I FZ 177/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Artur Mudrecki po rozpoznaniu w dniu 30 czerwca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia P.C. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 7 marca 2014 r., sygn. akt I SA/Kr 1566/13, oddalające wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi P.C. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 25 lipca 2013 r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za grudzień 2005 r. postanawia: 1. uchylić zaskarżone postanowienie; 2. przywrócić skarżącemu termin do uiszczenia wpisu od skargi. 1. Postanowieniem z dnia 7 marca 2014 r., sygn. akt I SA/Kr 1566/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił wniosek P.C. o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi. 2. Przedstawiony przez Sąd pierwszej instancji tok postępowania 2.1. W niniejszej sprawie pełnomocnik skarżącego został wezwany zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 18 października 2013r. do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 400 zł w terminie 7 dni pod rygorem jej odrzucenia. Odpis powyższego zarządzenia doręczono pełnomocnikowi skarżącego w dniu 4 listopada 2013r. Zatem termin do uiszczenia wpisu upłynął dnia 12 listopada 2013r., i skoro skarżący nie uiścił wpisu w terminie Sąd postanowieniem z dnia 20 grudnia 2013r. odrzucił skargę. 2.2. Pismem złożonym osobiście w dniu 6 lutego 2014r. skarżący wniósł o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi, wskazując, że od trzech lat leczy się psychiatrycznie, a od końca października 2013r. jego stan się pogorszył na co wskazują zaświadczenia lekarskie. W efekcie od 1 listopada 2013r. do chwili obecnej znajduje się pod wpływem środków farmakologicznych zaburzających myślenie i koncentracje. Na zwolnieniu lekarskim przebywał w dniach 18-31 października 2013r., 1-14 listopada 2013r., 7-20 stycznia 2014r., 21 stycznia -3 lutego 2014r. O konieczności uiszczenia wpisu od skargi zapomniał, pomimo informacji od pełnomocnika, a jego pełnomocnik nie został poinformowany przez niego o stanie zdrowia mocodawcy. 3. Uzasadnienie rozstrzygnięcia Sądu pierwszej instancji Zdaniem Sądu stały charakter schorzeń skarżącego powodował, że można było od niego wymagać, aby uwzględniał to przy podejmowaniu czynności sądowych i tak je organizował, aby uniknąć ujemnych skutków procesowych, zwłaszcza że posługiwał się w sprawie profesjonalnym pełnomocnikiem. Skarżący mógł również posłużyć się pomocą rodziny. Zaniechanie tych działań przez skarżącego prowadziło do nieuwzględnienia wniosku. 4. Zażalenie strony skarżącej W zażaleniu na powyższe postanowienie wniesiono o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez przywrócenie skarżącemu terminu do uiszczenia wpisu od skargi względnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W zażaleniu sformułowano zarzuty naruszenia art. 58 k.pa. oraz art. 86 i art. 87 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) (dalej u.p.p.s.a.) poprzez nieprzywrócenie skarżącemu terminu do uiszczenia opłaty od skargi pomimo, że skarżący uprawdopodobnił okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. W uzasadnieniu zażalenia podkreślono, że wcześniej nigdy nie miał aż tak poważnych problemów z pamięcią, dlatego nie prosił o uiszczenie opłaty sądowej swojej rodziny ani też pełnomocnika. Wyjaśnił, że pełnomocnik nie wiedział o jego chorobie dlatego też nie mógł on dopilnować uiszczenia wpisu od skargi. 5. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 u.p.p.s.a. jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Zgodnie zaś z przepisem art. 87 § 2 u.p.p.s.a. w piśmie zawierającym wniosek o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Uprawdopodobnienie - jak zgodnie przyjmuje się w orzecznictwie - jest środkiem zastępczym dowodu w ścisłym tego słowa znaczeniu i nie daje pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o jakimś fakcie (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 20 lutego 2012 r., II FZ 145/12; z 24 listopada 2011 r., II FZ 711/11, dostępne w bazie internetowej CBOIS. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że choroba o ile tylko strona nie ma obiektywnych możliwości podjęcia określonych czynności w postępowaniu sądowym, może być wystarczającym powodem dla uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na to, że zaistniałe w sprawie uchybienie terminu było niezawinione (por postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 czerwca 2014 r., sygn. akt II FZ 714/14; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 kwietnia 2013 r., sygn. akt I FZ 100/13; dostępne w bazie internetowej CBOIS). W niniejszej sprawie skarżący uchybił terminowi do uiszczenia wpisu od skargi. Skarżący podał, że uchybienie terminowi nastąpiło na skutek okoliczności niezależnych od skarżącego, który w tym okresie miał "zaburzenia pamięci, koncentracji i rozeznania rzeczywistości". Podał również, że wcześniej nie miał aż tak poważnych problemów z pamięcią i zawsze terminowo uiszczał wszelkie opłaty. Do wniosku o przywrócenie terminu załączono: - dowód uiszczenia wpisu od skargi; - zaświadczenie lekarskie z dnia 4 lutego 2014 r. wystawione przez specjalistę psychiatrii oraz ksero zwolnień lekarskich, z których wynika, że skarżący przebywał na zwolnieniach od 18 października 2013 r. do 14 listopada 2013 r. i od 21 stycznia 2014 r. do 3 lutego 2014 r. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, mogło być w sprawie tak, że powoływana przez skarżącego choroba uniemożliwiła mu wniesienie wpisu od skargi w przewidzianym do tego terminie. Nie ma bowiem powodu aby podważać wiarygodność przedłożonego przez skarżącego zaświadczenia lekarskiego, z którego wynika m.in., że skarżący leczy się psychiatrycznie i że w dniu 31 października 2013 r. zgłosił się do lekarza w pogorszonym stanie psychicznym. W podanych okolicznościach nie można jednoznacznie założyć, jak to stwierdził Sąd pierwszej instancji, że skarżący w przypadku zaniechania obowiązku uiszczenia wpisu mógł posłużyć się rodziną lub pełnomocnikiem. Za uprawdopodobnione należało bowiem uznać twierdzenie żalącego, że w przedmiotowym okresie wystąpienie objawów choroby było nieprzewidywalne, gdyż skarżący wcześniej nie miał aż tak poważnych problemów z pamięcią. Przedłożone zaświadczenie potwierdza, że skarżący w dniu 31 października 2013 r. był w pogorszonym stanie psychicznym. Z akt sprawy wynika, że wnioskodawca zachował siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu. Skarżący do 3 lutego 2014 r. przebywał na zwolnieniu lekarskim. O uchybieniu terminowi dowiedział się w dniu 4 lutego 2014 r., gdy o tym fakcie poinformował go pełnomocnik. Wniosek o przywrócenie terminu złożono 6 lutego 2014 r. wraz z wnioskiem uiszczono wpis od skargi. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 w związku z art. 197 § 1 i 2 u.p.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie i rozpoznał wniosek na podstawie art. 86 § 1 u.p.p.s.a. przywracając skarżącemu termin do wniesienia skargi.