II GSK 1270/14

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2015-07-07

Skład orzekający: Cezary Pryca, Andrzej Kisielewicz, Małgorzata Grzelak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja kasacyjna organu odwoławczego, wydana na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. z powodu istotnych naruszeń procedury administracyjnej przez organ pierwszej instancji, może zawierać oceny prawne dotyczące istoty sprawy, które następnie nie wiążą organu pierwszej instancji przy ponownym rozpatrywaniu sprawy?
Ratio decidendi
Decyzja kasacyjna wydana na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. jest rozstrzygnięciem procesowym i nie kształtuje stosunku materialnoprawnego. Organ pierwszej instancji nie jest związany ocenami prawnymi organu drugiej instancji zawartymi w uzasadnieniu decyzji kasacyjnej, co oznacza, że nawet jeśli takie oceny się w niej znalazły, nie wpływają one na wynik sprawy, a ich ewentualna wadliwość nie stanowi podstawy do uchylenia decyzji kasacyjnej.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła zwrotu dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem. Prezydent Miasta orzekł o zwrocie dotacji, jednak SKO uchyliło tę decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia z powodu naruszenia procedury administracyjnej. WSA oddalił skargę na decyzję SKO, a następnie NSA oddalił skargę kasacyjną od wyroku WSA. Spór dotyczył m.in. prawidłowości zastosowania przepisów dotyczących kontroli dotacji oraz zasady lex retro non agit.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Cezary Pryca Sędzia NSA Andrzej Kisielewicz Sędzia del. WSA Małgorzata Grzelak (spr.) Protokolant Patrycja Kozłowska po rozpoznaniu w dniu 7 lipca 2015 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej C. Spółki z o.o. w Ł. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 27 lutego 2014 r. sygn. akt I SA/Ke 689/13 w sprawie ze skargi C. Spółki z o.o. w Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] października 2013 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu dotacji oddala skargę kasacyjną. Zaskarżonym wyrokiem z dnia 27 lutego 2014 r., sygn. akt I SA/Ke 689/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach (dalej: WSA w Kielcach, Sąd I instancji) oddalił skargę C. Sp. z o.o. w Łodzi (C.) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. (dalej: SKO w K.) z dnia [...] października 2013 r., znak: [...] w przedmiocie zwrotu dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem. Sąd I instancji za podstawę rozstrzygnięcia przyjął następujące ustalenia. W wyniku przeprowadzonej kontroli w dniach od 14 lipca 2010 r. do 30 września 2010 r. w szkole niepublicznej prowadzonej przez C. w zakresie prawidłowości rozliczania i wykorzystywania środków otrzymanych w ramach dotacji w okresie od 1 maja 2009 r. do 31 grudnia 2009 r., stwierdzono nieprawidłowości przy wydatkowaniu przyznanej dotacji. W związku z takimi ustaleniami kontroli, Prezydent Miasta K. decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r. orzekł o nałożeniu na C. obowiązku zwrotu dotacji w kwocie 431.545,53 zł. Na skutek odwołania C. decyzja ta została następnie uchylona przez SKO w K. decyzją z dnia [...] maja 2011 r. i przekazana do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Podstawą prawną wydanej przez Kolegium decyzji był art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, dalej: k.p.a.). Kolegium wyjaśniło, że decyzja organu I instancji podjęta została z naruszeniem procedury administracyjnej w sposób mający istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, ponieważ postępowanie było prowadzone mimo braku zawiadomienia strony o wszczęciu postępowania, o którym strona powinna być zawiadomiona zgodnie z art. 64 § 1 i § 4 k.p.a. Natomiast za niezasadne organ odwoławczy uznał zarzuty dotyczące wydania zaskarżonej decyzji bez podstawy prawnej oraz z naruszeniem zasady lex retro non agit. C. wniosło skargę na powyższą decyzję, która to skarga wyrokiem z dnia 26 października 2011 r. została oddalona przez WSA w Kielcach. WSA podzielił w pełni stanowisko organu odwoławczego. Odwołując się do treści art. 138 § 2 k.p.a. Sąd I instancji wyjaśnił, że konieczność przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości lub w znacznej części może zachodzić zarówno w przypadku, gdy postępowanie nie było wcale przeprowadzone z uwagi na fakt, iż organ nie wiedział lub nie widział potrzeby wyjaśnienia danej okoliczności, jak również w przypadku, gdy dowody zostały w sprawie przeprowadzone, ale z istotnym naruszeniem przepisów prawa. Sąd I instancji wypowiedział się w kwestiach merytorycznych dotyczących zwrotu dotacji wykorzystywanej niezgodnie z przeznaczeniem uznając zarzuty skarżącego za niezasadne. Wyrokiem z dnia 12 kwietnia 2013 r., wydanym w sprawie II GSK 45/12 Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę kasacyjną złożoną przez C. NSA stwierdził, że skarżący kasacyjnie powinien przede wszystkim wykazać nietrafność wyroku utrzymującego w mocy poprzez oddalenie skargi, decyzji wydanej w trybie art. 138 § 2 k.p.a. NSA wskazał, że wydając decyzję na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. organ odwoławczy nie może się wypowiadać o istocie sprawy, a w szczególności przesądzać o zasadności żądania strony. Zaś w uzasadnieniu decyzji kasacyjnej organ powinien wskazać przyczyny, które spowodowały, iż zaniechał uzupełnienia dowodów i materiałów w trybie art. 136 k.p.a. Zagadnienia te podlegają ocenie Sądu I instancji w ramach sprawowanej kontroli legalności decyzji. Skarga kasacyjna nie zawierała jednak tego rodzaju zarzutów i z tej przyczyny nie było podstaw do uznania jej za usprawiedliwioną. W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy organ I instancji orzekł o obowiązku zwrotu dotacji w pełnej wysokości tj. kwoty 431.545,53 zł wraz z odsetkami. Z kolei zaskarżoną decyzją z dnia [...] października 2013 r. SKO na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. uchyliło ww. decyzję Prezydenta z dnia [...] lutego 2012 r. i przekazało sprawę organowi I instancji do ponownego rozpoznania. SKO uznało za konieczne uwzględnienie stanowiska WSA wyrażonego w prawomocnym wyroku z dnia 26 października 2011 r. Za bezzasadne organ odwoławczy uznał zarzuty skarżącego, że wobec podjęcia przez Radę Miasta Uchwały Nr XXXIX/905/2009 w dniu 7 sierpnia 2009 r., która weszła w życie w dniu 24 września 2009r., jednostka samorządu uzyskała uprawnienie do kontroli dotacji na zmienionych warunkach dopiero za okres od października 2009 r. i nie miała uprawnień do kontroli za okres od maja 2009 r. Organ wskazał, że już od wejścia w życie ustawy z dnia 19 marca 2009 r. istniało dla beneficjenta dotacji ograniczenie, co do celu na jaki może być przeznaczona, zaś dla udzielającego podmiotu kompetencja do kontroli prawidłowości jej wykorzystania. Odnosząc się natomiast do zarzutu skargi o braku podstaw do przeprowadzenia kontroli i kwestionowania sposobu wydatkowania dotacji za jakikolwiek okres 2009 r. z uwagi na możliwość badania dotacji wyłącznie w ujęciu rocznym SKO podniosło, że wynikający z art. 90 ust 3c ustawy o systemie oświaty sposób postępowania organu samorządu terytorialnego przy wypłacaniu dotacji nie kreuje zasad i terminu, zgodnie z którymi ma być rozliczana. Za nieuzasadniony uznano, zarzut naruszenia przez organ I instancji zasady lex retro non agit, poprzez zastosowanie przepisów obowiązujących odpowiednio od 6 maja 2009 r. i 24 września 2009 r. Za zasadny natomiast Kolegium uznało zarzut dotyczący naruszenia przez organ I instancji art. 153 p.p.s.a. poprzez odmienną od Sądu interpretację przepisu art. 90 ust. 3d ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572, dalej: u.s.o. lub ustawa o systemie oświaty). C. Sp. z o.o. w Ł. zaskarżyło powyższą decyzję do WSA w Kielcach, ale tylko w części dotyczącej jej uzasadnienia. W skardze wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji lub alternatywnie o zmianę tej decyzji w zaskarżonym zakresie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270, dalej: p.p.s.a.) oddalił skargę. Sąd uznał, że organ odwoławczy prawidłowo zastosował normę art. 138 § 2 k.p.a. Jako niezasadny Sąd ocenił zarzut C. dotyczący zastosowania art. 90 ust 3 c, d, f ustawy o systemie oświaty i uchwały Rady Miasta z 7 sierpnia 2009r. do przeprowadzenia kontroli za okres od maja do grudnia 2009 r. z uchybieniem zasady lex retro non agit. Sąd I instancji wskazał, że regulacja dotycząca określenia celów, na jakie dotacja może być przeznaczona jak i prawo do kontroli jej wydatkowania zostały wprowadzone ustawą z dnia 19 marca 2009 r. o zmianie ustawy o systemie oświaty oraz o zmianie niektórych innych ustaw, która weszła w życie z dniem 22 kwietnia 2009 r. WSA w Kielcach wyjaśnił, że z tą datą wprowadzono ograniczenie w wydatkowaniu dotacji przez wskazanie celów, jakim ma służyć, a jednocześnie organy jednostek samorządu terytorialnego udzielające dotacji otrzymały uprawnienie do kontrolowania prawidłowości jej wykorzystania. Według Sądu, ustawodawca wprowadzając mechanizm ograniczający wydatkowanie dotacji i umożliwiający weryfikację wydatkowania dotacji w trakcie roku kalendarzowego nie zawarł przepisów przejściowych. Z kolei brak przepisów intertemporalnych oznacza, że wolą ustawodawcy było zastosowanie wprowadzanych zmian do stosunków prawnych trwających w dacie wejścia w życie ustawy. Sąd nie podzielił również zarzutu skarżącego, iż wobec podjęcia przez Radę Miasta uchwały XXXIX/905/2009 w dniu 7 sierpnia 2009 r., która weszła w życie w dniu 24 września 2009 r., jednostka samorządu uzyskała uprawnienie do kontroli dotacji na zmienionych warunkach dopiero za okres od października 2009 r. i nie miała uprawnień do kontroli za okres od maja 2009 r. Sąd I instancji zgodził się z argumentacją Kolegium, że źródłem uprawnienia do kontroli są przepisy ustawy, a uchwała rady konkretyzowała tylko tryb i zakres kontroli. Od wejścia w życie ustawy z dnia 19 marca 2009 r. istniało dla beneficjenta dotacji ograniczenie, co do celu, na jaki może być przeznaczona, zaś dla udzielającego podmiotu kompetencja do kontroli prawidłowości jej wykorzystania. Sąd I instancji odnosząc się natomiast do zarzutu skargi o braku podstaw do przeprowadzenia kontroli i kwestionowania sposobu wydatkowania dotacji za jakikolwiek okres 2009 r. z uwagi na możliwość badania dotacji wyłącznie w ujęciu rocznym podniósł, że wynikający z art. 90 ust 3c ustawy o systemie oświaty sposób postępowania organu samorządu terytorialnego przy wypłacaniu dotacji nie kreuje zasad i terminu, zgodnie z którymi ma być rozliczana. Rocznego sposobu rozliczania dotacji nie można też wyprowadzić z określonego w art. 145 ust 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2005 r. Nr 249, poz. 2104, ze zm., dalej: u. o. f. p. z 2005 r.) terminu zwrotu dotacji. Sąd podzielił również w całości stanowisko organu, iż zgodnie z art. 113 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. Przepisy wprowadzające ustawę o finansach publicznych (Dz. U. Nr 157, poz. 1241 ze zm.) w sprawie zwrotu dotacji udzielonych do dnia wejścia w życie ustawy tj do 31 grudnia 2009 r., mają zastosowanie przepisy dotychczasowe. Unormowanie to ma zastosowanie do dotacji udzielonych przez jednostki samorządu terytorialnego na podstawie art. 190 w zw. z art. 145 i 146 u. o. f. p. z 2005 r. Sąd I instancji odnosząc się do zasadniczego zarzutu skargi dotyczącego naruszenia art. 138 § 2 k.p.a. poprzez zawarcie w treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji wypowiedzi dotyczących istoty sprawy, w szczególności poprzez dokonanie oceny zarzutu strony w zakresie zastosowania dla potrzeb rozliczenia dotacji przepisów uchwały Rady Miasta K., która weszła w życie później – co za niedopuszczalne uznał Naczelny Sąd Administracyjny w niniejszej sprawie w wyroku z dnia 12 kwietnia 2013 r., II GSK 45/12 - WSA w Kielcach wyraził pogląd, że nawet gdyby przyjąć zasadność tego zarzutu, to i tak nie mógłby on spowodować uwzględnienia skargi. Zarzut ten bowiem dotyczy naruszenia przepisów postępowania, co zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. mogło spowodować uwzględnienie skargi tylko wtedy, gdyby mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Takiego jednak wpływu na wynik sprawy to zarzucane naruszenie nie miało. Jak wynika z powszechnie przyjmowanego w orzecznictwie sądów administracyjnych i w doktrynie poglądu, decyzja kasacyjna oparta o art. 138 § 2 k.p.a. jest rozstrzygnięciem procesowym i nie kształtuje stosunku materialnoprawnego. Z tego względu organ administracyjny I instancji nie może zostać skutecznie związany ocenami prawnymi organu II instancji. Sąd I instancji wskazał, że tezę przytoczonego wyroku NSA, należy rozumieć w ten sposób, że organ pierwszej instancji nie jest związany wyrażonymi w uzasadnieniu decyzji kasacyjnej ocenami, poglądami i stanowiskiem organu drugiej instancji odnośnie do wykładni przepisów prawa materialnego, mających zastosowanie w sprawie (por. A. Wróbel, Komentarz Lex do art. 138 Kodeksu postępowania administracyjnego, punkt IV teza 8). Konsekwencją braku powyższego związania jest więc to, że nawet gdyby przyjąć, wadliwość zawarcia w treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji wypowiedzi dotyczących istoty sprawy, to i tak przy braku związania nimi organu I instancji takie zarzucane naruszenie przepisów postępowania nie miałoby wpływu na wynik sprawy, a przez to nie mogłoby doprowadzić do uchylenia zaskarżonej decyzji kasacyjnej. Skargę kasacyjną od zaskarżonego orzeczenia złożyło C. wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy WSA w Kielcach do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie na rzecz C. kosztów postępowania sądowego wedle norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono: 1. naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 138 § 2 k.p.a. poprzez uznanie, że organ nie dokonał naruszenia prawa poprzez zawarcie w treści uzasadnienia orzeczenia wypowiedzi dotyczących istoty sprawy w szczególności poprzez dokonanie oceny zarzutu strony w zakresie zastosowania dla potrzeb rozliczania dotacji przepisów uchwał Rady Miasta K., które weszły w życie później – co za niedopuszczalne uznał NSA w niniejszej sprawie w wyroku z dnia 12 kwietnia 2013 r. za sygn. akt II GSK 45/12; 2. naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z zasadą lex retro non agit poprzez uznanie, że w sposób prawidłowy w sprawie zostały zastosowane przepisy obowiązujące odpowiednio od 6 maja 2009 r. i 24 września 2009 r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż objęte nią orzeczenie Sądu I instancji, mimo częściowo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu. Zgodnie bowiem z art. 184 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną, nie tylko wtedy, gdy nie ma usprawiedliwionych podstaw, ale także wówczas, gdy zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu. Orzeczenie odpowiada prawu mimo błędnego uzasadnienia, gdy nie ulega wątpliwości, że po usunięciu błędów zawartych w uzasadnieniu, sentencja nie uległaby zmianie (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 sierpnia 2004 r., FSK 207/04, ONSAiWSA 2005, nr 5, poz. 101; B. Gruszczyński (w:) B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2009). Taka sytuacja w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zaistniała w tej sprawie. Oceniając wniesioną skargę kasacyjną w granicach określonych treścią art. 183 § 1 p.p.s.a. i nie dostrzegając przy tym przesłanek nieważności postępowania, o których mowa w § 2 tego przepisu, za bezzasadny należało uznać postawiony w niej zarzut naruszenia art. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 138 § 2 k.p.a. Jak trafnie podkreślił Sąd I instancji, przedmiot kontroli sądowoadministracyjnej stanowiła decyzja wydana na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., a więc decyzja kasacyjna. Dopuszczalność wydania tego typu decyzji jest ograniczona przez to, że art.138 k.p.a. w związku z art. 136 k.p.a. przyjmuje, jako przesłankę jej wydania określony zakres czynności postępowania wyjaśniającego. Należy podkreślić, że wynikające z art. 138 § 2 k.p.a. uprawnienie organu odwoławczego do wydania decyzji kasacyjnej stanowi odstępstwo od zasady, że organ odwoławczy wydaje rozstrzygnięcie, co do istoty sprawy, zatem wykładnia rozszerzająca omawianego przepisu jest niedopuszczalna. Decyzja kasacyjna powodująca przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji nie może być podjęta w sytuacjach innych niż te, które zostały określone w art. 138 § 2 k.p.a. Żadne inne wady postępowania czy wady decyzji (w tym uzasadnienia) podjętej przez organ pierwszej instancji nie dają organowi odwoławczemu podstaw do wydania decyzji kasacyjnej. Kontrola sądowa zakwestionowanego rozstrzygnięcia SKO w K. sprowadzała się, zatem do oceny, czy zaistniały podstawy do wydania decyzji opartej na art. 138 § 2 k.p.a. Według Naczelnego Sądu Administracyjnego, zasadność wydania takiej decyzji w sprawie została w zaskarżonym wyroku wykazana, a wniesiona skarga kasacyjna nie przedstawiła takich podstaw, które podważyłyby stanowisko Sądu I instancji. Dostrzeżone przez organ odwoławczy uchybienia w postępowaniu przed organem I instancji, tak w zakresie ustalenia stanu faktycznego, jak i jego oceny były tego rodzaju, że uzasadniały przekazanie sprawy do ponownego rozstrzygnięcia organowi I instancji. Trafnie Sąd I instancji ocenił walor dowodu z opinii biegłego rewidenta opatrzonej datą 25 sierpnia 2011 r. Podkreślenia wymaga, że uchylenie decyzji na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. jest dopuszczalne z tego powodu, że organ I instancji nie ustalił poprawnie stanu faktycznego sprawy. W takiej sytuacji organ odwoławczy ma ustawowy nakaz uchylenia decyzji pierwszej instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia w postępowaniu pierwszoinstancyjnym. W przypadku wad postępowania wyjaśniającego nie ma prawnej możliwości orzekania na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. W wyroku z dnia 24 kwietnia 2014r. sygn. akt II OSK 2846/12 (opubl. LEX nr 1575600) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że zwrot normatywny: "konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie" (art. 138 § 2 k.p.a.) jest zwrotem ocennym. Należy przyjąć, że stwierdzenie "koniecznego do wyjaśnienia zakresu sprawy" jest równoznaczne z nieprzeprowadzeniem przez organ pierwszej instancji postępowania wyjaśniającego w całości lub znacznej części, co uniemożliwia rozstrzygnięcie sprawy przez organ odwoławczy zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Pogląd ten Sąd rozpoznający niniejszą skargę kasacyjną w pełni podziela. Według Naczelnego Sądu Administracyjnego, WSA w Kielcach prawidłowo uczynił akceptując stanowisko organu zawarte w zaskarżonej decyzji, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Niewątpliwie bowiem brakujące ustalenia stanu faktycznego mogą doprowadzić do zmiany wysokości dotacji, której zwrot jest przedmiotem sprawy. Braki te świadczą o tym, iż przeprowadzone przez organ I instancji postępowanie zostało zrealizowane z istotnym naruszeniem przepisów postępowania. W tej sytuacji zasadnie uznał Sąd I instancji, że spełnione zostały dwie przesłanki niezbędne dla zastosowania art. 138 § 2 k.p.a. Nie ulega przy tym wątpliwości, że braki te nie mogły zostać uzupełnione przez organ odwoławczy, ponieważ działanie takie prowadziłoby do pozbawienia strony postępowania administracyjnego jednej instancji i możliwości weryfikacji rozstrzygnięcia na drodze instancyjnej. Należy zwrócić uwagę, że skarżący kasacyjnie w istocie nie kwestionuje powyższego, zasadniczego z punktu widzenia podjętego rozstrzygnięcia, stanowiska Sądu I instancji. Przeciwnie uważa, że rozstrzygnięcie organu było prawidłowe a nie zgadza się jedynie z interpretacją przepisów ustawy o systemie oświaty, ustawy o finansach publicznych oraz uchwały nr XXXIX/905/2009 dokonaną w zaskarżonej decyzji i powieloną przez Sąd I instancji. Odnosząc się do powyższego stanowiska należy ponownie przypomnieć, że decyzja kasacyjna oparta o art. 138 § 2 k.p.a. jest rozstrzygnięciem procesowym. Nie kształtuje ona i nie może kształtować, przy prawidłowym stosowaniu tego przepisu, stosunku materialnoprawnego. Wydając decyzję kasacyjną organ odwoławczy wskazuje, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy powtórnym rozpoznaniu sprawy, dyscyplinuje organ pierwszej instancji do zbadania uznanych za istotne dla wyniku postępowania kwestii, zagadnień (wykazanych w uzasadnieniu decyzji kasacyjnej), odnoszących się wyłącznie do stanu faktycznego konkretnej, indywidualnej sprawy. Skorzystanie z możliwości wydania decyzji kasacyjnej zobowiązuje więc organ odwoławczy do jednoznacznego wykazania w uzasadnieniu tej decyzji przyczyn, dla których uznał, że decyzja organu pierwszej instancji została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy (art. 107 § 3 k.p.a.). Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 21 lutego 2012 r., w sprawie II GSK 9/11 (opubl. w LEX nr 1121155) celnie wskazał, że organ administracyjny pierwszej instancji nie może zostać skutecznie związany ocenami prawnymi organu drugiej instancji, przez co należy rozumieć, że organ pierwszej instancji nie jest związany wyrażonymi w uzasadnieniu decyzji kasacyjnej ocenami, poglądami i stanowiskiem organu drugiej instancji odnośnie do wykładni przepisów prawa materialnego, mających zastosowanie w sprawie; natomiast jest związany prawnie wskazanymi przez organ odwoławczy "okolicznościami", jakie należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu tej sprawy. Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonego wyroku stanowisko WSA w Kielcach w powyższej kwestii nie jest jednoznaczne, gdyż z części pisemnych motywów orzeczenia można wyprowadzić wniosek, że w sprawie została przesądzona podstawa materialnoprawna przyszłej decyzji. Ta wadliwość uzasadnienia nie mogła mieć jednak wpływu na wynik postępowania kasacyjnego, gdyż w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego kontrolowana przez Sąd I instancji decyzja odpowiadała prawu. Skoro organ I instancji na nowo ma prowadzić postępowanie, to jego wynik będzie zależny od przyszłych ustaleń faktycznych, a zatem i oceny prawne tego stanu będą od niego uzależnione. W tej sprawie organ II instancji uchylając decyzję sformułował oceny materialnoprawne odnoszące się do dotychczasowego stanu faktycznego sprawy i sprecyzowanych na tym tle zarzutów strony. Podobnie uczynił WSA w Kielcach, gdyż skarżący w skardze do Sądu ponowił zarzuty z postawione w toku postępowania administracyjnego. Należy zauważyć, że po powtórnym przeprowadzeniu postępowania, w świetle nowych ustaleń faktycznych, mogą one być pozbawione jakiegokolwiek znaczenia. Z tego też powodu oceny wyrażone w decyzji organu II instancji uchylającej decyzję i kierującej sprawę do ponownego rozpoznania nie wiążą organu I instancji w omawianym aspekcie. W niniejszej skardze kasacyjnej postawiono orzeczeniu szereg zarzutów odnoszących się do wykładni i zastosowania przepisów prawa materialnego i powiązanych z nimi naruszeń przepisów postępowania sądowoadministracyjnego. Z przedstawionych powodów, merytoryczne odniesienie się do tych zarzutów nie jest możliwe. Podsumowując należy stwierdzić, że analiza zaskarżonego wyroku w kontekście decyzji SKO w K. z dnia 17 października 2013 r. prowadzi do jednoznacznego stanowiska, iż nie było podstaw do uwzględnienia skargi. Mając na uwadze powyższe rozważania, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło