I OSK 133/13

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2013-12-11

Skład orzekający: Marek Stojanowski, Joanna Banasiewicz, Elżbieta Kremer

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy praca sztygara zmianowego transportu kolejowego w dziale logistyki kopalni, polegająca na organizowaniu i nadzorowaniu prac na zmianach, może być uznana za pracę o szczególnym charakterze w rozumieniu ustawy o emeryturach pomostowych, uzasadniającą wpisanie pracownika do odpowiedniej ewidencji?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, uznając, że Sąd ten nieprawidłowo oddalił skargę. Sąd pierwszej instancji oparł swoje rozstrzygnięcie na niepełnym materiale dowodowym oraz na nieobowiązującym już rozporządzeniu. Ponadto, Sąd nie uwzględnił w pełni wiążącej wykładni prawnej zawartej w poprzednich orzeczeniach WSA, które nakazywały merytoryczne rozpoznanie sprawy i rozważenie opinii biegłego. W związku z tym sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania WSA.
Stan faktyczny
Z.M. domagał się wpisania do ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, twierdząc, że jego praca jako sztygara zmianowego transportu kolejowego spełnia kryteria pracy dyżurnego ruchu. Organy administracji dwukrotnie odmówiły uwzględnienia wniosku, uznając, że praca sztygara nie jest pracą o szczególnym charakterze. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę Z.M. na ostatnią decyzję Okręgowego Inspektora Pracy. Z.M. wniósł skargę kasacyjną, zarzucając m.in. naruszenie prawa materialnego i procesowego.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Marek Stojanowski, Sędzia NSA Joanna Banasiewicz (spr.), Sędzia NSA Elżbieta Kremer, Protokolant asystent sędziego Krzysztof Tomaszewski, po rozpoznaniu w dniu 27 listopada 2013 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Z.M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 19 października 2012 r. sygn. akt II SA/Po 699/12 w sprawie ze skargi Z.M. na decyzję Okręgowego Inspektora Pracy w Poznaniu z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] w przedmiocie umieszczenia pracownika w ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu; 2. zasądza od Okręgowego Inspektora Pracy w Poznaniu na rzecz Z.M. kwotę 257 (dwieście pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 19 października 2012 r., sygn. akt II SA/Po 699/12 oddalił skargę Z.M. na decyzję Okręgowego Inspektora Pracy w Poznaniu z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] w przedmiocie umieszczenia pracownika w ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze. Wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym: Decyzją z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] Inspektor Pracy Okręgowego Inspektoratu Pracy w Poznaniu Oddział w Koninie umorzył na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. postępowanie wszczęte wnioskiem Z.M. o wpisanie do ewidencji pracowników wykonujących pracę w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ I instancji wskazał, że zakres obowiązków i czynności wykonywanych przez wnioskodawcę zatrudnionego w A. na stanowisku sztygara zmianowego nie spełnia kryteriów określonych jako praca o szczególnym charakterze, wskazanych w art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych (Dz.U. Nr 237, poz. 1656) oraz załącznika Nr 2 do ustawy. Okręgowy Inspektor Pracy w Poznaniu decyzją z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] utrzymał zaskarżoną decyzję organu I instancji w mocy. Wyrokiem z dnia 28 października 2010 r., sygn. akt IV SA/Po 657/10 (a nie jak błędnie podano w zaskarżonym wyroku z dnia 24 listopada 2010 r. sygn. akt IV SA/Po 421/10) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, nakazując by przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy obu instancji skompletowały materiał dowodowy dotyczący badanego stanowiska i oceniły, czy praca na stanowisku sztygara zmianowego ma charakter pracy o szczególnym charakterze w myśl art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych i załącznika Nr 2 do tej ustawy. Sąd poddał pod rozwagę organów czy z racji specjalistycznego charakteru zagadnień, które muszą być przedmiotem rozważań i oceny celowe będzie zwrócenie się do biegłego o wydanie opinii. Rozpatrując ponownie sprawę Inspektor Pracy działający w ramach terytorialnej właściwości Okręgowego Inspektoratu Pracy w Poznaniu decyzją z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] odmówił nakazania umieszczenia pracownika Z.M. w ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, o której mowa w art. 41 ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych. W uzasadnieniu decyzji organ, przytaczając ocenę prawną i zalecenia zawarte w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, przedstawił czynności jakie podjął i dowody, na których się oparł w celu wykonania tych zaleceń i dokonania oceny w jakich warunkach jest realizowana praca sztygara zmianowego transportu kolejowego A. W wyniku dokonanych ustaleń organ I instancji stwierdził, że zakres odpowiedzialności i wykonywanych czynności na tym stanowisku nie spełnia kryteriów wskazanych w art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych i wymienionych w załączniku Nr 2 do ustawy, brak w związku z tym podstaw do nakazania umieszczenia Z.M. w ewidencji pracowników wykonujących pracę w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze. Odwołanie od powyższej decyzji do Okręgowego Inspektora Pracy w Poznaniu wniósł Z.M. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...] wydanym na podstawie art. 134 k.p.a. Okręgowy Inspektor Pracy w Poznaniu stwierdził niedopuszczalność odwołania Z.M. od decyzji z dnia [...] maja 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 8 lutego 2012 r. sygn. akt II SA/Po 1223/11 uwzględnił skargę Z.M. i uchylił zaskarżone postanowienie. Sąd wskazał, że organ odwoławczy odmawiając Z.M. przymiotu strony w niniejszym postępowaniu naruszył przepis art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), bowiem w powołanym wcześniej wyroku z dnia 28 października 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu nakazał merytoryczne rozpoznanie sprawy przy udziale Z.M. jako strony postępowania. Rozpoznając ponownie odwołanie od decyzji organu I instancji Okręgowy Inspektor Pracy w Poznaniu decyzją z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania, wskazał, że skarżący powołuje się na wykonywanie czynności dyżurnego ruchu transportu kolejowego, tj. prace spełniające kryteria wskazane w pkt 6 zał. 2 do ustawy o emeryturach pomostowych. Następnie organ powołał ustalenia faktyczne poczynione w postępowaniu pierwszoinstancyjnym. Podano, że Z.M. jest zatrudniony na stanowisku sztygara zmianowego transportu w dziale logistyki A. S.A., zakres jego obowiązków określa "Zakres czynności sztygara zmianowego" i "Taryfikator kwalifikacyjny pracowników A. S.A." Przedstawiono ponadto szczegółowe rozwiązania co do obowiązków skarżącego i stwierdzono m.in., że sztygar zmianowy transportu w dziale logistyki organizuje i nadzoruje prace na zmianach, a pracami manewrowymi na bocznicy w [...] w K. kieruje bezpośrednio ustawiacz bocznicy, wchodzący w skład drużyny manewrowej. Nie można zatem uznać, zdaniem organu odwoławczego, że skarżący bezpośrednio wykonuje pracę o szczególnym charakterze rozumianą jako wykowywaną bezpośrednio przy ustawianiu drogi przebiegu pociągów i pojazdów kolejowych. Podkreślono, że bocznica kolejowa kopalni nie jest stacją kolejową, jest obszarem zamkniętym o ograniczonym ruchu kolejowym i pełnienie funkcji nadzorczej nad wykonywanymi pracami transportu kolejowego nie jest tożsame ze stanowiskiem dyżurnego ruchu. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniósł Z.M. domagając się jej uchylenia. Zarzucił organowi naruszenie art. 3 ust. 3 i art. 41 ust. 6 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych poprzez uznanie, że praca wykonywana przez skarżącego na stanowisku sztygara zmianowego nie jest pracą o szczególnych charakterze. W uzasadnieniu skargi wskazano, że obowiązki służbowe skarżącego są tożsame z obowiązkami dyżurnego ruchu. W odpowiedzi na skargę Okręgowy Inspektor Pracy w Poznaniu wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji. Na rozprawie w dniu 19 października 2012 r. skarżący dodatkowo zarzucił organowi odwoławczemu brak odniesienia się do wszystkich zarzutów odwołania, w szczególności do wszystkich 9 punktów z zakresu jego obowiązków. Podkreślił, że przechodzi wszystkie wymagane szkolenia, także w rezultacie kontroli Urzędu Transportu Kolejowego, przy czym szkolenia te są tożsame z tymi na PKP. Skarżący wyjaśnił, że podlega pod Urząd Górniczy – w zakresie transportu wewnątrzzakładowego-wąskotorowego, jak również pod Urząd Transportu Kolejowego – w zakresie bezpieczeństwa prowadzenia ruchu kolejowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej "p.p.s.a."). W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji powołał się na związanie oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi we wcześniejszych orzeczeniach tego Sądu, jakie wynika z art. 153 p.p.s.a.. Zgodnie z tą oceną Z.M. jest stroną w postępowaniu w sprawie wpisu zajmowanego przez niego stanowiska do ewidencji pracowników wykonujących pracę w szczególnych warunkach i w szczególnym charakterze, a zadaniem organów orzekających było dokonanie oceny, czy praca wykonywana przez skarżącego była pracą wykonywaną bezpośrednio przy ustawianiu drogi przebiegu pociągów, a następnie, czy stanowisko zajmowane przez skarżącego może być zakwalifikowane jako praca o szczególnym charakterze, a zatem, czy od skarżącego należy wymagać szczególnej odpowiedzialności i szczególnej sprawności psychofizycznej, oraz czy cechy te pozostaną na niezmienionym poziomie aż do wieku emerytalnego, czy też z wiekiem mogą ulegać ograniczeniu. W ocenie Sądu I instancji organy orzekające w sposób rzetelny dokonały powyższej oceny. Na podstawie dokumentów znajdujących się w aktach osobowych skarżącego ustalono zakres zadań wykonywanych przez skarżącego przyjmując, że pełnienie funkcji nadzorczej nad wykonywanymi pracami transportu kolejowego nie jest tożsame ze stanowiskiem dyżurnego ruchu w rozumieniu pkt 6 zał. nr 2 do ustawy o emeryturach pomostowych. Dlatego też nie można było przyjąć, że praca skarżącego miała szczególny charakter i wymagała szczególnej odpowiedzialności oraz szczególnej sprawności psychofizycznej i tym samym, by konieczne było umieszczenie pracownika Z.M. w ewidencji pracowników wykonujących taką pracę (art. 41 ust. 6 w zw. z art. 3 ust. 3 ustawy o emeryturach pomostowych). Skarżący jest zatrudniony w transporcie zakładowym kopalni, jego praca jest wykonywana w obszarze bocznicy [...]. Tory kolejowe bocznicy są prostymi układami rozjazdowymi o małej częstotliwości manewrów, układy rozjazdowe ciągów torowych nie są wyposażone w żadne urządzenia srk, a samo sterowanie zwrotnicami odbywa się ręcznie. Sztygar zmianowy kieruje na bocznicy [...] pracą manewrową, natomiast ustawiacz kieruje pracą drużyny manewrowej. Przejazd składu manewrowego z bocznicy kolejowej [...] do stacji PKP odbywa się wyłącznie po uzgodnieniu oraz zezwoleniu wydanym przez dyżurnego ruchu stacji PKP [...]. Sąd stwierdził, że nie można przyjąć, że praca sztygara zmianowego transportu kolejowego w [...] spełnia warunki, by można było go uznać za osobę pełniącą funkcję dyżurnego ruchu w rozumieniu rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 16 sierpnia 2004 r. w sprawie wykazu stanowisk bezpośrednio związanych z prowadzeniem i bezpieczeństwem ruchu kolejowego i warunków, jakie powinny spełniać osoby zatrudnione na tych stanowiskach oraz prowadzący pojazdy kolejowe (Dz.U. Nr 212, poz. 2152 ze zm.), na co zwrócił uwagę organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę. Sąd podzielił również stanowisko organu, że wskazane w skardze czynności właściwe dla dyżurnego ruchu są tylko w niewielkim stopniu wykonywane przez skarżącego. Sąd podkreślił, że podstawowym kryterium ustalania charakteru pracy jest w omawianym przypadku wymóg zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu i wykonywanie w takim wymiarze pracy opisanej w wykazie prac o szczególnym charakterze, na stanowisku tam wymienionym. Wykonywanie takiej pracy w niepełnym wymiarze czasu pracy, względnie periodycznie wyklucza uznanie tak wykonywanej pracy jako pracy o szczególnym charakterze. W sytuacji, gdy skarżący jedynie periodycznie wykonuje czynności z zakresu obowiązków manewrowego, nie można uznać, że tym samym spełnia kryteria określone w art. 3 ust. 3 przedmiotowej ustawy o emeryturach pomostowych. Oceny tej, zdaniem Sądu I instancji, nie zmienia obowiązek podlegania przez skarżącego szkoleniom organizowanym zgodnie z wytycznymi Urzędu Transportu Kolejowego. W konsekwencji Sąd I instancji uznał, że organy orzekające w sprawie nie dopuściły się naruszenia przepisów art. 3 ust. 3 i art. 41 ust. 6 ustawy o emeryturach pomostowych. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Z.M. reprezentowany przez radcę prawnego. Zaskarżając wyrok Sądu I instancji w całości zarzucił: 1) naruszenie prawa materialnego – art.3 ust. 3 i ust. 5 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych oraz załącznika Nr 2 poz. 6 do tej ustawy przez błędną ich wykładnię, sprowadzającą się do uznania, że praca wykonywana przez skarżącego nie jest pracą o szczególnym charakterze i nie spełnia kryteriów do nakazania umieszczenia go w ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze; – rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 16 sierpnia 2004 r. w sprawie wykazu stanowisk bezpośrednio związanych z prowadzeniem i bezpieczeństwem ruchu kolejowego i warunków, jakie powinny spełniać osoby zatrudnione na tych stanowiskach oraz prowadzący pojazdy kolejowe (Dz.U. Nr 212, poz. 2152 ze zm.) przez powołanie się na przepis nie obowiązujący w chwili orzekania; 2) naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, to jest art. 106 § 3 i 5 ustawy p.p.s.a. w związku z art. 232 zdanie drugie, art. 233 § 1, art. 236, art. 244 § 2 i art. 248 § 1 k.p.c. przez nieprzeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentów – protokołu z kontroli prowadzone w [...] przez Urząd Transportu Kolejowego w dniach 28 września – 17 października 2011 r. oraz dokumentu potwierdzającego, że skarżący posiada kwalifikacje odpowiadające kwalifikacjom dyżurnego ruchu na kolei oraz szkolenia tożsame z przeprowadzanymi dla pracowników PKP, z kontroli, regulaminów, instrukcji; art. 133 § 1 p.p.s.a. przez orzeczenie (wydanie wyroku) nie na podstawie całości akt sprawy, w szczególności przez pominięcie części zakresu obowiązków i odpowiedzialności skarżącego, zawierającego obowiązki i zakres odpowiedzialności przeczące ustaleniom Sądu; art. 145 § pkt 1 pkt 1 lit. a/ i c/ oraz art. 151 p.p.s.a. przez nieuwzględnienie skargi i jej oddalenie, podczas gdy zachodziły przesłanki do uchylenia zaskarżonej decyzji w całości z uwagi na naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy i naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W oparciu o powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu (art. 185 § 1 ustawy o p.p.s.a.). Ponadto na podstawie art. 203 pkt 1 wniesiono o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa (wynagrodzenia) adwokata według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej rozwinięto uzasadnienie poszczególnych zarzutów podkreślając, że skarżący wykonuje obowiązki odpowiadające stanowisku dyżurnego ruchu. Nie zgodzono się także ze stanowiskiem Sądu I instancji, że z wykazu prac o szczególnym charakterze (zał. Nr 2, poz. 6) wynika, iż chodzi w tym przypadku o pracę bezpośrednio przy ustawianiu drogi przebiegu pociągów, bowiem gdyby tak było dyżurny ruchu nie znalazłby się w tym wykazie, ponieważ nie przestawia on własnoręcznie zwrotnic. Dlatego oprócz dyżurnego ruchu wymienieni są tam: nastawniczy, manewrowy, ustawiacz, zwrotniczy, itd. Natomiast sformułowanie "prace bezpośrednio przy ustawianiu drogi przebiegu pociągów", w szczególności w połączeniu z wymienionymi dalej stanowiskami dyżurnego ruchu, nie może być rozumiane tak ściśle. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna zasługiwała na uwzględnienie. Słusznie Z.M. zarzucił, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu niezasadnie oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a., mimo że po przeprowadzeniu kontroli zaskarżonej decyzji pod względem zgodności z prawem powinien uwzględnić skargę i uchylić zaskarżoną decyzję. Na wstępie przypomnieć trzeba, że niniejsze postępowanie wszczęte zostało na wniosek Z.M. z dnia 19 lutego 2010 r. o umieszczenie go w ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze. Decyzje, jakie wydawane były w sprawie przez organy Państwowej Inspekcji Pracy, oceniał wcześniej dwukrotnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu. Prawomocne wyroki tego Sądu z dnia 28 października 2010 r., sygn. akt IV SA/Po 657/10 i z dnia 8 lutego 2012 r., sygn. akt II SA/Po 1223/11, na mocy art. 153 p.p.s.a., wiążą w zakresie oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania zarówno ten sąd, jak i organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Ponadto, w myśl art. 170 p.p.s.a., orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. We wskazanych wyrokach prawomocnie przesądzono, że w postępowaniu w przedmiocie umieszczenia Z.M. w ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze Z.M. jest stroną postępowania w rozumieniu art. 28 k.p.a. Sąd nakazał organowi przy ponownym rozpatrzeniu sprawy dokonanie merytorycznej oceny pracy skarżącego na stanowisku sztygara zmianowego transportu w dziale logistyki A. S.A. pod kątem tego, czy jest to praca wypełniająca wymogi art. 3 ust. 3 ustawy o emeryturach pomostowych, definiującego prace o szczególnym charakterze oraz przepisów załącznika nr 2 do tej ustawy określającego wykaz prac o szczególnym charakterze. W wyroku z dnia 28 października 2010 r. Sąd ponadto poddał pod rozwagę organów czy z racji specjalistycznego charakteru zagadnień, które muszą być przedmiotem ich rozważań i oceny, nie będzie celowym zwrócenie się do biegłego o wydanie stosownej opinii. Oddalając skargę na decyzję Okręgowego Inspektora Pracy w Poznaniu z dnia [...] czerwca 2012 r., którą utrzymano w mocy decyzję organu pierwszej instancji z dnia [...] maja 2011 r., odmawiającą nakazania umieszczenia pracownika Z.M. w ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach i o szczególnym charakterze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu nie dostrzegł uchybień, w świetle których zaskarżona decyzja winna być uznana za przedwczesną, wobec niedostatecznego wyjaśnienia istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności. Znajdująca się w aktach administracyjnych dokumentacja wskazuje na zasadność zarzutu naruszenia art. 133 § 1 p.p.s.a. poprzez oparcie wyroku na niekompletnym materialne sprawy. Na obecnym etapie postępowania w aktach tych brak jest dokumentu "Zakres obowiązków i odpowiedzialności uprawnień sztygara zmianowego transportu powierzchniowego, podległego bezpośrednio Głównemu Specjaliście ds. logistyki", który jak podniesiono w skardze kasacyjnej znajdował się wcześniej w tych aktach i do treści którego odwołały się organy. Z.M. żądając umieszczenia go w ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze powoływał się na wykonywanie czynności dyżurnego ruchu transportu kolejowego, tj. prace spełniające kryteria wskazane w pkt 6 zał. 2 ustawy o emeryturach pomostowych. Zarówno w odwołaniu, jak i w skardze wskazywał na konkretne okoliczności, wynikające z zakresu jego obowiązków służbowych określonych w "Zakresie czynności sztygara zmianowego" i w "Taryfikatorze kwalifikacyjnym pracowników A. S.A.", które pozwalają na zrównanie w omawianym zakresie jego sytuacji prawnej z dyżurnym ruchu, które to stanowisko ujęte zostało w załączniku nr 2 poz. 6 do ustawy o emeryturach pomostowych. Na poparcie swoich twierdzeń skarżący domagał się przeprowadzenia w trybie art. 106 § 3 i 5 p.p.s.a. dowodu uzupełniającego z protokołu kontroli przeprowadzonej w A. przez Urząd Transportu Kolejowego w dniach 28 września – 17 października 2011 r., a także z innych dokumentów. Pomijając te dowody, w oparciu o niepełny materiał znajdujący się w aktach administracyjnych, Sąd przedwcześnie uznał, iż sprawa jest dostatecznie wyjaśniona i zaakceptował odmowną decyzję, podzielając stanowisko organów, że praca sztygara zmianowego transportu kolejowego w KSP nie spełnia warunków, o których mowa w art. 3 ust. 3 powołanej ustawy, bliżej określonych w pkt 6 załącznika nr 2. Stanowisko takie, zdaniem organu odwoławczego, a następnie Sądu pierwszej instancji, potwierdza analiza rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 16 sierpnia 2004 r. w sprawie wykazu stanowisk bezpośrednio związanych z prowadzeniem i bezpieczeństwem ruchu kolejowego i warunków, jakie powinny spełniać osoby zatrudnione na tych stanowiskach oraz prowadzący pojazdy kolejowe (Dz.U. Nr 212, poz. 2152 ze zm.). Tymczasem, z dniem 25 marca 2011 r. weszło w życie rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 18 lutego 2011 r. w sprawie pracowników zatrudnionych na stanowiskach bezpośrednio związanych z prowadzeniem i bezpieczeństwem ruchu kolejowego, prowadzeniem określonych rodzajów pojazdów kolejowych oraz pojazdów kolejowych metra (Dz.U. Nr 59, poz. 301). Powyższa ocena wyrażona więc została w oparciu o przepisy nieobowiązującego już w dacie wydania zaskarżonej decyzji rozporządzenia, co przeoczył Sąd pierwszej instancji, podzielając stanowisko organu. Zawarty w skardze kasacyjnej w tym względzie zarzut jest słuszny. Na uwzględnienie zasługiwał także zarzut dotyczący naruszenia art. 3 ust. 3 i ust. 5 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych oraz załącznika Nr 2 poz. 6 do tej ustawy. Sformułowanie tego zarzutu wskazuje na kwestionowanie przez skarżącego odmowy zastosowania powołanych przepisów materialnoprawnych. Stwierdzone wcześniej uchybienia procesowe, orzekanie przez Sąd I instancji w oparciu o niepełny materiał dowodowy, w świetle którego nie można uznać, że istotne okoliczności sprawy zostały przez organy właściwie wyjaśnione i ocenione dają podstawę, by podzielić stanowisko, że Sąd przedwcześnie odmówił zastosowania powołanych wyżej przepisów ustawy. Wskazane wyżej uchybienia uzasadniały uwzględnienie skargi kasacyjnej. Wobec powyższego koniecznym stało się uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu. Sąd ten, kierując się związaniem wynikającym z art. 190 p.p.s.a., powinien mieć na uwadze rozważania zawarte w niniejszym wyroku. Dodatkowo zauważyć należy, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu dokonując wykładni mających zastosowanie w sprawie przepisów ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych winien mieć na uwadze uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 listopada 2012 r., sygn. akt I OPS 4/12, zgodnie z którą: "W postępowaniu o umieszczenie pracownika w ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, o której mowa w art. 41 ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych (Dz.U. Nr 237, poz. 1656 ze zm.), za pracownika wykonującego prace o szczególnym charakterze w rozumieniu art. 3 ust. 5 ustawy o emeryturach pomostowych może być uznany pracownik, który wykonując prace o szczególnym charakterze wykonuje także inne dodatkowe czynności wskazane przez pracodawcę, w ramach "świadczenia pracy". Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku. Rozstrzygnięcie w przedmiocie kosztów postępowania kasacyjnego wydane zostało w oparciu o art. 203 pkt 1 powołanej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło