II GSK 1217/14
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2015-09-17
Skład orzekający: Wojciech Kręcisz, Joanna Sieńczyło-Chlabicz, Małgorzata Grzelak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Minister Środowiska pozostawał w bezczynności w przedmiocie rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją o udzieleniu koncesji na poszukiwanie i rozpoznanie złoża węgla brunatnego, pomimo wydania decyzji częściowo uchylającej pierwotną koncesję?Ratio decidendi
Minister Środowiska nie pozostawał w bezczynności, ponieważ rozpoznał wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, wydając decyzję z dnia 27 [...] 2011 r., która częściowo uchyliła pierwotną decyzję koncesyjną. Skarżący zostali o tym poinformowani i mieli możliwość czynnego udziału w postępowaniu, z czego nie skorzystali. Wniosek z dnia 2 [...] 2011 r. został potraktowany jako dodatkowe wyjaśnienie, a sprawa została skutecznie zainicjowana i zakończona w ramach wniosku złożonego przez innych współuczestników postępowania.Stan faktyczny
Skarżący zaskarżyli Ministra Środowiska za bezczynność w rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy dotyczącej koncesji na poszukiwanie i rozpoznanie złoża węgla brunatnego. Pierwotna decyzja koncesyjna została wydana 11 [...] 2011 r. Skarżący złożyli wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, twierdząc, że organ nie rozpatrzył go. Minister Środowiska uznał wezwanie do usunięcia naruszenia prawa za nieuzasadnione, wskazując, że sprawa została ponownie rozpatrzona na skutek wniosku innych stron, co skutkowało wydaniem decyzji z 27 [...] 2011 r. częściowo uchylającej pierwotną koncesję. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na bezczynność, a Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Wojciech Kręcisz (spr.) Sędzia NSA Joanna Sieńczyło-Chlabicz Sędzia del. WSA Małgorzata Grzelak Protokolant Anna Ważbińska-Dudzińska po rozpoznaniu w dniu 17 września 2015 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej z udziałem prokuratora Prokuratury Apelacyjnej w Warszawie Hanny Więckowskiej skargi kasacyjnej S. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 grudnia 2013 r. sygn. akt VI SAB/Wa 135/13 w sprawie ze skargi S. M., A. N., J. M. i innych na bezczynność Ministra Środowiska w przedmiocie rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją z dnia 11 [...] 2011 r. 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od S. M. na rzecz Ministra Środowiska [...] (...) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 2 grudnia 2013 r. oddalił skargę A. N., J. M. i innych na bezczynność Ministra Środowiska w przedmiocie rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy dotyczącej decyzji z 11 [...] 2011 nr [...].
Z uzasadnienia wyroku Sądu I instancji wynika, że za podstawę rozstrzygnięcia przyjął on następujące ustalenia.
W skardze z dnia 22 [...] 2013 r. S. M. osobiście oraz jako pełnomocnik osób wskazanych w pełnomocnictwie z dnia 4 [...] 2013 r. zaskarżyła bezczynność Ministra Środowiska w sprawie rozpatrzenia przez Ministra Środowiska wniosku z dnia 2 [...] 2011 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy o udzielenie koncesji, nr [...], z dnia 11 [...] 2011 r. P. sp. z o.o. z siedzibą w K. na poszukiwanie i rozpoznanie złoża węgla brunatnego w rejonie "P." i "O." położonym na terenie miast i gmin M. i K. w województwie [...]. W skardze zawarto wnioski o zobowiązanie Ministra Środowiska do rozpatrzenia wymienionego wniosku, o wstrzymanie wykonania przedmiotowej decyzji koncesyjnej, o wydanie postanowienia sygnalizacyjnego wskazanego w art. 155 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) dalej: "p.p.s.a.", oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
Jak podnoszono w skardze, w dniu 11 [...] 2011 r. Minister Środowiska wydał dla spółki P. sp. z o.o. z siedzibą w K. koncesję nr [...] na poszukiwanie i rozpoznanie złoża węgla brunatnego w rejonie "P." i "O." położonym na terenie miast i gmin M.i K. w województwie [...]. Decyzję tę doręczono S. M. oraz wszystkim osobom wymienionym w pełnomocnictwie udzielonym S. M., pouczając o prawie do wniesienia odwołania od tej decyzji.
Zgodnie z pouczeniem, wniesiono do Ministerstwa Środowiska Departamentu Geologii i Koncesji Geologicznych pismo (wniosek) z dnia 2 [...] 2011 r., w którym osoby w nim podane nie wyrażały zgody na poszukiwanie i rozpoznawanie złóż węgla brunatnego, nie wyrażając tym samym zgody, jak podano we wniosku, na budowę odkrywki węgla brunatnego w wymienionej lokalizacji. Zdaniem skarżących organ administracji wniosku tego nie rozpatrzył do dnia wniesienia skargi, gdyż za rozpatrzenie wniosku nie można uznać pisma organu z dnia 4 [...] 2011 r. informującego o wydaniu koncesji, po uzyskaniu właściwych opinii, gdyż strony mogły jedynie w postępowaniu koncesyjnym wypowiadać się tracąc to uprawnienie z chwilą wydania decyzji koncesyjnej.
W związku z powyższym, skarżący wezwali Ministra Środowiska pismem z dnia 8 [...] 2012 r. do usunięcia naruszenia prawa wobec nieterminowego załatwienia ich wniosku z dnia 2 [...] 2011 r., które polegało na niewydaniu decyzji i niepoinformowaniu stron o przyczynach braku załatwienia sprawy w terminie. Przed wezwaniem organu do usunięcia naruszenia prawa, złożono skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego na decyzję z dnia 11 [...] 2011 r. w przedmiocie udzielenia koncesji na poszukiwanie i rozpoznawanie złóż węgla brunatnego, lecz postanowieniem z dnia 12 lutego 2013 r., WSA w Warszawie odrzucił tę skargę uznając ją za niedopuszczalną albowiem złożona została ona na decyzję nieostateczną. Sąd skazał, iż pismo skarżących z dnia 2 [...] 2011 r. pomimo treści nagłówka winno zostać uznane za wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, którego skutkiem powinna być decyzja wydana przez organ. Tym samym strona przedwcześnie wniosła skargę na decyzję, która nie była zdaniem Sądu decyzją ostateczną.
W skardze na bezczynność organu skarżący podnosili, że pismem z dnia 8 [...] 2012 r. skarżący wezwali Ministra Środowiska do usunięcia naruszenia prawa wobec nieterminowego załatwienia ich wniosku z 2 [...] 2011 r. przez niewydanie decyzji i niepoinformowanie stron o przyczynach niezałatwienia sprawy w terminie. Skarżący twierdzili, że dotychczasowa decyzja z dnia 11 [...] 2011 r., nr [...], nie była decyzją ostateczną wobec nierozpatrzenia przez organ wniosku z 2 [...] 2011 r. Wraz z wnioskiem wystąpiono o wstrzymanie wykonania wymienionej decyzji koncesyjnej. Natomiast postanowieniem z dnia 28 [...] 2013 r. Minister Środowiska uznał wezwanie do usunięcia naruszenia prawa za nieuzasadnione. Organ administracji podkreślił, że pismem z dnia 4 [...] 2011 r. poinformował skarżących, że udzielenie koncesji na poszukiwanie i rozpoznawanie złoża nie narusza praw właścicieli nieruchomości wskazując także, iż przedmiotowa koncesja nie dotyczyła budowy odkrywki węglowej, co było przedmiotem sprzeciwu skarżących. Niezależnie od tego organ podniósł, że na skutek wniosku J. i W. D. z dnia 9 [...] 2011 r. (data wpływu do organu 13 [...] 2011 r.), wszczął postępowanie o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej wydaniem koncesji z 11 [...] 2011 r. O wpłynięciu tego wniosku, pismem z dnia 20 [...] 2011 r., poinformował wszystkie strony postępowania, w tym skarżących, zapewniając im czynny udział w postępowaniu. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Minister Środowiska, decyzją z dnia 27 [...] 2011 r., częściowo uchylił koncesję w zakresie prowadzenia [...] odwiertów, w tym na nieruchomościach skarżących. W związku z tym zarzut o naruszeniu prawa uznał za niezasadny.
W odpowiedzi na skargę na bezczynność Minister Środowiska wniósł o jej oddalenie.
Organ administracji podkreślił, że wniosek z dnia 2 [...] 2011 r. zawierał dwa żądania (oświadczenia) skarżących, a mianowicie brak zgody na poszukiwanie i rozpoznawanie złóż oraz brak zgody na budowę odkrywki węgla brunatnego. Ze względu na treść udzielonej koncesji (na poszukiwanie i rozpoznawanie złóż) badaniu mogło podlegać jedynie żądanie (oświadczenie) odnoszące się do braku zgody na poszukiwanie i rozpoznawanie złóż. Okoliczność ta była przedmiotem rozpatrzenia organu na skutek wniosku J. i W. D., który wpłynął do organu 13 [...] 2011 r., czyli dzień przed wnioskiem skarżących. Organ administracji podkreślił ponownie, że poinformował pismem z dnia 20 [...] 2011 r. wszystkie strony, w tym skarżących, o możliwości wzięcia udziału w tym postępowaniu i o prawach strony, jednak z tej możliwości skarżący nie skorzystali. Wynikiem tego postępowania było częściowe uchylenie, decyzją z dnia 27 [...] 2011 r., koncesji z dnia 11 [...] 2011 r. Ponieważ w przedmiotowej sprawie zachodziło współuczestnictwo materialne, gdyż w jednym postępowaniu zakończonym wydaniem jednej decyzji ukształtowano prawa wszystkich podmiotów, w tym skarżących, nie było podstaw do wszczynania i prowadzenia drugiego takiego samego postępowania z wniosku z dnia 2 [...] 2011 r., a w szczególności wydanie drugiej takiej samej decyzji spełniałoby przesłankę jej nieważności z art. 156 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. (Dz.U. z 2013 r. poz. 267) dalej: "k.p.a.". Dlatego pismo skarżących z dnia 2 [...] 2011 r. potraktowano, jako dodatkowe wyjaśnienie sprawy przez strony je składające.
Minister Środowiska, odnosząc się do zarzutów skarżących dotyczących postępowań opiniujących, stwierdził, że skarżący mogli postanowienia wydane przez organy opiniujące zaskarżać w trakcie tych postępowań. Jednakże nie podjęli oni żadnych działań w tych postępowaniach odrębnych.
W odpowiedzi na skargę uczestnik postępowania P. sp. z o.o. z siedzibą w K. stwierdził, że wniosek skarżących z 2 [...] 2011 r. nie może być uznany za wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, jako że dotyczył pisma Ministerstwa Środowiska z dnia 4 [...] 2011 r., które nie było decyzją administracyjną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, iż skarga jest niezasadna.
Sąd I instancji w uzasadnieniu wyroku wskazał, że w zaistniałym stanie faktycznym i prawnym, Ministrowi Środowiska nie można zarzucić bezczynności.
Sąd I instancji wyjaśnił, że na skutek zaskarżenia decyzji koncesyjnej z dnia 11 [...] 2011 r. przez J. i W. D. wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, który wpłynął do organu dnia 13 [...] 2011 r., sprawa została ponownie rozpatrzona przez organ administracji. Organ ten, pismem z dnia 20 [...] 2011 r. poinformował wszystkie strony (w tym skarżących w niniejszej sprawie) o wszczęciu postępowania administracyjnego zainicjowanego wnioskiem J. i W. D. oraz o prawach przysługujących wszystkim stronom tego postępowania. W postępowaniu tym, zdaniem Sądu, można mówić o współuczestnictwie formalnym skarżących, gdyż ich roszczenia były jednego rodzaju, oparte na jednakowej podstawie faktycznej i prawnej. Sprawa zakończona decyzją z dnia 27 [...] 2011 r. dotyczyła tej samej koncesji z 11 [...] 2011 r., którą kwestionowali skarżący, a więc w znaczeniu materialnym stanowiła rozstrzygnięcie odnoszące się do ich wniosku. Minister Środowiska ponownie rozpatrując sprawę udzielenia przedmiotowej koncesji wziął pod uwagę stanowisko skarżących wyrażone w piśmie z dnia 2 [...] 2011 r. traktując to pismo, jako dodatkowe wyjaśnienia skarżących. Organ przeprowadził więc zdaniem Sądu I instancji postępowanie administracyjne dotyczące weryfikacji decyzji nr [...] z dnia 11 [...] 2011 r. udzielającej P. sp. z o.o. koncesji na poszukiwanie i rozpoznawanie złóż węgla brunatnego w rejonie i na terenie wskazanym w tej decyzji.
Sąd I instancji podkreślił, że decyzją z dnia 27 [...] 2011 r. Minister Środowiska częściowo uchylił decyzję z 11 [...] 2011 r. i decyzja ta została doręczona skarżącym w sprawie, co zostało potwierdzone przez Naczelny Sąd Administracyjny w orzeczeniu z dnia 24 lipca 2013 r. wydanym w sprawie II GSK 1355/13 na skutek skargi kasacyjnej wniesionej od orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 lutego 2013 r. wydanego w sprawie VI SA/Wa 1329/12 odrzucającego skargę na decyzję z dnia 11 [...] 2011 r.
W związku z powyższym Sąd I instancji uznał, że Minister Środowiska nie pozostawał w bezczynności.
Odnosząc się do zarzutu pozbawienia skarżących możliwości składania w toku wszczętego postępowania administracyjnego środków zaskarżenia w stosunku do opinii wydawanych przez organy współdziałające Sąd wskazał, że pomimo poinformowania skarżących o wszczęciu postępowania zakończonego decyzją ostateczną z 27 [...] 2011 r. i poinformowaniu o prawie uczestnictwa w tym postępowaniu, skarżący z tej możliwości nie skorzystali.
Wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji z 11 [...] 2011 r. Sąd uznał za niezasadny z uwagi na wydanie w dniu 27 [...] 2011 r. decyzji ostatecznej oraz z uwagi to, iż okres wykonania robót już upłynął.
W ocenie tego Sądu nie zachodziły podstawy do zastosowania sygnalizacji w trybie art. 155 p.p.s.a.
W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku S. M. wraz z osobami, w których imieniu działa, zaskarżyła ten wyrok w całości i wniosła o jego uchylenie, bądź o jego zmianę poprzez uwzględnienie skargi na bezczynność organu oraz wniosła o zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania sądowego, a w tym kosztów zastępstwa procesowego.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono istotne dla wyniku sprawy naruszenie przepisów postępowania (art. 174 p. 2 p.p.s.a.), a w szczególności art. 151 p.p.s.a., w związku z art. 149 i z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a oraz w zw. z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r. nr 153, poz. 1269 ze zm.) dalej: "p.u.s.a.", a także w związku z art. 127 § 3 k.p.a. - na skutek nieuwzględnienia skargi na bezczynność organu po złożeniu przez skarżącą wraz z innymi osobami wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją koncesyjną organu nr [...] z dnia 11 [...] 2011 r., mimo oczywistej zasadności skargi.
W piśmie procesowym z dnia 11 [...] 2014 r. skarżąca, w imieniu własnym oraz osób, w których imieniu działa, wyrokowi Sądu I instancji zarzuciła ponadto naruszenie:
I. art. 133 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 7 k.p.a., art. 104 § 1 k.p.a. i art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., a poprzez to także art. 151 p.p.s.a. poprzez błędne ustalenie w toku postępowania, że organ administracji publicznej w osobie Ministra Środowiska nie pozostaje w bezczynności w przedmiotowej sprawie, bowiem rozpoznał wniosek skarżących wydając decyzję z 27 [...] 2011 r., podczas gdy wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy złożony przez stronę skarżącą pozostaje nierozpoznany, co miało bezpośredni wpływ na wynik sprawy;
II. art. 151 p.p.s.a. zw. z art. 7 k.p.a. i art. 15 k.p.a. oraz - w efekcie - art. 78 Konstytucji RP i art. 45 ust. 1 Konstytucji RP czym Sąd I instancji naruszył zasady postępowania i wydał rozstrzygnięcie oddalające uzasadnioną skargę, które uniemożliwia skarżącym realizację prawa do dwuinstancyjnego postępowania administracyjnego (wobec uznania, że zakończyło się ono w pewnym momencie w przeszłości, w dniu wydania decyzji z 27 [...] 2011 r.) oraz do zaskarżenia decyzji do sądu (uznając, że Minister Środowiska nie pozostaje w bezczynności, ergo postępowanie w sprawie już się nie toczy, strona skarżąca nie ma możliwości wniesienia skargi od rzekomo wydanej decyzji ponownie rozpatrującej sprawę);
III. art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 170 p.p.s.a., art. 149 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 170 p.p.s.a. poprzez niezastosowanie/ przez niewłaściwe zastosowanie wobec błędnego przyjęcia, że decyzja z 27 [...] 2011 r. stanowi decyzję wydaną po ponownym rozpatrzeniu przez Ministra Środowiska wniosku skarżących, podczas gdy zgodnie z wcześniej zapadłymi prawomocnymi orzeczeniami sądów administracyjnych (orzekającymi w stanie faktycznym i prawnym po wydaniu przedmiotowej decyzji) decyzja ta nie stanowiła ponownego rozpoznania sprawy skarżących i asumpt ten (przesądzenie w tym zakresie) był bezpośrednim powodem złożenia przez skarżących oddalonej obecnie przez WSA skargi na bezczynność;
IV. art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 10 § 1 k.p.a. i art. 127 § 3 k.p.a., skutkujące naruszeniem art. 32 ust. 1 Konstytucji RP poprzez nieuzasadnione przyjęcie, że zapewnienie - w określonym zakresie - możliwości czynnego udziału strony skarżącej w postępowaniu przed Ministrem Środowiska zdolne było "zastąpić" ponowne rozpoznanie sprawy na podstawie złożonego przez nich wniosku na zasadzie art. 127 § 3 k.p.a., podczas gdy rozpoznanie jedynie dwóch spośród stu kilkudziesięciu wniosków o ponowne rozpatrzenie sprawy przez ministra powodowało naruszenie zasady równości wobec prawa i samo w sobie winno skutkować stwierdzeniem nieważności albo uchyleniem decyzji koncesyjnej;
V. art. 153, art. 170, art. 171 p.p.s.a przez całkowite pominięcie przez WSA prawomocnych orzeczeń w niniejszej sprawie. WSA pominął ocenę prawną, wyraźne i jednoznaczne wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w prawomocnych orzeczeniach w niniejszej sprawie - postanowienie WSA w Warszawie z dnia 12 lutego 2013 r.sygn.akt VI SA/Wa 1329/12 i postanowienie NSA z dnia 24 lipca 2013r. II GSK 1355/13 - które wiążą ten sąd oraz organ Ministra Środowiska, którego działania i bezczynność były przedmiotem zaskarżenia czym naruszył przepisy 153, 170, 171 p.p.s.a. Ocena prawna i zalecenia w prawomocnych orzeczeniach w niniejszej sprawie WSA i NSA nie budzą żadnych wątpliwości i nie wymagały żadnych zabiegów interpretacyjnych
VI. art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 61 § 3 p.p.s.a. i art. 107 § 1 k.p.a. poprzez oparcie rozstrzygnięcia w zakresie odmowy wstrzymania wykonania decyzji z 11 maja 2011 r. na podstawie błędnego uzasadnienia tej decyzji, a nadto rozstrzygnięcie w tym przedmiocie dopiero na etapie wyrokowania, a nie wcześniej wydanego postanowienia.
Minister Środowiska w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania.
W piśmie z dnia 10 [...] 2014 r. P. sp. z o.o. w K., wniosła o oddalenie skargi kasacyjnej.
W piśmie procesowym z dnia 29 [...] 2015 r. skarżący kasacyjnie, w odpowiedzi na odpowiedź organu na skargę kasacyjną oraz pismo uczestnika postępowania z dnia 10 [...] 2014 r. wskazali, że na skutek rozstrzygnięć Ministra Środowiska zostali postawieni w sytuacji, w której z jednej strony ich środek zaskarżenia został postanowieniem z dnia 2 [...] 2013 r. o sygn. akt VI SA/Wa 1329/12 (podtrzymanym przez NSA) odrzucony jako przedwczesny, zaś w drugiej strony skarga złożona później, została oddalona jako spóźniona. Taki stan sprawy, zdaniem skarżących skutkował postawieniem ich w sytuacji kiedy nie było żadnej możliwości złożenia środka zaskarżenia. Ponadto, oczekiwanie od skarżących dodatkowej aktywności, ponad złożenie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, spełniającego wszystkie wymogi formalne, jest ich zdaniem nieuzasadnione. Skarżący zarzucili decyzji Ministra Środowiska z dnia 27 [...] 2011 r. brak spełnienia wymogów formalnych z art. 138 § 1 lub § 2 k.p.a. oraz uwzględnienie przez nią żądania nielicznych stron postępowania, co oznacza brak możliwości uznania tej decyzji, za decyzję wydaną na skutek ponownego rozpatrzenia sprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga kasacyjna nie jest zasadna i nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie przypomnienia wymaga, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, a mianowicie sytuacje enumeratywnie wymienione w § 2 tego przepisu. Skargę kasacyjną, w granicach której operuje Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 174 p.p.s.a., można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zmiana lub rozszerzenie podstaw kasacyjnych ograniczone jest natomiast, określonym w art. 177 § 1 p.p.s.a. terminem do wniesienia skargi kasacyjnej. Rozwiązaniu temu towarzyszy równolegle uprawnienie strony postępowania do przytoczenia nowego uzasadnienia podstaw kasacyjnych sformułowanych w skardze. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega więc zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania.
Z zarzutów skargi kasacyjnej oraz z zarzutów zawartych w piśmie procesowym z dnia 11 [...] 2014 r., które to zarzuty oparte zostały na obydwu podstawach określonych w art. 174 p.p.s.a. wynika, że istota spornego w rozpatrywanej sprawie zagadnienia odnosi się do oceny prawidłowości przeprowadzonej przez Sąd I instancji kontroli działalności Ministra Środowiska oraz rezultatu tej kontroli, który wyraził się w ustaleniu, że organ administracji nie pozostawał w bezczynności odnośnie do rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Ministra Środowiska z dnia 11 [...] 2011 r., którą udzielono P. sp. z o.o. z siedzibą w K. koncesji na poszukiwanie i rozpoznanie złoża węgla brunatnego w rejonie "P." i "O.", położonym na terenie miast i gmin M.i K. w województwie [...].
Zarzuty te nie są usprawiedliwione.
W punkcie wyjścia przypomnienia wymaga, że jakkolwiek faktem jest, że przepisy ustawy p.p.s.a. nie określają na czym stan bezczynności organów administracji polega, ani też nie definiują pojęcia "stanu bezczynności organu", to jednak nie oznacza to, że treść tego pojęcia, w sensie przedmiotowym i podmiotowym jest niedookreślona, a zakres kognicji sądów administracyjnych w sprawach na bezczynność organów administracji niczym nieograniczony. Poza sporem jest bowiem, że zakres przedmiotowy skargi na bezczynność organu, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., w brzmieniu mającym zastosowanie w rozpatrywanej sprawie, wyznaczony jest zawartym w tym przepisie odesłaniem do art. 3 § 2 pkt 1 - 4a tej ustawy, podmiotowy zaś, treścią pojęcia "działalności administracji publicznej". Z powyższego wynika, że w sprawach ze skarg na bezczynność organu administracji publicznej, w celu ustalenia istnienia/nieistnienia stanu bezczynności organu istotne znaczenie ma precyzyjne zidentyfikowanie przedmiotu żądania zawartego w skardze na bezczynność i skonfrontowanie tego żądania oraz jego zasadności z istnieniem po stronie organu administracji prawnego obowiązku działania - na wniosek lub z urzędu - polegającego na załatwieniu (rozstrzygnięciu) konkretnej sprawy administracyjnej. W postępowaniu ze skargi na bezczynność, uwzględniając stan faktyczny i stan prawny danej sprawy (istniejący w dacie wyrokowania) sąd administracyjny rozstrzyga, czy rzeczywiście organ administracji pozostaje w bezczynności polegającej na tym, że w terminie wynikającym z przepisów obowiązującego prawa nie podejmuje on żadnych czynności albo, że jakkolwiek czynności te podjął i prowadził postępowanie, to jednak nie były to czynności celowe służące załatwieniu sprawy co do jej istoty, albo - mimo istnienia obowiązku wynikającego z przepisów prawa - nie zakończył prowadzonego postępowania wydaniem (w terminie) decyzji, postanowienia lub też innego aktu, lub nie podjął innej stosownej czynności, do podjęcia której był zobowiązany lub nie wykonał obowiązku, o którym mowa w art. 36 k.p.a. Z tego punktu wiedzenia, istotnym kryterium oceny pozostawania/nie pozostawania przez organ w bezczynności, jest niewątpliwie regulacja zawarta w art. 104 § 1 k.p.a., na gruncie którego ustawodawca operuje pojęciem "załatwienia sprawy", a także regulacja zawarta w przepisach rozdziału 7 "Załatwianie spraw" Działu I "Przepisy ogólne" ustawy Kodeks postępowania administracyjnego. W kontekście wyznaczonych przepisami art. 34 § 1 - 4 k.p.a. terminów załatwienia sprawy, z której to regulacji wywodzona jest zasada załatwiania spraw bez zbędnej zwłoki, podkreślić należy również znaczenie przepisu § 5 art. 34. Z przepisu tego wynika, że terminy załatwiania spraw określają czas efektywny, jakim dysponuje organ administracji na ich rozpatrzenie i podjęcie decyzji. Do terminów tych nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu.
Należy więc stwierdzić, że ocena zasadności skargi na bezczynność organu oraz zawartego w tej skardze żądania, musi być zasadniczo konfrontowana z istnieniem prawnego obowiązku działania organu administracji zobowiązanego - na wniosek lub z urzędu - do załatwienia konkretnej sprawy w sposób, w formie i w terminie, przewidzianymi w przepisach obowiązującego prawa.
W świetle powyższego, w rozpatrywanej sprawie, której istota sprowadza się do kwestii oceny istnienia/nieistnienia stanu bezczynności Ministra Środowiska odnośnie do rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Ministra Środowiska z dnia 11 [...] 2011 r., którą udzielono P. sp. z o.o. z siedzibą w K. koncesji na poszukiwanie i rozpoznanie złoża węgla brunatnego, podstawowe znaczenie miało ustalenie dotyczące istnienia, skorelowanego z treścią żądania skargi na bezczynność organu, źródła oraz prawnej podstawy obowiązku działania Ministra Środowiska polegającego na ponownym merytorycznym rozpoznaniu i załatwieniu wymienionej sprawy, a w tym kontekście udzielenia odpowiedzi na pytanie, czy organ obowiązek ten wykonał.
Prawidłowo operując w granicach sprawy i na podstawie jej akt, Sąd I instancji prawidłowo zidentyfikował żądanie zawarte w skardze na bezczynność Ministra Środowiska oraz w prawidłowy sposób ustalił jego relacje do prawnego obowiązku działania organu administracji w sprawie, której przedmiot determinowały przepisy prawa, na podstawie których organ zobowiązany był prowadzić postępowanie i sprawę tę załatwić. Ustalając, że Minister Środowiska nie pozostawał w bezczynności w sprawie objętej skargą na jego działanie, a mianowicie, że w przewidzianym prawem trybie ponowne rozpatrzył sprawę załatwioną decyzją własną z dnia 11 [...] 2011 r. co polegało na wydaniu decyzji ostatecznej z dnia 27 [...] 2011 r. - i przyjmując za podstawę tych ustaleń, że: 1) Minister Środowiska decyzją dnia 11 [...] 2011 r. udzielił P. sp. z o.o. z siedzibą w K. koncesji na poszukiwanie i rozpoznanie złoża węgla brunatnego; 2) wymieniona decyzja doręczona została wszystkim stronom postępowania koncesyjnego; 3) J. i P. D. pismem z dnia 9 [...] 2011 r. (data wpływu do organu 13 [...] 2011 r.) wystąpili z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją koncesyjną z dnia 11 [...] 2011 r., pismem zaś z dnia 2 [...] 2011 r. (data wpływu do organu 14 [...] 2011 r.) z wnioskiem takim - zawierającym oświadczenie o braku zgody na poszukiwanie i rozpoznawanie złóż węgla brunatnego na nieruchomościach gruntowych znajdujących się w ich użytkowaniu oraz o braku zgody na budowę odkrywki węgla brunatnego w rejonie "P." i "O." położonych na terenie gminy M.i K. w województwie [...] - wystąpili również skarżący; 4) pismem z dnia 20 [...] 2011 r., organ zawiadomił wszystkie strony o wszczęciu postępowania administracyjnego zainicjowanego pierwszym z wymienionych wniosków, w sprawie ponownego rozpatrzenia sprawy zakończonej decyzją z dnia 11 [...] 2011 r., informując jednocześnie adresatów tego pisma o przysługujących im w tym postępowaniu prawach, z których to praw skarżący w ponownie wszczętym postępowaniu nie korzystali; 5) w ponownie prowadzonym postępowaniu i w rezultacie ponownego rozpatrzenia sprawy zakończonej decyzją z dnia 11 [...] 2011 r., Minister Środowiska uchylił w części wymienioną decyzję własną decyzją z dnia 27 [...] 2011 r., którą doręczył wszystkim stronom postępowania wraz z pouczeniem, że strona niezadowolona z tej decyzji może w terminie 30 dni od jej doręczenia, za pośrednictwem organu, wnieść skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Sąd I instancji nie naruszył prawa.
Według Naczelnego Sądu Administracyjnego brak jest usprawiedliwionych podstaw, aby stanowisko wyrażone w zaskarżonym wyroku skutecznie można było podważyć. Zwłaszcza, że z zarzutów kasacyjnych nie wynika również, aby ukierunkowane one zostały na podważenie prawidłowości przywołanych ustaleń faktycznych, które przyjęte zostały za podstawę wyrokowania w rozpatrywanej sprawie. Istota tych zarzutów bowiem, jak wynika ze sposobu w jaki zostały one skonstruowane oraz uzasadnione, wyraża się w innej - niż przyjął do Sąd I instancji - ocenie wymienionych faktów. Wyjaśniając, że ustaleń faktycznych, tj. faktów którymi są zdarzenia, zjawiska lub sytuacje, które miały miejsce, nie można mylić z prawną ich oceną (por. wyrok NSA z dnia 6 lutego 2008 r., sygn. akt II FSK 1666/06), podkreślić należy, że niekwestionowanym i niepodważanym w rozpatrywanej sprawie faktem głównym jest ten, że w rezultacie ponownego rozpatrzenia sprawy zakończonej decyzją z dnia 11 [...] 2011 r., Minister Środowiska wydał ostateczną w toku instancji decyzję z dnia 27 [...] 2011 r. Ustalenie przez Sąd I instancji tego faktu i przyjęcie go za podstawę wyrokowania w rozpatrywanej sprawie, w sytuacji, gdy jak podkreślono nie jest on kwestionowany, nie może prowadzić do wzruszenia prawidłowości zaskarżonego wyroku, z którego wynika, że Minister Środowiska nie pozostawał w bezczynności w sprawie objętej skargą na jego działanie.
Wbrew stanowisku strony skarżącej kasacyjnie, oddalając skargę na bezczynność organu, Sąd I instancji nie dopuścił się naruszenia wskazanych w pkt III. i pkt V. petitum pisma procesowego z dnia 11 [...] 2014 r. przepisów p.p.s.a.
Teza o ich naruszeniu, budowana przy wsparciu argumentu o wiążącym w rozpatrywanej sprawie charakterze postanowienia WSA w Warszawie z dnia 12 lutego 2013 r., sygn. akt VI SA/Wa 1329/12 oraz oddalającego od niego skargę kasacyjną, postanowienia NSA z dnia 24 lipca 2013 r., sygn. akt II GSK 1355/13, nie jest zasadna. Odwołując się do wymienionych judykatów strona skarżąca kasacyjnie nie uwzględnia tego, że wynikające z nich konsekwencje pozostawały bez związku ze sprawą ze skargi na bezczynność organu, w przedmiocie której orzekał Sąd I instancji. W tej mierze przypomnienia wymaga przede wszystkim to, że przedmiot rozstrzygnięcia przywołanymi postanowieniami wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego stanowiła kwestia dopuszczalności drogi sądowej w sprawie ze skargi na decyzję z dnia 11 [...] 2011 r., a więc na decyzję wydaną, jako pierwszą w toku instancji. Wobec tego, że warunkiem dopuszczalności skargi do sądu administracyjnego jest, zgodnie z art. 52 § 1 p.p.s.a., wyczerpanie środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przez organem właściwym w sprawie - od wymienionej decyzji koncesyjnej stronom postępowania, w którym została ona wydana, zgodnie z art. 127 § 3 k.p.a., przysługiwał wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, do którego stosuje się odpowiednio przepisy k.p.a. dotyczące odwołań – co oznacza, że kontroli sądowoadministracyjnej podlega ostateczne rozstrzygnięcie wydane w sprawie, to wymieniona skarga nie mogła skutecznie zainicjować postępowania w sprawie kontroli zgodności z prawem przywołanej decyzji, na którą skarga ta została wniesiona. W sytuacji więc, gdy rozstrzygnięte przywołanymi orzeczeniami zagadnienie dotyczyło dopuszczalności drogi sądowej w sprawie ze skargi na decyzję z dnia 11 [...] 2011 r., to wbrew oczekiwaniom strony skarżącej kasacyjnie, nie mogło ono determinować rezultatu rozstrzygnięcia Sądu I instancji w sprawie ze skargi na bezczynność Ministra Środowiska. Zwłaszcza, że w odniesieniu do wymienionych spraw, różnych co do ich istoty i przedmiotu, różny jest również zakres istotnych z punktu widzenia ich rozstrzygnięcia faktów mających w tych sprawach prawne znaczenie, a niekwestionowanym w rozpatrywanej sprawie faktem jest to, że organ ponowne rozpatrzył sprawę załatwioną decyzją własną z dnia 11 [...] 2011 r., co polegało na wydaniu decyzji ostatecznej z dnia 27 [...] 2011 r.
W odniesieniu do analizowanej kwestii spornej podkreślić należy również, że wbrew stanowisku strony skarżącej kasacyjnie nie ma podstaw, aby w rozpatrywanej sprawie źródła związania Sądu I instancji przywołanymi powyżej judykatami WSA i NSA, upatrywać w art. 153 p.p.s.a. Przepis ten bowiem, co wyraźnie i jednoznacznie wynika z jego treści, może znaleźć zastosowanie tylko w sprawach, w których sąd już orzekał, co oznacza, że wojewódzki sąd administracyjny po raz pierwszy orzekając w sprawie - a więc tak jak w rozpatrywanej sprawie ze skargi na bezczynność Ministra Środowiska - nie może przepisowi temu uchybić (por. np.: wyrok NSA z dnia 15 marca 2013 r., sygn. akt I GSK 1121/11). Z przywołanej regulacji wynika również - co ma nie mniej istotne znaczenie - że zawiera ona dwie pozostające ze sobą w związku, odrębne normy prawne kształtujące zakres związania nimi sądu, który już je stosował, jako wzorzec kontroli zgodności z prawem administracji publicznej, jak i organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania stanowiło przedmiot zaskarżenia, i do którego w związku z uwzględnieniem skargi są one bezpośrednio skierowane (por. wyrok NSA z dnia 14 lutego 2014 r., sygn. akt II FSK 595/12). W związku z powyższym, art. 153 p.p.s.a. nie może stanowić adekwatnego wzorca kontroli zgodności z prawem zaskarżonego wyroku Sądu I instancji.
Za pozbawione usprawiedliwionych podstaw uznać należało również zarzuty naruszenia art. 170 i art. 171 p.p.s.a.
Z pierwszego, spośród przywołanych przepisów wynika, że orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Prawomocność materialna orzeczenia, o którym mowa na jego gruncie oznacza, że związanie tym orzeczeniem podmiotów wymienionych w tym przepisie, co prowadzi do wniosku, że muszą one brać pod uwagę nie tylko fakt istnienia, ale także treść prawomocnego orzeczenia sądu administracyjnego. Innymi słowy, omawiana regulacja prawna odnosi się do zagadnienia związania stron postępowania sądowoadministracyjnego, sądu administracyjnego, innych sądów oraz pozostałych organów państwa i innych podmiotów stanem prawnym wykreowanym prawomocnym orzeczeniem. Tym stanem prawnym jest wynikająca z orzeczenia sądu administracyjnego ocena zgodności z prawem skontrolowanego aktu lub czynności organu administracji publicznej (por. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2010, s. 392-393; T. Woś, H. Knysiak – Molczyk, M. Romańska Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005, s. 508). Podzielając trafność stanowiska strony skarżącej kasacyjnie, że postanowieniom nie można odmówić waloru prawomocności, a także zawartą w jego uzasadnieniu argumentację (por. s. 9 pisma procesowego z dnia 11 [...] 2011 r.), która w kontekście przywołanej powyżej pozycji literatury prawniczej, odnosi się do konsekwencji wynikających z postanowień o umorzeniu postępowania i odrzuceniu skargi, podnieść należy, że nie można jednak tracić z pola widzenia tego, że - jak już powyżej to podkreślono – zagadnienie rozstrzygnięte judykatami sądowymi, na które powołuje się strona skarżąca kasacyjnie dotyczyło dopuszczalności drogi sądowej w sprawie ze skargi na decyzję Ministra Środowiska z dnia 11 [...] 2011 r., co w konsekwencji uzasadnia twierdzenie, że ukształtowany nimi stan prawny – odrzucenie, wobec braku dopuszczalności, skargi na wymienioną decyzję – nie determinował rezultatu rozstrzygnięcia Sądu I instancji w sprawie ze skargi na bezczynność Ministra Środowiska, ani też nie stanowił prawnej przeszkody w stwierdzeniu braku bezczynności organu administracji w sprawie objętej tą skargą. Zasadnicze znaczenie z punktu widzenia oceny prawidłowości stanowiska Sądu I instancji miał bowiem ten niekwestionowany w rozpatrywanej sprawie fakt, że w przewidzianym prawem trybie organ ponowne rozpatrzył sprawę załatwioną decyzją własną z dnia 11 [...] 2011 r., wydając decyzję ostateczną z dnia 27 [...] 2011 r.
Z kolei przepis art. 171 p.p.s.a., stanowiąc, że wyrok prawomocny ma powagę rzeczy osądzonej tylko co do tego, co w związku ze skargą stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia, jako dopełnienie regulacji zawartej w art. 170 p.p.s.a., określa jej skutek proceduralny, jako ujemnej przesłanki procesowej, której wystąpienie uniemożliwia wydanie ponownego rozstrzygnięcia merytorycznego w tej samej sprawie – tj. w odniesieniu do tego samego aktu, czynności lub działania - oraz brak możności, w wyniku ponownie przeprowadzonego postępowania sądowoadministracyjnego, modyfikacji orzeczenia sądu administracyjnego, a mianowicie dokonanej w nim oceny odnośnie do zgodności z prawem zaskarżonego aktu, czynności, działania. Nie może budzić również żadnych wątpliwości, że z powagi rzeczy osądzonej korzysta zasadniczo tylko rozstrzygnięcie zawarte w sentencji wyroku, a jego motywy tylko w takich granicach, w jakich stanowią konieczne uzupełnienie rozstrzygnięcia, niezbędne do wyjaśnienia jego zakresu (por. T. Woś, H. Knysiak – Molczyk, M. Romańska, op. cit., s. 519 i n.). Z powyższego wynika, że zakres powagi rzeczy osądzonej (art. 171 p.p.s.a.), jak i zakres związania prawomocnym orzeczeniem sądu administracyjnego (art. 170 p.p.s.a.) odnosi się zasadniczo do tego, co było przedmiotem rozstrzygnięcia zwartego w wyroku, z wszystkimi przedstawionymi powyżej tego konsekwencjami. Podkreślając więc, że przepis, naruszenie którego zarzuca strona skarżąca kasacyjnie odnosi się do stanu powagi rzeczy osądzonej wynikającego z prawomocnego wyroku, a podnoszona przez nią na tym tle kwestia sporna dotyczy zagadnienia (wiążącego) wpływu postanowień wydanych w sprawach sygn. akt VI SA/Wa 1329/12 i sygn. akt II GSK 1355/13 na wynik rozstrzygnięcia sprawy ze skargi na bezczynność organu administracji, a w tym kontekście braku korespondencji tego rozstrzygnięcia z wymienionymi judykatami, w świetle wszystkich dotychczas podniesionych argumentów stwierdzić należy, że również i ten zarzut nie jest zasadny.
Za pozbawiony usprawiedliwionych podstaw uznać należy również stawiany w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 151 w związku z art. 149 i art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a w związku z art. 1 § 2 p.u.s.a i art. 127 § 3 k.p.a., a także pozostające z nim w komplementarnym związku, zarzuty naruszenia wymienionych w pkt i., pkt II i pkt IV petitum pisma procesowego z dnia 11 [...] 2011 r., przepisów p.p.s.a., k.p.a. i Konstytucji RP.
Ocena odnośnie do braku zasadności wymienionej grupy zarzutów kasacyjnych nie może nie uwzględniać nie dość, że dotychczas już przywołanych argumentów, to w szczególności przedstawionej powyżej istoty i przedmiotu postępowania ze skarg na bezczynność organu administracji publicznej, a w tym kontekście niekwestionowanych w rozpatrywanej sprawie - powyżej już przywołanych - faktów, które Sąd I instancji przyjął za podstawę wyrokowania. Zasadnicze znaczenie z punktu widzenia oceny o braku zasadności omawianych zarzutów kasacyjnych ma bowiem to istotne i niekwestionowane w rozpatrywanej sprawie ustalenie – wielokrotnie już przywoływane - że Minister Środowiska ponowne rozpatrzył sprawę załatwioną decyzją własną z dnia 11 [...] 2011 r., co polegało na wydaniu decyzji ostatecznej z dnia 27 [...] 2011 r.
W związku z tym, że rysująca się na tle omawianych zarzutów kwestia wiąże sporne w rozpatrywanej sprawie zagadnienie istnienia/braku istnienia bezczynności Ministra Środowiska w sprawie objętej żądaniem skargi na jego bezczynność z zasadą dwuinstancyjności postępowania i przyjętymi w tym zakresie na gruncie k.p.a. - w ramach określonego nim modelu instancyjności postępowania - szczegółowymi rozwiązaniami, w szczególności zaś z konsekwencjami wynikającymi tak z treści samej zasady, jak i stanowiących jej rozwinięcie rozwiązań szczegółowych, podnieść należy w punkcie wyjścia, że istotnym elementem zasady dwuinstancyjności postępowania jest zakres rozpoznania i w konsekwencji rozstrzygnięcia sprawy. Wyznaczają go granice sprawy rozstrzygniętej decyzją (postanowieniem) organu I instancji. Sprawa rozpatrywana w postępowaniu odwoławczym (zażaleniowym) powinna być tożsama ze sprawą rozpatrzoną przez organ I instancji, a tożsamość ta dotyczy, tak elementów podmiotowych, jak i przedmiotowych. Najogólniej rzecz ujmując, z powyższego wynika, że istota zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (art. 15 k.p.a.) polega na dwukrotnym rozpatrzeniu i rozstrzygnięciu przez dwa różne organy tej samej sprawy wyznaczonej treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia. Istotą omawianej zasady nie jest więc zasadniczo kontrola zasadności argumentów podniesionych w odwołaniu (we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy) wobec rozstrzygnięcia organu administracji I instancji (por. np. wyrok NSA z dnia 22 marca 1996 r., sygn. akt SA/Wr 1996/95). Z przedstawionego punktu widzenia, zwłaszcza zaś, gdy ponownie odwołać się do znaczenia przywoływanego już powyżej faktu głównego, a mianowicie, że Minister Środowiska ponowne rozpatrzył sprawę załatwioną decyzją własną z dnia 11 [...] 2011 r. wydając decyzję ostateczną z dnia 27 [...] 2011 r., nie ma podstaw, aby twierdzić, że organ uchybił wynikającemu z przepisów obowiązującego prawa obowiązkowi wydania decyzji i w ten sposób zakończenia postępowania zainicjowanego wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją tego organu z dnia 11 [...] 2011 r. Tylko bowiem biegunowo przeciwstawne ustalenie mogłoby uzasadniać stwierdzenie o pozostawaniu organu w bezczynności.
Z przedstawionego punktu widzenia fakt, że komparycja decyzji z dnia 27 [...] 2011 r. odwołując się do wniosku J. i W. D. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją z dnia 11 [...] 2011 r. pomija powyżej przywołane pismo procesowe (wniosek) skarżących z dnia 2 [...] 2011 r., w sytuacji, gdy z decyzji tej wynika, że wydana ona została w sprawie załatwionej decyzją tego organu z dnia 11 [...] 2011 r., nie oznacza, że w sprawie objętej skargą na bezczynność Ministra Środowiska nie doszło do dwukrotnego rozpatrzenia i załatwienia tej samej sprawy wyznaczonej treścią pierwotnie wydanego w niej rozstrzygnięcia, a tym samym, że nie doszło do rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie tej sprawy, z którym wystąpili wymienionym pismem skarżący, poprzez wydanie rozstrzygnięcia, które gdy chodzi o jego zakres, nie dotyczyłoby tożsamych elementów podmiotowych, jak i przedmiotowych. Tym samym, według Naczelnego Sądu Administracyjnego w składzie orzekającym w rozpatrywanej sprawie, nie ma usprawiedliwionych podstaw, aby zasadnie można było zarzucić Sądowi I instancji, że ten ten nie uwzględnił w prawidłowy i dostateczny sposób, jako wzorców kontroli zgodności z prawem działania Ministra Środowiska, przepisów art. 7, art. 10 § 1, art. 15 oraz art. 127 § 3 k.p.a., a także przepisów art. 78 i art. 45 konstytucji. A to dlatego, że wymieniony powyżej wniosek J. I W. D. z dnia 9 [...] 2011 r. inicjując postępowanie w sprawie ponownego rozpatrzenia sprawy zakończonej decyzją z dnia 11 [...] 2011 r., z uwagi na tożsamość elementów podmiotowych i przedmiotowych sprawy, skutecznie zainicjował to postępowanie także wobec pozostałych jego stron, które – jak wyżej już to podkreślano – zostały o wszczęciu tego postępowania powiadomione wraz z pouczeniem o prawach przysługujących im w tym postępowaniu, i co nie mniej istotne, którym decyzja wydana w rezultacie zakończenia tego postępowania została skutecznie i prawidłowo doręczona wraz ze stosownym pouczeniem stron (adresatów tej decyzji) o prawie do jej zaskarżenia do wojewódzkiego sądu administracyjnego.
W związku z powyższym, za nieuzasadnione uznać należało stanowisko strony skarżącej kasacyjnie odnośnie do bezczynności Ministra Środowiska w sprawie ze skargi rozpatrywanej przez Sąd I instancji, jak i wiążące się z nim oczekiwanie – bo tak w świetle treści omawianych zarzutów kasacyjnych należałoby je odczytać – że organ administracji publicznej powinien odrębną decyzją załatwić wniosek skarżących z dnia 2 [...] 2011 r. Podkreślić należy bowiem, że wydanie decyzji w sprawie zakończonej pierwotnie wydanym rozstrzygnięciem - nawet mimo nierozpatrzenia wszystkich wniesionych odwołań (wniosków o ponowne rozpatrzenie sprawy) - kończy postępowanie odwoławcze i w takiej sytuacji wyłączona jest możliwość rozpoznania innych, dotychczas nie rozpatrzonych odwołań i ponownego rozstrzygnięcia sprawy w postępowaniu odwoławczym.
W tym też kontekście, nie sposób nie ustrzec się tej refleksji, że kwestionując prawidłowość rezultatu sądowoadministracyjnej kontroli zgodności z prawem działania Ministra Środowiska w sprawie ze skargi na jego bezczynność, omawiane zarzuty kasacyjne zmierzają nie tyle do wykazania, że organ administracji publicznej w bezczynności tej pozostawał nie wykonując obowiązku polegającego na wszczęciu postępowania w sprawie ponownego rozpatrzenia sprawy zakończonej decyzją z dnia 11 [...] oraz jego zakończeniu poprzez ponowne wydanie decyzji w tej sprawie, lecz do wykazania że obowiązek ten wykonał wadliwie. Potwierdzeniem tego wniosku jest nie dość, że argumentacja przedstawiona w uzasadnieniu omawianych zarzutów, to również i ta okoliczność, że braku zgodności z prawem zaskarżonego wyroku strona skarżąca kasacyjnie upatruje w naruszeniu przez Sąd I instancji art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., który to przepis - jej zdaniem – stanowić powinien w rozpatrywanej sprawie adekwatny wzorzec oceny działania organu administracji w sprawie ze skargi na jego bezczynność. Niezależnie od dotychczas przedstawionych argumentów, prawidłowości stanowiska Sądu I instancji, że organ nie pozostawał w bezczynności w sprawie objętej skargą na jego bezczynność, nie podważa zarzut naruszenia art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. Podkreślić należy bowiem, że w sytuacji, gdy jak wynika z omawianej grupy zarzutów, w tym z zarzutu naruszenia art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., strona skarżąca kasacyjnie nie podważając faktu wydania przez Ministra Środowiska decyzji z dnia 27 [...] 2011 r., kwestionuje – w przedstawionym powyżej zakresie - prawidłowość postępowania zakończonego wydaniem wymienionej decyzji oraz prawidłowość samej tej decyzji, a to w związku – jak podnosi – z tkwiącymi w niej wadami, to uwzględniając przedstawioną powyżej istotę oraz przedmiot postępowania w sprawie ze skargi na bezczynność organu administracji publicznej, nie ma podstaw, aby twierdzić, że zaskarżony wyrok Sądu I instancji nie odpowiada prawu. Eksponowane przez stronę skarżącą kasacyjnie kwestie odnoszące się do wadliwości postępowania zakończonego decyzją z dnia 27 [...] 2011 r. oraz wadliwości tkwiących w samej tej decyzji - w celu ich rozstrzygnięcia – wymagały skorzystania z innych, niż skarga na bezczynność organu administracji, środków prawnych, które mogłyby ewentualnie uczynić zadość jej oczekiwaniom w tym względzie. Wniosek ten – abstrahując od różnic stanów faktycznych w relacji do stanu faktycznego rozpatrywanej sprawy - znajduje swoje jednoznaczne potwierdzenie również w treści orzeczeń sądowych, na które w uzasadnieniu pisma procesowego z dnia 11 [...] 2014 r. (por. s. 11 tego pisma) powołuje się jego autor.
Uwzględniając wszystkie dotychczas przedstawione argumenty, w tym zwłaszcza istotę oraz przedmiot sprawy ze skargi na bezczynność organu administracji publicznej, w sytuacji, gdy w relacji do skarżonego w rozpatrywanej sprawie braku działania Ministra Środowiska w sprawie objętej skargą na jego bezczynność udzielana na wniosek strony ochrona tymczasowa dotyczy zaskarżonego aktu lub czynności organu, o których mowa w § 1 w związku z § 2 art. 63 p.p.s.a., za niezasadny uznać należało również zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 61 § 3 p.p.s.a. w sposób, jaki przedstawione to zostało w pkt VI petitum pisma procesowego strony skarżącej kasacyjnie z dnia 11 [...] 2014 r.
W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 204 pkt 1 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło