I FSK 807/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Bartosz Wojciechowski, , , po rozpoznaniu w dniu 31 sierpnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi C. N. o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 stycznia 2017 r., sygn. akt I FSK 1247/15 od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 4 lipca 2014 r., sygn. akt I SA/Łd 83/14 w sprawie ze skargi C. N. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia 18 listopada 2013 r., nr PT-4/4407-0001/13/51608/U09/EK w przedmiocie określenia nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za listopad 2010 r. oraz określenia zobowiązania w podatku od towarów i usług za grudzień 2010 r. i styczeń 2011 r. postanawia: odrzucić skargę o wznowienie postępowania sądowego. 1. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 26 stycznia 2017 r., sygn. akt I FSK 1247/15 oddalił skargę kasacyjną C. N. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. z dnia 4 lipca 2014 r., sygn. akt I SA/Łd 83/14 w sprawie ze skargi C. N. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia 18 listopada 2013 r. w przedmiocie określenia nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za listopad 2010 r. oraz określenia zobowiązania w podatku od towarów i usług za grudzień 2010 r. i styczeń 2011 r. 2. Pismem z dnia 19 maja 2017 r. pełnomocnik C. N. na podstawie art. 273 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), dalej: "P.p.s.a.", złożył skargę o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 stycznia 2017 r., sygn. akt I FSK 1247/15. W uzasadnieniu skargi o wznowienie postępowania wskazano, że żądanie wznowienia postępowania spowodowane jest późniejszym wykryciem postanowienia Sądu Okręgowego w Ł. z dnia 17 grudnia 2015 r., sygn. akt [...], mającego wpływ na wynik sprawy oraz protokołu kontroli podatkowej z dnia 26 kwietnia 2012 r. przeprowadzonej przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego Ł. wobec W. K., mającego wpływ na wynik sprawy, a z których to dokumentów skarżący nie mógł skorzystać w poprzednim postępowaniu. Z powyższych dokumentów autor skargi o wznowienie postępowania wywodzi, że "swoiste "wymuszenie" na skarżącym odsprzedania poszczególnych towarów lub usług związanych z zarządzaną nieruchomością na W. K. - co wynika z decyzji organów podatkowych, które legły u podstaw niniejszej sprawy - doprowadziłoby do braku możliwości zgodnego z prawem zachowania stron tej transakcji. Wystawione przez skarżącego faktury, w świetle wspomnianego protokołu kontroli podatkowej, zostałyby potraktowane w postępowaniu prowadzonym wobec W. K. jako tzw. "puste" faktury - niedokumentujące rzeczywistych czynności – skoro wydatki objęte takimi fakturami stanowiły wydatki poniesione w imieniu i na rzecz skarżącego i do celów przystosowania nieruchomości położonej w Ł. (...) dla potrzeb skarżącego - a nie właściciela nieruchomości". W skardze o wznowienie postępowania wskazano ponadto, że obydwa dokumenty urzędowe, o których mowa, zgromadzone zostały w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym wobec W. K. z nieruchomości położonej w Ł. przy ul. [...]. Skarżący, jako sądowy zarządca nieruchomości, nie był stroną tego postępowania. Postanowienie SO w Ł. z dnia 17 grudnia 2015 r. doręczone zostało skarżącemu w dniu 28 kwietnia 2017 r. Po uzyskaniu wiedzy o postanowieniu SO, skarżący uzyskał wiedzę o protokole kontroli podatkowej (który stanowił element akt postępowania egzekucyjnego). W skardze wniesiono o zmianę wyroku NSA z dnia 26 stycznia 2017 r., sygn. akt I FSK 1247/15 poprzez rozstrzygnięcie o uchyleniu wyroku WSA w Łodzi z dnia 4 lipca 2014 r., sygn. akt I SA/Łd 83/14 w całości i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania temu sądowi oraz rozstrzygnięcie o zasądzeniu na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Jednocześnie do skargi o wznowienie dołączono uwierzytelnioną kopię postanowienia SO w Ł. z dnia z dnia 17 grudnia 2015 r., sygn. akt [...], kopię protokołu kontroli podatkowej z dnia 26 kwietnia 2012 r. przeprowadzonej przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego Ł. wobec W. K. oraz uwierzytelnioną kopię oświadczenia skarżącego z dnia 15 maja 2017 r. w przedmiocie daty otrzymania przez niego informacji o postanowieniu SO w Ł.. 3. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. 3.1. W punkcie wyjścia do dalszych rozważań zauważyć należy, że uregulowane w art. 270 P.p.s.a. wznowienie postępowania jest instytucją o charakterze nadzwyczajnym, a zatem przysługuje jedynie w wyjątkowych przypadkach, określanych mianem podstaw wznowieniowych. Skoro jest to instytucja nadzwyczajna, to oczywistym jest, że w procesie badania dopuszczalności wniesienia skargi o wznowienie postępowania nie jest możliwe stosowanie wykładni rozszerzającej. Przesłanki wznowieniowe muszą być interpretowane w sposób ścisły, albowiem instytucja ta służy w praktyce obalaniu prawomocnych orzeczeń sądowych, co z kolei zakłóca pewność obrotu prawnego (por. wyrok NSA z dnia 17 sierpnia 2012 r., sygn. akt I FSK 281/12, LEX nr 1243834). Stosownie do art. 280 § 1 P.p.s.a. sąd bada na posiedzeniu niejawnym, czy skarga jest wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. W braku jednego z tych wymagań sąd skargę o wznowienie odrzuci, w przeciwnym razie wyznaczy rozprawę. 3.2. W przedmiotowej sprawie skarżący domaga się wznowienia postępowania powołując się na podstawę określoną w art. 273 § 2 P.p.s.a., w myśl którego można żądać wznowienia w razie późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego są podstawy do uznania, że badana skarga została wniesiona w terminie przewidzianym do dokonania tej czynności procesowej z art. 277 P.p.s.a., jednakże brak jest ustawowej podstawy do wznowienia postępowania sądowego. Nie mogą być bowiem potraktowane jako nowa okoliczność faktyczna lub środek dowodowy w rozumieniu art. 273 § 2 P.p.s.a., postanowienie Sądu Okręgowego w Ł. z dnia 17 grudnia 2015 r., sygn. akt [...] oraz protokół kontroli podatkowej z dnia 26 kwietnia 2012 r. przeprowadzonej przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego Ł. wobec W. K. (właściciela nieruchomości, nad którą zarząd sprawował, na mocy postanowienia sądu powszechnego, skarżący). Jak stwierdzono w postanowieniu NSA z dnia 5 marca 2013 r., sygn. akt I FSK 1634/12 "W art. 273 § 2 P.p.s.a. chodzi w szczególności o taką okoliczność lub środek dowodowy, które mogły wpłynąć na odmienną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego. Sama zaś odmienna ocena materiału dowodowego, dokonana w związku z określeniem zobowiązania podatkowego w stosunku do innego podatnika, w innym podatku, takiej okoliczności lub środka dowodowego nie stanowią. W przepisie tym chodzi bowiem o fakty lub inne dowody dotyczące decyzji administracyjnej lub innego aktu administracyjnego, które istniały w dniu wydania decyzji lub aktu, ale strona nie mogła się na nie powołać z powodów od niej niezależnych, czyli o okoliczności dotyczące decyzji administracyjnej objętej prawomocnym wyrokiem Sądu, tj. tej samej sprawy sądowoadministracyjnej" (LEX nr 1293274). Analogiczne stanowisko NSA prezentował we wcześniejszym postanowieniu z dnia 27 stycznia 2011 r., sygn. akt II GSK 18/11, publik. CBOSA. Nie można natomiast uznać, że wpływ na wynik sprawy w przedmiocie podatku VAT, zakończonej prawomocnym wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego, miałaby sama okoliczność stwierdzenia w postanowieniu SO w Ł., wydanego w sprawie egzekucyjnej przeciwko m.in. W. K., że "zarządca sądowy postępował z rzeczą de facto jak właściciel, dokonując czynności polegających na przystosowaniu nieruchomości dla swoich potrzeb", w wyniku czego SO odmówił zasadności wniosku skarżącego o zwrot wydatków. Podobnie należy ocenić wpływ zawartego w protokole kontroli podatkowej stwierdzenia organu, że "faktury VAT dokumentujące wydatki związane z nieruchomością zarządzaną przez ustanowionego przez sąd zarządcę, powinny być wystawione nie na właściciela nieruchomości, lecz na zarządcę nieruchomości. Zarządca nieruchomości jest podatnikiem VAT, który zobowiązany jest do rozliczania VAT, nie ma podstaw do refakturowania na właściciela nieruchomości wydatków poniesionych na zarządzaną przez niego nieruchomość". W wyroku z dnia 8 lutego 2011 r., sygn. akt II OSK 2355/10 (LEX nr 1071208), NSA orzekł, że "z konstrukcji normy prawnej zawartej w art. 273 § 2 P.p.s.a. wynika, że dotyczy ona takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które nie zostały ujawnione w zakończonym postępowaniu sądowoadministracyjnym, tj. nieznanych w jego trakcie stronom i z których strona nie mogła skorzystać. Dodatkowo okoliczności te lub środki dowodowe muszą pozostawać w związku z prawomocnym orzeczeniem, które jest przedmiotem postępowania wznowieniowego, tzn. muszą być tego rodzaju, że mogłyby mieć wpływ na rozstrzygniecie sprawy w poprzednim postępowaniu." Trudno zaś uznać za mogące mieć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy toczącej się przed NSA, a dotyczącej zobowiązania w podatku VAT C. N., przedłożone ze skargą o wznowienie postępowania dokumenty. Należy podzielić stanowisko prezentowane w niniejszej sprawie przez NSA i WSA w Łodzi, z którego wynika, że moment powstania obowiązku podatkowego określony jest w przepisach ustawy o podatku od towarów i usług, a przepisy regulujące sądową egzekucję z nieruchomości, zawarte w kodeksie postępowania cywilnego, w żadnej mierze nie mogą modyfikować unormowań z zakresu prawa daninowego. Dostawa towarów i świadczenie usług mają charakter obiektywny i czynności te zachodzą niezależnie od stanowiska sądu nadzorującego zarząd nieruchomością. Z uwagi na to, iż w opinii NSA strona wnosząca skargę o wznowienie postępowania nie wykazała wpływu przedłożonych dokumentów na wynik sprawy rozstrzygniętej prawomocnym wyrokiem, należało uznać, że powołana podstawa nie stanowi ustawowej podstawy do wznowienia postępowania sądowego. 3.3. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny skargę o wznowienie postępowania odrzucił na podstawie art. 280 P.p.s.a.