II SA/Rz 326/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Magdalena Józefczyk Sędziowie WSA Ewa Partyka NSA Maria Piórkowska /spr./ Protokolant st. sekr. sąd. Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 22 maja 2012 r. sprawy ze skargi K. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji -skargę oddala- II SA/Rz 326/12 UZASADNIENIE Przedmiotem skargi K. W. jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] utrzymujące w mocy własne postanowienie z dnia [...] września 2011 r. nr [...] odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...] zatwierdzającej podział nieruchomości położonej w R. – B. oznaczonej w ewidencji gruntów jako działa nr 263 o pow. 0,2444 ha obr. 210 na nowe działki nr 263/1 o pow. 0,1970ha, 263/2 o pow. 0,0392 ha, 263/3 o pow. 0,0082 ha zgodnie z mapą projektu podziału włączoną do zasobu Grodzkiego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w dniu [...] kwietnia 2011 r. pod nr [...] stanowiącego załącznik do decyzji. W podstawie prawnej zaskarżonego postanowienia Kolegium wskazało art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 144 i art. 61a i art. 157 § 2 k.p.a. Z jej uzasadnienia i akt administracyjnych sprawy wynika, że wnioskiem z [...] sierpnia 2011 r. K. W. zwrócił się o stwierdzenie nieważności wymienionej wyżej decyzji z dnia [...] kwietnia 2011 r. zatwierdzającej podział nieruchomości położonej w R. – B. oznaczonej w ewidencji gruntów jako działa nr 263o pow. 0,2444 ha obr. 210 na nowe działki nr 263/1 o pow. 0,1970ha, 263/2 o pow. 0,0392 ha, 263/3 o pow. 0,0082 ha oraz wstrzymanie jej wykonania. Wnioskodawca wskazał, że decyzja ta narusza jego prawo własności działki nr 15/1 obr. 117, sprzed modernizacji. Jego zdaniem działki nr 262 i 263 (własności W. W.), jak również działka nr 261 (własności K. W.) nie istnieją, z uwagi na nadal toczące się postępowania przed sądem cywilnym i administracyjnym. Zatem do czasu prawomocnego zakończenia postępowania modernizacyjnego działka nr 263 pbr. 210 nie istnieje. Powołując się na § 6 pkt 3, 4 i 10 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 7.12.2004 r. w sprawie sposobu i trybu dokonywania podziałów nieruchomości /Dz.U. z 2004 r. Nr 268, poz. 2663/ K. W. podał, że przy podziale nieruchomości organ winien zawiadomić właścicieli nieruchomości sąsiadujących z nieruchomością podlegającą podziałowi. Po rozpoznaniu powyższego wniosku Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] września 2011 r. odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] kwietnia 2011 r. W uzasadnieniu wskazano, że decyzję zatwierdzającą podział nieruchomości wydano na wniosek W. W., który jest właścicielem działki ulegającej podziałowi. K. W. jest właścicielem sąsiedniej działki. Organ podał, że zgodnie z art. 157 § 2 k.p.a. postępowanie w sprawie stwierdzenie nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Na wstępnym etapie rozpoznania wniosku organ przeprowadza badanie pod kątem istnienia przesłanek formalnoprawnych. Organ podał, że wnioskodawcy K. W. nie przysługują prawa strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości. Osoba nieposiadająca tytułu prawnego do nieruchomości będącej przedmiotem podziału nie ma interesu prawnego do występowania w tym postępowaniu w charakterze strony, nie jest legitymowana do domagania się wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji podziałowej. Wniesienie żądania stwierdzenia nieważności decyzji przez osobę niebędącą stroną jest okolicznością uzasadniającą odmowę wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o charakterze podmiotowym. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy K. W. podtrzymał argumentację zawartą w wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji oraz wskazał, że zaskarżone postanowienia winny stanowić decyzję. Zarzucił brak merytorycznego rozpoznania sprawy z urzędu i zgromadzenia dokumentów. Wskazał na dokonanie podziału nieistniejącej, spornej działki nr 263 obr. 210, co jest sprzeczne z wydanymi w tej sprawie wyrokami WSA w Rzeszowie z dnia 17.11.2004 r., sygn. akt SA/Rz 1024/02, z dnia 19.11.2009 r., sygn. akt II SA/Rz 411/09, z dnia 24.11.2010 r., sygn. akt II SA/Rz 825/10. Wskazał, że decyzja zatwierdzająca projekt operatu opisowo – kartograficznego w ewidencji gruntów i budynków, również dla działki nr 263 W. W., została uchylona (wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 17.11.2004 r., sygn. akt SA/Rz 1024/02). Do czasu zatem ostatecznego zakończenia postępowania dane ujawnione w tym operacie są niewiążące, a wymienione działki prawnie nie istnieją. Podał, że istnieje podstawa do stwierdzenia nieważności decyzji, na zasadzie art. 156 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a., jako wydanej z naruszeniem przepisów o właściwości oraz jako wydanej bez podstawy prawnej z rażącym naruszeniem prawa. Jego zdaniem powołany przez organ, w uzasadnieniu postanowienia, wyrok NSA z dnia 9.03.2011 r., sygn. akt I OSK 669/10 dotyczy innych okoliczności faktycznych i prawnych. Po rozpatrzeniu tego wniosku, wspomnianym na wstępie postanowieniem z dnia [...] listopada 2011 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie własne z dnia [...] września 2011 r. W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że stosownie do art. 61a ust. 1 k.p.a. jeżeli żądanie wszczęcia postępowania administracyjnego zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych przyczyn nie może być wszczęte organ administracji publicznej, wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Organ podał, że właściciele działek sąsiednich nie są stronami postępowania podziałowego działki nie będącej ich własnością. Właściciel działki sąsiedniej w stosunku do nieruchomości podlegającej podziałowi nie posiada interesu prawnego do występowania w tym postępowaniu w charakterze strony, a więc nie posiada interesu prawnego do wystąpienia z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji o podziale tej nieruchomości sąsiedniej. Powyższe wynika z utrwalonego orzecznictwa sądów administracyjnych, w tym wyroku NSA z 9.03.2011r., sygn. akt I OSK 668/10. Z akt sprawy prowadzonych przez Prezydenta Miasta [...], pod sygnaturą [...], w toku której wydana została decyzja z dnia [...] kwietnia 2011 r. zatwierdzająca podział nieruchomości położonej w R. – B. oznaczonej w ewidencji jako działka nr 263 o pow. 0,2444 ha obr. 210, wynika, że właścicielem tej działki jest W. W. Natomiast K. W. jest właścicielem działki sąsiedniej tj. nr 262. Zatem nie posiada on statusu strony w postępowaniu o podział nieruchomości, jak również legitymacji do wystąpienia z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji wydanej w tym postępowaniu. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie K. W. wniósł o uznanie skarżącego za stronę postępowania i uchylenie obu postanowień Kolegium oraz stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] kwietnia 2011 r. i zasądzenie kosztów postępowania. Zarzucił rażące naruszenie art. 28, art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. w zw. z art. 140 kc, gdyż wydanie decyzji w sprawie podziału wymagało uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego dokonania rozgraniczenia, aktualnie toczącego się przed Sądem Rejonowym w R. i ostatecznego zakończenia postępowania w sprawie modernizacji ewidencji gruntów i budynków dla dzielonej działki nr 263 obr. 210. Podał, że działka ta ma nieuregulowany stan prawny w zakresie przebiegu granic i ewidencji budynków. Dokonanie podziału tej działki było niedopuszczalne, gdyż Gmina Miasto [...] i W. W. są zarówno wnioskodawcami jak i stroną postępowania rozgraniczeniowego, a Gmina zlecającym to postępowanie. Skarżący w motywach skargi powtórzył w istocie zarzuty sformułowane we wniosku do Kolegium o ponowne rozpatrzenie sprawy Podkreślił, że dokonywanie podziału, w trakcie toczącego się rozgraniczenia i oparcie go na uchylonych danych w ewidencji gruntów i budynków, niezgodnego z warunkami zabudowy, pozwoleniem na budowę, przepisami odrębnymi i brakiem stron postępowania, czyni ten podział nieważnym. Skarżący podkreślił, że skoro był stroną w innych prowadzonych postępowaniach w sprawie ewidencji gruntów i budynków, zleconego rozgraniczenia, o wydanie zagarniętego gruntu, nakazujących obowiązek rozbiórki, to winien być również stroną w postępowaniu podziałowym, mającym na celu wydzielenie działki budowlanej , bez drogi dojazdowej, prowadzonym w celu legalizacji "przestępstw budowlanych". Powyższe narusza art. 7, art. 8, art. 9, art. 10, art. 17, art. 77 i art. 107 § 3 k.p.a. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, wskazując, na zasadność stanowiska Kolegium, iż K. W. jako właściciel sąsiedniej nieruchomości nr 262, nie posiadała statusu strony w postępowaniu o podział nieruchomości nr ewid. 263, a tym samym nie posiada legitymacji do wystąpienia z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji wydanej w tym postępowaniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm./ sąd administracyjny kontroluje zaskarżone decyzje, postanowienia i akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa w zakresie ich legalności, rozumianej jako zgodność tych aktów z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa, zaś na podstawie art. 134 § 1 ustawy ż dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz.270/ nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga nie jest zasadna gdyż zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Przedmiotem skargi jest postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] kwietnia 2011 r znak [...] zatwierdzającej podział nieruchomości położonej w R. – B., oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka 263 na nowe działki: 263/1 , 263/2 i 263/3 zgodnie z mapą projektu podziału włączoną do zasobu Grodzkiego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej. Jako podstawę prawną zaskarżonego postanowienia orzekający w sprawie organ powołał art. 61a w zw. z art. 157 § 2 k.p.a. Przepis art. 61a k.p.a. dodany ustawą z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. z 2011 r. Nr 6, poz. 18/ stanowi, że gdy żądanie wszczęcia postępowania zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania /§ 1/. Z kolei przepis art. 61a § 2 k.p.a. stanowi, że na postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania, służy zażalenie. Zasadnie zatem orzekający w sprawie organ przyjął, że przepis ten stanowi podstawę prawną rozstrzygnięcia gdyż przywołaną wyżej ustawą z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uchylony został art. 157 § 3 zastrzegający do odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji formę decyzji. Wydając zaskarżone postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji podziałowej organ podniósł, że skarżący, w dacie wydania decyzji zatwierdzającej podział wyżej wskazanej nieruchomości nie posiadał żadnego tytułu do działki nr 263 podlegającej podziałowi, jak również nie należał do kręgu podmiotów, o których mowa w art. 97 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami /tekst jedn. Dz. U. z 2000 r., nr 98, poz. 1071 ze zm/. Powołując się na ugruntowane orzecznictwo organ naprowadził, że właściciel sąsiedniej działki nie jest stroną postępowania w sprawie podziału sąsiedniej nieruchomości. Zatem nie jest też uprawnionym do występowania z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji zatwierdzającej podział. Z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości skutecznie mogą wystąpić jedynie właściciele działki, której projekt podziału zatwierdzono, ewentualnie ich następcy prawni, tj. spadkobiercy lub nabywcy nieruchomości podlegającej podziałowi, bo tylko te podmioty wchodzą w prawa i obowiązki poprzednich właścicieli /tak też wyrok SN z dnia 25 listopada 1993 r., III ARN 58/93, wyrok WSA z Krakowie z dnia 31 stycznia 2008 r., II SA/Kr 1152/07/. W tym stanie sprawy, wbrew twierdzeniom skarżącego, orzekające w sprawie organy nie naruszyły przepisów art. 28, 97 § 1 k.p.a. prawidłowo dokonując interpretacji tych przepisów. Nie naruszyły również przepisu art. 140 k.c., gdyż przepis ten nie był w tym postępowaniu stosowany. Sąd nie odnosi się do wyrzekanych przez skarżącego zarzutów w stosunku do decyzji, której stwierdzenia nieważności domaga się, gdyż te kwestie jako następne, nie mogą być rozpoznawane po stwierdzeniu braku uprawnienia skarżącego do wystąpienia z takim wnioskiem niezależnie od tego czy decyzja zatwierdzająca podział działki nr 263 była prawidłowa , czy też wydana została z naruszeniem prawa. Z przyczyn wyżej naprowadzonych, skoro zaskarżone rozstrzygnięcie nie narusza prawa, Sąd działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. z 2012 r., poz. 270/ orzekł jak w sentencji.