III SA/Kr 1284/13
WyrokWSA w Krakowie2014-03-13
Skład orzekający: Krystyna Kutzner, Dorota Dąbek, Wojciech Jakimowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy orzeczenia komisji lekarskich w przedmiocie zdolności do służby w Państwowej Straży Pożarnej, wydane na podstawie rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych, podlegają kontroli sądów administracyjnych i czy powinny być szczegółowo uzasadnione?Ratio decidendi
Orzeczenia komisji lekarskich w sprawach zdolności do służby w Państwowej Straży Pożarnej są decyzjami administracyjnymi podlegającymi kontroli sądów administracyjnych. Organy te mają obowiązek szczegółowo uzasadniać swoje rozstrzygnięcia, wskazując na konkretne schorzenia i ich wpływ na zdolność do służby, zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych oraz zasadami postępowania administracyjnego (art. 7 i 11 k.p.a.). Brak takiego uzasadnienia stanowi istotne naruszenie prawa, które może skutkować uchyleniem orzeczeń obu instancji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi D. M. na orzeczenie Okręgowej Komisji Lekarskiej MSW, które stwierdziło jego niezdolność do służby w Państwowej Straży Pożarnej z powodu zaburzeń dezadaptacyjnych i blizny po operacji wyrostka robaczkowego. Skarżący zarzucił, że orzeczenie opiera się na błędnych przesłankach, a komisja nie wzięła pod uwagę jego subiektywnych odczuć podczas badania oraz problemów technicznych. Kwestionował obiektywizm komisji, wskazując na obecność tej samej psycholog, która badała go wcześniej. Sąd administracyjny rozpoznał sprawę, analizując legalność orzeczeń komisji lekarskich.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżone orzeczenie Okręgowej Komisji Lekarskiej MSW oraz poprzedzające je orzeczenie Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej MSW.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Kutzner Sędziowie WSA Dorota Dąbek WSA Wojciech Jakimowicz (spr.) Protokolant Ewelina Kalita po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 marca 2014 r. sprawy ze skargi D. M. na orzeczenie Okręgowej Komisji Lekarskiej Ministerstwa Spraw Wewnętrznych z dnia 10 września 2013 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia zdolności do służby w Państwowej Straży Pożarnej uchyla zaskarżone orzeczenie oraz poprzedzające je orzeczenie organu pierwszej instancji.
Wojewódzka Komisja Lekarska Ministerstwa Spraw Wewnętrznych orzeczeniem z dnia [...] 2013 r. Nr [...] stwierdziła niezdolność D. M. do służby w Państwowej Straży Pożarnej oraz niezdolność do szkoły aspirantów Państwowej Straży Pożarnej. Stwierdzenie to nastąpiło w związku z rozpoznaniem "sytuacyjnych reakcji dezadaptacyjnych nieznacznie upośledzających zdolności przystosowawcze - § 69 p.1 "N"" oraz "blizny długości 5 cm po operacji wyrostka robaczkowego - § 3 p.1."Z"".
Odwołanie od powyższego orzeczenia złożył D. M. podając, że w dniu badania źle się czuł, a nadto podczas rozwiązywania testu jego długopis przerywał.
Okręgowa Komisja Lekarska Ministerstwa Spraw Wewnętrznych orzeczeniem z dnia 10 września 2013 r. Nr [...] stwierdziła niezdolność D. M. do służby w Państwowej Straży Pożarnej oraz niezdolność do szkoły aspirantów PSP. Stwierdzenie to nastąpiło w związku z rozpoznaniem "zaburzeń dezadaptacyjnych - § 69 p.1 "N"" oraz "blizny długości 5 cm po operacji wyrostka robaczkowego - § 3 p.1."Z"". W punkcie 8 orzeczenia "Uwagi" wskazano, że orzeczenie z dnia [...] 2013 r. Nr [...] zostało uchylone po dodatkowym badaniu w Poradni Zdrowia Psychicznego SP ZOZ MSW.
Skargę na orzeczenie Okręgowej Komisji Lekarskiej Ministerstwa Spraw Wewnętrznych z dnia 10 września 2013 r. Nr [...] wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie D. M.
Skarżący zarzucił, że zaskarżone orzeczenie jest niezasadne, ponieważ bezkrytycznie oparło się na pierwszym badaniu przeprowadzonym przez Wojewódzką Komisję Lekarską. Wskazał, że w dniu badania przed WKL miał problemy techniczne związane z przerywającym długopisem (a test był 3 minutowy) oraz kłopoty żołądkowe, co mogło wpłynąć na gorszą jego dyspozycję.
Skarżący podniósł, że w sytuacji, gdy Okręgowa Komisja Lekarska miała wątpliwość co do dokonanego rozpoznania zaburzeń dezadaptacyjnych, to winna skierować go do niezależnych biegłych i nie przeprowadzać badania przez swoich orzeczników, którzy pracują na jednym piętrze, zapewne znają się, dlatego podtrzymują wcześniejsze orzeczenia. Poza tym w skład Okręgowej Komisji Lekarskiej wchodziła ta sama psycholog, która przeprowadziła testy w ramach badania przed Wojewódzką Komisją Lekarską. W tej sytuacji trudno mówić o obiektywizmie komisji odwoławczej.
Skarżący podniósł, że nigdy nie miał zaburzeń dezadaptacyjnych, o czym świadczy zaświadczenie lekarza rodzinnego. Posiada prawo jazdy kategorii B, C i przechodził testy, które nie wykazywały żadnych zaburzeń.
Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i skierowania do obiektywnych biegłych niezależnych od orzeczników Państwowej Straży Pożarnej.
W odpowiedzi na skargę Okręgowa Komisja Lekarska Ministerstwa Spraw Wewnętrznych wniosła o jej oddalenie.
Podano, że ponieważ podstawą dyskwalifikacji było rozpoznanie Poradni Zdrowia Psychicznego, Okręgowa Komisja Lekarska MSW zwróciła się do PZP SP ZOZ MSW o ponowne badanie psychologiczne i psychiatryczne, w wyniku których D. M. został ponownie uznany za niezdolnego do służby w PSP i Szkole Aspirantów PSP.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Podstawowa zasada polskiego sądownictwa administracyjnego została określona w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269), zgodnie z którym sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę legalności działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Zasada, że sądy administracyjne dokonują kontroli działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, została również wyartykułowana w art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz.U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.). Z istoty kontroli wynika, że zasadność zaskarżonej decyzji podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Kontrola działalności organów administracyjnych sprawowana jest przez Sąd pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej.
Ze względu na powyższą zasadę oraz treść art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, przedmiotem kontroli Sądu w przedmiotowej sprawie było orzeczenie Okręgowej Komisji Lekarskiej Ministerstwa Spraw Wewnętrznych z dnia 10 września 2013 r. Nr [...]. Sąd w procesie kontroli bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla je w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi Sąd skargę oddala (art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Sąd administracyjny nie ma natomiast kompetencji do wydania orzeczenia o skierowaniu skarżącego na badania lekarskie, o co wnosił skarżący w skardze do sądu.
W pierwszej kolejności należy wskazać, że zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą sądów administracyjnych, komisje lekarskie działające w sprawach funkcjonariuszy czy kandydatów do służb mundurowych, w zakresie ustalenia zdolności do służby, są organami administracji publicznej i podejmują swe rozstrzygnięcia w formie decyzji administracyjnych, nazwanych orzeczeniami, które podlegają zaskarżeniu do sądu administracyjnego (por. wyrok WSA Warszawie z dnia 5 lipca 2011 r., II SA/Wa 930/11; wyrok NSA z dnia 30 kwietnia 2010 r., I OSK 93/10 LEX nr 595620; wyrok NSA z dnia 9 listopada 2009 r., I OSK 354/09, LEX nr 586410). Podkreślić przy tym należy, że "orzeczenia komisji lekarskich nie ograniczają się tylko do oceny stanu zdrowia osoby stającej przed komisją, lecz w sposób autorytatywny rozstrzygają również kwestie zdolności badanego do służby, ustalając stopień zdolności do służby poprzez zaliczenie osoby badanej do jednej z kategorii zdolności do służby. Przedmiotowe orzeczenia w sposób oczywisty łączą więc elementy wiedzy medycznej z elementami typowymi dla orzecznictwa administracyjnego, co wyraźnie wskazuje na administracyjny charakter orzecznictwa komisji lekarskich" (wyrok NSA z dnia 28 czerwca 2011 r., I OSK 166/11, LEX nr 1082668).Tryb postępowania komisji lekarskich podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych określa rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 9 lipca 1991 r. w sprawie właściwości i trybu postępowania komisji lekarskich podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych (Dz.U. z 1991 r. Nr 79, poz. 349 z późn. zm.) wydane na podstawie delegacji ustawowej zawartej m.in. w art. 26 ust. 2 w zw. z art. 40 i art. 86 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t.j.: Dz.U. z 2011 r. Nr 287 poz. 1687). Przepisy tego rozporządzenia w sposób szczegółowy regulują materię poszczególnych schorzeń i ich wpływu na zdolność do służby. Ponadto normują tryb odwoławczy w przypadku zakwestionowania orzeczenia przez stronę (§ 26 - § 31). Z kolei zasady orzekania o zdolności do służby określają przede wszystkim przepisy § 1, § 10 i § 13 ust. 1 rozporządzenia.
Zgodnie z § 12 ust. 1 rozporządzenia orzeczenie o stanie zdrowia i stopniu zdolności do służby komisje lekarskie wydają na podstawie wykazu chorób i ułomności, stanowiącego załącznik nr 2, a w stosunku do kandydatów do służby w Państwowej Straży Pożarnej oraz strażaków – załącznik nr 2a do rozporządzenia (obecnie nr 3 według numeracji ustalonej prez § 1 pkt 10 rozporządzenia z dnia 2 listopada 1995 r. (Dz.U. z 1995 r. Nr 146, poz. 712) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 31 grudnia 1995 r.), zwanego dalej wykazem, po wszechstronnym zbadaniu przez członków komisji, z uwzględnieniem wyników badań specjalistycznych, w tym badań psychiatrycznych, psychologicznych i dodatkowych, a gdy zachodzi potrzeba – po przeprowadzeniu obserwacji szpitalnej w zakładzie służby zdrowia resortu spraw wewnętrznych, zakładzie służby zdrowia podległemu Ministrowi Obrony Narodowej lub zakładzie społecznym służby zdrowia. Wzór orzeczenia stanowi załącznik nr 3 do Rozporządzenia.
W świetle § 2 ust. 1 rozporządzenia postępowanie orzecznicze jest dwuinstancyjne: w pierwszej instancji orzekają wojewódzkie komisje lekarskie, a w drugiej - okręgowe komisje lekarskie. Od każdego nieprawomocnego orzeczenia komisji lekarskiej przysługuje prawo odwołania (§ 26 ust. 1 Rozporządzenia).
Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela pogląd prezentowany w orzecznictwie sądowym, w świetle którego okoliczność, że w tego rodzaju sprawach obowiązują przepisy szczególne, tj. opisane wyżej rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 9 lipca 1991 r. w sprawie właściwości i trybu postępowania komisji lekarskich podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych, nie wyłącza automatycznie stosowania przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego w sprawach nieuregulowanych w tym rozporządzeniu (por. wyrok NSA z dnia 19 maja 2001 r., II SA/Łd 1446/99; wyrok WSA w warszawie z dnia 5 lipca 2011 r., II SA/Wa 930/11; wyrok NSA z dnia 18 listopada 1999 r., III SAB 121/98, LEX nr 47437; postanowienie SN z dnia 23 czerwca 1994 r., III ARN 39/94, OSNAPiUS 1994, nr 6. poz. 91; wyrok WSA w Poznaniu z dnia 5 grudnia 2013 r., IV SA/Po 960/13). Uzupełniające stosowanie regulacji kodeksowych znajduje swoje oparcie w treści przepisu art. 1 § 1 pkt 1 k.p.a. stanowiącego, że kodeks postępowania administracyjnego normuje postępowanie przed organami administracji publicznej w należących do właściwości tych organów sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnych - przy jednoczesnym braku wyraźnego wyłączenia stosowania tego kodeksu do spraw orzekania o zdolności fizycznej i psychicznej kandydatów do służb mundurowych (tu: do Państwowej Straży Pożarnej). Z uwagi jednak na szczegółowe uregulowanie kwestii proceduralnych w omawianym rozporządzeniu, konieczność i zasadność posiłkowania się regulacjami kodeksowymi ujawniać się będzie przede wszystkim na płaszczyźnie realizowania zasad ogólnych postępowania administracyjnego (art. 6 -art. 16 k.p.a.).
W ocenie Sądu przy wydawaniu orzeczeń obydwu instancji doszło do naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przede wszystkim uchybiono jednej z kardynalnych zasad postępowania administracyjnego, w myśl której organ administracji jest zobowiązany każdorazowo dążyć do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy w zakresie niezbędnym do jej załatwienia, mając na względzie nie tylko interes społeczny, ale i słuszny interes obywateli (art. 7 k.p.a.), a także zasadzie przekonywania wyrażonej w art. 11 k.p.a., której szczególnym jest wymóg należytego uzasadnienia wydanego aktu administracyjnego.
W rozpoznawanej sprawie orzeczenie pierwszoinstancyjne zostało wydane przez Wojewódzką Komisję Lekarską w dniu [...] 2013 r., natomiast orzeczenie drugoinstancyjne – przez Okręgową Komisję Lekarską w dniu 10 września 2013 r. i doręczone skarżącemu w dniu 4 października maja 2013 r. W obu orzeczeniach stwierdzono, że skarżący jest niezdolny do służby (kategoria N).
Treść powyższych orzeczeń należy skonfrontować z regulacjami cytowanego wcześniej rozporządzenia. W rozporządzeniu tym zawarto szczegółowe unormowania w zakresie orzekania o zdolności do służby. Zgodnie z § 1 ust. 1 pkt 1 lit. e rozporządzenia, komisje lekarskie podległe Ministrowi Spraw Wewnętrznych, oceniają na podstawie badań lekarskich zdolność fizyczną i psychiczną do pełnienia służby w stosunku do kandydatów do służby Państwowej Straży Pożarnej. W myśl § 10 ust. 1 rozporządzenia stopień zdolności kandydatów do służby m.in. w Państwowej Straży Pożarnej ustala się przez zaliczenie osoby badanej do jednej z następujących kategorii:
1) kategoria "Z" – zdolny, co oznacza, że stan zdrowia badanego nie budzi żadnych zastrzeżeń albo że stwierdzone schorzenia lub ułomności fizyczne albo psychiczne nie stanowią przeszkody do pełnienia służby,
2) kategoria "N" – niezdolny, co oznacza, że stwierdzone u badanego schorzenia lub ułomności fizyczne albo psychiczne uniemożliwiają pełnienie służby.
Z kolei w § 13 ust. 1 rozporządzenia enumeratywnie wymieniono pojęcia i ustalono kryteria ich zastosowania dla określenia stopnia przydatności funkcjonariusza do pełnienia służby w danej formacji. Zgodnie z tym przepisem orzeczenie komisji lekarskiej powinno zawierać:
1) określenie "zdolny do służby" – jeżeli po przeprowadzeniu podstawowego badania lekarskiego oraz ewentualnych badań specjalistycznych i dodatkowych nie stwierdzono żadnych schorzeń;
2) określenie "trwale niezdolny do pełnienia służby na zajmowanym stanowisku" - jeżeli w stanie zdrowia badanego stwierdzono schorzenia, które zmniejszają jego sprawność fizyczną lub psychiczną i nie pozwalają na pełnienie służby na zajmowanym stanowisku, jednak schorzenia te nie stanowią przeszkody do dalszego pełnienia służby na innym stanowisku; w takim przypadku komisja lekarska określa, jakie warunki służby są przeciwwskazane dla badanego;
3) określenie "czasowo niezdolny do pełnienia służby na zajmowanym stanowisku" - jeżeli w stanie zdrowia badanego stwierdzono schorzenia, które czasowo zmniejszają jego sprawność fizyczną lub psychiczną, ale które mogą rokować poprawę jego stanu zdrowia i odzyskanie pełnej sprawności i zdolności do służby na zajmowanym stanowisku; przy określaniu powyższego komisja wyznacza termin powtórnego badania i wydania ostatecznego orzeczenia o zdolności badanego do służby na zajmowanym stanowisku;
4) określenie "zdolny do pełnienia służby na zajmowanym stanowisku" - jeżeli w stanie zdrowia badanego stwierdzono pewne schorzenia, które zmniejszają wprawdzie zdolność fizyczną lub psychiczną, ale nie są przeszkodą do pełnienia służby na zajmowanym stanowisku;
5) określenie "całkowicie niezdolny do służby" - jeżeli w stanie zdrowia badanego stwierdzono schorzenia, które nie pozwalają na pełnienie służby.
Z kategorycznego brzmienia cytowanego przepisu należy wysnuć wniosek, że innych sformułowań w orzeczeniu o zdolności do służby, niż wymienione w § 13 ust. 1 pkt 1-5 5ozporządzenia, komisja lekarska zamieszczać nie może (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 3 października 2013 r., IV SA/Po 510/13). Orzeczenie komisji lekarskiej powinno również zawierać wyszczególnienie wszystkich schorzeń i ułomności fizycznych lub psychicznych, w tym również tych, które nie obniżają zdolności do służby, w tym do służby kandydackiej. Rozpoznania pisze się w języku polskim według terminologii klinicznej, z uwzględnieniem lokalizacji i stopnia nasilenia oraz powołaniem się na paragrafy i punkty wykazu (§ 13 ust. 2 rozporządzenia).
Tymczasem w obu wydanych w sprawie orzeczeniach komisje lekarskie uznały Skarżącego za "niezdolnego do służby", a zatem nie określono w nich stopnia zdolności do służby zgodnie z terminologią ustaloną w § 13 ust. 1 rozporządzenia, co z kolei rodzi uzasadnioną wątpliwość, czy w przypadku skarżącego należy mówić o "całkowitej" niezdolności do służby (por. § 13 ust. 1 pkt 5), czyli, innymi słowy, o niezdolności "trwałej" (por. wyrok NSA z dnia 4 grudnia 2009 r., I OSK 563/09).
Zgodnie z treścią § 23 pkt 1 rozporządzenia orzeczenia komisji lekarskich, które ustalają trwałą niezdolność do służby, powinny być szczegółowo uzasadnione. Orzeczenia obydwu instancji nie zawierają jakiegokolwiek uzasadnienia mimo, że – mając na uwadze wzór ustalony przez prawodawcę w załączniku nr 4 do rozporządzenia – można je było pomieścić w punkcie 8 ("Uwagi"). W orzeczeniu Okręgowej Komisji Lekarskiej w punkcie 8 orzeczenia "Uwagi" wskazano jedynie, że orzeczenie z dnia [...] 2013 r. Nr [...] zostało uchylone po dodatkowym badaniu w Poradni Zdrowia Psychicznego SP ZOZ MSW. Organy obydwu instancji nie wyjaśniły z jakich powodów zakwalifikowały skarżącego jako osobę niezdolną do służby w Państwowej Straży Pożarnej i do szkoły aspirantów PSP.
Takie wyjaśnienie było w niniejszej sprawie niezbędne skoro u skarżącego rozpoznano zaburzenia dezadaptacyjne i zakwalifikowano jako schorzenie wskazane w § 69 pkt 1 wykazu chorób i ułomności stanowiącego załącznik nr 3 do rozporządzenia, a dla tej jednostki chorobowej w rozporządzeniu stwierdzono, że "dotyczy osób, u których reakcje dezadaptacyjne rokują ustąpienie w ciągu 3 miesięcy" i przewidziano stopień zdolności do służby zarówno "Z", jak i "N". Organy nie wyjaśniły, jakie były powody wyboru w stosunku do skarżącego kategorii "N". Brak tego wyjaśnienia jest tym istotniejszych uchybieniem, że również drugie z rozpoznanych u skarżącego schorzeń, tj. "blizna po operacji wyrostka robaczkowego" zakwalifikowano jako schorzenie wskazane w § 3 pkt 1 wykazu chorób i ułomności stanowiącego załącznik nr 3 do rozporządzenia, a dla tej jednostki chorobowej w rozporządzeniu przewidziano stopień zdolności do służby "Z". Organy obydwu instancji nie wskazały także na inne okoliczności, które ewentualnie uzasadniałyby odmowę uznania skarżącego za osobę zdolną do służby. Powołanie wyłącznie w treści orzeczeń przepisu § 3 pkt 1 i § 69 pkt 1 poza tym, że ma charakter niestaranny, gdyż nie wskazuje, że chodzi o unormowania zawarte we właściwym załączniku do rozporządzenia, jest niewystarczające dla zrealizowania wymogu "szczegółowego uzasadnienia" i nadaje tym orzeczeniom cechy rozstrzygnięć arbitralnych. Brak uzasadnienia kontrolowanych orzeczeń jest tym bardziej rażący, jeśli się zważy, że orzeczona wobec skarżącego niezdolność do służby w Państwowej Straży Pożarnej w istocie zamyka mu dostęp do służby publicznej, gwarantowany w art. 60 Konstytucji RP na jednakowych zasadach wszystkim obywatelom polskim korzystającym z pełni praw publicznych. Ponadto arbitralna odmowa przyjęcia do służby w Państwowej Straży Pożarnej w związku z orzeczoną w sposób niedostatecznie umotywowany niezdolnością kandydata do tej służby musi być postrzegana jako godząca w konstytucyjną wolność wyboru i wykonywania zawodu (art. 65 ust. 1 Konstytucji RP).
W konsekwencji powyższych ustaleń należy stwierdzić, że organy obydwu instancji nie wyjaśniając wszystkich istotnych w sprawie okoliczności i nie prezentując w uzasadnieniach rozstrzygnięć motywów swojego stanowiska, które pozwoliłyby ocenić prawidłowość wydanych orzeczeń, naruszyły przepisy postępowania administracyjnego, tj. zarówno wskazane wyżej przepisy rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 9 lipca 1991 r. w sprawie właściwości i trybu postępowania komisji lekarskich podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych, jak i przepisy k.p.a. – art. 7 i art. 11. Uchybienia te miały istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż w sposób bezpośredni zdeterminowały treść wydanych w sprawie orzeczeń, które na tym etapie postępowania należy ocenić jako dowolne i przedwczesne.
Zgodnie z treścią art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
W przedmiotowej sprawie należy stwierdzić, że wskazane wyżej uchybienia dotyczą orzeczeń organów obydwu instancji i nie mogą być konwalidowane w postępowaniu przed organem drugiej instancji, gdyż działanie takie naruszałoby zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. W związku z tym uchylenie orzeczeń organów obydwu instancji jest niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy.
W odniesieniu do zarzutów podniesionych w skardze należy podkreślić, że wbrew twierdzeniu skarżącego orzeczenia obydwu instancji zostały wydane przez komisje o inny składzie. Z kolei kwestia bezkrytycznego oparcia się przez Okręgową Komisję Lekarską na pierwszym badaniu przeprowadzonym przez Wojewódzką Komisję Lekarską oraz zarzut nieuwzględnienia przeszkód zdrowotnych i technicznych skarżącego w dniu badania nie poddają się kontroli w niniejszej sprawie w związku z brakiem uzasadnieniem orzeczeń obydwu instancji.
Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy, organy winny w sposób prawidłowy przeprowadzić postępowanie administracyjne poprzedzające wydanie orzeczeń w sprawie zdolności do służby, uwzględniając powyższe uwagi i oceny prawne i w ich świetle raz jeszcze ocenią wpływ stwierdzonych schorzeń na jego zdolność do służby w Państwowej Straży Pożarnej, a podjęte rozstrzygnięcia należycie i szczegółowo uzasadnią.
W tym stanie rzeczy - mając na uwadze treść art. 145 § 1 pkt 1c w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało uchylić zaskarżone orzeczenie, jak i poprzedzające je orzeczenie komisji pierwszej instancji.
Sąd nie orzekł w przedmiocie wykonalności zaskarżonego orzeczenia (art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) z uwagi na to, że zaskarżone orzeczenie, jako decyzja odmowna, nie podlega wykonaniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło