III SA/Gd 872/13
WyrokWSA w Gdańsku2014-02-04
Skład orzekający: Alina Dominiak, Anna Orłowska, Elżbieta Kowalik-Grzanka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy świadczenie pieniężne z tytułu kompensaty dla ofiar przestępstw, przeznaczone na pokrycie kosztów leczenia i rehabilitacji, może być wliczane do dochodu przy ustalaniu prawa do zasiłku stałego z pomocy społecznej?Ratio decidendi
Świadczenie pieniężne z tytułu kompensaty, które zostało przyznane ofierze przestępstwa na pokrycie kosztów leczenia i rehabilitacji, nie może być uznane za dochód w rozumieniu ustawy o pomocy społecznej. Tego rodzaju świadczenie ma charakter kompensacyjny, a nie przysparzający, i jest zwolnione z podatku dochodowego, co wyklucza jego wliczenie do dochodu przy ustalaniu prawa do zasiłku stałego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła D. B., która otrzymywała zasiłek stały z pomocy społecznej. Po otrzymaniu 12 000 zł tytułem kompensaty za doznane przestępstwo, organy pomocy społecznej uznały, że kwota ta, podzielona na 12 miesięcy, stanowi dochód przekraczający kryterium dochodowe, co skutkowało uchyleniem zasiłku stałego. Skarżąca kwestionowała wliczenie kompensaty do dochodu, argumentując, że została ona przeznaczona na leczenie i rehabilitację i jest zwolniona z podatku dochodowego.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzające ją decyzje organu pierwszej instancji, zasądził zwrot kosztów postępowania na rzecz D. B. i stwierdził, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alina Dominiak, Sędziowie Sędzia NSA Anna Orłowska (spr.), Sędzia WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Agnieszka Januszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 stycznia 2014 r. sprawy ze skargi D. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 30 lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie zmiany decyzji w sprawie zasiłku stałego 1) uchyla zaskarżoną decyzję i decyzje Burmistrza Miasta z dnia 25 czerwca 2013 r. nr [...] oraz z dnia 7 czerwca 2013 r. nr[...], 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz D. B. 120 (sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania, 3) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.
Zaskarżoną decyzją z dnia 30 lipca 2013 r. wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 k.p.a. oraz 8 ust. 1 i 11 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (j.t. Dz. U. z 2013 r., poz. 182.), po rozpatrzeniu odwołania D. B., reprezentowanej przez opiekuna prawnego A. B., od decyzji wydanej z upoważnienia Burmistrza z dnia 25 czerwca 2013 r. w sprawie uchylenia D. B. od czerwca 2013 r. zasiłku stałego, Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu podano (odnośnie istotnych dla sprawy okoliczności), że decyzją z dnia 14 marca 2011 r. organ pierwszej instancji przyznał D. B. zasiłek stały w kwocie 389 zł miesięcznie z tytułu znacznego stopnia niepełnosprawności.
W dniu 15 maja 2013 r. do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej wpłynęło postanowienie Sądu Rejonowego I Wydziału Cywilnego z dnia 29 marca 2013 r. sygn. akt [...] o przyznaniu D. B. 12 000 zł tytułem kompensaty.
W związku z tym organ I instancji zmienił decyzję o przyznaniu podopiecznej zasiłku stałego w ten sposób, że początkowo uchylono prawo do tego zasiłku od maja 2012 r.,(co orzeczono decyzją z dnia 7 czerwca 2013 r.), a następnie – zasiłek stały uchylono od czerwca 2013 r.( decyzja z dnia 25 czerwca 2013r.).
W takiej bowiem sytuacji miesięczny dochód strony wynosi 153 zł zasiłku pielęgnacyjnego + 1000 zł kompensaty (12 000 zł : 12 miesięcy) i o 611 zł przekracza kryterium dochodowe, kwalifikujące do przyznania zasiłku stałego.
W odwołaniu od powyższej decyzji, reprezentująca D. B. matka - A. B., zakwestionowała wliczenie do dochodu kompensaty otrzymanej od Skarbu Państwa z tytułu dokonania na szkodę D. B. przestępstwa (córka została dotkliwie pobita, a sprawcy czynu nie wykryto).Zasiłek stały potrzebny jest na dalszą rehabilitację i leczenie córki.
Rozpoznając powyższe odwołanie, organ drugiej instancji uznał, że zaskarżoną decyzję należy utrzymać w mocy, bowiem jest ona zgodna z prawem.
Organ ten ustalił, że materialno-prawną podstawą rozstrzygnięcia są przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (publ.jw.).Uzyskana kompensata stanowi dochód w rozumieniu art. 8 ust. 11 ustawy, a ponieważ kompensata została wypłacona w maju 2013 r., to – zgodnie z przytoczonym wyliczeniem – strona uzyskuje dochód przekraczający o 611 zł ustawowe kryterium dochodowe, co stanowi obligatoryjna przesłankę uchylenia decyzji przyznającej zasiłek stały.Za prawidłowe uznano pozbawienie strony zasiłku stałego od czerwca 2013 r.
Mając powyższe na uwadze, organ odwoławczy orzekł jak w zaskarżonej decyzji.
W skardze na tę decyzję D. B. reprezentowana przez A. B. podtrzymała twierdzenia zawarte w odwołaniu i zarzuciła, że zaskarżona decyzja jest nieuzasadniona i powinna zostać uchylona.
Skarżąca napisała, że kompensata, świadczenie pieniężne należne ofiarom przestępstw umyślnych, jest wolne od podatku dochodowego od osób fizycznych
( art. 21 ust. 1 pkt. 3 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych – Dz. U. Nr 80 z 1991 r., poz. 361 ze zm.), więc nie stanowi dochodu D. B. w rozumieniu przepisów o pomocy społecznej.
Kompensata została wykorzystana na stałą opiekę pokrzywdzonej, na rehabilitację, na przyrządy rehabilitacyjne, leki i leczenie, a cała dokumentacja znajduje się w Sądzie Rejonowym I Wydział Cywilny w sprawie o sygn. akt [...]. Matka skarżącej i jednocześnie opiekun prawny nie jest w stanie zapewnić chorej całodobowej opieki, ponieważ sama choruje, jest inwalidką III grupy, a jej dochód wynosi 1200 zł miesięcznie netto.
W żadnych przepisach prawnych nie jest przewidziane, że kompensata ma zapewnić 12-miesięczne utrzymanie, a po tych 12 miesiącach ofiara przestępstwa będzie zdrowa i samodzielna. Zdaniem lekarzy rokowania co do stanu zdrowia chorej są niepomyślne.
W decyzjach nie określono, do kiedy skarżącej został zabrany zasiłek stały, a postępowanie przed organem II instancji toczyło się bez udziału strony, co stanowi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, powołując się na argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje.
Stosownie do art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j. t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 zwanej dalej p.p.s.a.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga jest uzasadniona.
Jak wynika z akt, Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji z dnia 25 czerwca 2013 r., korygującą własną decyzję z dnia 7 czerwca 2013 r., mocą której pozbawiono D. B. zasiłku stałego – w kwocie 389 zł miesięcznie - od czerwca 2013 r.
Organ odwoławczy nie podzielił poglądu skarżącej co do braku podstaw do wliczenia do dochodu, od którego zależy wysokość przyznanego prawomocną i ostateczną decyzją organu pierwszej instancji zasiłku stałego, kwoty otrzymanej przez skarżącą kompensaty przysługującej ofiarom przestępstw. Zauważyć przy tym należy, że organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji dodał, że nawet przy najwyższym stopniu zrozumienia wyjątkowo trudnej sytuacji zdrowotnej p. D. B., obowiązujące przepisy prawa nie dają podstawy do uchylenia bądź zmiany zakwestionowanej decyzji organu I instancji, bowiem kwota kompensaty, wypłaconej stronie w maju 2013 r. w wysokości 12 000 zł, stanowi dochód uzyskany w myśl art. 8 ust. 11 ustawy o pomocy społecznej, który należy wliczyć do miesięcznego dochodu strony. Tym samym, po podzieleniu 12 tys. kompensaty przez 12 miesięcy i dodaniu 153 zł zasiłku pielęgnacyjnego, miesięczne dochody strony, czyli – 1153 zł, przekraczają o 611 zł kryterium dochodowe uprawniające do uzyskiwania świadczeń z pomocy społecznej.
Oceniając legalność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzających ją decyzji organu pierwszej instancji, Sąd orzekający w niniejszej sprawie uznał, że naruszają one prawo w stopniu powodującym konieczność ich uchylenia.
Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia sprawy stanowi ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (j.t. Dz. U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1362 z późn. zm.), dalej u.p.s.
Stosownie do jej unormowań, przywołanych przez organy jako mających zastosowanie w sprawie, ustawa stanowi, że pomocy społecznej udziela się osobom i rodzinom w szczególności z powodu: niepełnosprawności lub długotrwałej, ciężkiej choroby, pomoc społeczna wspiera osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwia im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka, jej zadaniem jest pomoc w przezwyciężaniu trudnych sytuacji życiowych, których dane osoby nie są w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości.
Zasiłek stały przysługuje pełnoletniej osobie samotnie gospodarującej, niezdolnej do pracy z powodu wieku lub całkowicie niezdolnej do pracy, jeżeli jej dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, a jego wysokość stanowi różnicę między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby /.../.
Orzekanie w przedmiocie przyznania świadczeń z pomocy społecznej następuje w formie decyzji administracyjnej, przy czym zmiana dochodu osoby samotnie gospodarującej w okresie pobierania świadczenia pieniężnego nie wpływa na wysokość świadczenia pieniężnego, jeżeli kwota zmiany nie przekroczyła 10 % odpowiednio kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej
Ponadto - decyzję administracyjną zmienia się lub uchyla na niekorzyść strony bez jej zgody w przypadku zmiany przepisów prawa, zmiany sytuacji dochodowej lub osobistej strony, /...../, a osoby korzystające ze świadczeń z pomocy społecznej są obowiązane niezwłocznie poinformować organ, który przyznał świadczenie, o każdej zmianie w ich sytuacji osobistej, dochodowej i majątkowej, która wiąże się z podstawą do przyznania świadczeń. .
Jako podstawę rozstrzygnięcia powołano nadto art. 106 ust. 3a cyt. aktu, który postanawia, że w przypadku uzyskania w ciągu 12 miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku lub w okresie pobierania świadczenia z pomocy społecznej dochodu jednorazowego przekraczającego pięciokrotnie kwoty: kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, /..../ ,kwotę tego dochodu rozlicza się w równych częściach na 12 kolejnych miesięcy, poczynając od miesiąca, w którym dochód został wypłacony.
Ponadto organ odwoławczy powołał art. 8 ust. 11 ustawy w brzmieniu: w przypadku uzyskania w ciągu 12 miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku lub w okresie pobierania świadczenia z pomocy społecznej dochodu jednorazowego przekraczającego pięciokrotnie kwoty:
1) kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, w przypadku osoby samotnie gospodarującej,
2) kryterium dochodowego rodziny, w przypadku osoby w rodzinie
- kwotę tego dochodu rozlicza się w równych częściach na 12 kolejnych miesięcy, poczynając od miesiąca, w którym dochód został wypłacony.
Stosowanie zacytowanych przepisów wymagało rozważenia, czy w niniejszej sprawie wystąpiły przesłanki z art. 106 ust. 3a u.p.s. do zmiany ostatecznej i prawomocnej decyzji organu pierwszej instancji z dnia 14 marca 2011 r. o przyznaniu skarżącej zasiłku stałego z tytułu orzeczonego znacznego stopnia niepełnosprawności, a w szczególności – czy przyznana i wypłacona skarżącej w maju 2013 r. kompensata w wysokości 12 000 zł mogła zostać potraktowana jako dochód w rozumieniu art. 8 ust 3 u.p.s.
Zdaniem sądu w składzie orzekającym w zaskarżonych decyzjach zabrakło szczegółowej analizy dotyczącej charakteru świadczenia pieniężnego, jakim jest kompensata przyznana D. B..
Jest tak dlatego, że - jak wynika z przepisów ustawy z dnia 7 lipca 2005 r. o państwowej kompensacie przysługującej ofiarom niektórych przestępstw (Dz.U.Nr169, poz.1415) – świadczenie to, przyznawane osobie uprawnionej w trybie określonym w wymienionej ustawie, może być przyznane ofierze przestępstw w kwocie pokrywającej wyłącznie :1/ utracone zarobki lub inne środki utrzymania; 2/ koszty związane z leczeniem i rehabilitacją; 3/ koszty pogrzebu.
Jak wynika z akt, tj. oświadczenia pełnomocnik D. B., skarżąca uzyskała kompensatę w kwocie pokrywającej koszty związane z leczeniem i rehabilitacją, które to koszty, poniesione uprzednio, dowiodła przedkładając stosowne dowody przed sądem, orzekającym w kwestii kompensaty.
Kompensata tego rodzaju byłaby wyłączona od podatku dochodowego z mocy art. 21 ust. 1 pkt. 3b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2012 r., poz.361), i – jak wynika z przepisów wskazanej ustawy o państwowej kompensacie przysługującej ofiarom przestępstw, jest świadczeniem szczególnego rodzaju, tj. na przykład, mogącym podlegać zwrotowi w przypadkach przewidzianych w przepisach tej ustawy (art. 13 i n.).
Skoro zatem wypłacone D. B. świadczenie wyłącznie pokrywało koszty związane z leczeniem i rehabilitacją chorej (art.3 pkt.2 ustawy o kompensacie), nie mogło stanowić dochodu skarżącej w rozumieniu art. 8 ustawy o pomocy społecznej, bowiem samo pojęcie dochodu jak i jego składniki wymieniane w art. 8 u.p.s. świadczą o tym, że winien on mieć charakter przysparzający.
W tym miejscu można powołać się na poglądy wyrażone w uzasadnieniu do wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 28 lutego 2011 r. w sprawie IV SA/Wr 18/11, w którym sąd ten wyjaśniał, między innymi, że: /.../
"‘Analiza ww. stanu norm prawa wskazuje, że art. 8 ust. 3 podaje definicję dochodu (suma miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o: miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych; składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach; kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób), natomiast art. 8 ust. 4 określa, jakich świadczeń nie wlicza się do dochodu ustalonego zgodnie z ust. 3 (jednorazowego pieniężnego świadczenia socjalnego, zasiłku celowego, pomocy materialnej mającej charakter socjalny albo motywacyjny, przyznawanej na podstawie przepisów o systemie oświaty, wartości świadczenia w naturze, a także świadczenia przysługującego osobie bezrobotnej na podstawie przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy z tytułu wykonywania prac społecznie użytecznych).
Sądowi orzekającemu w niniejszej sprawie znana jest linia orzecznicza sądów administracyjnych, zgodnie z którą pod pojęciem dochodu rozumieć należy wszelkie dochody bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, z wyłączeniem odliczeń i pomniejszeń enumeratywnie w przepisach wymienionych (art. 8 ust. 3 i 4 u.p.s.) oraz, że wskazane w ustawie wyjątki nie przewidują wyłączeń jakiejkolwiek grupy przychodów z tego tylko tytułu, że nie podlegają one opodatkowaniu (por. np.: wyrok NSA z dnia 9 czerwca 2010 r. sygn. I OSK 322/10, lex 595343, wyrok WSA w Warszawie z dnia 24 lipca 2008 r. sygn. I SA/Wa 158/08, lex 509612, wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 26 stycznia 2010 r. sygn. II SA/Bd 1049/09, lex 559698, wyrok NSA z dnia 18 marca 2009 r. sygn. I OSK 1461/08, lex nr 580351, wyrok WSA w Gdańsku z dnia 23 stycznia 2008 r. sygn. II SA/Gd 763/07, lex 501347), jednak przeciwko tej linii orzecznictwa przemawia zarówno wykładnia językowa, systemowa, jak i funkcjonalna (celowościowa).
Przepis art. 8 u.p.s. reguluje definicję dochodu w sposób:
1) ogólny i generalny (wszelki przychód pomniejszony o miesięczne obciążenia podatkiem dochodowym),
2) szczególny (dochodem nie są konkretne wskazane świadczenia pomocowe z art. 8 ust. 4 bez względu na ich odniesienia prawnopodatkowe).
Ocena sytuacji skarżącego mieści się w regulacji pkt 1. By uzyskane świadczenie było uważane za dochód w rozumieniu art. 8 ust. 3, musi spełniać łącznie m.in. następujące warunki:
1) przychód winien mieć miejsce w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku (z modyfikacją z art. 8 ust. 11 u.p.s.),
2) musi on podlegać obciążeniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.
Wskazana interpretacja uwzględnia jedną z zasad interpretacji językowej, w myśl której niedopuszczalne jest takie ustalenie znaczenia normy, przy którym pewne jej zwroty traktowane są jako zbędne. Zdaniem składu orzekającego, powoływane w tej mierze orzeczenia sądowe abstrahują od tej zasady, nie uwzględniając w toku wykładni definicji dochodu zawartej w ustawie o pomocy społecznej wszystkich składających się nań zwrotów normatywnych. W ocenie Sądu, definicja ta podkreśla przysparzający charakter świadczenia spełniającego prawne kryteria dochodu. Akcentuje ona zatem intencję ustawodawcy uważającego za "dochód" tylko świadczenia o przysparzającym charakterze.
Ze względu na zastosowaną terminologię ("dochód, "przychód", "podatek dochodowy"), ocena charakteru świadczenia odszkodowawczego (w sensie jego przysparzającej, dochodowej natury) uzyskanego przez skarżącego, powinna być dokonana ze względu na zasady systemu, do którego wskazane wyżej pojęcia należą.
Zgodnie z zasadą wyrażoną w treści art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 z późn. zm.), opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52 i 52a oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku. W myśl art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. wolne od podatku dochodowego są z pewnymi wyjątkami otrzymane odszkodowania, jeśli ich wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z przepisów odrębnych ustaw lub przepisów wykonawczych wydanych na podstawie tych ustaw. Z powołanych uregulowań prawnych wynika, że ze zwolnienia przedmiotowego korzystają odszkodowania, których wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z przepisów rangi ustawy lub aktów wykonawczych wydanych na ich podstawie, z wyjątkiem wyłączonych ze zwolnienia wolą ustawodawcy. /..../ Ze stanu faktycznego sprawy wynika, że spółdzielnia mieszkaniowa wypłaciła skarżącemu (odszkodowanie) tytułem naprawienia szkody odpowiednią sumę pieniężną odszkodowania. Skoro otrzymana przez skarżącego kwota odszkodowania korzysta, na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ze zwolnienia od opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych, to tym samym nie jest spełniona jedna z przesłanek konstytuujących pojęcie "dochodu" z art. 8 ust. 3 jako "sumę miesięcznych przychodów" pomniejszoną "o miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym". Podobnie należałoby ocenić sytuację, gdyby otrzymana kwota pochodziła z tytułu ubezpieczeń majątkowych i osobowych (art. 21 ust, 1 pkt 4).
Skoro ustawodawca używa ww. pojęć nie definiując ich znaczenia, to zgodnie z regułami wykładni systemowej należy ich używać w znaczeniu na gruncie systemu, a konkretnie w tym przypadku na gruncie prawa podatkowego.
Dodać należy, że odszkodowanie nie stanowi przysporzenia majątkowego. Odszkodowanie ma bowiem charakter kompensacyjny. Ma na celu wyrównanie szkody majątkowej powstałej w majątku poszkodowanego wskutek jakiegoś zdarzenia. Bez znaczenia natomiast pozostaje cel, na który kwota wypłaconego odszkodowania zostaje przez poszkodowanego przeznaczona. Wypłata beneficjentowi pomocy społecznej odszkodowania z tytułu doznanego przez niego uszczerbku majątkowego pozostaje bez wpływu na wielkość dochodu, o jakim mowa w art. 8 ust. 3 u.p.s., od którego zależy prawo do świadczeń z pomocy społecznej.
Reasumując stwierdzić należy, że wprawdzie ustawa o pomocy społecznej w art. 8 ust. 4 określa, jakich świadczeń nie wlicza się do dochodu ustalonego zgodnie z ust. 3 tego przepisu prawa i wśród nich nie wymienia odszkodowania majątkowego wypłaconego osobie ubiegającej się o przyznanie świadczeń z pomocy społecznej, to jednak z uwagi na regulacje zawarte w wyżej powołanych przepisach ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz wykładnię językową, systemową i funkcjonalną powyższych przepisów prawa, w tym także art. 8 ust. 3 u.p.s., kwota odszkodowania majątkowego wypłaconego poszkodowanemu będącemu beneficjentem pomocy społecznej nie podlega wliczeniu do dochodu, od którego zależy prawo do świadczeń z pomocy społecznej. Trudno zakładać, że ustawodawca chciał nadać funkcję dochodu świadczeniom wyrównawczym (kompensacyjnym).
Pomocniczo można wskazać, że zgodnie z przepisami ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach z opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027 z późn. zm.), świadczenia odszkodowawcze nie wchodzą do ustalenia podstawy wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne osób podlegających obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego (art. 80 w zw. z art. 66)".
Z przytaczanymi poglądami sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie w pełni się zgadza.
Dodać należy, że przytoczona analiza dotyczyła odszkodowania wypłaconego z tytułu zalania mieszkania skarżącego.
Zdaniem sądu w składzie orzekającym w przypadku – tak jak w niniejszej sprawie - wypłaty kompensaty, która może, w sytuacjach wyszczególnionych w przepisach art. 13 i n. ustawy o państwowej kompensacie przysługującej ofiarom niektórych przestępstw podlegać zwrotowi, z wszystkich omówionych przyczyn nie może być ona uznana za dochód w rozumieniu art.8 ust. 3 u.p.s.
Skoro zgodnie z art. 6 kpa organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa, to – również w myśl art.7 i 8 kpa – stosowana wykładnia jego przepisów nie może prowadzić do unicestwiania zadań i celów pomocy społecznej.
W tej sytuacji dokonaną przez orzekające w sprawie organy wykładnię art. 8 ust. 1,3 i 4 u.p.s. uznać należy za nietrafną i naruszającą te przepisy prawa w sposób istotny. Powyższe uchybienie skutkowało koniecznością uchylenia zarówno zaskarżonej decyzji jak i poprzedzających ją decyzji organu pierwszej instancji, bowiem obie te decyzje, tj. zarówno z dnia 7 czerwca 2013 r. nr [...] jak i z dnia 25 czerwca 2013 r. nr [...] orzekały o uchyleniu prawa do zasiłku stałego, pierwsza z wymienionych – od maja 2013 r. , a druga - od czerwca 2013 r.
Rozpoznając ponownie sprawę organ administracji winien poczynić prawidłowe ustalenia w sprawie i mając na względzie to, co powiedziano wyżej odnośnie meritum, orzec zgodnie z przepisami prawa mającymi w sprawie zastosowanie, dokonując ich prawidłowej wykładni.
Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł o uchyleniu zaskarżonych decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. O kosztach orzeczono w pkt. 2 sentencji wyroku na podstawie art. 200 w zw. z art.205 § 1 i 3 p.p.s.a i art. 85 ust. 1 ,2 i 4 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sadowych w sprawach cywilnych (Dz. U. z 2005 r., Nr 90 poz.594 ze zm w zw. z § 2 pkt.2 ,3 ust.3 i 4 Rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 29 stycznia 2013 r. w sprawie należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce strefy budżetowej z tytułu podróży służbowej (Dz. U. 2013 r., poz.167) i § 1 i 2 pkt.1a Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 25 marca 2002 r. w sprawie warunków ustalania oraz sposobu dokonywania zwrotu kosztów używania do celów służbowych samochodów osobowych, motocykli i motorowerów niebędacych własnością pracodawcy (Dz. U. z 2002 r., Nr 27, poz.271 ze zm.).Rozstrzygnięcie w pkt. 3 sentencji wyroku ma umocowanie w art. 152 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło