II FSK 746/14

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2016-05-12

Skład orzekający: Anna Dumas, Sławomir Presnarowicz, Wojciech Stachurski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy może odmówić wszczęcia postępowania w sprawie wydania indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego, gdy wniosek dotyczy oceny skuteczności zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego?
Ratio decidendi
Organ podatkowy nie może odmówić wszczęcia postępowania w sprawie wydania indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego, jeśli wniosek dotyczy przepisu prawa materialnego, takiego jak art. 70 Ordynacji podatkowej regulujący przedawnienie zobowiązań podatkowych. Przepisy dotyczące przedawnienia są przepisami materialnego prawa podatkowego, a ich interpretacja może służyć ochronie prawnej podatnika poprzez funkcję gwarancyjną interpretacji indywidualnej.
Stan faktyczny
Skarżący zwrócił się o interpretację przepisów prawa podatkowego w zakresie skuteczności zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym i VAT za 2006 r., wskazując na postanowienia prokuratora o przedstawieniu zarzutów i zawieszeniu śledztwa. Dyrektor Izby Skarbowej odmówił wszczęcia postępowania, uznając, że wniosek wykracza poza zakres interpretacji indywidualnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił postanowienie organu, a Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną Ministra Finansów.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi działającego z upoważnienia Ministra Finansów.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący – Sędzia NSA Anna Dumas, Sędzia NSA Sławomir Presnarowicz, Sędzia WSA (del.) Wojciech Stachurski (sprawozdawca), Protokolant Anna Rembowska, po rozpoznaniu w dniu 12 maja 2016 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi działającego z upoważnienia Ministra Finansów od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 28 listopada 2013 r. sygn. akt I SA/Łd 1089/13 w sprawie ze skargi B. U. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi działającego z upoważnienia Ministra Finansów z dnia 26 czerwca 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w zakresie zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi działającego z upoważnienia Ministra Finansów na rzecz B. U. kwotę 180 (słownie: sto osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. 1. Wyrok Sądu pierwszej instancji. Wyrokiem z dnia 28 listopada 2013 r., sygn. I SA/Łd 1089/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, po rozpoznaniu sprawy ze skargi B. U. (dalej również jako "Skarżący") uchylił postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi działającego z upoważnienia Ministra Finansów z dnia 26 czerwca 2013 r., nr [...], w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w zakresie zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. 2. Przedstawiony przez Sąd pierwszej instancji przebieg postępowania. 2.1. We wniosku o wydanie interpretacji Skarżący wskazał, że w 2006 r. prowadził działalność gospodarczą, na bieżąco rozliczając się ze zobowiązań podatkowych za wskazany okres rozliczeniowy. W dniu 28 września 2006 r. prokurator wydał postanowienie o przedstawieniu Skarżącemu zarzutów, że w okresie od 2003 r. do września 2006 r. prowadząc działalność gospodarczą, uchylając się od opodatkowania podatkiem dochodowym, nie ujawnił będących podstawą tego opodatkowania świadczonych usług i nie wystawił za nie stosownych faktur. Zarzuty te były kilkakrotnie uzupełniane w trakcie toczącego się postępowania, m.in. w dniu 10 grudnia 2008 r. oraz w dniu 3 grudnia 2010 r. W dniu 31 grudnia 2009 r. prokurator postanowił o zawieszeniu śledztwa. W dniu 10 grudnia 2012 r. Skarżący otrzymał informację z Urzędu Kontroli Skarbowej w L., że w związku z wydanym postanowieniem prokuratora - zgodnie z art. 70 § 6 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - uległ zawieszeniu bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym za okres od 2003 r. do września 2006 r. Natomiast w związku z postanowieniem prokuratora wydanym w dniu 3 grudnia 2010 r. uległ zawieszeniu bieg terminu przedawnienia zobowiązań w podatku od towarów i usług za okres od 2005 r. do 2006 r. Skarżący oświadczył, że w zakresie zobowiązania podatkowego zarówno w podatku dochodowym od osób fizycznych jak i w podatku od towarów i usług za 2006 r. nigdy nie toczyła się kontrola podatkowa, postępowanie podatkowe oraz postępowanie kontrolne organu kontroli skarbowej. Na tle tak przedstawionego stanu faktycznego Skarżący sformułował następujące pytanie: czy w przedstawionym powyżej stanie faktycznym doszło do skutecznego zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych i w podatku od towarów i usług za 2006 r.? W ocenie wnioskodawcy nie doszło do skutecznego zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązań w ww. podatku dochodowym. 2.2. Dyrektor Izby Skarbowej Łodzi, działając w imieniu Ministra Finansów, odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wydania interpretacji podatkowej. Organ ocenił, że żądanie przedstawione we wniosku wykracza poza zakres przedmiotowy pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego wydawanej w trybie art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 749 z późn. zm., powoływanej dalej w skrócie jako: "o.p."). Zdaniem organu istota zagadnienia przedstawionego we wniosku, sprowadza się do oceny zgodności z prawem działania organu kontroli skarbowej, który poinformował wnioskodawcę o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług i w podatku dochodowym od osób fizycznych w związku z wydanym przez prokuratora postanowieniem. Organ wskazał, że interpretacje indywidualne nie mają służyć kontroli procedowania organów w ramach prowadzonych przez nie postępowań i formułowania wytycznych w tym zakresie. Wydana interpretacja indywidualna ingerowałaby bowiem w sposób niedopuszczalny w uprawnienia przysługujące organowi podatkowemu właściwemu rzeczowo i miejscowo w zakresie prowadzenia postępowania oraz dochodzeń w sprawach o przestępstwa skarbowe i wykroczenia skarbowe wynikających z Kodeksu karnego skarbowego, co jest sprzeczne z istotą przepisów regulujących procedurę postępowania interpretacyjnego. 3. Skarga do Sądu pierwszej instancji i odpowiedź organu na skargę. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi pełnomocnik Skarżącego zarzucił naruszenie art. 14b § 1 w zw. z art. 165a § 1 o.p., poprzez bezpodstawną odmowę wszczęcia postępowania w sprawie o wydanie interpretacji indywidualnej w związku z uznaniem, że żądanie podatnika wykracza poza zakres przedmiotowy pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. 4. Uzasadnienie wyroku Sądu pierwszej instancji. Uwzględniając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uznał, że organ dokonał wadliwej wykładni art. 14b § 1 o.p. W ocenie tego Sądu w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły żadne okoliczności uzasadniające odmowę wszczęcia postępowania w sprawie udzielenia pisemnej interpretacji prawa podatkowego. Na wstępie rozważań Sąd pierwszej instancji przeanalizował treść art. 14b § 1 – 3 o.p. i podzielił stanowisko organu, że przedmiotem interpretacji mogą być zasadniczo przepisy podatkowe materialne, który to wniosek wynika z analizy art. 3 pkt 1 i pkt 2 o.p. Jednocześnie Sąd wyraził pogląd, że art. 70 o.p. regulujący przedawnienie zobowiązań powstających z mocy prawa (np. zobowiązań z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych i podatku od towarów i usług) jest przepisem prawa materialnego. Następnie zaś wskazał, że skoro przepisy regulujące przedawnienie są przepisami materialnymi prawa podatkowego, wniosek zawiera wszystkie niezbędne elementy i wobec podatnika nie toczy się żadne z postępowań, które dotyczy zobowiązań objętych wnioskiem, to zostały spełnione przesłanki do wydania indywidualnej interpretacji prawa podatkowego. Zdaniem Sądu wojewódzkiego, z przepisów regulujących instytucję interpretacji podatkowych ani art. 3 pkt 1 i 2 o.p. nie wynika aby można było odmówić podatnikowi wydania interpretacji w sytuacji, w której pytanie zawarte we wniosku dotyczy zagadnienia, które może być rozstrzygane w trakcie postępowania podatkowego, kontroli podatkowej lub postępowania kontrolnego. Gdyby uwzględnić takie "wyłączenie", to organ mógłby niemal w każdym przypadku odmówić wszczęcia postępowania w sprawie wydania interpretacji. Każda kwestia regulowana przez ustawy podatkowe, wymieniona w art. 3 pkt 1 o.p., może być bowiem zagadnieniem będącym przedmiotem badania podczas kontroli podatkowej i stanowić oś sporu w postępowaniu podatkowym lub kontrolnym. Jest oczywiste, że ów spór może dotyczyć podmiotu, przedmiotu opodatkowania, powstania obowiązku podatkowego, podstawy opodatkowania, stawki podatku itd. Niewątpliwie może również dotyczyć wygaśnięcia zobowiązania podatkowego, także w wyniku przedawnienia. Sąd pierwszej instancji stwierdził, że zagadnienie wygaśnięcia zobowiązania podatkowego na skutek przedawnienia, nie jest zagadnieniem, które jest rozstrzygane wyłącznie w toku postępowania podatkowego. Przedawnienie następuje z mocy prawa bez potrzeby wydawania odrębnej decyzji organu podatkowego w przedmiocie stwierdzenia przedawnienia. Organ może ustalić, czy zobowiązanie uległo przedawnieniu jeszcze przed wszczęciem postępowania, o czym najlepiej świadczy pismo organu kontroli skarbowej skierowane do skarżącego, informujące o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia zobowiązań z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych oraz podatku od towarów i usług za rok 2006. W ocenie Sądu, przesłanką uzasadniającą odmowę wszczęcia postępowania w sprawie wydania interpretacji nie jest subiektywne przekonanie organu, iż interpretacja, której wydania domaga się podatnik, nie spełniałaby swej funkcji gwarancyjnej. Sąd pierwszej instancji nie zgodził się z poglądem, według którego interpretacja której przedmiotem jest wygaśnięcie zobowiązania podatkowego, nie spełnia takiej funkcji. W rozpoznawanej sprawie pozytywna interpretacja będzie stanowiła dla podatnika gwarancję, że zobowiązania podatkowe, których wniosek dotyczy wygasły lub co najmniej, że bieg ich terminu nie uległ zawieszeniu w związku z toczącym się postępowaniem karnym skarbowym. Będzie zatem stanowiła gwarancję, że organ w toku ewentualnego postępowania podatkowego dotyczącego zobowiązań z tytułu podatku dochodowego i podatku od towarów i usług za 2006 r. nie powoła się na okoliczność zawieszenia biegu terminu tych zobowiązań, a wobec braku innych okoliczności przerywających lub zawieszających bieg terminu tych zobowiązań, że zobowiązania te definitywnie wygasły. Sąd nie podzielił stanowiska organu, zgodnie z którym wydanie interpretacji byłoby niedopuszczalne ze względu na ingerowanie w kompetencje innych organów podatkowych, bowiem interpretacja ta stanowiłaby ocenę działań organu kontroli skarbowej, który zawiadomił podatnika o zawieszeniu biegu terminu zobowiązań. Z obowiązujących przepisów nie wynika tego rodzaju przesłanka negatywna do wydania interpretacji. 5. Skarga kasacyjna i odpowiedź na skargę kasacyjną. 5.1. W skardze kasacyjnej wywiedzionej od powyższego wyroku pełnomocnik Ministra Finansów wniósł o jego uchylenie w całości i rozpoznanie skargi, lub uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji oraz o zasądzenie od strony przeciwnej na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych. Na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm. – dalej "p.p.s.a.") zaskarżonemu wyrokowi postawione zostały zarzuty naruszenia prawa procesowego, tj. art. 14b § 1 o.p., przez jego błędną interpretacje i w konsekwencji niewłaściwą ocenę zastosowania polegające na bezpodstawnym przyjęciu, że w świetle tego przepisu przedmiotem indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego może być pytanie dotyczące skutecznego zawieszenia biegu przedawnienia zobowiązania podatkowego w sytuacji, gdy zagadnienie to pozostaje już w sferze zainteresowania urzędu kontroli skarbowej. Naruszenie to miało zdaniem autora skargi kasacyjnej wpływ na treść wyroku, albowiem było przyczyną uchylenia interpretacji Ministra Finansów. 5.2. W odpowiedzi na skargę kasacyjną pełnomocnik Skarżącego wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania. 6. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. 6.1. Skarga kasacyjna podlega oddaleniu, bowiem zawarte w niej zarzuty okazały się niezasadne, a w sprawie nie zachodzą przesłanki nieważności postępowania, które Naczelny Sąd Administracyjny bierze pod rozwagę z urzędu (art. 183 § 1 i 2 p.p.s.a.). 6.2. Przedmiotem postępowania przed Sądem I instancji była ocena zgodności z prawem rozstrzygnięcia odmawiającego wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego. Spór dotyczył tego, czy w świetle art. 14b § 1 o.p. przedmiotem indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego może być pytanie dotyczące skutecznego zawieszenia biegu przedawnienia zobowiązania podatkowego. 6.3. Rozstrzygając powstały w tej sprawie spór należy na wstępie wskazać, że interpretacje indywidualne w założeniach pełnić mają dwie istotne funkcje - informacyjną i gwarancyjną. Pierwsza z nich, funkcja informacyjna znajduje swoje normatywne podstawy w art. 14b § 1 – 3 oraz art. 14c § 1 i 2 o.p. Z brzmienia tych przepisów obowiązującego w 2013 r. wynika, że pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego (interpretację indywidualną) wydaje Minister właściwy do spraw finansów publicznych na pisemny wniosek zainteresowanego złożony w jego indywidualnej sprawie. Wniosek o interpretację indywidualną może dotyczyć zaistniałego stanu faktycznego lub zdarzeń przyszłych, zaś składający wniosek obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego oraz do przedstawienia własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej tego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Sama interpretacja zawiera zaś ocenę stanowiska wnioskodawcy wraz z uzasadnieniem prawnym tej oceny. Jeżeli stanowisko wnioskodawcy jest prawidłowe w pełnym zakresie można natomiast odstąpić od uzasadnienia prawnego. Z kolei w razie negatywnej oceny stanowiska wnioskodawcy interpretacja indywidualna zawiera wskazanie prawidłowego stanowiska wraz z uzasadnieniem prawnym. Funkcja gwarancyjna interpretacji znajduje natomiast swoje podstawy w przepisach art. 14k – 14n o.p., a jej istotą jest ogólnie rzecz ujmując, tzw. "nieszkodzenie" podmiotowi, który zastosował się do wydanej interpretacji. Zgodnie z art. 14k § 1 o.p., zastosowanie się do interpretacji indywidualnej przed jej zmianą lub przed doręczeniem organowi podatkowemu odpisu prawomocnego orzeczenia sądu administracyjnego uchylającego interpretację indywidualną nie może szkodzić wnioskodawcy, jak również w przypadku nieuwzględnienia jej w rozstrzygnięciu sprawy podatkowej. Uwzględniając powyższe, interpretacja indywidualna ma zakomunikować zainteresowanemu pogląd organu w zakresie rozumienia przepisów prawa podatkowego w stanie faktycznym opisanym we wniosku oraz zagwarantować - w razie ewentualnych sporów z organami podatkowymi - możliwość powołania się przez zainteresowanego na to stanowisko. Tym samym interpretacja indywidualna jest aktem, w którym organ poprzez dokonanie oceny stanowiska wnioskodawcy zawartego we wniosku o wydanie interpretacji przyznaje lub odmawia przyznania określonych uprawnień przez zagwarantowanie, że zastosowanie się do stanowiska organu podatkowego nie może podatnikowi szkodzić, niezależnie od prawidłowości tego stanowiska (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 grudnia 2015 r., II FSK 2989/13, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, www.nsa.gov.pl). 6.4. Analiza zagadnienia, czy przedmiotem indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego może być pytanie dotyczące skutecznego zawieszenia biegu przedawnienia zobowiązania podatkowego, wiążę się z wykładnią pojęcia "przepisy prawa podatkowego", zawartego w art. 14b § 1 o.p. Regulacja ta, jak też pozostałe przepisy normujące zasady wydawania indywidualnych interpretacji przepisów prawa podatkowego w 2013 r. nie dawały wprost odpowiedzi na pytanie, czy ich przedmiotem mogą być jedynie przepisy prawa materialnego, czy też dopuszczalne jest interpretowanie przepisów proceduralnych. Definiując pojęcie przepisów prawa podatkowego ustawodawca wskazał, że są to przepisy ustaw podatkowych, postanowienia ratyfikowanych przez Rzeczpospolitą Polską umów o unikaniu podwójnego opodatkowania oraz ratyfikowanych przez Rzeczpospolitą Polską innych umów międzynarodowych dotyczących problematyki podatkowej, a także przepisy aktów wykonawczych wydanych na podstawie ustaw podatkowych (art. 3 pkt 2 o.p.). Z kolei zgodnie z art. 3 pkt 1 o.p., ilekroć w ustawie jest mowa o ustawach podatkowych - rozumie się przez to ustawy dotyczące podatków, opłat oraz niepodatkowych należności budżetowych określające podmiot, przedmiot opodatkowania, powstanie obowiązku podatkowego, podstawę opodatkowania, stawki podatkowe oraz regulujące prawa i obowiązki organów podatkowych, podatników, płatników i inkasentów, a także ich następców prawnych oraz osób trzecich. Przedstawionego problemu nie sposób rozpatrywać w oderwaniu od istoty indywidualnych interpretacji i skutków, jakie ustawodawca wiąże z zastosowaniem się do nich przez wnioskodawcę. Owe skutki łączą się, o czym już wyżej wspomniano, z funkcją gwarancyjną interpretacji indywidualnych i stanowią ochronę sytuacji prawnej podmiotu zainteresowanego. Analiza przepisów art. 14k – 14n o.p., z których wynika gwarancyjna funkcja interpretacji nie pozwala jednak na stwierdzenie, że wynika z nich jakakolwiek ochrona natury procesowej. Zdaniem orzekającego w tej sprawie Naczelnego Sądu Administracyjnego, przedmiotem indywidulanych interpretacji mogą być zatem wyłącznie przepisy prawa materialnego. W tym zakresie należy podzielić pogląd J. Brolika, zgodnie z którym interpretacja przepisów postępowania podatkowego nie stanowi interpretacji przepisów prawa podatkowego w rozumieniu Ordynacji podatkowej, ponieważ zastosowanie się do niej nie mogłoby uzasadniać realizacji środków ochronnych przewidzianych w rozdziale 1a działu II tej ustawy. Interpretacje przepisów prawa podatkowego mogą dotyczyć tylko materialnego prawa podatkowego. Interpretacje przepisów prawa podatkowego zostały skonstruowane na zasadzie odpowiedniości: interpretacja materialnego prawa podatkowego - zastosowanie się do interpretacji materialnego prawa podatkowego - skutek ochronny w zakresie materialnego prawa podatkowego. Jeżeli przedmiotem rozważanych interpretacji mogłyby być także przepisy postępowania podatkowego, ustawodawca przewidziałby odpowiadającą im sferę ochrony prawnej - w zakresie podatkowego prawa procesowego. Ewentualne zastosowanie się do interpretacji wskazującej możliwości zastosowania prawa regulującego procesowe działania organów podatkowych oraz procesowe działania strony postępowania podatkowego mogłoby mieć wpływ tylko na ocenę zgodności z prawem aktu (decyzji, postanowienia) organu podatkowego, którego nie można zasadnie utożsamiać z obowiązkiem zapłaty podatku i odsetek od zaległości podatkowej, nawet jeżeli jest to konstytuująca zobowiązanie podatkowe decyzja o ustaleniu jego wysokości z art. 21 § 1 pkt 2 o.p. (zob. szerzej J. Brolik, Ogólne oraz indywidualne interpretacje przepisów prawa podatkowego, LexisNexis 2013). Podobny pogląd wyrażony został również w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (zob. np. wyroki: z dnia 1 kwietnia 2014 r., II FSK 892/12; z dnia 8 stycznia 2014 r., II FSK 143/12 - dostępne w CBOSA). 6.5. Przenosząc te ogólne uwagi na grunt rozpatrywanej sprawy należy stwierdzić, że Sąd pierwszej instancji trafnie uznał, że art. 70 o.p. może być przedmiotem interpretacji indywidualnej. Jest to niewątpliwie przepis materialnego prawa podatkowego. Nie ma przy tym znaczenia, że przepis ten umiejscowiony jest w ustawie regulującej w znacznej mierze procedurę działania organów podatkowych. Ustawa ta zawiera szereg uregulowań materialnoprawnych, do których zalicza się również wspomniany art. 70. Jednocześnie trzeba podkreślić, że pojęcia "przepisy prawa podatkowego", o którym mowa w art. 14b § 1 o.p., nie można ograniczać wyłącznie do ustaw, które w swoim tytule zawierają takie pojęcie, lecz chodzi o rzeczywistą treść zawartych w ustawach regulacji mających wpływ na opodatkowanie (wyrok NSA z dnia 7 kwietnia 2016 r. I GSK 789/14, CBOSA). Przepisy prawa podatkowego w rozumieniu art. 14b § 1 o.p. to zatem takie normy prawne, które regulują elementy konstrukcyjne podatku, jak też wpływają na byt powstałego już zobowiązania podatkowego w danym podatku, w taki sposób, że ich zastosowanie prowadzi do jego wygaśnięcia. Taki charakter ma niewątpliwie art. 70 § 6 pkt 1 o.p., którego treść może rodzić dla strony negatywne skutki w zakresie materialnego prawa podatkowego, tj. wydłużenie możliwości skutecznego domagania się przez organy podatkowe zapłaty podatku przez podatnika. Istotnym argumentem uzasadniającym potrzebę wydania interpretacji w przedmiocie zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego jest przy tym zachowanie gwarancyjnej funkcji takiej interpretacji. Ewentualna pozytywna interpretacja będzie stanowiła dla podatnika gwarancję, że wygasło zobowiązanie podatkowe, którego wniosek dotyczy lub co najmniej, że bieg jego terminu nie uległ zawieszeniu w związku z toczącym się postępowaniem karnym skarbowym. Taka interpretacja będzie gwarantem tego, że organ podatkowy, wbrew jej treści, nie powoła się w trakcie toczącego się postępowania podatkowego na identyczną okoliczność zawieszającą jego zdaniem bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego skarżącego. Skoro zatem przedmiotem interpretacji miał być przepis prawa materialnego, wniosek skarżącego zawierał wszystkie niezbędne elementy i odpowiadał wymogom formalnym oraz nie zachodziły przesłanki wyłączające wydanie interpretacji indywidualnej przewidziane w art. 14b § 5 o.p., to organ miał prawny obowiązek odpowiedzieć na pytanie sformułowane we wniosku i wydać interpretację indywidualną w tej sprawie. Stanowisko Sądu kwestionujące odmowę wydania interpretacji okazało się w pełni uprawnione, a zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia art. 14b § 1 o.p. jest niezasadny. 6.6. Na uwzględnienie nie mógł zasługiwać argument wskazujący, że Minister Finansów nie ma uprawnienia do kontrolowania procedowania organów w ramach prowadzonych przez nie postępowań i formułowania wytycznych w tym zakresie. Przede wszystkim trzeba podkreślić, że w stanie faktycznym przedstawionym we wniosku wskazano, że w zakresie zobowiązań podatkowych wymienionych przez skarżącego nie toczyła się kontrola podatkowa, postępowanie podatkowe, ani postępowanie kontrolne organu kontroli skarbowej. Ponadto, Skarżący wnosił o wydanie interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego, która dotyczyć ma jego sytuacji prawnej w hipotetycznie przedstawionym stanie faktycznym, nie zaś sytuacji organu podatkowego i jego usytuowania w systemie prawa podatkowego. Zainteresowany oczekuje zatem, że poprzez wydanie pozytywnej interpretacji jego sytuacja prawna będzie chroniona i zastosowanie się do niej, na warunkach przewidzianych w Ordynacji podatkowej, nie będzie mu szkodzić. Istotą indywidualnej interpretacji jest to, że zastosowanie się do niej przez zainteresowanego – na warunkach określonych w art. 14k – 14n o.p. nie może szkodzić wnioskodawcy. Dotyczy to zwłaszcza nieuwzględnienia wydanej interpretacji w rozstrzygnięciu sprawy podatkowej. Indywidualna interpretacja przepisów prawa podatkowego wpływa zatem na działania organów prowadzących postępowania podatkowe, w tym sensie, że wymusza niejako uwzględnienie w rozstrzygnięciu sprawy podatkowej co do istoty, stanowiska zawartego w interpretacji indywidualnej w zakresie ściśle określonego stanu faktycznego. W przeciwnym razie organ podatkowy naraża się na wyeliminowanie rozstrzygnięcia z obrotu prawnego, podjętego wbrew pozostającej w obrocie prawnym interpretacji indywidualnej wydanej na wniosek podatnika, do której tenże podatnik się zastosował. Powyższe nie oznacza przecież, że poprzez indywidualną interpretację organ ją wydający kontroluje procedowania organów w ramach prowadzonych przez nie postępowań i formułuje wytyczne w tym zakresie. Tym samym niezasadny jest również argument, jakoby wydana interpretacja indywidualna miałaby ingerować w sposób niedopuszczalny w uprawnienia przysługujące Urzędowi Kontroli Skarbowej, jako organowi właściwemu rzeczowo i miejscowo w zakresie prowadzenia postępowania w sprawach o przestępstwa i wykroczenia skarbowe. 6.7. Jako, że skarga kasacyjna nie znalazła usprawiedliwionych podstaw, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 184 p.p.s.a. O kosztach postępowania kasacyjnego orzekł w myśl art. 204 pkt 2, art. 205 § 2 i 4 p.p.s.a., a także § 3 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 31 stycznia 2011 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz szczegółowych zasad ponoszenia kosztów pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego z urzędu (Dz. U. Nr 31, poz. 153).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło