IV SA/Wa 1928/13
WyrokWSA w Warszawie2013-12-13
Skład orzekający: Agnieszka Góra-Błaszczykowska, Alina Balicka, Wanda Zielińska-Baran
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, podjęta na podstawie przepisów ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym z 1994 r. po wejściu w życie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym z 2003 r., jest ważna, jeśli procedura jej uchwalania naruszała kolejność czynności określoną w art. 18 ustawy z 1994 r. oraz nie spełniono warunków przejścia określonych w art. 85 ust. 2 ustawy z 2003 r.?Ratio decidendi
Uchwała rady gminy w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, podjęta na podstawie przepisów ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym z 1994 r. po wejściu w życie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym z 2003 r., jest nieważna, jeśli procedura jej uchwalania naruszała kolejność czynności określoną w art. 18 ustawy z 1994 r. oraz nie zostały spełnione oba warunki określone w art. 85 ust. 2 ustawy z 2003 r. (podjęcie uchwały o przystąpieniu do sporządzenia planu i zawiadomienie o terminie wyłożenia projektu planu do publicznego wglądu przed dniem wejścia w życie nowej ustawy). Naruszenie kolejności czynności w procedurze planistycznej, w tym wyłożenie projektu planu przed jego uzgodnieniem i zaopiniowaniem, a także nieprawidłowe zawiadomienie uczestników o terminach wyłożenia, skutkuje nieważnością uchwały.Stan faktyczny
Wojewoda zaskarżył uchwałę Rady Gminy N. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zarzucając naruszenie przepisów ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym z 1994 r. oraz ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym z 2003 r. Skarżący podniósł, że naruszono kolejność czynności proceduralnych, w tym wyłożenie projektu planu przed jego uzgodnieniem i zaopiniowaniem, a także nieprawidłowo zawiadomiono uczestników postępowania o terminach wyłożenia. Wojewoda wniósł o stwierdzenie nieważności uchwały.Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w całości i orzekł, że uchwała nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska, Sędziowie sędzia WSA Alina Balicka, sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran (spr.), Protokolant ref. staż. Filip Rutkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 grudnia 2013 r. sprawy ze skargi Wojewody [...] na uchwałę Rady Gminy N. z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego 1. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w całości; 2. stwierdza, że zaskarżona uchwała nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
W dniu [...] r. Rady Gminy N. podjęła uchwałę nr [...] w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części wsi S. w gminie N. - etap [...].
W piśmie z dnia [...], Wojewoda [...], działając w trybie nadzoru, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższą uchwałę, zarzucając jej wydanie z naruszeniem przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (dalej u.z.p.), oraz art. 85 ust. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (dalej u.p.z.p.) poprzez naruszenie kolejności działań, o których mowa w art. 18 u.z.p.. Podnosząc powyższe naruszenia wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w całości.
W uzasadnieniu skargi Wojewoda podniósł, że zgodnie z art. 85 ust. 2 ustawy u.z.p. podstawą kontynuowania procedury planistycznej na podstawie uprzednio obowiązującej ustawy u.p.z.p. było łączne spełnienie dwóch przesłanek. Pierwsza z nich dotyczyła skutecznego zainicjowania procesu sporządzenia planu miejscowego (opcjonalnie jego zmiany) przed wejściem w życie u.p.z.p., tj. przed 11 lipca 2003 r., druga zaś dotyczyła zawiadomienia o terminie wyłożenia planu (w rozumieniu projektu planu) do publicznego wglądu. Oznacza to, że dla skorzystania z uprawnienia, jakie wynika z przepisu art. 85 ust. 2 u.p.z.p., wystarczającym było podjęcie uchwały o przystąpieniu do opracowania planu i dokonanie zawiadomień o wyłożeniu projektu planu przed dniem 11 lipca 2003 r. Jednocześnie niezbędnym było przestrzeganie kolejnych etapów tworzenia planu miejscowego, o jakich mowa w art. 18 u.z.p.j. Zdaniem Wojewody przepis ten został przy uchwaleniu projektu planu w niniejszej sprawie naruszony.
Skarżący wskazał, że zawiadomienie na piśmie o terminie wyłożenia projektu planu miejscowego właścicieli lub władających nieruchomościami, o których mowa w art. 18 ust. 2 pkt 5 u.z.p., winno zatem nastąpić gdy przygotowany był już projekt planu, który następnie winien zostać wysłany do zaopiniowania, jak również winien zostać uzgodniony. Te etapy procedury planistycznej, wskazane w art. 18 ust. 2 pkt 1, 2, 2a, 3 i 4 u.z.p., winny zakończyć się do dnia 10 lipca 2003 r., tj. przed wejściem w życie ustawy u.p.z.p. W ocenie Wojewody jeżeli doszło do uchwalenia planu miejscowego, z naruszeniem kolejności postępowania przewidzianego w art. 18 u.z.p., tj. dokonano którąkolwiek z czynności wymienionych w art. 18 ust. 1 i ust. 2 pkt 1, 2, 2a, 3, 4 i 5 u.z.p. po 10 lipca 2003 r., to w konsekwencji należy stwierdzić jego nieważność w całości.
Zdaniem skarżącego, zamiarem ustawodawcy wyrażonym w przepisie przejściowym (art. 85 ust. 2 u.p.z.p.) było, umożliwienie dokończenia prac planistycznych, w trybie u.z.p.., tam gdzie prace nad projektami planów miejscowych były mocno zaawansowane, czyli w sytuacji, w której projekt planu był opracowany, zaopiniowany i uzgodniony a właściciele lub władający nieruchomościami, o których mowa w art. 18 ust. 2 pkt 5 u.z.p. zostali zawiadomieni na piśmie o terminie wyłożenia projektu planu do wglądu publicznego. Przepis przejściowy, nie służył do otwierania postępowań planistycznych. Miał chronić rozpoczęte procedury planistyczne, które z uwagi na swoje zaawansowanie, narażone zostały, poprzez zmianę przepisów, na nieuzasadnione przerwanie i formalne, ich zakończenie.
Ostateczny kształt granic, w jakich sporządzony był plan, został wyłoniony dopiero w wyniku podjęcia uchwały Nr [...] Rady Gminy N. z dnia [...] w sprawie odstąpienia od sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla części etapu [...] wsi S.. Na wcześniejszym etapie Rada Gminy N. podjęła szereg uchwał, w tym m.in. uchwały Nr: [...];[...];[...];[...];[...];[...] i [...], tym samym uczestnicy procesu planistycznego o ostatecznych granicach przedmiotowego planu przekonać mogli się dopiero pod koniec [...]. Organ wykonawczy gminy ogłosił, w sposób określony w art. 18 ust. 2 pkt 1 u.z.p., jedynie o podjęciu dwóch pierwszych uchwał, przy czym dokonując ww. czynności również naruszył kolejność, o której mowa w ust. 2 art. 18 u.z.p.., wcześniej zawiadamiając organy właściwe do uzgadniania i opiniowania. Zdaniem Wojewody w sprawie bezspornym jest fakt, naruszenia trybu postępowania określonego w art. 18 ust. 2 pkt 1, 2, 3, 4, 5 i 6 u.z.p.. Naruszenie trybu wykluczyło możliwość stosowania przepisów u.z.p., w dalszych pracach nad skarżoną uchwałą, bowiem zamieniono kolejność dokonywania czynności, o których mowa w art. 18 ust. 2 pkt 1 i 2 u.z.p., nie zawiadomiono wszystkich uczestników procesu planowania przestrzennego na piśmie o terminie wyłożenia projektu planu do wglądu, które miało nastąpić w dniach od [...] do [...] , jak i o jego nowym terminie; nie wystąpiono o opinie oraz nie uzgodniono projektu planu przed dniem 11 lipca 2003 r.; co więcej do zaopiniowania i uzgodnienia projekt planu miejscowego skierowano dopiero po 2 miesiącach po wejściu w życie ustawy o p.z.p. tj. po upływie ponad 4 miesięcy od daty jej ogłoszenia w dzienniku ustaw.
Zdaniem skarżącego, skoro projekt planu miejscowego przestawiono do publicznego wglądu wcześniej niż doręczono go celem przedstawienia opinii oraz celem dokonania uzgodnień, to trudno mówić o zaawansowanych pracach nad nim, w dniu wejścia w życie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, czy też w trakcie zawiadamiania, o którym mowa w art. 18 ust. 2 pkt 5 u.z.p.
Skarżący podkreślił, że w trakcie prowadzonego postępowania wyjaśniającego, dokonał szczegółowej analizy pod kątem przestrzegania trybu sporządzania kwestionowanego planu miejscowego. Z analizy tej wynika, iż nie wszyscy zainteresowani, o terminie wyłożenia projektu planu, zostali poinformowani. Z rozdzielnika do pisma z dnia 18 czerwca 2003 r., wynika, iż pominięto właścicieli lub władających działką o nr ew. [...]. Właściciel wymienionej działki (Powiat P.), o projekcie planu dowiedział się w dniu [...] otrzymując pismo z dnia [...] ( dotyczące uzgodnienia i zaopiniowania projektu planu. Dodatkowo Wójt Gminy N., powiadomił pismem z dnia [...], jedynie Starostwo Powiatowe w P. o nowym terminie zakończenia wyłożenia projektu planu do wglądu, datowanym na [...] Pozostałych zaś uczestników procesu planowania przestrzennego, o nowym terminie zakończenia wyłożenia projektu planu, powiadomiono wyłącznie poprzez obwieszczenie na tablicy ogłoszeń (z dokumentacji planistycznej wynika, iż obwieszczenie "upubliczniono" w dniach od [...] do [...]), a podstawie art. 18 ust. 2 pkt 5 i 6 u.z.p.., wójt, burmistrz, albo prezydent miasta najpierw zawiadamia na piśmie o terminie wyłożenia projektu planu a następnie wykłada projekt planu i prognozę, o której mowa w przepisach o ochronie środowiska, do publicznego wglądu, na okres co najmniej 21 dni. O wyłożeniu ogłasza, w sposób określony w pkt 1, co najmniej na 7 dni przed wyłożeniem, a także zapewnia informację o wyłożonym projekcie i umożliwia uzyskanie, za zwrotem kosztów, kopii, wypisów i wyrysów". Zatem, zdaniem skarżącego, za niewystarczające należy uznać powiadomienie uczestników procesu planistycznego, o nowym terminie wyłożenia projektu planu, jedynie poprzez obwieszczenie na tablicy ogłoszeń. Zawiadomienie na piśmie (art. 18 ust. 2 pkt 5 u.z.p.), następuje przed ogłoszeniem w miejscowej prasie oraz przed obwieszczeniem, a także w sposób zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości, o terminie wyłożenia projektu planu do publicznego wglądu. Tym samym, zdaniem Wojewody, doszło do naruszenia art. 18 ust. 2 pkt 5 u.z.p., poprzez niezawiadomienie na piśmie wszystkich uczestników procesu planowania przestrzennego, wymienionych w lit. a, b i c wspomnianego przepisu, o terminie zakończenia wyłożenia projektu planu, trwającego od [...] do [...]. Zdaniem skarżącego z dokumentacji planistycznej nie wynika, by projekt planu był wyłożony do[...] , lecz, że był wyłożony na okres 21 dni począwszy od dnia [...]. Ponadto organ wykonawczy wskazując, iż niektóre osoby wymienione w rozdzielniku, które według ewidencji gruntu nie miały ustalonego adresu (w tym również nie figurowały w ewidencji podatkowej) nie zostały powiadomione, uznał za mało wiarygodne oświadczenie o zawiadomieniu wszystkich właścicieli lub władających, o których mowa w art. 18 ust. 2 pkt 5 u.z.p.
W ocenie organu również wyłożenie projektu planu przeprowadzono z naruszeniem trybu przewidzianego u.z.p. bowiem wyłożono projekt planu, który nie był uzgodniony i zaopiniowany. Skoro właściwe organy i instytucje otrzymały projekt planu w dniach od [...] do [...] , to ostateczny termin na ich dokonanie upływał z dniem [...], a więc już po okresie wyłożenia projektu planu do publicznego wglądu, które zakończyło się z dniem [...] (21 dni licząc od dnia [...] ). Opisywanym działaniem doszło więc, zdaniem skarżącego, do naruszenia kolejności działań, o których mowa w art. 18 ust. 2 pkt 4, 5 i 6 u.z.p. Co więcej projekt planu miejscowego został wyłożony przed uzyskaniem stosownych zgód na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne.
W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy N. wniósł o oddalenie skargi.
Odnośnie zarzutu naruszenia art. 85 u.p.z.p. stwierdził, że w jego ocenie do kontynuowania prac na podstawie ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym wystarczającym było podjęcie uchwały o przystąpieniu do o sporządzania planu miejscowego i dokonanie zawiadomień o wyłożeniu projektu tego planu do wglądu publicznego przed dniem 11 lipca 2003r.
Podkreślił, że procedurę sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wsi S. rozpoczęto na podstawie uchwały nr [...] Rady Gminy N. z dnia [...] w sprawie przystąpienia do sporządzenia zmiany miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego gminy N. Uwzględniając problematykę oraz sprawy związane z procedurą rozpatrywania zarzutów i protestów w tym związanych z lokowaniem inwestycji celu publicznego w przypadku wsi S., w jej obszarze należało wyznaczyć korytarz dla drogi wojewódzkiej [...] i napowietrznej linii elektroenergetycznej 400kV i 110kV. Była to również przyczyna przesunięcia w czasie procedury sporządzania planów zagospodarowania.
Sporządzono rozdzielnik do zawiadomienia o wyłożeniu projektu planu - wykaz właścicieli, władających lub użytkowników działek w obszarze wsi S. Wykaz zawierał działki ewidencyjne i przypisane im osoby. Nie udało się ustalić wszystkich właścicieli, władających lub użytkowników działek w obszarze planu. Zdaniem organu w świetle przepisów art. 22 ust. 2 ustawy z dnia 17 maja 1989r. prawo geodezyjne i kartograficzne, nie może skarżący czynić gminie zarzutu, że osoby takie nie zostały powiadomione.
Odnosząc się do przedłużenia terminu wyłożenia projektu planu do wglądu publicznego organ wyjaśnił, że w momencie podjęcia informacji, że właściciel ewidencyjnej działki nr [...] (Powiat P. ) nie został powiadomiony o wyłożeniu projektu planu do publicznego wglądu, wyłożenie projektu planu zostało przedłużone na czas odpowiadający właściwemu terminowi. O przedłużeniu zawiadomienia o wyłożeniu zawiadomiono Powiat P., a pozostałych właścicieli, władających i użytkowników powiadomiono przedłużeniu wyłożenia poprzez obwieszczenie na tablicach ogłoszeń. Obwieszczenie upubliczniono w dniach od [...] do [...]
Zdaniem Wójta nie można również czynić mu zarzutów, że rozpatrywał zarzuty i protesty złożone po ustalonym terminie ich zgłaszania. W związku ze skomplikowaną procedurą oraz rozpatrywaniem szeregu zarzutów protestów do projektu planu, Rada Gminy N. kolejno podejmowała szereg uchwał wszystkie w sprawie sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wsi S.
W ocenie organu podnoszony zarzutu, że nie poprawiono błędnie poczynionych czynności jest bezzasadny. Projekt planu, po uwzględnieniu uwag po I wyłożeniu projektu planu do wglądu publicznego oraz uwzględnieniu zmian w lokalizacji po nad lokalnych inwestycji celu publicznego (planowana napowietrzna linia elektroenergetyczna 110kV, planowa droga wojewódzka [...] oraz rezygnacji z rezerwowania korytarza pod napowietrzną linie 400kV) został przedstawiony do ponownych uzgodnień, w tym poddany procedurze "strategicznej oceny oddziaływania na środowisko z ponowieniem obwieszczeń i ogłoszeń, uzyskania zakresu prognozy oddziaływania na środowisko, sporządzenia prognozy oddziaływania na środowisko zgodnie z przepisami ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o. ocenach oddziaływania na środowisko. Uzgodnienia przeprowadzono od dnia [...] do dnia [...] Projekt planu następnie został wyłożony do wglądu publicznego w dniach od [...] do dnia [...]. z nieprzekraczalnym terminem składania protestów, zarzutów, uwag do dnia [...] W wyniku uwzględnienia protestów i zarzutów projekt planu został ponownie wyłożony do wglądu publicznego, w zakresie zmian wynikających z uwzględnienia protestów i zarzutów złożonych do projektu planu w czasie wyłożenia do publicznego wglądu od [...] do dnia [...] O ponownym wyłożeniu projektu planu do wglądu publicznego, zgodnie z art. 18 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym, zawiadomiono na piśmie właścicieli lub władających nieruchomościami, których interes prawny może być naruszony ustaleniami planu, właścicieli nieruchomości, od których może być pobrana opłata, o której mowa w art. 36 ust. 3, osoby, których wnioski nie zostały uwzględnione w projekcie planu, uzasadniając odmowę ich uwzględnienia.
Wójt podkreślił także, że projekt miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla wsi S. był wielokrotnie przedmiotem orzekania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w związku z skargami na uchwały Rady Gminy N. odrzucające zarzuty i protesty nie uwzględnione przez Wójta Gminy:
- po I wyłożeniu WSA oddalił 10 skarg na uchwały Rady Gminy N. odrzucające zarzuty do projektu planu,
-po II wyłożeniu projektu planu do wglądu publicznego Wojewódzki Sąd Administracyjny, wyrokiem z dnia [...], Sygn. Akt [...], oddalił skargę w przedmiocie rozpatrzenia zarzutu do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Wprawdzie wyrok ten nie jest prawomocny, ale WSA rozważał aspekty art. 85 ust. 2 ustawy z dnia 27 marca 20023r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym i uznał, że oba warunki wymienione w powyższym przepisie zostały spełnione.
Wójt nie zgodził się ze stanowiskiem skarżącego, przytaczającym wyroki WSA (wyrok z dnia [...] sygn. Akt [...] ) oraz NSA (wyrok z dnia [...] sygn. Akt [...]) w sprawie spełnienia drugiego z wymaganych warunków art. 85 ust. 2 ustawy z 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, ponieważ w aktach sprawy nie przedstawiono Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu wszystkich dokumentów procedury sporządzania planu (w tym zawiadomienia imiennego skarżących w sprawie) z dnia przed 11 lipca 2003r., czyli przed wejściem w życie ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Organ podkreślił także, iż zaskarżona uchwała nie została objęta w/w obowiązkiem, albowiem nie opublikowano jej w Dzienniku Urzędowym Województwa [...], a to oznacza, iż nie weszła w życie. To z kolei powoduje, że uchwała nie wywołała zamierzonych skutków prawnych. Zasadność obejmowania jej zatem postępowaniem kontrolnym jest co najmniej wątpliwa, skoro akt taki nie wywołuje w sferze praw i obowiązków jego adresatów żadnych konsekwencji prawnych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem kontroli Sądu w mniejszej sprawie jest uchwała nr [...] Rady Gminy N. z dnia [...] w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części wsi S. w gminie N. - etap [...]. Do dnia, w którym Wojewoda [...] działając w trybie nadzoru, zaskarżył ją do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie nie została ona opublikowana w Dzienniku Urzędowym Województwa [...], jednak w ocenie Sądu, nie stanowi to przeszkody by Sąd mógł rozpoznać wniesioną skargę. Skoro w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego prezentowany jest pogląd, zgodnie z którym, wezwanie do usunięcia naruszenia, które musi podmiot skierować do organu gminy w celu otwarcia sobie drogi do sądu administracyjnego powinno niewątpliwie poprzedzać wniesienie skargi do tego sądu, jednakże wezwanie to może być dokonane po podjęciu kwestionowanej uchwały, lecz przed jej opublikowaniem, to sam fakt podjęcia uchwały przez organ gminy uprawnia do wystąpienia z żądaniem usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 czerwca 2007 r., II OSK 1738/06 oraz z 28 sierpnia 2008 r., II OSK 1132/08). Wojewoda działający na podstawie art. 93 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j.. Dz.U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.), nie był obligowany do poprzedzenia skargi wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa, toteż, zdaniem Sądu, mógł wnieść skargę na uchwałę w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, która nie została jeszcze opublikowania w dzienniku urzędowym.
Odnosząc się do podniesionych w skardze zarzutów stwierdzić należy, że zasługują one na uwzględnienie.
Zaskarżona uchwała Rady Gminy N. z dnia [...] w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części wsi S. w gminie N. - etap [...] została podjęta na podstawie przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 1999 r., Nr 15, poz. 139 ze zm. - zwaną dalej u.z.p.), mimo iż w dniu podejmowania uchwały obowiązywała już nowa ustawa z dnia 17 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2012 r., poz. 647 j.t. - zwana dalej u.p.z.p.). Organ mógł zakończyć uchwalenie planu na podstawie przepisów ustawy u.z.p., ponieważ na mocy art. 85 ust. 1 u.p.z.p. do spraw wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe. Natomiast do miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego oraz planów zagospodarowania przestrzennego województw, w stosunku do których podjęto uchwałę o przystąpieniu do sporządzania lub zmiany planu oraz zawiadomiono o terminie wyłożenia tych planów do publicznego wglądu, ale postępowanie nie zostało zakończone przed dniem wejścia w życie ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe (ust. 2).
Rozważenia zatem wymaga, czy został zachowany tryb sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, o jakim mowa w art. 18 ust. 2 u.z.p., zgodnie z którym:
Wójt, burmistrz albo prezydent miasta, po podjęciu przez radę gminy uchwały o przystąpieniu do sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, kolejno:
1) ogłasza w miejscowej prasie oraz przez obwieszczenie, a także w sposób zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości, o przystąpieniu do sporządzania planu, określając formę, miejsce i termin, nie krótszy niż 21 dni, składania wniosków do planu,
2) zawiadamia na piśmie o przystąpieniu do sporządzania planu organy właściwe do uzgadniania projektu planu oraz zarząd województwa i powiatu,
2a) bada spójność rozwiązań projektu planu z polityką przestrzenną gminy określoną
w studium, o którym mowa w art. 6,
3) występuje o opinie właściwych organów administracji rządowej, stosownie do przedmiotu planu,
4) uzgadnia projekt planu, stosownie do jego zakresu, z:
a) organami właściwymi do uzgadniania miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, na podstawie przepisów szczególnych,
b) wojewodą w zakresie zgodności miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego z zadaniami rządowymi wpisanymi do wojewódzkiego rejestru, o którym mowa w art. 61 ust. 1,
b) zarządem województwa, w zakresie zgodności miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego z zadaniami samorządu województwa wpisanymi do rejestru, o którym mowa w art. 61 ust. 1,
c) wójtami (burmistrzami, prezydentami miast) gmin sąsiednich, jeżeli obszar objęty projektem planu przylega do granic tych gmin lub gdy ustalenia planu mogą naruszać ich interes prawny,
d) organem wykonawczym miasta, będącego obowiązkowym związkiem gmin, gdy plan dotyczy gminy położonej na jego obszarze, w zakresie zgodności z planem zagospodarowania przestrzennego tego miasta,
e) właściwymi terytorialnie organami wojskowymi, ochrony granic oraz bezpieczeństwa państwa, w zakresie ich właściwości,
f) dyrektorem właściwego urzędu morskiego w zakresie zagospodarowania pasa technicznego, pasa ochronnego, morskich portów i przystani,
g) właściwym zarządem drogi, jeżeli sposób zagospodarowania gruntów przyległych do pasa drogowego lub zmiana tego sposobu może mieć wpływ na ruch drogowy lub samą drogę,
5) zawiadamia na piśmie o terminie wyłożenia projektu planu:
a) właścicieli lub władających nieruchomościami, których interes prawny może być naruszony ustaleniami planu,
b) właścicieli nieruchomości, od których może być pobrana opłata, o której mowa wart. 36 ust. 3,
c) osoby, których wnioski nie zostały uwzględnione w projekcie planu, uzasadniając odmowę ich uwzględnienia,
6) wykłada projekt planu i prognozę, o której mowa w przepisach o ochronie środowiska, do publicznego wglądu, na okres co najmniej 21 dni, a o wyłożeniu ogłasza, w sposób określony w pkt 1, co najmniej na 7 dni przed wyłożeniem, a także zapewnia informację o wyłożonym projekcie i umożliwia uzyskanie, za zwrotem kosztów, kopii, wypisów i wyrysów,
7) przyjmuje protesty, o których mowa w art. 23 ust. 1, i zarzuty, o których mowa w art. 24 ust. 1,
8) po upływie terminów, o których mowa w art. 23 ust. 2 i art. 24 ust. 2, rozpatruje, w terminie nie dłuższym niż miesiąc, protesty i zarzuty wniesione do projektu planu i przedstawia radzie gminy protesty i zarzuty nie uwzględnione w projekcie planu,
9) ogłasza, w sposób określony w pkt 1, o terminie sesji, na której rada gminy rozpatrzy nie uwzględnione protesty i zarzuty, zawiadamiając o tym imiennie zainteresowanych,
10) doręcza zainteresowanym wyciąg z uchwały rady gminy rozstrzygającej o nieuwzględnieniu złożonych zarzutów wraz z pouczeniem o dopuszczalności wniesienia skargi do sądu administracyjnego,
11) przedstawia radzie gminy do uchwalenia projekt planu, uwzględniający orzeczenia sądu administracyjnego wydane w związku ze złożonymi zarzutami, oraz informuje o wynikach badań, o których mowa w pkt 2a,
12) ogłasza, w sposób określony w pkt 1, o terminie sesji, na której będzie rozpatrywany projekt planu,
13) przedstawia wojewodzie uchwałę rady gminy wraz z dokumentacją planistyczną w celu oceny zgodności z prawem,
14) kieruje, w terminie nie dłuższym niż 30 dni, uchwałę rady gminy do ogłoszenia w wojewódzkim dzienniku urzędowym.
Wskazany przepis jasno wskazuje jakie czynności mają po sobie nastąpić. Nie może być zatem mowy o dowolności czy wybiórczym stosowaniu wymienionego przepisu. Wszystkie czynności muszą nastąpić kolejno po sobie w ściśle określonym porządku. Nierespektowanie tej zasady obwarowane jest sankcją nieważności. Zgodnie bowiem z art. 27 ust. 1 u.z.p. naruszenie trybu postępowania oraz właściwości organów określonych w art. 18 u.z.p. powoduje nieważność uchwały rady gminy w całości lub części.
Jak wynika natomiast z akt sprawy Rady Gminy N:
1. w dniu [...] podjęła uchwałę Nr [...] w sprawie przystąpienia do sporządzenia zmiany miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego gminy N.;
2. pismem z dnia [...], zawiadomiono o przystąpieniu do sporządzania planu miejscowego właściwe organy do uzgadniania projektu planu wraz z zarządem województwa i powiatu;
3. w dniu [...] ogłoszono w prasie miejscowej oraz przez obwieszczenie, a także w sposób zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości, o przystąpieniu do sporządzania planu miejscowego,
4. dnia [...] Rady Gminy N. podjęła uchwałę Nr [...] w sprawie przystąpienia do sporządzenia miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego terenów w gminie N.;
5. pismem z dnia [...], zawiadomiono o przystąpieniu do sporządzania planu miejscowego organy właściwe do uzgadniania oraz opiniowania projektu planu wraz z zarządem województwa i powiatu;
6. w dniu [...] ogłoszono w prasie miejscowej, oraz przez obwieszczenie, a także w sposób zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości, o przystąpieniu do sporządzania planu;
7. dnia [...] Rada Gminy N. podjęła uchwałę Nr [...] w sprawie zmiany Uchwały Nr [...] Rady Gminy N. z dnia [...] w sprawie przystąpienia do sporządzania miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego terenów w gminie N.;
8. pismem z dnia [...] zawiadomiono na piśmie, o terminie wyłożenia projektu planu do publicznego wglądu na okres 21 dni począwszy od dnia [...];
9. w dniu [...] ogłoszono w prasie miejscowej oraz przez obwieszczenie, a także w sposób zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości, o wyłożeniu do publicznego wglądu projektu planu wraz z prognozą termin wyłożenia określono na 21 dni począwszy od dnia [...];
10. pismem z dnia [...] Wójt wystąpił o uzgodnienie i zaopiniowanie projektu;
11. w dniach od [...] do [...] . nastąpiło wyłożenie nie zaopiniowanego i nie uzgodnionego projektu planu miejscowego do publicznego wglądu;
12. pismem z dnia [...], zawiadomiono starostwo powiatowe o przedłużeniu terminu włożenia projektu planu do wglądu do dnia wraz z pouczeniem o możliwości składania protestów i zarzutów w terminie nie dłuższym niż 14 dni po upływie okresu wyłożenia;
13. do dnia [...] organ wykonawczy oczekiwał na protesty i zarzuty;
14. w piśmie z dnia [...] Wójt Gminy N. wystąpił do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska o uzgodnienie zakresu i stopnia szczegółowości informacji wymaganych w prognozie oddziaływania na środowisko oraz do Państwowego Inspektora Sanitarnego;
15. w piśmie z dnia [...] Wójt N. obwieścił, że zostało wszczęte postępowania w sprawie przeprowadzenia strategicznej oceny oddziaływania na środowisko oraz prognozy oddziaływania na środowisko dla potrzeb planu;
16. następnie organ rozpoznawał wniesione protesty i zarzuty, w dalszej kolejności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznawał skargi na rozpatrzenie zarzutów;
17. w piśmie z dnia [...], Wójt wystąpił o uzgodnienie i zaopiniowanie planu (etap [...]) i prognozy oddziaływania na środowisko;
18. w piśmie z [...] . Wójt wystąpił do Marszałka Województwa [...] o wyrażenie zgody na zmianę przeznaczenia części gruntów leśnych na cele nieleśne;
19. w piśmie z dnia [...] obwieścił o ponownym wyłożeniu projektu planu do wglądu w dniach [...] - [...];
20. następnie organ rozpoznawał protesty i zarzuty do projekty planu, które wpłynęły po jego kolejnym wyłożeniu;
21. w piśmie z dnia [...] Wójt obwieścił o ponownym wyłożeniu do wglądu projektu planu (w dniach [...] - [...])
22. Na sesji Rady Gminy N. w dniu [...] uchwalono zaskarżony plan.
W ocenie Sądu przedstawiony stan sprawy powala na przyjęcie, że nie została
zachowana ustawowo uregulowana chronologia czynności, o jakiej mowa w art. 18
u.z.p.
Już bowiem w sytuacji opisanej w pkt 2 i 3 Wójt naruszył tryb sporządzania planu miejscowego, gdyż najpierw wykonał czynności, o których mowa w art. 18 ust. 2 pkt 2 u.z.p., a dopiero później dokonał ogłoszeń i obwieszczeń, o jakich mowa w art. 18 ust. 2 pkt 1 u.z.p. Wobec tego zamieniono kolejność tych czynności. Również czynności wyłożenia projektu planu do publicznego wglądu od dnia [...], na okres 21 dni, została podjęta przedwcześnie - bowiem przed wystąpieniem o opinie oraz przed wysłaniem do uzgodnień projektu planu, ponadto nie zawiadomiono wszystkich uczestników na piśmie o terminie wyłożenia projektu planu do wglądu. Na co trafnie zwrócił uwagę skarżący, Wójt zawiadomił na piśmie o terminie wyłożenia projektu planu, podczas gdy w dacie tej nie dysponował nawet projektem planu miejscowego. Rację ma skarżący, że projekt planu został udostępniony do uzgodnień i opinii w trakcie wyłożenia projektu planu do publicznego wglądu. Skoro właściwe organy i instytucje otrzymały projekt planu w dniach od [...] do , to ostateczny termin na ich dokonanie upływał z dniem [...], a więc już po okresie wyłożenia projektu planu do publicznego wglądu, które zakończyło się z dniem [...] (21 dni licząc od dnia [...]). Zgodzić zatem należy się z zarzutem, że powyższa czynność została podjęta z naruszeniem trybu sporządzania planu miejscowego i nie dotyczy ona tylko i wyłącznie naruszenia kolejności sporządzania planu miejscowego, ale przede wszystkim jest działaniem pozornym, gdzie w trakcie trwania wyłożenia, właściwe organy dopiero otrzymały projekt planu miejscowego do uzgodnienia i zaopiniowania. Również zasadny jest zarzut, że o przedłużeniu terminu włożenia projektu planu do wglądu do dnia [...] poinformowano jedynie Starostwo Powiatowe w [...] przy czym, nie dokonano czynności tych wobec pozostałych zainteresowanych w formie określonej przez ustawodawcę w art. 18 ust. 2 pkt 5 i 6 u.z.p. Pozostałych uczestników o nowym terminie zakończenia wyłożenia projektu planu, zawiadomiono wyłącznie poprzez obwieszczenie na tablicy ogłoszeń. Tym organ naruszył art. 18 ust. 2 pkt 5 u.z.p., poprzez niezawiadomienie na piśmie wszystkich uczestników o terminie zakończenia wyłożenia projektu planu. Ponadto projekt planu został wyłożony przed uzyskaniem stosownej zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne (decyzja Wojewody [...] z dnia [...], z dnia [...], z dnia [...])
Zdaniem Sądu wskazane naruszenia art. 18 ust. 2 u.z.p. powodowały, że niezasadne było kontynuowanie procedury uchwalania planu w stosunku o przepisy ustawy u.z.p.. Jak już bowiem wyżej wyjaśniono przepis art. 85 u.p.z.p. wyodrębnia dwie przesłanki, jakie muszą zostać spełnione, by móc dalej prowadzić postępowanie planistyczne na podstawie "starych" przepisów - tzn. przed dniem 11 lipca 2003 r. (data wejścia u.p.z.p w życie) rada gminy musiała podjąć uchwałę o przystąpieniu do sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego; oraz druga przesłanka - zawiadomienie na piśmie o terminie wyłożenia projektu planu do publicznego wglądu. Sąd podziela zatem stanowisko skarżącego, że zawiadomienie na piśmie o terminie wyłożenia projektu planu miejscowego właścicieli lub władających nieruchomościami, o których mowa w art. 18 ust. 2 pkt 5 u.z.p., winno zatem nastąpić gdy przygotowany był już projekt planu, który następnie winien zostać wysłany do zaopiniowania, jak również winien zostać uzgodniony. Tymczasem do zaopiniowania i uzgodnienia projekt planu skierowano dopiero po 2 miesiącach po wejściu w życie ustawy u.p.z.p. Ponadto o terminie wszystkich trzech wyłożeń planu do publicznego wglądu, zawiadomiono już po wejściu w życie ustawy z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Powyższe stanowisko Sądu potwierdza również prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia [...] , sygn. Akt [...], oraz utrzymujący go w mocy wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z [...], sygn.[...]. W wyrokach tych, Sądy rozpoznając skargę co do zarzutu do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części wsi S. w gminie N. - etap [...] potwierdziły, że "wykładnia literalna przepisu art. 85 ust 2 ustawy z 2003 r. wskazuje, ii dla możliwości zastosowania "przepisów dotychczasowych" (ustawy z 1994 r.), konieczne jest zarówno podjęcie uchwały o przystąpieniu do opracowania/zmiany planu jak i dokonanie zawiadomień o terminie wyłożenia projektu planu do publicznego wglądu przed dniem [...] Jeżeli zatem przed wskazaną datą doszło do tych zdarzeń, tj. podjęto uchwałę o przystąpieniu do sporządzenia planu oraz zawiadomiono o terminie wyłożenia projektu planu do publicznego wglądu, dalsze czynności w postępowaniu planistycznym prowadzone są na podstawie ustawy z 1994 r."
Również w prawomocnym wyroku z dnia [...], sygn. akt [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę na uchwałę Rady Gminy N. w przedmiocie zarzutu do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części wsi S. w gminie N. - etap [...] stwierdził, że "doszło jedynie do spełnienia pierwszego z wyżej wymienionych warunków, mianowicie w dniu [...] Rada Gminy w N. podjęła uchwałę Nr [...] w sprawie przystąpienia do sporządzenia zmiany miejscowego planu ogólnego zagospodarowana przestrzennego gminy N. zatwierdzonego uchwałą Nr [...] Rady Gminy N. z dnia [...]. Następnie na przestrzeni kilku lat dochodziło do wydawania kolejnych uchwał o przystąpieniu do zmiany planu. Zaś etap [...] sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wsi S., obejmujący działki skarżących, został wyodrębniony uchwałą Nr [...] Rady Gminy N. z dnia [...] zmieniającą uchwałę Nr [...] Rady Gminy N. z dnia [...] w sprawie sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wsi [...] w gminie N. w trzech etapach. W związku z długotrwałym procesem sporządzania planu, po wydzieleniu etapu [...], występowano ponownie do organów o zaopiniowanie i uzgodnienie projektu planu. Wreszcie w [...] miało miejsce wyłożenie projektu planu w oparciu o art. 18 ust 2 pkt 5 ustawy z 1994r., co potwierdził sam organ, tak w odpowiedzi na skargę, jak i na rozprawie. W tej sytuacji należało uznać, iż nie doszło do spełnienia drugiego z wymaganych art. 85 ust 2 ustawy z 2003r. warunków, jako że o terminie wyłożenia projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części wsi S. w gminie N. - etap [...] do publicznego wglądu w dniach od [...] do [...] zawiadomiono przez ogłoszenie w prasie, tj. w "[...] nr [...] datowanym na dni [...] lutego 2011r., czyli po dniu wejścia w życie ustawy z 2003r. (11 lipca 2003r.)"
Przytoczone stanowiska Sądów potwierdzają że uchwała nr [...] Rady Gminy N. z dnia [...] w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części wsi S. w gminie N. – etap [...] została wydana z naruszeniem prawa. Jednocześnie ze względu na charakter naruszenia prawa Sąd orzekający w niniejszej sprawie uznał, że konieczne jest stwierdzenie w całości zaskarżonej uchwały.
Z tego względu na podstawie art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) należało orzec jak w pkt 1 sentencji.
W pkt 2 orzeczono na podstawie art. 152 cyt. ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło