II SA/Wa 1545/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Mierzejewska Sędziowie WSA Sławomir Antoniuk Eugeniusz Wasilewski (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Dorota Kwiatkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 marca 2014 r. sprawy ze skargi A. P. na postanowienie Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania uwierzytelnionych odpisów dokumentów - oddala skargę - Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych postanowieniem z dnia [...] maja 2013 r. nr [...], wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 i art. 73 § 2 oraz art. 74 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 22 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (tekst jedn. Dz. U. z 2002 r. Nr 101, poz. 926, z późn. zm.), po rozpoznaniu zażalenia A. P., na postanowienie Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z dnia [..] marca 2013 r. odmawiające uwzględnienia wniosku o "wydanie uwierzytelnionych odpisów wszystkich dokumentów znajdujących się w aktach wyżej określonej sprawy", tj. dokumentów sprawy ze skargi M. i R. K., w przedmiocie naruszenia ich danych osobowych przez notariusza A. P. prowadzącego Kancelarię Notarialną w O.e przy ul. [...], utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu podano, iż Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych prowadzi postępowanie administracyjne ze skargi M .i R. K. w przedmiocie naruszenia ich danych osobowych przez notariusza A. P. prowadzącego Kancelarię Notarialną w O. przy ul. [...], zwanego dalej Notariuszem. Pismami z dnia 21 listopada 2012 r. organ poinformował strony, że w wyniku podjętych czynności wyjaśniających zebrany został materiał dowodowy wystarczający do wydania decyzji administracyjnej w tej sprawie i stosownie do dyspozycji art. 10 § 1 i art. 73 § 1 K.p.a., o przysługującym stronom tego postępowania prawie wypowiedzenia się co do zebranych materiałów i dowodów, przeglądania akt sprawy oraz sporządzania z nich notatek i odpisów. W dniu 30 listopada 2012 r. do Biura Generalnego Inspektora wpłynął wniosek A. P. o wydanie na mocy art. 73 § 2 K.p.a. uwierzytelnionych odpisów dokumentów złożonych do akt sprawy dotyczącej skargi M. i R. K.. Uzasadniając wniosek strona wskazała, iż nie ma możliwości bezpośredniego skorzystania z prawa wglądu do akt sprawy z uwagi na brak czasu i w związku z tym prosi o przesłanie wyżej określonych odpisów dokumentów. Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych postanowieniem z dnia [...] grudnia 2012 r. odmówił uwzględnienia wniosku. W dniu 7 stycznia 2013 r. do Biura GIODO wpłynął wniosek A. P. z dnia 2 stycznia 2013 r., dotyczący sprawy [...], zaś z jego treści nie wynikało, by pismo stanowiło zażalenie na postanowienie z dnia [...] grudnia 2013 r. W związku z tym Generalny Inspektor pismem z dnia 14 stycznia 2013 r. wezwał wnioskodawcę do wskazania, czy wniosek ten stanowi zażalenie na postanowienie organu, czy też nowy wniosek o wydanie uwierzytelnionych odpisów wszystkich dokumentów znajdujących się w aktach wyżej określonej sprawy. W odpowiedzi wskazano, że wniosek dotyczy wydania uwierzytelnionych odpisów wszystkich dokumentów znajdujących się w aktach sprawy i jest to nowy wniosek o wydanie uwierzytelnionych odpisów z akt sprawy znak: [...]. W uzasadnieniu wniosku strona podała, iż zamierza skorzystać z przysługujących środków ochrony prawnej przed właściwymi organami i zwraca się o wydanie uwierzytelnionych kopii dokumentów, które przedłoży w zamierzonych postępowaniach. Postanowieniem z dnia [...] marca 2013 r. Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych (dalej – GIODO) odmówił uwzględnienia wniosku. W zażaleniu na powyższe postanowienie A.P. podniósł, iż we wniosku o wydanie odpisów uprawdopodobnił istnienie po jego stronie ważnego interesu. M. i R. małżonkowie K. od ponad 10 lat w różnych pismach do różnych instytucji (sądy, prokuratury, policja itp.), w tym również do GIODO podają nie zawsze prawdziwe fakty i naruszają jego dobra osobiste. Zachowanie wyżej wymienionych nosi znamiona stalkingu. Zamierza skorzystać z przysługujących mu środków ochrony prawnej i w związku z tym wniósł o wydanie odpisów przedmiotowych dokumentów. Podnosząc powyższe strona zarzuciła zaskarżonemu postanowieniu naruszenie przepisu art. 73 § 2 K.p.a., w szczególności przekroczenie zasady swobody uznania w zakresie istnienia po stronie skarżącej ważnego interesu co do otrzymania odpisów dokumentów i wniosła o uchylenie przedmiotowego postanowienia w całości. W ocenie Generalnego Inspektora okoliczności podniesione w zażaleniu nie mogą prowadzić do rozstrzygnięcia w sprawie wniosku w inny sposób niż nastąpiło to w postanowieniu z dnia [...] marca 2013 r. Organ wskazał, iż zgodnie z przepisem art. 73 § 1 K.p.a. strona ma prawo wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów. Prawo to przysługuje również po zakończeniu postępowania. Czynności określone w § 1 są dokonywane w lokalu organu administracji publicznej w obecności pracownika tego organu (art. 73 § 1 a K.p.a.). Natomiast w myśl art. 10 § 1 K.p.a., organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Przepis art. 73 § 2 K.p.a. stanowi, że strona może żądać uwierzytelnienia odpisów lub kopii akt sprawy lub wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów, o ile jest to uzasadnione ważnym interesem strony. Powyższe uprawnienie uzależnione jest od spełnienia przez zainteresowanego warunku koniecznego w postaci istnienia ważnego interesu strony, który powinien zostać uzasadniony. Organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko, iż żądanie strony wyrażone w celu zrealizowania swoich uprawnień, określonych w przepisie art. 10 § 1 oraz art. 73 K.p.a., nie przesądza o występowaniu "ważnego interesu", którego zaistnienie niezbędne jest do zrealizowania przez organ wniosku, tj. do przesłania mu uwierzytelnionych odpisów akt sprawy. Osiągnięcie celu strony, jakim jest zapoznanie się z aktami sprawy, o czym mowa w art. 73 § 1 K.p.a., nie może następować za pomocą środków przewidzianych w art. 73 § 2 K.p.a., w którym odróżniono przeglądanie akt sprawy od uwierzytelnienia (a czasami też wydania) odpisów z akt sprawy oraz że przepisu art. 73 § 2 K.p.a. nie wprowadzono w celu wyposażenia stron w alternatywny sposób zapoznania się z aktami sprawy – uwierzytelnienie nie służy bowiem do poznawania akt, lecz do utrwalenia – w formie dokumentu – informacji wynikających z akt sprawy. Podobne stanowisko w tej sprawie reprezentują sądy administracyjne, których tezy orzeczeń przytoczono w uzasadnieniu postanowienia. W ocenie GIODO wnioskodawca niedostatecznie wykazał istnienie ważnego interesu w zakresie potrzeby posiadania uwierzytelnionych odpisów akt sprawy. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie A. P. zarzucił postanowieniu Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] maja 2013 r. naruszenie art. 73 § 2 K.p.a., a w szczególności przekroczenie zasady swobodnej uznania administracyjnego w zakresie istnienia po stronie skarżącej ważnego interesu, co do otrzymania odpisów żądanych dokumentów. Podnosząc powyższe wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że w należyty sposób uprawdopodobnił istnienie po jego stronie ważnego interesu w zakresie wydania żądanych dokumentów, podniósł te same argumenty, które wskazał w zażaleniu oraz stwierdził, że organ powołuje się jedynie na orzecznictwo dobrane w sposób wybiórczy i dotyczące innych stanów faktycznych niż w przedmiotowej sprawie. W odpowiedzi na skargę Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe argumenty faktyczne i prawne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Skarga badana w aspekcie tych podstaw nie zasługuje na uwzględnienie. W zakresie udostępniania stronie akt postępowania administracyjnego obowiązujące przepisy art. 73 K.p.a. przewidują dwa odrębne stany faktyczno-prawne i związane z nimi obowiązki organu administracji publicznej oraz uprawnienia strony. Zgodnie z art. 73 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego w każdym stadium postępowania organ administracji publicznej obowiązany jest umożliwić stronie przeglądanie akt sprawy oraz sporządzenie z nich notatek kopii lub odpisów. Strona ma ponadto prawo żądać uwierzytelnienia sporządzonych przez siebie odpisów z akt sprawy lub wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów, o ile uzasadnione jest to jej ważnym interesem (art. 73 § 2 K.p.a.). Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 6 grudnia 2011 r., sygn. akt I OSK 11/11 (dostępny https://cbois.nsa.gov.pl/doc/98A096A58F) wykładnia literalna wskazanego przepisu art. 73 § 1 K.p.a. nie pozostawia wątpliwości, że obowiązkiem organu jest jedynie umożliwić stronie wykonanie jej uprawnienia do zapoznania się z aktami sprawy, sporządzenia notatek i odpisów dokumentów, także z uwzględnieniem możliwości technicznych, jakimi dysponuje organ. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że to organ decyduje, w jakiej formie ma możliwość wywiązania się z obowiązku udostępnienia stronie akt sprawy. Strona nie może domagać się w sposób wiążący dla organu udostępnienia jej akt sprawy poprzez sporządzenie kserokopii dokumentów lub w innej wskazanej formie (por. wyrok NSA z dnia 29 marca 2001 r. sygn. akt II SA 2580/00, Wokanda 2002/1/26, wyrok NSA z dnia 12 października 2010 r. sygn. akt II OSK 104/10, dostępny: http:orzeczenia.nsa.gov.pl). Odstępstwo od powyższej zasady Naczelny Sąd Administracyjny dopuścił w sytuacjach szczególnych, wyjątkowych: ze względu na stan zdrowia, ograniczone możliwości finansowe i związane z tym trudności w dotarciu do siedziby organu (wyrok NSA z dnia 11 maja 2010 r. sygn. akt I OSK 693/10, Lex nr 595477, a także wyrok NSA z dnia 1 grudnia 2010 r. sygn. akt I OSK 385/09). Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych postanowieniem z dnia [...] grudnia 2012 r. nie uwzględnił wniosku A.P. dotyczącego wydania na podstawie art. 73 § 2 K.p.a. uwierzytelnionych odpisów dokumentów złożonych do akt sprawy dotyczącej skargi M. i R. K., który to wniosek uzasadniony był brakiem możliwości bezpośredniego skorzystania z prawa wglądu do akt z uwagi na brak czasu. Ponowny wniosek skarżącego z dnia 7 stycznia 2013 r. o wydanie uwierzytelnionych odpisów wszystkich dokumentów z akt sprawy został uzasadniony tym, iż strona zamierza skorzystać z przysługujących środków ochrony prawnej przed właściwymi organami i uwierzytelnione kopie dokumentów przedłoży w zamierzonych postępowaniach. W ocenie Sądu organ zasadnie przyjął, iż przedstawiona argumentacją jest niewystarczająca do przyjęcia istnienia po stronie skarżącego ważnego interesu w rozumieniu art. 73 § 2 K.p.a. Wskazać należy, iż Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 25 lipca 2007 r., sygn. akt I OSK 1319/06 stwierdził, że uzasadnianie istnienia ważnego interesu strony li tylko koniecznością posiadania uwierzytelnionych odpisów poszczególnych dokumentów z akt administracyjnych, czy to dla potrzeb prowadzonego postępowania w sprawie, czy to w celu ich wykorzystania w innych postępowaniach prawnych, jest niewystarczające. Żądając wydania z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów, należy jeszcze wykazać, że nie ma się samemu możliwości sporządzenia pożądanych odpisów z akt sprawy. Podzielając ten pogląd stwierdzić należy, że skarżący braku możliwości sporządzenia odpisów dokumentów nie wykazał. Niezależnie od powyższego zauważyć należy, iż w przedmiotowej sprawie postępowanie prowadzone przez GIODO w przedmiocie naruszenia danych osobowych, którego skarżący jest stroną, nie zostało jeszcze zakończone. Niewątpliwie, dla realizowania uprawnień, na które powołuje się skarżący, składając ponowny wniosek, nie są niezbędne wszystkie dokumenty znajdujące się w aktach sprawy. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w wyroku.