I SA/Gd 1263/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Tomaszewska Sędziowie: Sędzia WSA Krzysztof Przasnyski (spr.) Sędzia NSA Elżbieta Rischka Protokolant sekretarz sądowy Dorota Kotlarek po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 27 listopada 2013 r. sprawy ze skargi Ł. S. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w z dnia 11 lipca 2013 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę. Postanowieniem z dnia 11 lipca 2013 r. Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, iż odwołanie Ł. S., z dnia 30 listopada 2012 r. od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 28 sierpnia 2012 r., ustalającej podatnikowi wysokość zryczałtowanego podatku dochodowego za 2007 r. od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych w kwocie 75.151 zł, zostało wniesione z uchybieniem terminu do jego wniesienia. W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy wyjaśnił, że w toku postępowania przed organem pierwszej instancji podatnik reprezentowany był przez ojca, J. S.. W wyniku przeprowadzonego postępowania Naczelnik Urzędu Skarbowego wydał decyzję, ustalającą zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych. Przedmiotowa decyzja nie została podjęta przez pełnomocnika strony mimo jej dwukrotnego awizowania w dniach 4 września 2012 r. oraz 12 września 2012 r. Zatem w przedmiotowej sprawie miał zastosowanie art. 150 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz.U. z 2012 r. poz. 749 ze zm.), zwanej dalej jako "O.p.", regulujący zastępczy tryb doręczenia pism. Następnie podatnik, działając przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł odwołanie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia. Postanowieniem z dnia 11 lipca 2013 r. organ odwoławczy odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu pierwszej instancji. Organ stwierdził, iż z uwagi na fakt dwukrotnego awizowania przesyłki, zawierającej decyzję i niepodjęcia jej w terminie przez adresata, decyzję uznać należy za doręczoną w dniu 18 września 2012 r. W związku z powyższym organ odwoławczy skonstatował, że czternastodniowy termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu 2 października 2012 r., zaś odwołanie podatnika wniesiono w dniu 30 listopada 2012 r., a zatem po upływie ustawowego terminu do wniesienia odwołania. Ł. S. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, zarzucając postanowieniu Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 11 lipca 2013 r. naruszenie przepisów postępowania mających wpływ na wynik postępowania, to jest: -art. 228 §1 pkt 2 w zw. z art. 223 § 2 pkt 1 O.p., -art.122, art. 187 §1 oraz art.191 O.p., -art.150 §1 pkt 1, §1a, § 2 O.p., -art.217 §1 i § 2 w zw. z art. 210 § 4 w zw. z art.219 O.p. Skarżący dodatkowo wskazał, że w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 lipca 2013 r. SK 18/09 w niniejszej sprawie zakończonej postanowieniem organu odwoławczego z dnia 11 lipca 2013 r. wystąpiła podstawa do wznowienia postępowania ujęta w art.240 § 1 pkt 8 O.p., bowiem decyzja organu pierwszej instancji została wydana na podstawie przepisu art. 20 ust.3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, który został uznany za niezgodny z Konstytucją. W związku z powyższym skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz zasądzenie od strony przeciwnej na jego rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu skarżący podkreślił, iż organ błędnie ocenił, iż termin do wniesienia odwołania rozpoczął bieg w dniu 18 września 2012 r. i upłynął w dniu 2 października 2012 r. W ocenie skarżącego termin ten nie rozpoczął swojego biegu, gdyż czynności w toku postępowania podatkowego były bezskuteczne. Skarżący zaznaczył, że postępowanie podatkowe zostało przeprowadzone bez jego udziału, a informację o wydaniu decyzji powziął w dnia 26 listopada 2012 r. od ojca, który w tym dniu był siedzibie organu podatkowego w związku ze sprawą, dotyczącą podatku od spadku i darowizn. Skarżący wskazał, że przesyłka, zawierająca decyzję była nieprawidłowo awizowana, a wynikało to uszkodzenia skrzynki listowej i jej wymiany na wskutek zgłoszeń mieszkańców. Powyższe skarżący udokumentował stosowną dokumentacją, co zostało pominięte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia przez organ odwoławczy. Skarżący zarzucił, że organ bezpodstawnie odmówił przesłuchania J. S. oraz listonosza, doręczającego przesyłki przy ul. [...] w G.. Co istotne, zdaniem skarżącego organ bezzasadnie odmówił przywrócenia terminu do wniesienie odwołania. Powyższe postanowienie również zostało przez niego zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku. W świetle powyższego ostateczne postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w sprawie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania zawiera błędne uzasadnienie faktyczne i prawne. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Na rozprawie w dniu 27 listopada 2013 r. Sąd oddalił wniosek strony skarżącej o zawieszenie postępowania, sformułowany w piśmie procesowym z dnia 20 listopada 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje : Dokonując kontroli zaskarżonego w niniejszej sprawie rozstrzygnięcia według kryterium określonego w art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), tj. pod względem zgodności z prawem, Sąd nie stwierdził naruszenia prawa, które uzasadniałoby jego wyeliminowanie z obrotu prawnego. Skarga nie zasługiwała zatem na uwzględnienie. Podstawę rozstrzygnięcia zaskarżonego w niniejszej sprawie stanowi art. 228 § 1 pkt 2 O.p., stosownie do którego organ odwoławczy stwierdza w formie postanowienia uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. Nie budzi wątpliwości, że warunkiem skutecznego wniesienia odwołania jest zachowanie ustawowego terminu do jego wniesienia, tj. czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie (art. 223 § 2 pkt 1 O.p.). Natomiast uchybienie powyższemu terminowi powoduje bezskuteczność odwołania, w następstwie czego decyzja staje się ostateczna, co tym samym wyklucza merytoryczne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy w postępowaniu odwoławczym. Stąd po przekazaniu sprawy wraz z odwołaniem organ odwoławczy w pierwszej kolejności bada, czy odwołanie zostało wniesione z zachowaniem ustawowego terminu. W razie zaś wniesienia odwołania z przekroczeniem ustawowego terminu, organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia uchybienie terminowi do wniesienia odwołania (art. 228 § 1 pkt 2 O.p.) i odstępuje od merytorycznego rozpatrzenia odwołania. Skoro jak wskazano wyżej, organ odwoławczy stwierdza w formie postanowienia uchybienie terminowi do wniesienia odwołania, to koniecznym jest ustalenie, w jakim dniu miało miejsce prawidłowe doręczenie decyzji oraz ustalenie kiedy zostało wniesione odwołanie od tej decyzji i w rezultacie czy doszło do uchybienia terminu do wniesienia odwołania, co jest stanem obiektywnym. (por. wyrok NSA z dnia 14 marca 2013 r., sygn. akt I FSK 727/12, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl). Zdaniem Sądu, znajdująca się w aktach administracyjnych sprawy koperta i zwrotne potwierdzenie odbioru, nie pozostawiają wątpliwości, że przesyłka polecona, zawierająca decyzję organu pierwszej instancji została prawidłowo zaadresowana do pełnomocnika skarżącej na wskazany adres do doręczeń. Przesyłka ta była dwukrotnie awizowana w dniach 4 września 2012 r. oraz 12 września 2012 r. (k. 372 a akt administracyjnych). W tym miejscu wymaga wyjaśnienia, iż stosownie do treści art. 150 § 1 pkt 1 O.p. w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 148 § 1 lub art. 149 poczta przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez pocztę. Zgodnie § 1a adresata zawiadamia się dwukrotnie o pozostawaniu pisma w miejscu określonym w §1. Powtórne zawiadomienie następuje w razie niepodjęcia pisma w terminie 7 dni. Zawiadomienie o pozostawaniu pisma w miejscu określonym w § 1 umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. W tym przypadku doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy (art. 150 § 2 O.p.). Zatem Dyrektor Izby Skarbowej prawidłowo uznał decyzję podatkową za doręczoną w trybie określonym w art. 150 O.p. w dniu 18 września 2012 r. W myśl art. 150 § 2 O.p. dwukrotne awizowanie przesyłki rodzi domniemanie jej doręczenia (por. wyrok NSA z dnia 26 kwietnia 2012 r., sygn. akt I FSK 914/11, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl). Co istotne, domniemanie to nie zostało w niniejszej sprawie skutecznie obalone, gdyż organ odwoławczy w postanowieniem z dnia 11 lipca 2013 r. odmówił skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W związku z powyższym czternastodniowy termin do wniesienia odwołania upłynął w okolicznościach niniejszej sprawy z dniem 2 października 2012 r. Tymczasem skarżący złożył odwołanie dopiero w dniu 30 listopada 2012 r. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia. Zatem odwołanie zostało wniesione z przekroczeniem czternastodniowego terminu przewidzianego w art. 223 § 2 pkt 1 O.p. Tym samym organ odwoławczy prawidłowo zastosował art. 228 § 1 pkt 2 O.p., stwierdzając uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Sąd orzekający w niniejszej sprawie miał również na uwadze, że w sytuacji gdy odwołanie od decyzji podatkowej wniesione zostało wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia, to kwestią istotną dla oceny zgodności z prawem postanowienia, stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania jest zgodność z prawem rozstrzygnięcia w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia tegoż odwołania (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 11 lutego 2011 r., sygn. akt I SA/Lu 535/10, LexPolonica nr 2601808 ). Odnotować zatem należy, że w odrębnej sprawie ze skargi Ł. S. o sygn. akt I SA/Gd 1264/13 na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 11 lipca 2013 r. w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 27 listopada 2013 r. oddalił skargę. Wobec prawidłowej odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oraz braku innych okoliczności, mogących podważyć prawidłowość zaskarżonego postanowienia, stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania, skarga w niniejszej sprawie nie zasługiwała na uwzględnienie. Podkreślić należy, że zarzuty skargi w niniejszej sprawie w istocie dotyczyły postanowienia o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania i były one przedmiotem oceny w sprawie o sygn. akt I SA/Gd 1264/13. Wbrew zarzutom skargi, zaskarżone postanowienie zawiera wszystkie elementy określone w art. 217 O.p., zaś zarzuty naruszenia art.122, art. 187 §1 oraz art.191 O.p. nie znajdują uzasadnienia w świetle materiału dowodowego zebranego w niniejszej sprawie. Odnosząc się do argumentacji zaprezentowanej w uzasadnieniu skargi oraz wniosku skarżącego z dnia 20 listopada 2013 r. o zawieszenie postępowania sądowego do czasu udzielenia przez Trybunał Konstytucyjny odpowiedzi na pytanie prawne przedstawione przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 22 października 2013 r. w sprawie II FSK 1835/13, Sąd w niniejszym składzie zauważa, że przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w niniejszej sprawie nie była decyzja organu podatkowego ustalająca podatnikowi wysokość zryczałtowanego podatku dochodowego za 2007 r. od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych, lecz postanowienie w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Oczywistym jest zatem, że podstawą prawną zaskarżonego postanowienia nie był art. 20 ust. 3 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 361), w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 16 listopada 2006 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. nr 217, poz. 1588 ze zm.). Tymczasem pytanie prawne przedstawione Trybunałowi Konstytucyjnemu przez Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 22 października 2013 r. II FSK 1835/13, na treść którego powoływał się skarżący, dotyczy właśnie zgodności z Konstytucją RP ww. przepisu w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2007 r. Nie ma zatem racji skarżący twierdząc, że w sprawie zakończonej postanowieniem organu w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania wystąpiła przesłanka wznowienia postępowania, o której mowa w art. 240 § 1 pkt 8 O.p. Ponadto z uwagi na to, że nie wystąpiło zagadnienie prejudycjalne pozostające w bezpośrednim związku z rozpoznawaną sprawą, na rozprawie w dniu 27 listopada 2013 r. Sąd oddalił wniosek skarżącego o zawieszenie postępowania. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz.U. 2012 r. poz. 270 ze zm.) oddalił skargę.