VII SA/Wa 2066/13

WyrokWSA w Warszawie2014-03-20

Skład orzekający: Renata Nawrot, Bogusław Cieśla, Paweł Groński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja organu nadzoru budowlanego nakładająca obowiązek rozbiórki części obiektu budowlanego oraz sporządzenia projektu budowlanego zamiennego, wydana na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 i 3 Prawa budowlanego, jest prawidłowa w sytuacji, gdy inwestor dokonał istotnych odstępstw od zatwierdzonego pozwolenia na budowę, ale nie całkowicie zignorował procedury budowlanej?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że w przypadku istotnych odstępstw od zatwierdzonego pozwolenia na budowę, ale przy jednoczesnym posiadaniu takiego pozwolenia, właściwym trybem postępowania jest art. 51 Prawa budowlanego, a nie art. 48 czy 49. Organ administracji jest zobowiązany do zastosowania środków naprawczych, takich jak nakaz rozbiórki części obiektu, której legalizacja jest niemożliwa, oraz nakaz sporządzenia projektu zamiennego dla części, która może zostać zalegalizowana. Takie postępowanie nie stanowi rażącego naruszenia przepisów, a decyzja wydana w tym trybie nie jest dotknięta wadą nieważności.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi M. K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB) odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) z 2003 r. PINB nakazał rozbiórkę części rozbudowy budynku mieszkalnego nieobjętej pozwoleniem na budowę oraz sporządzenie projektu zamiennego z uwagi na istotne odstępstwa od zatwierdzonej dokumentacji. Po licznych postępowaniach i wyrokach sądów, w tym NSA, sprawa wróciła do ponownego rozpoznania. Ostatecznie GINB utrzymał w mocy decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności, uznając, że PINB prawidłowo zastosował art. 51 Prawa budowlanego.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Nawrot, , Sędzia WSA Bogusław Cieśla (spr.), Sędzia WSA Paweł Groński, , Protokolant sekr. sąd. Ewa Sawicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 marca 2014 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2013 r. znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji skargę oddala Sygnatura akt VII SA/Wa 2066/13 UZASADNIENIE Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. (dalej zw. także PINB w P.) decyzją nr [...] z dnia [...] października 2003 r., na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 106 z 2000 r. poz. 1126 ze zm.) i art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. Nr 98 z 2000 r. poz. 1071 ze zm.), po rozpatrzeniu sprawy istotnych odstępstw od zatwierdzonej dokumentacji i pozwolenia na budowę, wydanego przez Urząd Rejonowy w P. z dnia [...] lipca 1996 r. znak: [...], dokonanych podczas rozbudowy budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce nr ewid. [...] w m. D., zobowiązał M. K. w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, tj.: - do rozbiórki elementów rozbudowy budynku nie objętej zatwierdzoną dokumentacją i pozwoleniem na budowę, w zakresie nadbudowy budynku nad dotychczasowym przybudowanym od strony wschodniej garażem, oraz; - sporządzenia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych (odstępstwa od zatwierdzonej dokumentacji projektowej) wraz z zestawieniem robót przewidzianych do wykonania, w celu zakończenia budowy. Następnie decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2009 r., [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej zw. także [...] WINB), na podstawie art. 105 § 1 K.p.a. po wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności ww. decyzji PINB w P. nr [...], umorzył postępowanie administracyjne. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ podał, że na wniosek M. K. toczyło się już postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności powyższej decyzji PINB w P., zakończone decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2005 r., odmawiającą stwierdzenia nieważności wymienionej decyzji organu powiatowego. Skarga M. K. na ww. decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2005 r. została odrzucona prawomocnym postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 września 2005 r., sygn. akt VII SA/Wa 962/05. W związku z tym, organ wojewódzki uznał, że w tej sytuacji ponowne prowadzenie postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji, w stosunku do której zapadło już ostateczne rozstrzygnięcie odmawiające stwierdzenia nieważności, naruszałoby powagę rzeczy osądzonej, a wydana w toku takiego postępowania decyzja obarczona byłaby wadą określoną w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] czerwca 2009 r., utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] marca 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpatrzeniu skargi na ww. decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2009 r., wyrokiem z dnia 27 października 2009r., sygn. akt VII SA/Wa 1279/09 oddalił skargę. Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu skargi kasacyjnej od powyższego wyroku, wyrokiem z dnia 30 marca 2011 r., sygn. akt II OSK 523/10 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu wyroku, Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że organy nadzoru budowlanego nie rozstrzygały, w ramach postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji PINB w P. z [...] października 2003 r., czy decyzja ta została wydana z rażącym naruszeniem przepisów art. 48-49 Prawa budowlanego. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 20 lipca 2011 r. sygn. akt VII SA/Wa 1173/11, uchylił decyzję [...] WINB nr [...] z dnia [...] marca 2009 r. i decyzję GINB z dnia [...] czerwca 2009 r. W związku z ww. wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, po ponownym rozpatrzeniu sprawy, [...] WINB decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2012 r., ponownie umorzył postępowanie administracyjne w sprawie. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że decyzja GINB z dnia [...] stycznia 2005 r. pozostaje w obiegu prawnym. Po rozpatrzeniu odwołania M. K., GINB decyzją z dnia [...] maja 2012r., uchylił w całości rozstrzygnięcie organu wojewódzkiego i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Następnie, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r., na podstawie art. 157 § 1 i 2 oraz art. 158 § 1 K.p.a. i art. 83 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, po przeprowadzonym postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...] października 2003 r., Nr [...], odmówił stwierdzenia nieważności ww. decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P.. W uzasadnieniu organ wskazał, że stosownie do treści art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2003 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Jak wynika z treści powołanego wyżej wyroku Sądu, [...] WINB winien rozważyć przy ponownym rozpatrzeniu sprawy czy badana decyzja wydana została z rażącym naruszeniem przepisów art. 48 - 49 ustawy Prawo budowlane z 1994 r. Ponowna analiza akt niniejszej sprawy z uwzględnieniem oceny prawnej wyrażonej w ww. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie pozwoliła ustalić, iż rozstrzygnięcie objęte postępowaniem nadzorczym jest prawidłowe i nie wypełnia żadnej z przesłanek enumeratywnie wymienionych w art. 156 § 1 K.p.a. Odnosząc się do meritum sprawy rozstrzygniętej decyzją PINB w P. z dnia [...] października 2003r., Nr [...], organ zauważył, iż wskazane w decyzji okoliczności faktyczne niniejszej sprawy upoważniały do wszczęcia procedury naprawczej opisanej w art. 51 ustawy Prawo budowlane 1994 r. W związku ze stwierdzonymi w trakcie postępowania dowodowego odstępstwami od zatwierdzonej dokumentacji i pozwolenia na budowę spornej inwestycji mającymi charakter istotnych, organ stopnia powiatowego prawidłowo nałożył na inwestora obowiązki wynikające z treści przepisów stanowiących podstawę prawną ww. rozstrzygnięcia. W ocenie [...] WINB powyższa okoliczność tj. zrealizowanie inwestycji z istotnymi odstępstwami od udzielonego pozwolenia wykluczała możliwość zastosowania innej procedury regulowanej przepisami ustawy Prawo budowlane z 1994 r. w tym także opisanej w art. 48 i 49 cyt. ustawy. Wskazane przepisy nie dotyczą bowiem okoliczności realizowania inwestycji w oparciu o stosowne pozwolenie organu administracji architektoniczno - budowlanej, które w tym przypadku inwestor uzyskał, jednakże obiekt wybudowano z istotnymi odstępstwami od warunków w nim określonych. W związku z powyższym uznał, że brak jest możliwości postawienia rozstrzygnięciu organu stopnia podstawowego zarzutu rażącego naruszenia przepisów art. 48-49 ustawy Prawo budowlane z 1994 r. Odwołanie od ww. decyzji złożyła M. K.. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] lipca 2013 r. znak: [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że jak wynika z akt sprawy, w dniu [...] września 2003 r. PINB w P. przeprowadził kontrolę prowadzonych robót budowlanych polegających na rozbudowie ww. budynku mieszkalnego, realizowanych w oparciu o decyzję Urzędu Rejonowego w P. o pozwoleniu na budowę z dnia [...] lipca 1996 r. W jej trakcie stwierdzono, że inwestor – M. K. dokonała istotnych odstępstw od zatwierdzonego ww. decyzją z dnia [...] lipca 1996 r. projektu budowlanego, m.in. zmieniono układ konstrukcyjny dachu, usytuowanie oraz ilość otworów w elewacjach budynku, oraz rozpoczęto nadbudowę części budynku nad garażem w odległości 1,10 m w odległości od granicy działki - nie objętą projektem i pozwoleniem na budowę (zatwierdzona dokumentacja projektowa określała, że istniejący budynek mieszkalny poddawany rozbudowie, zlokalizowany jest w odległości 1,5m od granicy z działką sąsiednią). Postanowieniem z dnia [...] października 2003 r., PINB w P. na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo budowlane, wstrzymał prowadzenie robót budowlanych, a decyzją nr [...] z dnia [...] października 2003r., nakazał rozbiórkę elementów wykonanej rozbudowy budynku mieszkalnego nie objętej zatwierdzoną dokumentacją i pozwoleniem na budowę, w zakresie wykonanej nadbudowy budynku nad dotychczasowym przybudowanym od strony wschodniej garażem oraz nakazał sporządzenie projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych (odstępstwa od zatwierdzonej dokumentacji projektowej) wraz z zestawieniem robót przewidzianych do wykonania, w celu zakończenia budowy. Organ wskazał, że ww. decyzja PINB w P. z dnia [...] października 2003 r., Nr [...], wydana została na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy Prawo budowlane. Z treści tego przepisu, obowiązującej w dacie jego zastosowania, poprzez użycie łączników "albo" i "lub", wynika, że organ może wydać decyzję: opartą tylko na pkt 1 ust. 1 art. 51 Prawa budowlanego (nakazującym zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego), opartą na pkt 2 ust. 1 art. 51 Prawa budowlanego (nakładającym obowiązek wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania), opartą na pkt 3 ust. 1 art. 51 Prawa budowlanego (nakładającym obowiązek sporządzenia i przedstawienia, w określonym terminie, projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych; przepisy dotyczące projektu budowlanego stosuje się odpowiednio do zakresu tych zmian), opartą na pkt 2 i pkt 3 ust. 1 art. 51 Prawa budowlanego (nakładającym obowiązek wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania lub nakładającym obowiązek sporządzenia i przedstawienia, w określonym terminie, projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych; przepisy dotyczące projektu budowlanego stosuje się odpowiednio do zakresu tych zmian). Organ dalej wskazał, że przeprowadzona powyżej interpretacja językowa artykułu 51 ust. 1 Prawa budowlanego jest zgodna z intencją ustawy Prawo budowlane. Odmienna interpretacja prowadziłaby do niemożliwości zalegalizowania pozostałych zmian, zgodnych z przepisami, lecz odbiegających od ustaleń określonych w pozwoleniu na budowę, w sytuacji, gdy konieczne byłoby orzeczenie rozbiórki części obiektu powstałej w wyniku prowadzenia robót budowlanych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę bądź w przepisach. W związku z powyższym organ stwierdził, iż PINB w P. nie naruszył art. 51 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy Prawo budowlane, wydając na jego łącznej podstawie (w ówczesnym brzmieniu) decyzję z dnia [...] października 2003 r., stosując równocześnie dwa przewidziane ww. przepisami środki, tj. nakaz wykonania rozbiórki przedmiotowej rozbudowy budynku mieszkalnego oraz jednocześnie nakaz sporządzenia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych. Ustosunkowując się do argumentów skarżącej, podniósł, że w orzecznictwie ugruntowany jest pogląd, że w przypadku przepisów art. 48 i 49b Prawa budowlanego chodzi o całkowite zignorowanie przez inwestora władczych uprawnień organów budowlanych do oceny w zakresie zgodności z prawem konkretnego zamierzenia inwestycyjnego, a w przepisach art. 50 i 51 tej ustawy chodzi jedynie o samowolne odstąpienie od warunków określonych w decyzji o pozwoleniu na budowę, co w niniejszej sprawie miało miejsce. W takiej sytuacji obowiązkiem organów jest doprowadzenie do wymuszenia na inwestorze dokonania takich czynności, aby doprowadzić dany obiekt do stanu zgodnego z prawem (w sytuacji gdy jest to możliwe z technicznego i prawnego punktu widzenia). Zatem w przypadku ustalenia, że inwestor dokonał istotnych odstępstw od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę organ administracji zobligowany był do zastosowania środków przewidzianych w art. 50 i 51 Prawa budowlanego, a nie rygor z art. 48 bądź art. 49b tego prawa. Z tych względów organ odwoławczy uznał, że w sprawie nie doszło do rażącego naruszenia przepisów art.48 i 49 Prawa budowlanego. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła M. K.. Zaskarżonej decyzji zarzuciła rażące naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez nie zastosowanie w sprawie art. 48-49 Ustawy Prawo budowlane oraz rażące naruszenie przepisów prawa procesowego poprzez nie zastosowanie w sprawie art. 107 § 3 K.p.a., 77 § 1 K.p.a., art. 7 K.p.a. oraz art. 8 K.p.a. Wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości jako naruszającej prawo oraz uchylenie w całości poprzedzającej ją decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z przepisem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, trafność ich wykładni oraz prawidłowość przyjętej procedury. Ponadto, stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., Sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że Sąd bierze z urzędu pod uwagę wszelkie naruszenia prawa proceduralnego i materialnego niezależnie od treści podnoszonych w skardze zarzutów, jednakże w zakresie oceny legalności nie może wykraczać poza sprawę, która była lub winna być przedmiotem postępowania przed organami administracji publicznej i której dotyczy zaskarżone rozstrzygnięcie. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Dokonując tak rozumianej kontroli zakwestionowanego rozstrzygnięcia, Sąd stwierdził, że zarówno zaskarżona decyzją jak i decyzja ją poprzedzająca, podjęte zostały zgodnie z prawem. Przypomnieć należy, że postępowanie w niniejszej sprawie toczyło się w nadzwyczajnym trybie administracyjnym jakim jest tryb stwierdzenia nieważności decyzji. Jednakże najistotniejszą kwestią w niniejszej sprawie jest to, że w przedmiotowej sprawie wypowiadały się na wcześniejszych jej etapach sądy administracyjne. Mocą ostatniego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 lipca 2011 r. sygn. akt VII SA/Wa 1173/11 zobowiązano organy administracji do zbadania czy w sprawie doszło do rażącego naruszenia przepisów art. 48-49 Prawa budowlanego. Takim określeniem przedmiotu sprawy jest również związany Sąd rozpoznający niniejszą sprawę na mocy art. 153 p.p.s.a. Przedmiotowy budynek mieszkalny w miejscowości D. przy ul. K., na działce nr ewid. [...], zrealizowany został w oparciu o decyzję Urzędu Rejonowego w P. o pozwoleniu na budowę z dnia [...] lipca 1996r., znak: [...]. W toku sprawy ustalono, że inwestor – M. K. dokonała istotnych odstępstw od zatwierdzonego ww. decyzją projektu budowlanego, m.in. zmieniono układ konstrukcyjny dachu, usytuowanie oraz ilość otworów w elewacjach budynku, oraz rozpoczęto nadbudowę części budynku nad garażem w odległości 1,10 m w odległości od granicy działki - nie objętą projektem i pozwoleniem na budowę (zatwierdzona dokumentacja projektowa określała, że istniejący budynek mieszkalny poddawany rozbudowie, zlokalizowany jest w odległości 1,5 m od granicy z działką sąsiednią). Poza sporem w niniejszej sprawie jest fakt, że inwestor dokonał istotnych odstąpień od projektu budowlanego Postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie zostało wszczęte w oparciu o art. 50 - 51 Prawa budowlanego. Jest to tzw. postępowanie naprawcze, które toczy się w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49b ust. 1. W myśl art. 50 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo budowlane, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania przez organ powiatowy badanej decyzji, w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49b ust. 1 właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę bądź w przepisach. Działając w tym trybie PINB w P. postanowieniem z dnia [...] października 2003 r., nr [...], wstrzymał prowadzenie robót budowlanych, a decyzją nr [...] z dnia [...] października 2003 r., nakazał rozbiórkę elementów wykonanej rozbudowy ww. budynku mieszkalnego nie objętej zatwierdzoną dokumentacją i pozwoleniem na budowę, w zakresie wykonanej nadbudowy budynku nad dotychczasowym przybudowanym od strony wschodniej garażem, oraz nakazał sporządzenie projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych (odstępstwa od zatwierdzonej dokumentacji projektowej). W tym miejscu należy wskazać, że zgodnie z art. 48 w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania badanej decyzji, właściwy organ nakazuje, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Natomiast zgodnie z art. 49. ust 1. właściwy organ, przed wydaniem decyzji w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na wznowienie robót budowlanych, bada: 1) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, 2) kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń, 3) wykonanie projektu budowlanego przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane - oraz, w drodze postanowienia, ustala wysokość opłaty legalizacyjnej. Ustęp 4 art. 49 Prawa budowlanego stanowi natomiast, że w razie spełnienia wymagań, określonych w ust. 1, właściwy organ wydaje decyzję o zatwierdzeniu projektu budowlanego i pozwoleniu na wznowienie robót, ew. o zatwierdzeniu projektu budowlanego, jeżeli budowa została zakończona. Organ powiatowy przeprowadził postępowanie w trybie art. 51 ust. 1 pkt 2 i 3 Prawa budowlanego. Wskazane w decyzji PINB w P. okoliczności faktyczne niniejszej sprawy upoważniały organ do wszczęcia procedury naprawczej opisanej w art. 51 ustawy Prawo budowlane. W związku ze stwierdzonymi w trakcie postępowania dowodowego odstępstwami od zatwierdzonej dokumentacji i pozwolenia na budowę spornej inwestycji mającymi charakter istotnych organ stopnia powiatowego prawidłowo nałożył na inwestora obowiązki wynikające z treści przepisów stanowiących podstawę prawną ww. rozstrzygnięcia. Jednocześnie z uwagi na legitymowanie się pozwoleniem na budowę nie było zasadne wszczynanie postępowania w trybie art. 48-49 Prawa budowlanego. Powyższa okoliczność tj. zrealizowanie inwestycji z istotnymi odstępstwami od udzielonego pozwolenia wykluczała możliwość zastosowania innej procedury regulowanej przepisami ustawy Prawo budowlane, w tym także opisanej w art. 48 i 49 tej ustawy. Wskazane przepisy nie dotyczą bowiem okoliczności realizowania inwestycji w oparciu o stosowne pozwolenie organu administracji architektoniczno - budowlanej, które w tym przypadku inwestor uzyskała, jednakże z obiekt wybudowała z istotnymi odstępstwami od warunków w nim określonych. Sąd rozpoznający sprawę podziela to stanowisko. Zdaniem Sądu tryb przyjęty w decyzji PINB był prawidłowy. W sprawie nie było podstaw do zastosowania nakazu rozbiórki inwestycji w oparciu o art. 48 gdyż inwestycja wprawdzie z odstępstwami, ale jednak była prowadzona ww. oparciu o pozwolenie na budowę. Natomiast zgodnie z art. 51 Prawa budowlanego, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania badanej w trybie nieważnościowym decyzji tj. w dniu [...] października 2003 r., właściwy organ wydaje decyzję: 1) nakazującą zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego albo 2) nakładającą obowiązek wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania, lub 3) nakładającą obowiązek sporządzenia i przedstawienia, w określonym terminie, projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych; przepisy dotyczące projektu budowlanego stosuje się odpowiednio do zakresu tych zmian. Wskazać należy, co zasadnie podniósł organ odwoławczy, że w przypadku przepisu art. 48 Prawa budowlanego chodzi o całkowite zignorowanie przez inwestora władczych uprawnień organów budowlanych do oceny w zakresie zgodności z prawem konkretnego zamierzenia inwestycyjnego, a w przepisach art. 50 i 51 tej ustawy chodzi jedynie o samowolne odstąpienie od warunków określonych w decyzji o pozwoleniu na budowę, co w niniejszej sprawie miało miejsce. W takiej sytuacji obowiązkiem organów jest doprowadzenie do wymuszenia na inwestorze dokonania takich czynności, aby doprowadzić dany obiekt do stanu zgodnego z prawem (w sytuacji gdy jest to możliwe z technicznego i prawnego punktu widzenia). Zatem w przypadku ustalenia, że inwestor dokonał istotnych odstępstw od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę organ administracji zobligowany był do zastosowania środków przewidzianych w art. 50 i 51 Prawa budowlanego, a nie rygor z art. 48 tego prawa. W sprawie zatem właściwie użyto trybu z art. 51 ust 1 pkt 2 i 3 Prawa budowlanego i w części rozbudowy nie objętej pozwoleniem na budowę nałożono obowiązek rozbiórki (nakazano rozbiórkę tej części, której legalizacja nie była możliwa), a w części, która została zakwalifikowana jako odstępstwa (+nadające się do legalizacji) nakazano przedstawienie projektu budowlanego zamiennego. Wskazać również należy, że użyte w art. 48 ustawy Prawo budowlane sformułowanie "część obiektu budowlanego" należy rozumieć przede wszystkim jako samodzielny obiekt budowlany, którego budowa nie została jeszcze zakończona lub jako część innego obiektu, która jest na tyle samodzielna i niezależna od pozostałej części wybudowanej zgodnie z prawem, że może być rozebrana bez istotnej ingerencji w tą pozostałą część obiektu budowlanego (por. Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 12 kwietnia 2000 r. II SA/Gd 2399/98 LEX nr 62130). W niniejszej sprawie nakaz rozbiórki został orzeczony wobec nadbudowy nad garażem. Nadbudowa ta jak wynika z akt sprawy, poprzez wspólną połać dachową, nie jest na tyle samodzielna i niezależna od pozostałej części wybudowanej zgodnie z prawem, że może być rozebrana bez istotnej ingerencji w tą pozostałą część obiektu budowlanego. Z powyższych ustaleń wynika, ze właściwym trybem postępowania w sprawie jest zastosowany trym z art. 50-51 Prawa budowlanego, a nie art. 48-49. Reasumując analiza sprawy pozwala zgodzić się ze stanowiskiem organów nadzoru budowlanego, iż badana decyzja PINB w P. z dnia [...] października 2003 r., Nr [...], nie jest obarczona wadami wymienionymi w art. 156 § 1 k.p.a., w tym nie została wydana z naruszeniem przepisów art. 48-49 Prawa budowlanego. Powyższe uwagi - odnosząc się do zarzutów skargi - wskazują, że w sprawie nie doszło do naruszenia art. 48 - 49 Ustawy Prawo budowlane oraz naruszenia przepisów prawa procesowego poprzez nie zastosowanie w sprawie art. 107 § 3 K.p.a., 77 § 1 K.p.a., art. 7 K.p.a. oraz art. 8 K.p.a. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło