III SA/Po 1305/13

Dnia 28 listopada 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Koś Sędziowie NSA Tadeusz M. Geremek ( spr.) WSA Mirella Ławniczak Protokolant: st. sekr. sąd. Anna Piotrowska - Żyła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 listopada 2013 roku przy udziale sprawy ze skargi G na postanowienie Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania od decyzji dotyczącej określenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym za poszczególne miesiące 2009 roku oddala skargę W dniu [...] r. Naczelnik Urzędu Celnego wydał decyzję [...] określającą wobec firmy G, zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym za poszczególne miesiące 2009 r. Odwołanie od decyzji Naczelnika UC zostało nadane przez stronę w dniu 17 września 2012 r. Postanowieniem z dnia [...] Dyrektor Izby Celnej na podstawie art. 228 § 1 pkt. 2 w związku z art. 223 § 1 i 2 pkt. 1 ustawy z Ordynacja podatkowa stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu organ wskazał, że ze zwrotnego potwierdzenia odbioru ww. decyzji wynika, iż została ona doręczona w dniu 8 sierpnia 2012 r., w trybie doręczenia zastępczego, w oparciu o art. 150 ustawy Ordynacja podatkowa. Termin do wniesienia odwołania upłynął zatem w dniu 22 sierpnia 2012 r., natomiast odwołanie zostało nadane przez stronę w dniu 17 września 2012 r., a więc z uchybieniem terminu przewidzianego do jego wniesienia. Organ powołał się na orzecznictwo sądów administracyjnych, iż zamieszczenie przez stronę w odwołaniu prośby o przywrócenie terminu do jego wniesienia, powoduje że dopiero po załatwieniu wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania organ podatkowy może odnieść się do samego odwołania, to znaczy po przywróceniu terminu rozpoznać je i wydać decyzję, a w przypadku odmowy przywrócenia terminu stwierdzić postanowieniem uchybienie terminu do wniesienia odwołania (wyroki NSA z dnia: 18 października 1995, sygn. akt SA/Gd 2865/94, LEX 26997, 27 maja 1998 r., sygn. akt I SA 1944/97, lex nr 44525, 14 stycznia 1999 r, sygn. akt SA/Sz 306/98, LEX nr 36136, 23 lutego 2011 r., sygn. akt II FSK 1342/10, LEX nr 1070934, 29 lutego 2012 r., sygn. akt II FSK 1663/10. LEX nr 1123045). W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego strona wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia, zarzucając mu; naruszenie art. 122, art. 180 § 1, art. 187 § 1, art. 188 i 194 § 3 Ordynacji podatkowej, albowiem organ administracji zaniechał wszechstronnego wyjaśnienia sprawy oraz pominął wskazane przez stronę dowody, które powołane zostały dla wykazania wadliwego doręczenia awizo i dla obalenia domniemania przypisanego dokumentom urzędowym oraz pominął dowodową wymowę dokumentów nadesłanych przez Pocztę Polską S.A., skutkiem tych naruszeń jest błędne uznanie doręczenia fikcyjnego za prawidłowe; nadto wskazuje na pozbawione podstaw prawnych wymogi stawiane stronie co do konieczności innej organizacji odbioru korespondencji i nieusprawiedliwione przerzucanie z Poczty na adresata odpowiedzialności za błędy doręczeń korespondencji; naruszenie art. 150 § 2 Ordynacji podatkowej i art. 162 Ordynacji podatkowej poprzez pominięcie, że zgodnie z tymi przepisami pisma dla osób prawnych doręcza się w lokalu ich siedziby, a dopiero gdy nie jest to możliwe, następuje awizo do skrzynki odbiorczej adresata, a gdy i to nie jest możliwe, pozostawia się awizo na drzwiach biura adresata; naruszenie art. 194 ordynacji podatkowej poprzez uznanie dokumentu zawierającego wzmianki o awizowaniu przesyłki za dokument urzędowy. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu rozważył, co następuje : Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, o ile ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast według art. 145 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., w skrócie p.p.s.a.), sąd uchyla decyzję lub postanowienie, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ewentualnie stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia, jeżeli zachodzą przyczyny określone we właściwych przepisach. Tak więc tylko stwierdzenie, że zaskarżona decyzja(postanowienie) dotknięta jest przynajmniej jedną z powyższych wad skutkuje jej wyeliminowaniem z obrotu prawnego. Ponadto należy wskazać na art. 134 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy. Zaskarżenie orzeczenia organu podatkowego skutkuje tym, że przedmiotem postępowania sądowoadministracyjnego jest tylko ta kwestia, która w tym orzeczeniu została rozstrzygnięta. Przedmiotem rozpoznawanej sprawy było postanowienie o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania i tylko w tych granicach jest ona rozpoznawana. Należy wskazać, że prawidłowe doręczenie decyzji ma istotne znaczenie dla określenia terminu do wniesienia odwołania. Nieskuteczne doręczenie decyzji organu pierwszej instancji, a więc sytuacja, w której decyzja nie weszła do obrotu prawnego (art. 212 O.p.) powoduje niedopuszczalność odwołania (art. 228 § 1 pkt 1 O.p.). W przypadku zaś, gdy doręczenie było prawidłowe, a odwołanie złożono po terminie, organ odwoławczy (z mocy prawa) wydaje postanowienie o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania (art. 228 § 1 pkt 2 O.p.). Ustalenie, że decyzja podatkowa została doręczona, oraz że upłynął termin do wniesienia odwołania, ciąży na organie odwoławczym. Zaistnienie tych okoliczności obliguje organ odwoławczy do stwierdzenia, w formie postanowienia, tego faktu oraz warunkuje możliwość rozstrzygania sprawy o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Logika wskazuje, że trzeba mieć świadomość uchybienia terminu, aby żądać jego przywrócenia. Taka sytuacja zaistniała w niniejszej sprawie czego potwierdzenie stanowi wniesione przez stronę odwołanie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia, który stanowi przedmiot innej sprawy, prowadzonej pod sygnaturą III SA/Po 1142/13. (zobacz wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/GI 171/09 z 22 kwietnia 2009 r., LEX nr 4496899). W zaskarżonym postanowieniu organ odwoławczy ocenił skuteczności przedmiotowego doręczenia przyjmując, że przesyłka została doręczone prawidłowo w dniu 8 sierpnia 2012 r., w trybie doręczenia zastępczego, w oparciu o art. 150 ustawy Ordynacja podatkowa. Termin do wniesienia odwołania upłynął zatem w dniu 22 sierpnia 2012 r., natomiast odwołanie zostało nadane przez stronę w dniu 17 września 2012 r., a więc z uchybieniem terminu przewidzianego do jego wniesienia. Zgodnie z treścią art. 228 § 1 pkt 1 O.p. organ odwoławczy stwierdza w formie postanowienia uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. Ordynacja podatkowa przewiduje więc stosowny i obligatoryjny tryb dla stwierdzenia tego konkretnego uchybienia. Zaskarżone postanowienie wydane zostało w konsekwencji odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania postanowieniem z dnia [...]. Decyzja organu I instancji skierowana została do strony przesyłką poleconą nr [...], a w przypadku jej awizowania rolą adresata było zwrócenie się do wskazanej w zawiadomieniu placówki pocztowej o wydanie przedmiotowej korespondencji. Z treści zaskarżonego postanowienia wynika, że organ po uzyskaniu wyjaśnień przekazanych pismem z dnia 3 kwietnia 2013 r. przez Biuro Zarządzania Ryzykiem i Zgodnością Poczty Polskiej S.A. za kluczowy dowód w sprawie wyjaśnienia okoliczności związanych z próbami doręczania korespondencji uznał druk potwierdzenia odbioru i informacje zawarte na opakowaniu przesyłki. Wbrew twierdzeniom skarżącego z ww. pisma nie wynika, iż przesyłka nie byłaawizowana po raz drugi, a stwierdzono jedynie, że fakt ten nie został odnotowany w systemie informatycznym. Bezspornie zaś ze zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika, że przesyłka była dwukrotnie awizowana. Jeżeli w chwili doręczania przesyłki rejestrowanej lub przekazu pocztowego stwierdzi się nieobecność adresata lub innych osób uprawnionych do ich odbioru, zawiadomienie o próbie doręczenia wraz z informacją o terminie ich odbioru i adresie placówki oddawczej, w której przesyłka lub przekaz pocztowy są przechowywane, operator pozostawia w oddawczej skrzynce pocztowej adresata (awizo). Taki właśnie dokument, podpisany przez doręczyciela, pracownika Poczty Polskiej znajduje się w aktach administracyjnych niniejszej sprawy. W tej sytuacji za zgodne z prawem Sąd uznał stanowisko organu, iż potwierdzone podpisem przez pracownika poczty wzmianki o awizowaniu w formie przewidzianej przepisami prawa, stanowią dokument urzędowy, a brak podpisu odbiorcy na przedmiotowym dokumencie jest naturalną konsekwencją nieobecności adresata lub osoby upoważnionej do odbioru korespondencji w momencie próby doręczenia. Dokument urzędowy w postaci druku potwierdzenia odbioru korzysta z domniemania prawdziwości, a jego obalenie wymaga przeciwdowodu, którego strona skarżąca nie przeprowadziła. Zatem, skoro decyzja organu I instancji została doręczone prawidłowo w dniu 8 sierpnia 2012 r., w trybie doręczenia zastępczego, w oparciu o art. 150 ustawy Ordynacja podatkowa, to termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu 22 sierpnia 2012r. W tej sytuacji odwołanie nadane przez stronę w dniu 17 września 2012 r., zostało złożone z uchybieniem terminu przewidzianego do jego wniesienia. Bez znaczenia dla wydanego rozstrzygnięcia pozostaje również błąd operatorski w nazwie spółki zawarty w piśmie Poczty Polskiej z dnia 3 kwietnia 2013 r. Nazwa "G", zamiast "G" pojawiła się bowiem wyłącznie w przedmiotowym piśmie, natomiast doręczana korespondencja zawierała prawidłowe oznaczenie spółki. Reasumując stwierdzić należy, iż wydanie przez Dyrektora Izby Celnej postanowienia stwierdzającego uchybienie terminowi do wniesienia odwołania nie narusza prawa. Mając powyższe na uwadze, Sąd doszedł do wniosku, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, a skargę jako bezzasadną należało oddalić, o czym orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.).