II GSK 1159/14
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2015-07-07
Skład orzekający: Gabriela Jyż, Henryk Wach, Mirosław Trzecki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy termin na złożenie wniosku o wypłatę płatności na zalesianie gruntów rolnych, określony w § 10 ust. 5 w związku z § 6 ust. 3 rozporządzenia, ma charakter materialnoprawny, czy też instrukcyjny?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że termin określony w § 10 ust. 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 sierpnia 2004 r. ma charakter instrukcyjny, a nie materialnoprawny. Uchybienie temu terminowi nie może skutkować negatywnymi konsekwencjami dla strony w sferze jej materialnoprawnych uprawnień, w szczególności nie może prowadzić do wygaśnięcia uprawnienia do wypłaty przyznanej wcześniej płatności. W związku z tym, odmowa wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o wypłatę płatności na zalesianie gruntów rolnych z powodu przekroczenia tego terminu nie znajduje uzasadnienia w obowiązujących przepisach.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o wypłatę płatności na zalesianie gruntów rolnych za rok 2013. Organ I instancji odmówił wszczęcia postępowania, uznając wniosek za złożony po terminie materialnoprawnym. Organ II instancji utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił postanowienia organów obu instancji, uznając termin za instrukcyjny. Dyrektor Regionalnego Oddziału ARiMR złożył skargę kasacyjną, która została oddalona przez Naczelny Sąd Administracyjny.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną Dyrektora Ś. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Gabriela Jyż Sędzia NSA Henryk Wach (spr.) Sędzia del. WSA Mirosław Trzecki Protokolant Konrad Piasecki po rozpoznaniu w dniu 7 lipca 2015 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K. z dnia 6 lutego 2014 r. sygn. akt II SA/Ke 1115/13 w sprawie ze skargi K. R. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] października 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o wypłatę pomocy na zalesianie gruntów rolnych oddala skargę kasacyjną
Po rozpoznaniu skargi K. R. (dalej: skarżący) Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. wyrokiem z dnia 6 lutego 2014 r., sygn. akt II SA/Ke 1115/13 wydanym na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) uchylił postanowienie Dyrektora Ś. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. (dalej: organ II instancji, organ odwoławczy) z dnia [...] października 2013r. nr [...] oraz utrzymane nim w mocy postanowienie Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w J. (dalej: organ I instancji) z dnia [...] sierpnia 2013 r. o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o wypłatę płatności na zalesianie gruntów rolnych na rok 2013. Ponadto Sąd stwierdził, że uchylone postanowienia nie podlegają wykonaniu, a także zasądził od organu administracji na rzecz skarżącego 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania..
Sąd orzekał w następującym stanie faktycznym i prawnym:
W dniu [...] lipca 2006 r. do Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w J. wpłynął wniosek skarżącego o przyznanie płatności na zalesianie gruntów rolnych na rok 2006. Strona wnioskowała również o przyznanie premii pielęgnacyjnej do zalesionej powierzchni oraz o przyznanie premii zalesieniowej dla rolnika uzyskującego co najmniej 20% dochodu z rolnictwa.
W dniu [...] sierpnia 2006 r. organ I instancji wydał postanowienie o spełnieniu niezbędnych warunków we wniosku o przyznanie płatności na zalesianie gruntów rolnych. W dniu [...] maja 2007 r. skarżący złożył oświadczenie o wykonaniu zalesienia, zgodnie z planem zalesienia, wraz z zaświadczeniem potwierdzającym jego wykonanie.
Organ I instancji decyzją z dnia [...] maja 2007 r. przyznał skarżącemu płatność na zalesianie w łącznej kwocie 19 620 zł, na mocy której wnioskodawca uzyskał płatności z tytułu: wsparcia na zalesianie w wysokości 15 320 zł, płatnego jednorazowo po wykonaniu zalesienia; premii pielęgnacyjnej w wysokości 1 500 zł, płatnej corocznie przez okres 5 lat począwszy od dnia wykonania zalesienia; premii zalesieniowej w wysokości 2 800 zł, płatnej corocznie przez okres 20 lat począwszy od dnia wykonania zalesienia. W uzasadnieniu wskazano, że przyznaną płatność na zalesianie gruntów rolnych wypłacono w pierwszym roku realizacji planu zalesienia. W związku ze spełnianiem warunków do wypłaty płatności na zalesianie gruntów rolnych na podstawie składanych w latach: 2008 - 2012 wniosków o wypłatę płatności na zalesianie gruntów rolnych strona otrzymywała przyznaną pomoc. W dniu [...] sierpnia 2013 r. skarżący złożył do organu I instancji kolejny wniosek o wypłatę płatności na zalesianie gruntów rolnych. W dniu [...] sierpnia 2013 r. organ odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o wypłatę takiej płatności, ze względu na niezłożenie wniosku w wymaganym terminie.
Następnie Dyrektor Ś. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. postanowieniem z dnia [...] października 2013 r., nr [...] utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Cytując § 10 ust. 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 sierpnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na zalesienie gruntów rolnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. nr 187, poz. 1929 ze zm., dalej rozporządzenie) organ odwoławczy stwierdził że wniosek o wypłatę płatności na zalesianie gruntów rolnych wniesiony w dniu [...] sierpnia 2013 r. został złożony po terminie określonym w rozporządzeniu. W związku z powyższym prawidłowo organ I instancji odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o wypłatę płatności na zalesianie gruntów rolnych na rok 2013 r.
Odnosząc się do zarzutów odwołania organ II instancji podał, że wskazany w § 6 ust. 3 w związku z § 10 ust. 5 rozporządzenia, termin na złożenie wniosku o wypłatę płatności na zalesianie - tj. od dnia [...] czerwca do dnia [...] lipca - jest terminem materialnoprawnym, do którego nie ma możliwości zastosowania instytucji przywrócenia terminu. Podkreślono również, że kwestionowane postanowienie dotyczy odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o wypłatę płatności na zalesianie gruntów rolnych za rok 2013, natomiast nie wstrzymuje wypłaty płatności w kolejnych latach jeśli wnioski o wypłatę płatności na zalesianie gruntów rolnych będzie składany terminowo.
Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, iż skarga skarżącego była zasadna. W ocenie Sądu organy odmówiły wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1
ustawy z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2013 r. poz. 267, dalej: k.p.a.) w sprawie wniosku o wypłatę pomocy na zalesienie gruntów rolnych z powodu złożenia tego wniosku z przekroczeniem terminu, o jakim mowa w § 10 ust. 5 w zw. z § 6 ust. 3 rozporządzenia, który w opinii organu jest terminem materialnoprawnym. Z takim poglądem organów zdaniem Sądu nie można się zgodzić, bowiem regulacja zawarta w § 6 rozporządzenia dotyczy sytuacji, gdy producent rolny zwraca się do kierownika biura Agencji z wnioskiem o przyznanie płatności. Natomiast wniosek, o którym mowa w § 10 ust. 4 rozporządzenia, dotyczy wypłaty należności przysługującej za dany rok. Nie jest to wniosek o przyznanie płatności, ponieważ kwestia przyznania płatności rozstrzygana jest decyzją wydawaną na podstawie § 10 ust. 2 rozporządzenia w następstwie pierwotnego wniosku o przyznanie płatności na zalesienie składanego na podstawie § 6 ust. 2 rozporządzenia. Zasygnalizowana różnica pomiędzy wnioskiem o przyznanie płatności, a wnioskiem o jej wypłatę ma wpływ na rozróżnienie charakteru terminów z § 6 ust. 3 oraz § 10 ust. 5. Termin określony w § 6 ust. 3 dotyczy złożenia wniosku o przyznanie płatności na zalesienie. Natomiast § 10 ust. 5 reguluje inną kwestię, gdyż dotyczy wyłącznie terminu wypłaty premii, o których mowa w § 10 ust. 4 rozporządzenia w kolejnych latach po przyznaniu pierwszej płatności. O ile więc pierwszy z wymienionych terminów, jako dotyczący treści i powstania prawa do przyznania płatności należy uznać za materialny, o tyle charakteru takiego nie ma już termin z § 10 ust. 5 rozporządzenia, który związany jest z uruchomieniem procedury wypłaty środków z przyznanej wcześniej beneficjentowi pomocy.
Zdaniem Sądu termin wynikający z § 10 ust. 5 rozporządzenia ma jedynie instrukcyjny charakter. Podkreślono, że skarżący po złożeniu wniosku o płatność w terminie przypisanym prawem, jak też po terminowym przedłożeniu wymaganych oświadczeń, uzyskał płatność na zalesienie na podstawie ostatecznej decyzji z [...] maja 2007 r. Przepisy rozporządzenia nie uzależniają przy tym odmowy przyznania płatności na zalesienie od spóźnionego wniosku o wypłatę płatności. Coroczny wniosek o wypłatę płatności jest konsekwencją przyznanej już beneficjentowi pomocy, która wypłacana jest następnie w ratach, po uprzednim złożeniu wniosku o wypłatę. Oceniany termin ma na celu zmotywowanie producenta rolnego do składania wniosków o wypłatę płatności w związku z wydaną wobec niego decyzją w sprawie przyznania płatności na zalesienie. W konsekwencji uznano, że uchybienie przez producenta terminowi do złożenia wniosku o wypłatę płatności na zalesienie, nie uprawniało organów do wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie. Skoro bowiem termin określony w § 10 ust. 5 rozporządzenia jest terminem instrukcyjnym, mającym na celu zmotywowanie producenta rolnego do składania wniosków o wypłatę płatności w kolejnych latach po jej przyznaniu, to jego przekroczenie nie może skutkować dla strony negatywnymi konsekwencjami w sferze jej materialnoprawnych uprawnień. Nie może w szczególności prowadzić do wygaśnięcia uprawnienia do wypłaty przyznanej wcześniej płatności. Dlatego odmowa wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o wypłatę płatności na zalesianie gruntów rolnych na rok 2013, z przyczyn przedmiotowych polegających na upływie materialnoprawnego - zdaniem organów - terminu, po którym jednostka nie może domagać się uprawnienia, nie znajduje uzasadnienia w obowiązujących przepisach. Skoro bowiem termin do złożenia wniosku o wypłatę płatności na zalesienie gruntów rolnych na 2013 rok nie ma charakteru materialnoprawnego, nie było w sprawie podstaw do odmowy wszczęcia postępowania.
Ze względu na wyjaśnienie charakteru terminu, o jaki chodzi w § 10 ust. 5 rozporządzenia, Sąd I instancji zauważył, że obowiązkiem organu administracji było rozpatrzenie wniosku strony o przywrócenie terminu nawet wtedy, gdy organ uważa objęty takim wnioskiem termin za nieprzywracalny. Nie istnieje bowiem w procedurze administracyjnej instytucja niedopuszczalności wniosku o przywrócenie terminu. Jeśli organ stwierdzi, iż nie ma podstaw do jego przywrócenia. Takiego rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie zabrakło pomimo tego, że w aktach sprawy znajduje się pismo K. R. z dnia [...] sierpnia 2013 r. skierowane do organu I instancji, które choć nie zostało nazwane wnioskiem o przywrócenie terminu, zawiera wszystkie cechy takiego wniosku.
Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, że rozpoznając sprawę ponownie organ administracji wyda stosowne rozstrzygnięcie mając na względzie wszystkie przedstawione w uzasadnieniu uwagi i eliminując dotychczasowe naruszenia prawa.
Dyrektor Ś. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. złożył skargę kasacyjną, w której zaskarżył wyrok w całości, wnosząc o jego uchylenie w całości i orzeczenie o oddaleniu skargi strony, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania sądowego w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Skargę kasacyjną oparto na obu podstawach kasacyjnych przewidzianych w art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270, dalej: p.p.s.a.), zarzucając:
- naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędną ich wykładnię i naruszenie przepisów postępowania, które może mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:
1) § 10 ust. 5 w zw. z § 6 ust. 3 rozporządzenia poprzez przyjęcie, iż termin na składanie wniosków o wypłatę płatności na zalesianie jest terminem materialnoprawnym;
2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., poprzez błędne uznanie, iż postanowienie tutejszego organu narusza § 10 ust. 5 w zw. z § 6 ust. 3 rozporządzenia poprzez niezasadne przyjęcie, iż § 10 ust. 5 w zw. z § 6 ust. 3 rozporządzenia zostały naruszone przez tutejszy organ.
Argumenty na poparcie powyższych zarzutów zostały przedstawione w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, w którym podtrzymano dotychczasowe stanowisko w sprawie.
K. R. nie skorzystał z prawa do wniesienia odpowiedzi na skargę kasacyjną.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 176 p.p.s.a. skarga kasacyjna powinna czynić zadość wymaganiom określonym dla pisma w postępowaniu sądowym oraz zawierać oznaczenie zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem, czy jest ono zaskarżone w całości, czy w części, przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie, wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany. Z kolei art. 183 tej ustawy stanowi, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Jeżeli nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a., a w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły, to Sąd związany był granicami skargi kasacyjnej.
Skarga kasacyjna Dyrektora Ś. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. opiera się na obu podstawach z art. 174 p.p.s.a.
Za podstawę wyroku z 6 lutego 2014 r., sygn. akt II SA/Ke 1115/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. przyjął ustalenia stanu faktycznego dokonane przez organy administracji publicznej. W dniu [...] sierpnia 2006 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wydał postanowienie o spełnieniu niezbędnych warunków we wniosku o przyznanie płatności na zalesianie gruntów rolnych. W dniu [...] maja 2007 r. K. R. złożył oświadczenie o wykonaniu zalesienia zgodnie z planem zalesienia wraz z zaświadczeniem potwierdzającym wykonanie zalesienia. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR decyzją z dnia [...] maja 2007 r. przyznał płatność na zalesianie w łącznej kwocie 19.620 zł, na mocy której wnioskodawca uzyskał płatności z tytułu: wsparcia na zalesianie w wysokości 15. 320 zł, płatnego jednorazowo po wykonaniu zalesienia; premii pielęgnacyjnej w wysokości 1.500 zł, płatnej corocznie przez okres 5 lat począwszy od dnia wykonania zalesienia; premii zalesieniowej w wysokości 2.800 zł, płatnej corocznie przez okres 20 lat począwszy od dnia wykonania zalesienia. Przyznaną płatność na zalesianie gruntów rolnych wypłacono w pierwszym roku realizacji planu zalesienia. W związku ze spełnianiem warunków do wypłaty płatności na zalesianie gruntów rolnych na podstawie składanych w latach: 2008 - 2012 wniosków o wypłatę płatności na zalesianie gruntów rolnych K. R. otrzymywał pomoc przyznaną decyzją z dnia [...] maja 2007 r. W dniu [...] sierpnia 2013 r. K. R. złożył do Biura Powiatowego ARiMR kolejny wniosek o wypłatę płatności na zalesianie gruntów rolnych. W dniu [...] sierpnia 2013 r. organ I instancji odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o wypłatę takiej płatności, ze względu na złożenie wniosku o wypłatę płatności na zalesianie gruntów rolnych po wymaganym terminie.
Zgodnie z art. 141 § 4 p.p.s.a., jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania. Natomiast według art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Przez ocenę prawną rozumie się powszechnie wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie, pojęcie to obejmuje zarówno krytykę sposobu zastosowania normy prawnej w zaskarżonym akcie, jak i wyjaśnienie, dlaczego stosowanie tej normy przez organ, który wydał ten akt, zostało uznane za błędne. Ocena prawna o charakterze wiążącym musi dotyczyć właściwego zastosowania konkretnego przepisu czy też prawidłowej jego wykładni w odniesieniu do ściśle określonego rozstrzygnięcia podjętego w konkretnej sprawie. Musi ponadto pozostawać w logicznym związku z treścią orzeczenia sądu administracyjnego, w którym została sformułowana. Wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencje oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. wyraził jednoznaczną ocenę prawną i wskazania co do dalszego postępowania: "W konsekwencji uznać należy, że uchybienie przez producenta terminowi do złożenia wniosku o wypłatę płatności na zalesienie, nie uprawniało organów do wydania decyzji o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie. Skoro bowiem termin określony w § 10 ust. 5 rozporządzenia jest terminem instrukcyjnym, mającym na celu zmotywowanie producenta rolnego do składania wniosków o wypłatę płatności w kolejnych latach po jej przyznaniu, to jego przekroczenie nie może skutkować dla strony negatywnymi konsekwencjami w sferze jej materialnoprawnych` uprawnień. Nie może w szczególności prowadzić do wygaśnięcia uprawnienia do wypłaty przyznanej wcześniej płatności. Dlatego odmowa wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o wypłatę płatności na zalesianie gruntów rolnych na rok 2013, z przyczyn przedmiotowych polegających na upływie materialnoprawnego - zdaniem organów - terminu, po którym jednostka nie może domagać się uprawnienia, nie znajduje uzasadnienia w obowiązujących przepisach. Skoro bowiem termin do złożenia wniosku o wypłatę płatności na zalesienie gruntów rolnych na 2013 rok nie ma charakteru materialnoprawnego, nie było w sprawie podstaw do odmowy wszczęcia postępowania." (s. 6-7 uzasadnienia zaskarżonego wyroku WSA).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. uwzględniając skargę na postanowienie ostateczne wskazał jako podstawę prawną rozstrzygnięcia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. oraz art. 135 p.p.s.a.
Zgodnie z tym ostatnim przepisem, sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Z kolei, według art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na postanowienie uchyla postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Skoro Sąd I instancji stwierdził naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy oraz skoro zgodnie z art. 141 § 4 p.p.s.a. i art. 153 p.p.s.a. zawarł w wyroku wskazania co do dalszego postępowania oraz ocenę prawną, to są one wiążące w sprawie ten sąd oraz organ administracji publicznej.
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionej podstawy z art. 174 pkt 2 p.p.s.a., ponieważ Sąd I instancji nie naruszył art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. sprawując kontrolę działalności administracji publicznej i stosując środek określony w ustawie kierował się kryterium zgodności z prawem postanowienia ostatecznego. W sytuacji, kiedy sąd stwierdził naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, miał obowiązek uchylić zaskarżone postanowienie w całości. Sądowi I instancji można skutecznie zarzucić naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. wówczas, gdy kontrolując legalność zaskarżonej decyzji (postanowienia) nie dostrzega, że rozstrzygnięcie to narusza przepisy postępowania, bądź odnajdując te błędy prawne niewłaściwie ocenia ich wpływ na wynik sprawy administracyjnej. Wpływanie istotne na wynik sprawy, to prawdopodobieństwo oddziaływania naruszeń prawa procesowego na treść decyzji, a więc ukształtowanie w niej stosunku administracyjnego, materialnego lub procesowego. Sąd I instancji uchylając z tych powodów decyzję musi wykazać, że gdyby nie było stwierdzonego w postępowaniu sądowym naruszenia przepisów postępowania, to rozstrzygnięcie sprawy najprawdopodobniej mogłoby być inne.
Skarga kasacyjna nie ma również usprawiedliwionej podstawy z art. 174 pkt 1 p.p.s.a, ponieważ Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. nie naruszył prawa materialnego, tj. przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 sierpnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na zalesianie gruntów rolnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. z 2004 r., Nr 187, poz. 1229 ze zm.) przez błędną wykładnię § 10 ust. 5 w związku z § 6 ust. 3.
Według § 10 ust. 5, przepis § 6 ust. 3, do wniosku o wypłatę, stosuje się odpowiednio. Natomiast zgodnie z § 6 ust. 3: "Wniosek o przyznanie płatności składa się na formularzu, udostępnionym przez Agencję, w terminie od dnia [...] czerwca do dnia [...] lipca danego roku".
Odpowiednie stosowanie przepisów polega na tym, że niektóre z nich stosowane są wprost, inne ulegają modyfikacji, a jeszcze inne w ogóle nie mogą być stosowane. Ocena zakresu odpowiedniego stosowania przepisu powinna uwzględniać bowiem systematykę i cele regulacji, w obrębie której dany przepis ma być odpowiednio stosowany (tak: postanowienie NSA z 11 stycznia 2011 r., II GSK 1422/10). Odpowiednie stosowanie określonego przepisu może polegać na jego zastosowaniu wprost albo z pewnymi modyfikacjami, usprawiedliwionymi odmiennością stanu "podciągniętego" pod dyspozycję stosowanego przepisu, bądź na niedopuszczeniu jego stosowania do rozpatrywanego stanu w ogóle. Ta niedopuszczalność może wynikać albo bezpośrednio z treści wchodzących w grę regulacji prawych, albo z tego, że zastosowania danej normy nie dałoby się pogodzić ze specyfiką i odmiennością rozpoznawanego stanu (zob. J. Warylewski (red.), Zasady techniki prawodawczej. Komentarz do rozporządzenia, Warszawa 2003, s. 503).
Błędna wykładnia to mylne zrozumienie treści przepisu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. przedstawił prawidłową wykładnię tych przepisów powołując się również na orzecznictwo sądowoadministracyjne, w którym utrwalony jest pogląd, że przy ubieganiu się producenta rolnego o przyznanie płatności na zalesienie gruntów, określone dla niego terminy dokonywania poszczególnych czynności pomiędzy złożeniem wniosku o przyznanie płatności a złożeniem oświadczenia dla kierownika biura powiatowego Agencji o wykonaniu zalesienia, są terminami porządkowymi (instrukcyjnymi), których naruszenie w postępowaniu administracyjnym pierwszej instancji nie ma wpływu na przyznanie płatności. To od producenta rolnego zależy, kiedy po zalesieniu (zwłaszcza jesienią) uzyska tę płatność po uprzednim dokonaniu wymaganych czynności informacyjnych (tak: wyrok NSA z 27 października 2010 r., sygn. akt II GSK 919/09).
Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 27 września 2012 r., sygn. akt II GSK 1173/11 wyraził następujący pogląd: "Uprawnienie do żądania wypłaty wieloletnich premii, zalesieniowej i pielęgnacyjnej, ma bowiem wtórny charakter w stosunku do płatności na zalesianie gruntów rolnych, stanowiąc konsekwencję przyznania w formie decyzji i następnie wypłaty płatności podstawowej, tj. płatności na zalesianie gruntów rolnych. W tym względzie, Sąd I instancji trafnie zwrócił również uwagę na istotne różnice występujące między "wnioskiem o wypłatę" i "wnioskiem o przyznanie płatności", w zakresie w jakim uwidaczniają się one w treści oświadczenia wnioskodawcy zawartego w formularzu pierwszego spośród tych wniosków, a mianowicie odnośnie kontynuacji programu zalesienia gruntów na podstawie konkretnej decyzji - tj. decyzji o której mowa w ust. 2 § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 sierpnia 2004 r. Również i ten argument obrazuje relacje między omawianymi płatnościami. W związku z powyższym w odniesieniu do kwestii wykładni oraz zakresu zastosowania do "wniosku o wypłatę" premii zalesieniowej i premii pielęgnacyjnej, przepisu § 6 ust. 3, stwierdzić należy, że odpowiednie jego stosowanie, o którym mowa w odsyłającym przepisie § 10 ust. 5, rozumieć należy w sposób, który nie może pomijać regulacji zawartej w § 10 ust. 4 i wskazanych konsekwencji jego obowiązywania. Odnoszą się one do określonych tym przepisem warunków, w których aktualizuje się uprawnienie do żądania wypłaty premii zalesieniowej i premii pielęgnacyjnej, tj. uprawnienie do wystąpienia z wnioskiem o ich wypłatę w terminie od dnia [...] czerwca do dnia [...] lipca danego roku. Normatywny sens pojęcia "danego roku", nie może więc nie uwzględniać tego odnoszonego do niego kontekstu, który wiąże się z faktem kontynuacji planu zalesienia oraz, w kontekście terminu wypłaty premii zalesieniowej i pielęgnacyjnej, z faktem wypłaty płatności podstawowej, tj. płatności na zalesianie gruntów rolnych, a to z tego powodu, że płatność ta jest wypłacana w terminie 30 dni, od dnia gdy decyzja o jej przyznaniu stała się ostateczna, zaś wypłata, na wniosek, premii pielęgnacyjnej oraz premii zalesieniowej następuje w terminie 12 miesięcy od dnia wypłaty poprzedniej płatności."
Naruszenie prawa przez niewłaściwe zastosowanie to błąd subsumcji, czyli wadliwe uznanie, że prawidłowo ustalony w sprawie stan faktyczny odpowiada hipotezie określonej normy prawnej lub też wadliwe uznanie, że prawidłowo ustalony w sprawie stan faktyczny nie odpowiada hipotezie określonej normy prawnej. Stan faktyczny tej sprawy nie jest sporny, Sąd I instancji przedstawił rzeczywisty i prawidłowo ustalony stan faktyczny sprawy przyjęty zgodnie z obowiązującym prawem.
W postępowaniu kasacyjnym obowiązuje zasada związania Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej. Przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości zaskarżonego orzeczenia determinują zakres jego kontroli przez Naczelny Sąd Administracyjny. Rozpoznawana skarga kasacyjna nie w pełni spełnia te wymogi. Zarzuty skargi kasacyjnej zbudowano na kwestionowaniu stanowiska Sądu I instancji, że prawidłowo ustalony w sprawie stan faktyczny odpowiada hipotezie normy prawnej § 10 ust. 5 w związku z § 6 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 sierpnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na zalesianie gruntów rolnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich, tj. że wniosek o wypłatę złożony po terminie od dnia [...] czerwca do dnia [...] lipca danego roku może zostać merytorycznie rozpoznany po uprzednim rozstrzygnięciu w trybie art. 59 k.p.a. kwestii przywrócenia terminu. Kasator nie zarzucił jednak Sądowi I instancji drugiej postaci naruszenia prawa materialnego: jego niewłaściwego zastosowania.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną jako nie mającą usprawiedliwionych podstaw, podlegającą oddaleniu na mocy art. 184 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło