych przez skarżącego przyczyn uchybienia temu terminowi stosownymi dokumentami dotyczącymi jego stanu zdrowia w okresie czasu, w którym upływał termin do jego usunięcia, pełnomocnik skarżącego wskazał wyłącznie na załączone do wniosku o przyznanie prawa pomocy orzeczenie Lekarza Orzecznika ZUS z dnia [...] 2012 r. i zaświadczenie o stanie zdrowia skarżącego z NZOZ. W ocenie Sądu z dokumentów tych nie wynika, w jakim stadium choroby skarżący znajdował się w okresie, kiedy upływał termin do usunięcia braków formalnych skargi (od 16 do 22 października 2013r.) oraz w późniejszym okresie czasu, skoro wniosek o przywrócenie terminu został złożony dopiero w dniu 10 grudnia 2013r. Na tej podstawie nie można zatem stwierdzić, czy w okresie tym nastąpiło nasilenie objawów choroby w takim stopniu, iż skarżący nie mógł rzeczywiście wykonać zarządzenia z dnia 1 października 2013r. Samo istnienie dolegliwości o charakterze przewlekłym (choroba psychiczna skarżącego) nie może zostać uznane za okoliczność, której nie dało się przewidzieć (por. post. NSA z 24 sierpnia 2010r., I OZ 617/10). W tym stanie rzeczy Sąd I instancji uznał, iż skoro skarżący nie wykazał niezbędnej do przywrócenia terminu przesłanki, jaką jest uprawdopodobnienie braku winy w jego uchybieniu, o której mowa w przywołanym wyżej art. 86 § 1 zdanie 1 p.p.s.a., to brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący wskazał, że cierpi na przewlekłą chorobę, co wynika jednoznacznie z załączonej do akt dokumentacji medycznej i z powodu choroby niemożliwym jest ustalenie czasu ustania przeszkody uchybienia terminu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a. sąd na wniosek strony postanowi o przywróceniu terminu, jeżeli strona nie dokonała czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy. Z przytoczonego przepisu wynika, że sąd postanawia o przywróceniu terminu, jeżeli strona uprawdopodobni, że nie mogła dokonać czynności w postępowaniu sądowym w ustawowym terminie bez swojej winy. Okoliczności potwierdzające brak winy strona winna wskazać w piśmie zawierającym wniosek o przywrócenie terminu (art.87 § 2 p.p.s.a.). Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, jeżeli strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Wniosek o przywrócenie terminu będzie skuteczny, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu zalicza się m.in.: stany nadzwyczajne, takie jak problemy komunikacyjne, klęski żywiołowe (powódź, pożar), czy nagłą chorobę strony lub jej pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą (por. post. NSA z dnia 10.09.2010 r., sygn. akt II OZ 849/10; post. NSA z dnia 2.10.2002 r., sygn. V SA 793/02, opubl. Mon. Praw. z 2002 r. Nr 23, poz. 1059). Zgodnie z treścią art. 87 § 1 i 2 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Należy podkreślić, że termin "uprawdopodobnienie", o którym mowa w art. 87 § 2 p.p.s.a. nie jest pojęciem tożsamym z "udowodnieniem". Nie oznacza to jednak, że sąd może poprzestać jedynie na twierdzeniach strony. Strona winna wskazać okoliczności czy dowody, które choćby pośrednio potwierdzają fakty przez nią przywołane jako świadczące o tym, że mimo dołożenia szczególnej oraz należytej staranności przy dokonywaniu czynności, do której strona była zobowiązana, nie było możliwe przezwyciężenie przeszkody powstałej w dochowaniu terminu, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Ponadto, przy ocenie zawinienia sąd bierze pod uwagę czynnik obiektywny, rozpatrując czy strona dołożyła staranności, jakiej wymagać można od osoby dbającej w sposób należyty o swoje interesy, czy też - przeciwnie - wykazała się niedbalstwem. Uchybiony termin nie może zostać przywrócony, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa (post.NSA z 24 marca 2004 r., sygn. akt FZ 13/04). O braku winy można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia (post. NSA z 18 sierpnia 2000 r., sygn. akt III SA 1716/99). Ponadto, przy ocenie winy lub jej braku w uchybieniu terminu, należy wziąć pod uwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub nie podjęciu przez nią działań mających na celu dotrzymanie terminu (post. Sądu Najwyższego z 6 października 1998 r., sygn. akt II CKN 8/98). Należy podzielić również pogląd, iż nieuwagi lub zaniedbania nie można kwalifikować jako braku winy, będącego przesłanką przywrócenia uchybionego terminu (post. NSA z 28 maja 2004 r., sygn. akt FZ 93/04). Przenosząc te rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu, tj. aby niedopełnienie tego obowiązku było spowodowane nadzwyczajnymi przeszkodami. Sąd pierwszej instancji oceniając wniosek prawidłowo stwierdził, że nie zostały spełnione łącznie przesłanki wymienione w art. 86 § 1 p.p.s.a., warunkujące przywrócenie stronie skarżącej terminu do wniesienia skargi. Skarżący bowiem nie uprawdopodobnił w sposób wystarczający, iż nie ponosi winy w uchybieniu terminu. We wniosku skarżący wskazał na przewlekłą chorobę. Zgodnie z orzecznictwem sądowym do okoliczności faktycznych, które uzasadniają przywrócenie uchybionego terminu zalicza się nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą (wyrok NSA z 3 sierpnia 2001 r., I SA/Wr 676/99). Z wniosku skarżącego o przywrócenie terminu wynika, że jego problemy ze zdrowiem psychicznym miały charakter długofalowy, o różnym natężeniu objawów, z całą pewnością nie miały one charakteru nagłego, niespodziewanego. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego przedstawione przez skarżącego okoliczności nie wskazują, że jego choroba była nagła. Ponadto nie podano żadnych okoliczności, które pozwalałyby uznać, iż choroba skarżącego całkowicie od momentu otrzymania wezwania do usunięcia braków formalnych skargi wyłączała możliwość działania skarżącego w sprawie, chociażby przez osoby trzecie lub pełnomocnika. Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. oddalił zażalenie. ----------------------- 5