II SA/Kr 24/14

WyrokWSA w Krakowie2014-02-12

Skład orzekający: Jacek Bursa, Renata Czeluśniak, Waldemar Michaldo

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy teren inwestycji posiada dostęp do drogi publicznej w rozumieniu art. 61 ust. 1 pkt 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, jeśli dostęp ten jest zapewniony przez drogę wewnętrzną, na której przejazd nie wyraził zgody właściciel części tej drogi?
Ratio decidendi
Teren inwestycji nie posiada dostępu do drogi publicznej, jeśli pośredni dostęp przez drogę wewnętrzną nie jest prawnie uregulowany (np. poprzez służebność gruntową lub pisemną zgodę właściciela), co stanowi naruszenie art. 61 ust. 1 pkt 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. W takiej sytuacji organ ma obowiązek wydać decyzję o odmowie ustalenia warunków zabudowy.
Stan faktyczny
Spółdzielnia Mieszkaniowa zaskarżyła decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta o ustaleniu warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynków mieszkalno-usługowych. Spółdzielnia zarzuciła naruszenie przepisów dotyczących dostępu do drogi publicznej, wskazując, że teren inwestycji nie ma takiego dostępu, ponieważ właściciel części działki stanowiącej drogę wewnętrzną nie wyraził zgody na jej wykorzystanie. Organy administracji uznały, że dostęp jest zapewniony.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, zasądził zwrot kosztów postępowania i określił, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jacek Bursa Sędziowie : WSA Renata Czeluśniak (spr.) WSA Waldemar Michaldo Protokolant : Małgorzata Piwowar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 lutego 2014 r. sprawy ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 5 listopada 2013 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana; III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz strony skarżącej Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" w K. kwotę 757 zł ( słownie: siedemset pięćdziesiąt siedem złotych ) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia 5 listopada 2013 r. znak: [...], po rozpatrzeniu odwołania Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" z siedzibą w K. od decyzji Prezydenta Miasta z dnia 6 września 2013 r. nr [...], znak [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy dla zamierzenia inwestycyjnego, wydanej na wniosek K. B. na podstawie art. 54, art. 59, art. 61, art. 64 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. 2012.647, w dalszej części u.p.z.p.), § 1-9 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. Nr 164, póz. 1588) oraz art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego ( Dz. U. 2013. 267, w dalszej części k.p.a.) utrzymał w mocy decyzje organu l instancji. Powyższe rozstrzygnięcie oparto na następujących ustaleniach faktycznych i ocenie prawnej sprawy: W dniu 6 września 2013 r. Prezydent Miasta, po rozpatrzeniu wniosku K. B. z dnia 16 stycznia 2012 r. na podstawie art. 59 ust. 1, art. 61 ust. 1 w związku z art. 60 ust. 1 u.p.z.p., § 1-9 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego ( Dz. U. Nr 164, poz. 1588), § 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie oznaczeń i nazewnictwa stosowanych w decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz w decyzji o warunkach zabudowy (Dz. U. 2003, Nr 164, poz. 1589) oraz art. 104 k.p.a. wydał decyzję o ustaleniu warunków zabudowy dla zamierzenia inwestycyjnego pn: "budowa dwóch budynków mieszkalno-usługowych z garażami podziemnymi realizowana w dwóch etapach ( budynek etapu pierwszego B1 na dz. [...] złączony w granicy z budynkiem etapu drugiego B2 wraz z parkingiem realizowanym na części dz. [...], [...] oba budynki obsługiwane komunikacyjnie przez działki [...], [...] wraz z przebudową wjazdu z dz. [...]) i infrastrukturą techniczną na dz. [...], [...], [...], [...] obr. [...] oraz [...], [...] obr. [...] przy ul. M. w K.". W uzasadnieniu Prezydent Miasta wskazał, że spełnione zostały przesłanki wydania decyzji o warunkach zabudowy określone w art. 61 ust. 1 u.p.z.p., a projekt decyzji został sporządzony przez osobę posiadającą do tego właściwe kwalifikacje, wpisaną na listę samorządu zawodowego architektów. Organ l instancji stwierdził, że wnikliwie przeanalizował wszystkie uwagi i zastrzeżenia zgłoszone przez strony w toku postępowania i uzasadnił dlaczego obiekcje stron nie mogą zostać uwzględnione. Od decyzji tej odwołanie wniosła Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]" z siedzibą w K. wnosząc o uchylenie ww. decyzji w całości. Podniosła zarzuty naruszenia następujących przepisów prawa: -art. 61 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez błędne przyjęcie, iż nieruchomość na której ma być realizowana inwestycja posiada dostęp do drogi publicznej na podstawie udzielonej zgody przez właściciela działek nr [...] i [...] obr. [...] - które obecnie stanowią parking -na obsługę komunikacyjną działek stanowiących własność inwestora, -art. 61 ust. 1 ww. oraz § 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, poprzez przyjęcie, że inwestycja spełnia łącznie warunki określone w ww. przepisach, - art. 6 ust. 2 pkt 1 ww. ustawy poprzez pominięcie, że swoboda zagospodarowania terenu podlega ograniczeniu, jeżeli narusza prawa osób trzecich, co ma miejsce w niniejszej sprawie. W uzasadnieniu odwołania Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]" podniosła, że dostęp pośredni terenu inwestycji do drogi publicznej ul. B. poprzez działki ewidencyjne nr [...] i nr [...] obr. [...], w rozumieniu art. 8 ust 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych nie stanowi drogi wewnętrznej. Ponadto, wykorzystywanie części działki jako drogi dojazdowej do budynku czy jako parkingu dla samochodów, nie powoduje że taka nieruchomość automatycznie zmienia swoje przeznaczenie i traci charakter działki budowlanej. Nadto właściciele działki nr [...] w tym Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]" nie wyrazili zgody na jej wykorzystywanie jako ciągu komunikacyjnego, jak również nie ustalili odpowiedniej służebności drogowej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia 5 listopada 2013 r. utrzymało w mocy decyzje organu l instancji. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że zgodnie z § 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, Prezydent Miasta dokonał analizy warunków oraz zasad zagospodarowania terenu i jego zabudowy wynikających z art. 61 ust. 1 u.p.z.p. Sporządzona w niniejszej sprawie analiza urbanistyczno - architektoniczna, zdaniem Kolegium Odwoławczego, odpowiada wymogom formalnym, o którym mowa w przedmiotowym rozporządzeniu. Przedmiotowa analiza opisuje sposób zagospodarowania terenu oraz funkcje zabudowy w jej obrębie występującej. Ustalone na podstawie niniejszej analizy wyniki znajdują uzasadnienie w świetle poczynionych w toku analizy ustaleń i brak jest podstaw do kwestionowania jej prawidłowości. Nadto organ II instancji wskazał, że z materiału dowodowego zgromadzonego w aktach przedmiotowego postępowania wynika, że teren planowanej inwestycji jest połączony z drogą publiczną a to ul. B., poprzez drogę wewnętrzną położoną na działkach nr [...] i [...] obr. [...]. Droga dojazdowa do działki [...] obręb [...] została zrealizowana przez Zarząd Gospodarki Komunalnej, zaś działka nr [...] figuruje w ewidencji gruntów jako użytek "dr". Ponadto Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że definicja drogi zawarta w ustawie o drogach publicznych nie jest tożsama z rozumieniem tego pojęcia dla potrzeb ewidencji gruntów i budynków. Z pojęcia drogi na gruncie ewidencji wyłączona została wewnętrzna komunikacja poszczególnych nieruchomości. Nie oznacza to jednak, że nie jest to droga w rozumieniu ustawy o drogach publicznych lecz jedynie, że nie jest to droga która w ewidencji zostanie opisana symbolem "dr". W konsekwencji geodezyjne wydzielenie drogi wewnętrznej jako drogi, tj. oznaczenie symbolem "dr" nie jest koniecznym warunkiem dla uznania, iż taka droga wewnętrzna rzeczywiście istnieje. Z decyzją organu II instancji nie zgodziła się Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]" z siedzibą w K. i zaskarżyła ją do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. W skardze powieliła zarzuty odwoławcze, podnosząc, że organ II instancji dopuścił się naruszenia następujących przepisów: art. 61 ust. 1 pkt 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez błędne przyjęcie, że nieruchomość na której ma być realizowana inwestycja posiada dostęp do drogi publicznej w rozumieniu ustawy ponieważ teren objęty wnioskiem inwestora jest połączony z drogą publiczną, a to ul. B., przez drogę wewnętrzną położoną na działkach nr [...] i [...] obr. [...], art. 61 ust. 1 ww. ustawy oraz § 3 rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, poprzez przyjęcie, iż przedmiotowa inwestycja spełnia łącznie warunki określone www przepisach, - art. 6 ust 2 pkt 1 ww poprzez pominięcie, ze swoboda zagospodarowania terenu podlega ograniczeniu, jeżeli narusza prawa osób trzecich. W konkluzji strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna Stosownie do przepisu art 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz U Nr 153, poz 1269 ze zm ) sąd sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem działalności administracji publicznej Przedmiotem dokonywanej przez niego kontroli jest więc zbadanie, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy Czyni to wedle stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania zaskarżonej decyzji Zgodnie z art 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz U z 2012 r póz 270 ze zm., dalej p p s a) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, gdy jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie jej przez sąd administracyjny następuje tylko w przypadku uchybienia przepisom prawa materialnego, jeżeli naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit a w/w ustawy -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), rozstrzygnięcia dotkniętego wadą warunkującą wznowienie postępowania administracyjnego (lit b), jak tez w przypadku naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit c). Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Zgodnie z art. 59 ust 1 u p z p zmiana zagospodarowania terenu w przypadku braku planu miejscowego, polegająca na budowie obiektu budowlanego lub wykonaniu innych robót budowlanych, a także zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, z zastrzeżeniem art. 50 ust 1 i art. 86, wymaga ustalenia w drodze decyzji, warunków zabudowy. Art. 61 ust 1 u p z p stanowi ze wydanie decyzji o warunkach zabudowy jest możliwe jedynie w przypadku łącznego spełnienia następujących warunków: 1)co najmniej jedna działka sąsiednia, dostępna z tej samej drogi publicznej, jest zabudowana w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu; 2) teren ma dostęp do drogi publicznej; 3)istniejące lub projektowane uzbrojenie terenu, z uwzględnieniem ust. 5, jest wystarczające dla zamierzenia budowlanego; 4) teren nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne albo jest objęty zgodą uzyskaną przy sporządzaniu miejscowych planów, które utraciły moc na podstawie art. 67 ustawy, o której mowa w art. 88 ust. 1; 5) decyzja jest zgodna z przepisami odrębnymi. Zgodnie z art. 56 w związku z art. 64 ust. 1 u.p.z.p. nie można odmówić ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu jeżeli zamierzenie inwestycyjne jest zgodne z przepisami odrębnymi. Jak wynika natomiast z art. 52 ust. 3 u.p.z.p. nie można uzależnić wydania decyzji o ustaleniu warunków zabudowy od zobowiązania się wnioskodawcy do spełnienia nieprzewidzianych odrębnymi przepisami świadczeń lub warunków. Powyższe przepisy oznaczają, że ilekroć planowana inwestycja jest zgodna z przepisami prawa, organ lokalizacyjny ma obowiązek wydać decyzję ustalającą warunki zabudowy, zaś w sytuacji stwierdzenia, że nie zostały spełnione wymagania określone w art. 61 ust. 1 ustawy oraz przepisów odrębnych organ zobowiązany jest wydać decyzję o odmowie ustalenia warunków zabudowy. W ocenie Sądu warunki określone w art. 61 ust. 1 u.p.z.p., w rozpoznawanej sprawie nie zostały spełnione, albowiem teren objęty planowaną inwestycją nie ma dostępu do drogi publicznej. Należy wskazać, że dostęp do drogi publicznej, o jakim mowa w art. 61 ust. 1 pkt 2 cyt. ustawy oznacza prawnie i faktycznie zagwarantowaną możliwość komunikacji pomiędzy terenem inwestycji a drogą publiczną. Wynika z tego, że nie jest wystarczający faktyczny dostęp do drogi publicznej. Zgodnie z art. 2 pkt 14 cyt. ustawy dostęp do drogi publicznej - to bezpośredni dostęp do tej drogi albo dostęp do niej przez drogę wewnętrzną lub przez ustanowienie odpowiedniej służebności drogowej. Stosownie do art. 8 ustawy z 21 marca 1985 r. o drogach publicznych drogi niezaliczone do żadnej kategorii dróg publicznych, w szczególności drogi w osiedlach mieszkaniowych, dojazdowe do gruntów rolnych i leśnych, dojazdowe do obiektów użytkowanych przez przedsiębiorców, place przed dworcami kolejowymi, autobusowymi i portami oraz pętle autobusowe, są drogami wewnętrznymi. W przedmiotowej sprawie inwestor wskazał, że dostęp planowanej inwestycji do drogi publicznej będzie zapewniony przez drogę wewnętrzną położoną na działkach nr [...] i nr [...] obr. [...], tracąc z poła widzenia fakt, że właściciele nieruchomości oznaczonej nr [...] nie wyrazili zgody na przejazd przez tę działkę. Tym samym stwierdzić należy, że teren inwestycji nie posiada dostępu do drogi publicznej poprzez drogę wewnętrzną zrealizowaną częściowo na działce [...], a częściowo na działce nr [...] obr. [...], albowiem możliwość korzystania z pośredniego dostępu do drogi publicznej powinna być prawnie uregulowana np. w formie ustanowienia służebności gruntowej, względnie pisemnej zgody właściciela terenu, z którego inwestor ma korzystać (por. np. wyrok NSA z 12.01.2011, sygn. II OSK 9/10). Oceny tej nie zmienia również fakt, że skarżąca spółdzielnia wyraziła w przeszłości zgodę na realizację drogi dojazdowej po terenie należącej do niej działki dla jednego budynku. Zgody tej nie można bowiem rozszerzać w sposób milczący na wszystkie budynki, które w przyszłości będą na niej wybudowane, co niewątpliwie będzie się wiązać - biorąc pod uwagę charakter planowanego przedsięwzięcia - ze zwiększeniem lub znacznym zwiększeniem natężenia ruchu pojazdów. Tym samym wobec kategorycznego sprzeciwu Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" z siedzibą w K. na korzystanie z jej działki stwierdzić należy, że przedmiotowa inwestycja nie ma dostępu do drogi publicznej, co jest równoznaczne z niespełnieniem warunku określonego w art. 61 ust. 1 pkt 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym i powinno skutkować wydaniem decyzji o odmowie ustalenia warunków zabudowy. Identyczne stanowisko zajął już Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyrokach zapadłych w sprawach o sygn. akt: II SA/Kr 109/12, II SA/Kr 129/13, II SA/Kr 1278/13, II SA/Kr 1380/13, które zapadły w sprawach dotyczących skarg na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy na wniosek K. B., gdzie również istota sporu sprowadzała się do dostępu planowanej inwestycji do drogi publicznej poprzez działki nr [...] i nr [...] obr. [...]. Ponownie rozpoznając wniosek K. B. organ administracji, wydając decyzję w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy dla zamierzenia inwestycyjnego, jeszcze raz winien wnikliwie zbadać kwestię zaistnienia przesłanki określonej w art. 61 ust. 1 pkt 2 u.p.z.p. Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazuje ponadto, że organ l, jak i II instancji nie zauważyły, iż oświadczenia dysponentów mediów przedłożone w toku postępowania przez inwestora były nieaktualne w dniu wydawania decyzji i również ta kwestia przy ponownym rozpatrzeniu wniosku winna zostać wnikliwie zbadana. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uznając zaskarżoną decyzję za niezgodną z prawem orzekł jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło