II SA/Łd 653/13

Dnia 14 listopada 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Kubot-Szustowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Czesława Nowak-Kolczyńska Sędzia WSA Jolanta Rosińska Protokolant specjalista Dominika Janicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 listopada 2013 roku sprawy ze skargi B. Z. i J. Z. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] znak: [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Starosty [...] z dnia [...] nr [...], 2. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżących B. i J. małżonków Z. solidarnie kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. LS Starosta [...], postanowieniem z dnia [...], nr [...], na podstawie art. 149 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r., - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000r., nr 98 poz. 1071 ze zm.), odmówił wznowienia na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 k.p.a., na wniosek B. i J. Z., postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej ostateczną decyzją tegoż organu z dnia [...], nr [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę, dla L. R. i L. R., prowadzących stację paliw A, obejmującego budowę: generatora energii wiatrowej o wysokości 30 m wraz z przyłączem energetycznym, zaliczonej do XXIX kategorii obiektu budowlanego, przewidzianej do realizacji w miejscowości W., w gminie Z., na działce o numerze ewidencyjnym 72. W uzasadnieniu wskazano, iż pismem z dnia 2 kwietnia 2012r., B. i J. Z. wnieśli o wznowienie postępowania zakończonego w/w decyzją z dnia [...] na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 oraz pkt 4 k.p.a. Następnie organ wezwał wnioskodawców do uzupełnienia wniosku, poprzez złożenia oświadczenia co do terminu, w którym dowiedzieli się o przesłance wznowienia. W odpowiedzi wnioskodawcy nadesłali oświadczenia, w których brak jest dokładnego podania żądanego terminu, zaś tenże termin wnioskodawcy określają enigmatycznie, jako datę otrzymania pism od Starosty [...] i z Urzędu Wojewódzkiego. Termin ten jest, wedle wnioskodawców, jednakowy dla obu postępowań, których żądali wznowienia, tj. postępowań zakończonych decyzjami ostatecznymi Starosty [...] nr [...] i nr [...], przy czym, zdaniem organu, mało prawdopodobnym jest, aby te pisma wnioskodawcy otrzymali w tym samym dniu. W konsekwencji powyższego organ stwierdził, iż wnioskodawcy nie określili dokładnie terminu, w którym dowiedzieli się o przesłance wznowienia, a tenże termin powinien zostać podany z w sposób precyzyjny. Dodano, że na podstawie załączonej odpowiedzi nie można stwierdzić dochowania miesięcznego terminu, o którym mowa w art. 148 § 1 k.p.a., co stanowi brak formalny przedmiotowego wniosku. Na powyższe postanowienie Państwo B. i J. Z. złożyli zażalenie, wskazując że o decyzjach Starosty [...] nr [...] i nr [...] dowiedzieli się kolejno z: - pisma Urzędu Wojewódzkiego z dnia 20.04.2012r.; - pism Starosty [...] z dnia 18 kwietnia 2012r., które to otrzymali w odpowiedzi na własne pisma z dnia 2 kwietnia 2012r., o czym informowali Starostwo Powiatowe, zatem wszystkie terminy zostały przez nich dotrzymane Wojewoda [...], postanowieniem z dnia [...], nr [...], wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy wskazane na wstępie postanowienie Starosty [...] z dnia [...]. Zdaniem Wojewody organ pierwszej instancji przeprowadził postępowanie zgodnie z procedurą, wskazaną w Kodeksie postępowania administracyjnego, wezwał bowiem skarżących do wyjaśnienia czy składając wniosek o wznowienie postępowania z przesłanki art. 145 § 1 pkt 2 dochowali terminu, określonego w przepisach k.p.a. W odpowiedzi na wezwania organu wnioskodawcy przedłożyli wypis z księgi wieczystej, z którego wynika, że są właścicielami działki o numerze geodezyjnym 50, położonej w W. oraz wyjaśnili, że o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania dowiedzieli się z pism Starosty [...] i Urzędu Wojewódzkiego w Ł. oraz poinformowali, iż nie mogą określić terminu zapoznania się z decyzjami o pozwoleniu na budowę, ponieważ nie mieli możliwości się z nimi zapoznać. Wobec nieścisłości, które pojawiły się w wyjaśnieniach skarżących organ odwoławczy, w dniu 29 marca 2013r. ponownie wezwał wnioskodawców do sprecyzowania terminu, w którym dowiedzieli się o okoliczności, na której opierają swój wniosek, tj. określenia kiedy i z jakich pism dowiedzieli się, że decyzje zostały wydane w wyniku przestępstwa (wraz z podaniem daty pisma i sygnatury) oraz wskazania czy jest to wniosek o działanie z urzędu czy też postępowanie ma zostać wszczęte na ich wniosek. Pismem z dnia 7 kwietnia 2013r. B. i J. Z. wyjaśnili, że, ich zdaniem, organ wojewódzki nie wszczął postępowania i nie wydał decyzji w obowiązującym terminie 14 dniowym oraz poinformowali, że uzupełniali żądane dane we wniosku z dnia 20 maja 2012r.: wykazywali, że istnieją przesłanki wznowienia i podawali konkretne przepisy prawa, które zostały naruszone. Ponadto odnieśli, że w oświadczeniach składanych wcześniej wskazywali na pierwsze ich pismo z dnia 2 kwietnia 2012r., a także pierwsze pismo Starostwa Powiatowego z dnia 18 kwietnia 2012r., które dostali w efekcie złożonego wniosku oraz kolejne pisma Starostwa z dnia 8 maja 2012r., dotyczące wiatraków, a ponadto na pismo Urzędu Wojewódzkiego z dnia 11 czerwca 2012r.. Organ odwoławczy podkreślił, że niepodanie w/w terminu stanowi brak formalny żądania wznowienia postępowania, zaś organ administracji obowiązany jest z urzędu badać zachowanie terminu do złożenia takiego wniosku. Dodano, że uchybienie terminu do wniesienia podania o wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania jest podstawą do wydania postanowienia o odmowie -wznowienia postępowania na podstawie art. 149 § 3 k.p.a. Reasumując Wojewoda wyjaśnił, iż wnioskodawcy wskazali przesłankę, w oparciu o którą domagają się wznowienia postępowania, jednak nie podali terminu, w którym dowiedzieli się o popełnionym przestępstwie i pomimo, że wielokrotnie byli wzywani do jego wskazania, każdorazowo podawali termin, w którym dowiedzieli się o wydaniu decyzji. Nie uprawdopodobnili zatem, że dochowali miesięcznego terminu o którym mowa w art. 148 § 1 k.p.a. Powyższe postanowienie B. i J. Z. zaskarżyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, podtrzymując argumenty podniesione zażaleniu. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, argumentując jak w treści zaskarżonego postanowienia. Na rozprawie w dniu 14 listopada 2013r. skarżący podniósł, iż postępowanie w sprawie zakończonej, ostateczną decyzją Starosty [...] z dnia [...], nr [...] zostało przez tenże organ wznowione postanowieniem z dnia [...] i zawieszone postanowieniem z dnia [...] z uwagi na toczące się postępowanie nieważnościowe. Do dnia rozprawy nie zostało podjęte. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Zgodnie bowiem z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola wspomniana sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (§ 2). Sąd administracyjny, uwzględniając skargę, uchyla zaskarżony akt w całości albo części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jeżeli natomiast zachodzą przyczyny określone w art. 156 K.p.a. lub innych przepisach - stwierdza nieważność orzeczenia w całości lub części. Stwierdzenie wydania rozstrzygnięcia z naruszeniem prawa wchodzi zaś w grę, o ile zachodzą przyczyny, określone w K.p.a. lub innych przepisach (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270, powoływanej dalej: p.p.s.a.). Po myśli art. 134 § 1 p.p.s.a., rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.) . Biorąc pod uwagę tak zakreśloną kognicję oraz przyczyny wzruszenia orzeczeń organów administracji, Sąd stwierdził, że zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Starosty [...] naruszają przepisy prawa procesowego w stopniu określonym w cytowanym przepisie. Przedmiotem postępowania w sprawie wznowienia postępowania jest, zgodnie z art. 149 § 2 k.p.a.: a) ustalenie czy postępowanie, w którym zapadła decyzja ostateczna, było dotknięte jedną z wadliwości, wyliczonych w art. 145 § 1, art. 145a i art.145b; b) przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w celu rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej rozstrzygniętej decyzją ostateczną. Granice postępowania rozpoznawczego, co do ustalenia podstaw wznowienia postępowania wyznacza art. 145 § 1, art.145a i 145b k.p.a. Treść przywołanego wyżej art. 149 § 2 k.p.a. wskazuje zaś, że postanowienie o wznowieniu otwiera postępowanie co do przyczyn wznowienia postępowania, a zatem postępowanie co do wszystkich ewentualnych podstaw wznowienia, wyliczonych w art. 145 § 1, art.145a i 145b k.p.a. Ograniczenie dotyczy li tylko podstaw uchylenia decyzji, wyliczonych w art. 145 § 1 pkt 4, art. 145a i 145 b k.p.a., które nie mogą być w razie wszczęcia postępowania z urzędu, podstawą uchylenia decyzji. (por. B.Adamiak, J.Borkowski : Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Warszawa 2011r.,str.578). W rozpoznawanej sprawie natomiast organ, na wniosek B. Z. i J. Z. wznowił postępowanie i jednocześnie owego wznowienia odmówił, tworząc pozbawioną logiki konstrukcję procesową. Jakkolwiek bowiem faktem jest, iż jedną z podstaw do odmowy wznowienia postępowania stanowi uchybienie terminu do wystąpienia z żądaniem wznowienia, nie oznacza to, iż wywód tego rodzaju może uzasadniać odmowę wznowienia postępowania w sytuacji, gdy równolegle prowadzone jest postępowanie wznowieniowe, celem ustalenia istnienia przesłanki z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Wznowione postępowanie winno, zgodnie z treścią art. 149 § 2 k.p.a., objąć wszystkie podstawy wznowienia. Ewentualne zaś wykluczenie przesłanki wskazującej na przymiot strony wnioskodawcy, może natomiast uzasadniać odmowę uchylenia decyzji z tej przyczyny, ze wskazaniem braku możliwości badania innych przesłanek, objętych żądaniem wnioskodawcy. (por szerzej na temat granic postępowania rozpoznawczego we wznowionym postępowaniu w uzasadnieniach uchwały 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 listopada 1999r., sygn.akt FSA 1/99, ONSA 2000/2/45, wyroku Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 18 lutego 1998r., sygn.akt I SA/Lu 78/97, dostępny w Systemie Informacji Prawnej Lex nr 31897, wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 7 września 2007r., sygn.akt II SA/Ke 247/07, dostępny w Systemie Informacji Prawnej LEx nr 454141 oraz z dnia 5 grudnia 2007r., sygn.akt I SA/Ke 518/07, dostępny w Systemie Informacji Prawnej Lex nr 469821, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 stycznia 2008r., sygn.akt VIII SA/Wa 586/07, dostępny w Systemie Informacji Prawnej Lex nr 468019586 oraz z dnia 17 czerwca 2010r., sygn.akt VII SA/Wa 2331/09, dostępny w Systemie Informacji Prawnej Lex nr 707327). Niezależnie od tego, na marginesie już niejako, wskazać należy, iż ustalenia organów w zakresie uchybienia terminowi do wystąpienia z wnioskiem o wznowienie postępowania abstrahują zupełnie od faktu, że skarżący prócz hasłowego powołania się na przesłankę wznowienia nie wskazali jakie, kiedy i przez kogo popełnione przestępstwo, miałoby ową przesłankę stanowić. Trudno zatem o racjonalne powiązanie tejże okoliczności z faktem, iż skarżący uchybili terminowi do wniesienia podania o wznowienie z powodu okoliczności, której nawet nie wskazali. Biorąc pod uwagę powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a. orzeczono o uchyleniu zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia organu I instancji, uznając to za konieczne dla końcowego załatwienia sprawy. Na podstawie art. 200 p.p.s.a. zasądzono zaś na rzecz skarżących solidarnie zwrot poniesionych przezeń kosztów postępowania w kwocie równej uiszczonemu przezeń wpisowi sądowemu. Uwzględniając natomiast charakter prawny zaskarżonego postanowienia (niewymagającego wykonania i niepodlegającego wykonaniu) za bezprzedmiotowe uznano rozstrzyganie w sprawie jego wykonywania do dnia uprawomocnienia się wyroku w trybie art. 152 p.p.s.a. Prowadząc ponownie postępowanie organy winny przeprowadzić postępowanie rozpoznawcze, zgodnie z brzmieniem art. 149 § 2 k.p.a., uwzględniając sformułowane powyżej poglądy prawne. A. P.