I SAB/Wa 477/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Lenart Sędziowie: WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska (spr.) WSA Tomasz Szmydt Protokolant specjalista Ewelina Dębna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 grudnia 2013 r. sprawy ze skargi W. K. na bezczynność Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej w przedmiocie rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy 1. stwierdza, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 2. wymierza Ministrowi Infrastruktury i Rozwoju grzywnę w wysokości 1.000 (jeden tysiąc) złotych płatną w terminie jednego miesiąca od daty uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. w pozostałym zakresie umarza postępowanie sądowe, 4. zasądza od Ministra Infrastruktury i Rozwoju na rzecz skarżącego W. K. kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej w sprawie rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją z [...] listopada 2012 r., nr [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego Prezydenta w. z [...] maja 1950 r., nr [...] odmawiającego przyznania prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...] położonej przy ul. [...], ozn. nr hip. [...], w części dotyczącej działek ewid. nr [...] i [...] z obr. [...]. W uzasadnieniu skargi wskazano, że od dnia wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia z [...] maja 1950 r., tj. od 23 lutego 2009 r., strona była wielokrotnie informowana o kolejnych przewidywanych terminach wydania rozstrzygnięcia, z których żaden nie został zachowany. Do wydania decyzji przez organ I instancji (w dniu [...] listopada 2012 r.) doprowadziło dopiero uwzględnienie przez Sąd skargi na bezczynność. Wyrokiem z 8 maja 2013 r., sygn. akt I SAB/Wa 509/12 Sąd stwierdził jednocześnie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Po złożeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, zawiadomieniem z 4 marca 2013 r. strona została poinformowana, że rozstrzygnięcie sprawy nastąpi do 31 maja 2013 r. Od tego czasu strona nie otrzymała żadnej korespondencji. W dniu 13 czerwca 2013 r. W. K. wystąpił do Ministra z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa. Bezskutecznie. W związku z powyższym wystąpił do Sądu ze skargą na bezczynność, wnosząc o wyznaczenie Ministrowi terminu jednego miesiąca na załatwienie sprawy, wymierzenie organowi grzywny, stwierdzenie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz zwrot kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej wniósł o oddalenie skargi, względnie o umorzenie postępowania sądowego. Wniosek o umorzenie organ uzasadnił wydaniem w dniu [...] sierpnia 2013 r. decyzji nr [...] utrzymującej w mocy decyzję z [...] listopada 2012 r. Na rozprawie adw. J. P., reprezentujący W. K., oświadczył, iż w związku z wydaniem decyzji przez organ, cofa skargę w części dotyczącej zobowiązania Ministra do załatwienia sprawy w terminie jednego miesiąca. W pozostałym zakresie popiera skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Z ogólnych zasad postępowania administracyjnego wynika, że organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy, zgodnie z art. 12 § 1 Kpa, a także zobowiązane są podejmować wszelkie kroki niezbędne do jej wyjaśnienia i załatwienia w myśl art. 7 i art. 77 § 1 Kpa. W rozpoznawanej sprawie oznacza to obowiązek podjęcia nie jakichkolwiek działań, lecz działań celowych, zmierzających do rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Przy czym z przepisu art. 35 § 1 i 2 Kpa wynika obowiązek załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki, nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Nadto w świetle art. 36 § 1 i 2 Kpa wymagane jest, aby o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w ustawowym terminie organ podał stronom przyczyny zwłoki i wskazał nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu. Instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu ochronę strony poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Badając zasadność takiej skargi Sąd czyni to według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania orzeczenia sądowego. Wyjaśnić również należy, że zgodnie z art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; powoływana dalej jako "p.p.s.a."), Sąd uwzględniając skargę na bezczynność w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a., zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie Sąd stwierdza, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Zatem, o ile wydanie przez organ administracyjny na dzień orzekania przez Sąd żądanego rozstrzygnięcia sprawy czyni z natury rzeczy niemożliwym zobowiązanie organu do działania, o tyle nie zwalnia to Sądu z obowiązku zbadania, czy w sprawie miała miejsce bezczynność, a następnie oceny, czy nastąpiła ona z rażącym naruszeniem prawa oraz rozważenia, czy zachodzą podstawy do wymierzenia organowi grzywny (art. 149 § 1 i 2 p.p.s.a.). Odnosząc powyższe rozważania do stanu faktycznego sprawy, Sąd doszedł do przekonania, że organ odwoławczy pozostawał w sprawie bezczynny. Od dnia złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Minister nie podjął bowiem żadnej czynności, zmierzającej do zakończenia postępowania. Jedynie pismem z 4 marca 2013 r. poinformował strony, że rozstrzygnięcie sprawy nastąpi do 31 maja 2013 r. Skutku w postaci załatwienia sprawy nie przyniosło również wezwanie Ministra do usunięcia naruszenia prawa. Dopiero po złożeniu skargi na bezczynność, Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej rozpoznał wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy i decyzją z [...] sierpnia 2013 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję z [...] listopada 2012 r. W oparciu o tak kształtujący się stan faktyczny sprawy Sąd uwzględnił cofnięcie skargi w części dotyczącej zobowiązania Ministra do wydania w określonym terminie rozstrzygnięcia. Niniejsze postępowanie stało się więc w tym zakresie bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu. Podkreślenia wymaga jednak, że chociaż wydanie przez organ decyzji w toku postępowania sądowego, skutkujące cofnięciem skargi w tym zakresie, czyni z natury rzeczy niemożliwym zobowiązanie organu do działania, o tyle nie zwalnia to wojewódzkiego sądu administracyjnego z obowiązku rozpoznania skargi wniesionej na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., w zakresie orzekania w przedmiocie stwierdzenia, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz w zakresie wymierzenia organowi grzywny z tego tytułu (por. postanowienia NSA: z dnia 26 lipca 2012 r. sygn. akt II OSK 1360/12, z dnia 18 września 2012 r. sygn. akt II OSK 1953/12, z dnia 17 października 2012 r. sygn. akt I OSK 2443/12, publ. - cbois.nsa.gov.pl.). Sąd, oceniając aktywność organu w trakcie prowadzonego postępowania, doszedł do przekonania, że bezczynność Ministra była nie tylko naganna, ale nosi również cechy rażącego naruszeniem prawa. Za rażące naruszenie przepisów art. 35 kpa można bowiem uznać ich oczywiste niezastosowanie lub zastosowanie nieprawidłowe, jak również długotrwałość prowadzenia postępowania, czy też brak jakiejkolwiek aktywności organu (vide: wyrok WSA w Warszawie z 20.10.2011 r., I SA/Wa 353/11, wyrok WSA w Poznaniu z 18.08.2011 r., II SAB/Po 60/10, wyrok WSA w Gdańsku z 11.08.2011 r., II SAB/Gd 30/11 – dostępne w CBOSA). W przedmiotowej sprawie, od dnia wpłynięcia wniosku skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy (tj. od 5 grudnia 2012 r.), do dnia wydania decyzji, Minister przez ponad osiem miesięcy nie podjął żadnej czynności ukierunkowanej na merytoryczne rozpatrzenie sprawy i zakończenie postępowania. Biorąc pod uwagę powyższe oraz z uwagi na zignorowanie wszelkich terminów załatwienia sprawy, zasadnym jest orzeczenie o rażącym naruszeniu przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności podstawowych zasad wynikających z art. 7, art. 8, art. 9, art. 12, jak również art. 35 oraz art. 36 Kpa. Sąd doszedł również do przekonania, że z uwagi na fakt, iż w niniejszej sprawie już raz Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej (wprawdzie działający jako organ I instancji) został zobowiązany do wydania w określonym terminie rozstrzygnięcia, a nadto jego bezczynność została uznana jako rażąco naruszająca prawo (vide: wyrok Sądu z 8 maja 2013 r., sygn. akt I SAB/Wa 509/12), zasadnym jest, przy ponownym niedopełnieniu obowiązków wynikających z przepisów prawa i niepodjęciu jakichkolwiek czynności w sprawie do czasu wniesienia skargi na bezczynność, wymierzenie Ministrowi Infrastruktury i Rozwoju grzywny w wysokości 1000 zł. W świetle powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na mocy art. 149 § 1 p.p.s.a. i art. 200 p.p.s.a. oraz na podstawie art. 161 § 1 pkt 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.