II OZ 547/14

Dnia 5 czerwca 2014 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Paweł Miładowski, , , po rozpoznaniu w dniu 5 czerwca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 7 marca 2014 r., sygn. akt II SA/Gd 390/13 o odmowie przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 27 września 2013 r., sygn. akt II SA/Gd 390/13 o odmowie przyznania M. W. prawa pomocy w sprawie ze skargi M. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] marca 2013 r., nr [...] w przedmiocie wszczęcia postępowania w sprawie nieważności decyzji dotyczącej warunków zabudowy postanawia: oddalić zażalenie. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 7 marca 2014 r., sygn. akt II SA/Gd 390/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odmówił M. W. przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 27 września 2013 r. o odmowie przyznania M. W. prawa pomocy. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że M. W. nie wykazała, że cierpi na powtarzające się ostre stany chorobowe, które uniemożliwiają podejmowanie czynności procesowych. W tym zakresie skarżąca nie przedstawiła żadnego dokumentu, który potwierdzałby fakt wystąpienia u niej stanu chorobowego w dniach od 25 listopada 2013 r. do 3 grudnia 2013 r., stanowiącego przeszkodę w dochowaniu terminu. Sąd zwrócił uwagę, że skarżąca pomimo stanu chorobowego przebiegającego, jak sama to określiła "z wysoką temperaturą i ogromnym osłabieniem", była w stanie samodzielnie sformułować i wysłać w dniu 25 listopada 2013 r. pisma drogą elektroniczną z załączeniem szeregu dokumentów. Ponadto w ocenie Sądu, nawet jeżeli przyjąć, że u skarżącej występują powtarzalne dolegliwości od kilku miesięcy, to przebieg niniejszego postępowania, w którym skarżąca aktywnie bierze udział od lipca 2013 roku, nie daje podstaw do twierdzenia, że mają one charakter nagłej przeszkody nie do przezwyciężenia przy użyciu uzasadnionego w takich warunkach wysiłku. Niewątpliwie skarżąca podejmuje w tym okresie czynności procesowe, zatem – jeśli w okresie biegu terminu do usunięcia braków formalnych sprzeciwu, opisane dolegliwości rzeczywiście się pojawiły, to przyjąć należy, że nie były one przeszkodą do zachowania tego terminu. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że nie było podstaw do przywrócenia terminu, skoro skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu do uzupełnienia braków sprzeciwu. Zażalenie na ww. postanowienie wniosła M. W., podnosząc, że nie miała obowiązku udowodnienia, że bez własnej winy nie dokonała czynności w terminie. Wskazała, że nie musiała wyjaśnić Sądowi aspektów czysto medycznych choroby. Ponadto zarzuciła Sądowi, że nie uwzględnił podjętych przez nią działań, które wymagały dużych starań przy nadesłaniu części dokumentacji źródłowej wymaganej do rozpatrzenia wniosku o prawo pomocy. W jej ocenie stanowisko Sądu nacechowane jest złą wolą. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Kryterium braku winy wynikające z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", jako warunek przywrócenia terminu, wiąże się z obowiązkiem zachowania szczególnej staranności strony przy prowadzeniu własnych spraw. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku zachowania terminu do dokonania czynności procesowej można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody niedającej się przezwyciężyć. Oceniając wystąpienie powyższej przesłanki, Sąd obowiązany jest przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o własne interesy (por. postanowienie NSA z dnia 18 grudnia 2013 r., sygn. akt I OZ 1199/13, LEX nr 1404114). Oznacza to, że strona wnosząca wniosek, celem uprawdopodobnienia braku swojej winy w uchybieniu terminu, powinna wskazać na okoliczności, które nastąpiły nagle i niespodzianie, uniemożliwiając prawidłowe dokonanie czynności procesowej. Jak wynika z akt sprawy, skarżąca wskazywała na okoliczność wystąpienia u niej powtarzających się ostrych stanów chorobowych, które uniemożliwiają podejmowanie czynności procesowych. Na potwierdzenie tych okoliczności skarżąca nie przedstawiła żadnych dowodów. Co prawda, skarżąca ma rację, że termin "uprawdopodobnienie", o którym mowa w art. 87 § 2 p.p.s.a. nie jest pojęciem tożsamym z "udowodnieniem". Niemniej jednak dyspozycja tego przepisu nakazuje przyjąć, że konieczne jest wykazanie, że mimo dołożenia szczególnej oraz należytej staranności przy dokonywaniu czynności, do której strona jest zobowiązana, nie było możliwe przezwyciężenie przeszkody powstałej w dochowaniu terminu nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. postanowienie NSA z dnia 22 listopada 2013 r., sygn. akt II FZ 989/13, LEX nr 1394971). Chodzi więc nie tylko o uprawdopodobnienie okoliczności wskazujących na brak winy, co niewątpliwie nastąpiło przez wskazanie, że skarżąca była chora, lecz także wykazanie, że powoływana choroba stanowiła niemożliwą do przezwyciężenia przyczynę niedochowania terminu. Oznacza to, że konieczne jest w takim przypadku wykazanie przez wnioskodawcę, że jej stan zdrowia był takiego rodzaju, że nie pozwalał na osobiste wykonanie czynności polegającej na nadaniu przesyłki w Urzędzie Pocztowym, ewentualnie na wyręczenie się inną osobą. W niniejszej sprawie Sąd I instancji, dostrzegając, że w zakresie okoliczności dotyczących choroby, twierdzenia skarżącej są gołosłowne, prawidłowo wezwał skarżącą do przedstawienia dowodów na okoliczność wystąpienia u skarżącej obłożnej choroby bądź takiej, która uniemożliwiła skarżącej uzupełnienie braków formalnych sprzeciwu oraz wskazania z jakich względów nie mogła skorzystać z pomocy innych osób, a także do dokładnego wskazania daty, w której ustała przyczyna uchybienia terminu. W odpowiedzi na to wezwanie skarżąca nie nadesłała żadnych dokumentów, podnosząc, że nie ubiegała się o wystawienie zwolnienia lekarskiego bądź innego stosownego zaświadczenia lekarskiego. Dlatego Sąd prawidłowo stwierdził, że skarżąca nie wykazała, że zaistniała u niej choroba uniemożliwiająca podejmowanie czynności procesowych. Ta ocena Sądu jest decydująca dla wyniku postępowania w niniejszej sprawie. Natomiast wbrew ocenie Sądu, nie można było wykluczyć, że nawet z uwagi na powtarzające się dolegliwości, nie mogła nastąpić u skarżącej nagła choroba. Nie mniej jednak skarżąca powinna mieć na względzie, że obowiązana jest przy prowadzeniu swoich spraw dochować należytej staranności. Oznacza to, że powinna przewidzieć, że uprawdopodobnienie okoliczności wskazującej na brak winy, a wynikającej z nagłej choroby uniemożliwiającej na dokonanie czynności procesowej w terminie, będzie ewentualnie wymagało wykazania przed Sądem. Wynika to z tego, że nie każda choroba jest przeszkodą do dokonania określonej czynności procesowej. Dlatego powołanie się przed Sądem na okoliczność choroby wymaga wykazania, że była to taka choroba, która uniemożliwiła osobiste działanie stronie. W tym celu konieczne jest uprawdopodobnienie nie tylko samego faktu choroby, ale także wpływu stanu zdrowia na niemożność działania. Usprawiedliwienia dla przywrócenia terminu nie mogła zatem stanowić argumentacja skarżącej ograniczająca się do gołosłownego stwierdzenia, że stan zdrowia uniemożliwił jej uzupełnienie braków formalnych sprzeciwu. Poza tym przyczyna, na którą powołuje się skarżąca w postaci złego samopoczucia, za którym kryje się grypa nie może być zakwalifikowana jako przesłanka przywrócenia terminu tym bardziej, że skarżąca na poparcie swoich twierdzeń nie dołączyła żadnej dokumentacji medycznej (np. zwolnienia lekarskiego). Sąd nie znalazł w niniejszej sprawie podstaw, aby uznać, że choroba, nawet jeśli faktycznie miała miejsce w danym czasie, sama w sobie mogła stanowić przeszkodę do terminowego dokonania czynności procesowej (por. postanowienie NSA z dnia 12 marca 2013 r., sygn. akt I FZ 42/13, LEX nr 1302743). Z tych względów zażalenie nie podlegało uwzględnieniu. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. postanowił oddalić zażalenie.