II OSK 1750/14
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2014-08-13
Skład orzekający: Anna Łuczaj, Arkadiusz Despot-Mładanowicz, Leszek Kamiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy radny prowadzący działalność gospodarczą, który umieścił reklamę swojej firmy na tablicy informacyjnej stanowiącej własność gminy i posadowionej na gruncie gminnym, naruszył zakaz wykorzystywania mienia komunalnego w ramach prowadzonej działalności gospodarczej?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że umieszczenie przez radnego reklamy informującej o prowadzonej działalności gospodarczej na tablicy reklamowej stanowiącej własność gminy i posadowionej na gruncie gminnym wypełnia dyspozycję art. 24f ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Sąd podkreślił, że wykorzystanie mienia komunalnego w ramach prowadzonej działalności gospodarczej obejmuje wszelkie przypadki korzystania z niego, nawet jeśli nie stanowi to istoty działalności, a jedynie służy jej promocji, jak w przypadku tablic informacyjnych.Stan faktyczny
Wojewoda stwierdził wygaśnięcie mandatu radnego A. S. z powodu naruszenia zakazu prowadzenia działalności gospodarczej z wykorzystaniem mienia komunalnego. Radny umieścił reklamę swojej firmy na tablicy informacyjnej, która zgodnie z umową miała stać się własnością gminy. Wojewoda uznał, że wykorzystanie tej tablicy do reklamy firmy radnego stanowi naruszenie art. 24f ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. WSA oddalił skargę radnego, a następnie NSA oddalił skargę kasacyjną.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Łuczaj Sędziowie Sędzia NSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz (spr.) Sędzia NSA Leszek Kamiński Protokolant starszy inspektor sądowy Elżbieta Maik po rozpoznaniu w dniu 13 sierpnia 2014 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej A. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 27 marca 2014 r. sygn. akt IV SA/Po 620/13 w sprawie ze skargi A. S. na zarządzenie zastępcze Wojewody W. z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie wygaśnięcia mandatu radnego oddala skargę kasacyjną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 27 marca 2014 r., sygn. akt IV SA/Po 620/13 oddalił skargę A. S. na zarządzenie zastępcze Wojewody W. z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie wygaśnięcia mandatu radnego.
Wyrok został wydany w następujących okolicznościach sprawy:
Zarządzeniem zastępczym z dnia [...] kwietnia 2013 r., nr [...] Wojewoda W. działając na podstawie art. 98a ust. 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz.U. 2001 r., nr 142, poz. 1591 ze zm., dalej u.s.g.) stwierdził wygaśnięcie mandatu radnego Rady Gminy L. A. S. w związku z naruszeniem ustawowego zakazu łączenia mandatu radnego z wykonywaniem określonej w art. 24f u.s.g. działalności z wykorzystaniem mienia komunalnego gminy, w której radny uzyskał mandat.
W uzasadnieniu Wojewoda ustalił, że A. S. został radnym Rady Gminy L. VI kadencji na lata 2010-2014. Radny od 2 maja 1984 roku prowadzi działalność gospodarczą pod firmą "[...]" w miejscowości W., [...], powiat l.
W wyniku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego organ nadzoru ustalił, że na terenie gminy L., tj. na gruncie będącym własnością Gminy L., znajduje się tablica informacyjno - reklamowa, stanowiąca własność gminy L., na której radny umieścił reklamę swojej firmy "[...]". W ocenie Wojewody, wykorzystanie przez radnego mienia komunalnego na działalność reklamową w związku z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą pozostaje w oczywistym związku z taką działalnością i bezspornie jej służy.
Wojewoda wskazał, że dnia 22 lipca 2009 r. pomiędzy Wójtem Gminy L. A "[...]" Reklama, Produkcja Usługi [...], została zawarta umowa dotycząca wykonania tablicy informacyjno - reklamowej. Z umowy tej wynika, że Gmina wskazuje miejsce ustawienia tablicy oraz że po ustawieniu tablicy staje się ona własnością Gminy. Z przedstawionej dokumentacji wynika, że działka na której ustawiona jest tablica informacyjno - reklamowa stanowi własność gminy L.
Zdaniem Wojewody, w niniejszej sprawie wypełniona została dyspozycja art. 24f ust. 1 u.s.g. Przepis ten ma charakter bezwzględnie obowiązujący. Skutkiem naruszenia określonego w nim nakazu jest przewidziane w art. 190 ust. 1 pkt 2a ustawy z dnia 16 lipca 1998 r. Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw (Dz. U. z 2010 r., nr 176, poz. 1190 ze zm.) wygaśnięcie mandatu radnego. Jednocześnie Wojewoda podkreślił, że wygaśnięcie mandatu radnego następuje nawet w przypadku jednorazowego naruszenia ustawowego zakazu łączenia mandatu radnego z wykonywaniem określonych w odrębnych przepisach funkcji lub działalności i to bez względu na wartość mienia komunalnego wykorzystywanego do takiej działalności.
Wojewoda pismem z dnia 15 stycznia 2013 roku wezwał Radę Gminy L. w trybie art. 98a ust. 1 u.s.g. do podjęcia uchwały w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego, w terminie 30 dni od dnia doręczenia wezwania. Uchwała taka w zakreślonym terminie nie została przez Radę Gminy L. podjęta. Organ nadzoru pismem z dnia 1 marca 2013 roku poinformował Ministra Administracji i Cyfryzacji o zamiarze wydania zarządzenia zastępczego w sprawie wygaśnięcia mandatu radnego Rady Gminy L.
Pismem z dnia 20 maja 2013 r., A. S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na zarządzenie zastępcze z dnia [...] kwietnia 2013 r. zarzucając naruszenie prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy, tj.:
1) błędną interpretację art. 24f u.s.g. przez przyjęcie, że skarżący prowadzi działalność gospodarczą z wykorzystaniem mienia gminy, podczas gdy skarżący pozostawał w świadomości, że tablica informacyjna nie stała się własnością Gminy L. oraz tablica ta nie została posadowiona na terenie Gminy L., tylko na terenie Starostwa Powiatowego oraz przez przyjęcie, że umieszczenie informacji o prowadzonej działalności gospodarczej na tablicy ogólnodostępnej dla przedsiębiorców na skutek zawarcia umowy z podmiotem nie związanym z Gminą L. uznać należy za w pełni dopuszczalne w rozumieniu tego przepisu,
2) błędne przyjęcie, że Gmina L. zawarła w dniu 22 lipca 2009 r. umowę z firmą [...] i tym samym wskazała miejsce położenia tablicy informacyjnej oraz nabyła własność tablicy, podczas gdy umowa nie została zawarta, albowiem nie została podpisana przez żadną z osób reprezentujących Gminę L.
Skarżący wniósł o uchylenie zarządzenia z dnia [...] kwietnia 2013 r., przeprowadzenie dowodu ze wskazanych w skardze dokumentów, obciążenie organu kosztami postępowania.
W uzasadnieniu skarżący podkreślił, że nie zawierał umowy z Gminą L. ani jakąkolwiek podległą jej jednostką, nie mając świadomości, że tablica znajdować się będzie na terenie stanowiącym mienie komunalne Gminy. Tablica informacyjna nadal jest własnością firmy [...], ponieważ nie została zawarta żadna umowa, która by własność tej tablicy przenosiła na Gminę L. Umieszczenie ogłoszenia na tablicy informacyjnej nie jest wykorzystywaniem mienia komunalnego Gminy chociażby tablica ta znajdowała się na mieniu komunalnym, ponieważ nastąpiło to w ramach ogólnodostępnej oferty kierowanej przez firmę [...] do lokalnych przedsiębiorców.
Zdaniem skarżącego, rozciąganie zakazu używania mienia komunalnego przez radnego na ogólnodostępne formy korzystania z mienia byłoby nieracjonalne i dyskryminujące. Skarżący nie miał jakiegokolwiek wpływu na to, czy tablica stanie na terenie Gminy, czy nie. Dnia 14 grudnia 2010 r. skarżący mając na uwadze art. 24f ust. 1 u.s.g. doręczył wójtowi pismo wzywające do usunięcia zgłoszenia, w razie gdyby tablica informacyjna stała się własnością Gminy L. Brak działań ze strony organów Gminy utwierdził skarżącego w przekonaniu, że tablica nie weszła w skład mienia Gminy.
Tablica informacyjna dopiero kilka miesięcy temu została przeniesienia na nieruchomość stanowiącą mienie komunalne Gminy L. Została ona na nowo wkopana, ponieważ wykonano nowy stelaż celem umieszczenia nad tablicą kilkumetrowej reklamy sklepu [...]. O przeniesieniu tablicy w inne miejsce skarżący nie został poinformowany przez jakikolwiek podmiot, czy też organ gminy.
Zebrane w niniejszej sprawie dokumenty wskazują, że skarżący zawarł dnia 30 lipca 2009 r. umowę z firmą [...] - Reklama, Usługi, Produkcja, na mocy której firma ta zobowiązała się do przygotowania ogłoszenia reklamowego na planszy reklamowej. Z treści umowy wynika, że firma [...] posługiwała się wzorem umowy, który uzupełniano między innymi o wielkość reklamy i cenę. Umowa wskazywała, że tablica zostanie posadowiona w W., a miejsce jej posadowienia wskaże Urząd Gminy. Z tego zapisu umowy nie sposób ustalić, czy tablica zostanie posadowiona na terenie Gminy, czy też na terenie prywatnym za zgodą organu Gminy sprawującego nadzór nad ładem przestrzennym. Ponadto, ustalenie czy wskazania miejsca posadowienia tablicy dokona Urząd Gminy nie miało charakteru istotnego postanowienia umowy i było dla skarżącego nieistotne. Umowa wskazywała, że skarżący nie będzie ponosił kosztów dzierżawy, co oznaczało, że koszty te ponosić będzie wykonawca - firma [...].
Skarżący zwrócił uwagę, że w niniejszej sprawie nie nastąpiło protokolarne przekazanie tablicy. Brak również innej dokumentacji precyzującej miejsce jej posadowienia. Dlatego zdaniem skarżącego, w sprawie nie doszło do przeniesienia własności tablicy na rzecz Gminy L. Nabycie własności tablicy wymagało złożenia stosownego oświadczenia przez osobę uprawnioną, do czego nie doszło. W tej sytuacji przyjąć należy, że tablica nadal jest własnością firmy [...], a Gmina L. może dochodzić zapłaty z tytułu bezumownego korzystania z jej mienia (k. 4-9 akt sądowych).
W odpowiedzi na skargę z 12 czerwca 2013 r., nr [...], Wojewoda wniósł o jej oddalenie.
W uzasadnieniu Wojewoda podkreślił, że w umowie zawartej 30 lipca 2009 r. pomiędzy skarżącym a firmą "[...]" zamieszczony został zapis, zgodnie z którym tablica montowana jest w miejscu wyznaczonym przez Urząd Gminy oraz że po wykonaniu tablicy informacyjnej z planem gminy przez Firmę Reklamową staje się ona własnością Urzędu Gminy. Nie można zatem zgodzić się z argumentacją zawartą w skardze dotyczącą treści umowy wskazującą na to, że postanowienia dotyczące miejsca posadowienia tablicy były dla skarżącego nieistotne.
Wojewoda podkreślił, że w grudniu 2010 roku, w zestawieniu pism przychodzących do Urzędu Gminy L. nie zostało zarejestrowane pismo skarżącego z dnia 14 grudnia 2010 r. w którym miał on zwrócić się o usunięcie tablicy z szyldu reklamowego oraz że pisma o takiej treści nie ma również w Urzędzie Gminy L. Dokument taki w trakcie prowadzonego postępowania wyjaśniającego nie został przedstawiony organowi nadzoru. Pismo takie zamieszczone zostało dopiero przez skarżącego jako załącznik do skargi. Wojewoda zauważył jednak, że oprócz adnotacji na piśmie dokonanej przez Wójta Gminy L. o jego otrzymaniu, daty oraz podpisu nie figuruje na nim pieczęć wpływu do Urzędu Gminy ani też pieczęć wójta, co w ocenie organu nadzoru ma istotne znaczenie w pismach urzędowych.
Poza tym, Wojewoda nie dysponuje jakimikolwiek instrumentami prawnymi do zweryfikowania podniesionych w skardze twierdzeń na temat informacji udzielonej skarżącemu przez ówczesnego Wójta Gminy o braku dokumentacji świadczącej o tym, że Gmina jest właścicielem tablicy reklamowej i że znajduje się ona na terenie Gminy (k. 23-25 akt sądowych).
Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Sąd podzielił ustalenia faktyczne poczynione przez Wojewodę, wskazując, że ustalenia te w niniejszej sprawie pozostawały bezsporne. Nie ulegało bowiem wątpliwości, że dnia 30 lipca 2009 r. skarżący prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą Firma "[...]" zawarł umowę z firmą reklamową [...] – Reklama, Usługi, Produkcja, której przedmiotem było wykonanie ogłoszenia reklamowego na tablicy reklamowej wykonanej przez firmę reklamową. W umowie tej wskazano, że tablica montowana jest w miejscu wyznaczonym przez Urząd Gminy a skarżący nie ponosi żadnych kosztów z tytułu dzierżawy gruntu. Zgodnie z § 4 umowy, po wykonaniu tablicy informacyjnej z planem (miasta) gminy przez Firmę Reklamową staje się ona własnością Urzędu (Miasta) Gminy (k. 21 akt sądowych). Tak samo z umowy zawartej dnia 22 lipca 2009 r. pomiędzy Gminą L. a firmą "[...]" Reklama, Produkcja, Usługi wynika w sposób jednoznaczny, że po ustawieniu tablicy staje się ona własnością gminy (k. 19 akt sądowych). Skarżący miał zatem pełną świadomość prowadzenia działalności gospodarczej z wykorzystaniem mienia komunalnego gminy w postaci tablicy reklamowej znajdującej się na terenie gminy L. Jak wyjaśnił Wojewoda w udzielonej odpowiedzi na skargę, okoliczności niniejszej sprawy wskazują na spełnienie dyspozycji art. 24f ust. 1 u.s.g., czego skutkiem jest wygaśnięcie mandatu radnego.
Skarżący jako podmiot prowadzący działalność gospodarczą, wobec jasnej treści zawartej dnia 30 lipca 2009 r. z firmą reklamową umowy, na którą sam się powołuje, nie może twierdzić, że nie miał świadomości, że tablica znajduje się na terenie stanowiącym mienie komunalne Gminy. Nie ma przy tym znaczenia, że skarżący nie zawarł umowy wprost z Gminą skoro miał on świadomość, iż jest ona własnością Gminy czego pośrednim dowodem były kierowane do Wójta Gminy L. pisma z zapytaniem czy tablica informacyjna jest rzeczywiście własnością Gminy. Kierowanie tych zapytań do Wójta nie zawieszało obowiązywania w stosunku do skarżącego zakazu prowadzenia działalności gospodarczej z wykorzystaniem mienia komunalnego gminy. Poza tym, dla naruszenia art. 24f ust. 1 u.s.g. nie jest wcale konieczne bezpośrednie zawarcie przez radnego umowy cywilnoprawnej z Wójtem czy jedną z gminnych jednostek organizacyjnych. Warunek taki nie wynika wprost z art. 24f ust. 1 u.s.g. Byłby on przy tym sprzeczny z istotą tego zakazu pozwalając na jego obejście. Sąd podzielił pogląd wyrażony w wyroku NSA z dnia 1 lipca 2010 r., sygn. akt II OSK 921/10, że korzystanie z mienia komunalnego gminy nie musi stanowić "istoty działalności gospodarczej", może to być korzystanie z mienia komunalnego w celu określonej działalności gospodarczej przez posadowienie tablic informacyjnych na mieniu komunalnym o prowadzeniu działalności gospodarczej. Trudno nie wyprowadzić związku pośredniego umieszczenia tablic informacyjnych o działalności gospodarczej z prowadzeniem działalności gospodarczej.
W ocenie Sądu, dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy nie mogło mieć znaczenia załączone do akt sprawy oświadczenie byłego Wójta Gminy L., które nie ma wpływu na modyfikację prawidłowo ustalonego stanu prawnego niniejszej sprawy będąc jedynie dokumentem prywatnym zawierającym oświadczenie wiedzy osoby, która go podpisała. Z kolei wyrok NSA z 1 października 2013 r., sygn. akt II OSK 2255/13, zapadł w odmiennym stanie faktycznym i prawnym sprawy, który nie znajdował przełożenia na kontrolę legalności zarządzenia zastępczego z [...] kwietnia 2013 r.
Mając powyższe na uwadze, Sąd działając w oparciu o art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. 2012, poz. 270), dalej p.p.s.a., oddalił skargę.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył A. S., zaskarżając wyrok w całości, zarzucając naruszenie prawa materialnego:
a) poprzez błędną wykładnię przepisu art. 24f ust. 1 u.s.g., wynikającą z braku ustalenia i rozważenia istotnych okoliczności dotyczących naruszenia sformułowanego we wskazanym przepisie zakazu, w szczególności:
- faktu, iż w umowie zawartej pomiędzy Gminą L. a firmą "[...]" w dniu 22 lipca 2009 r. strony ustalają, że "po ustawieniu tablicy staje się ona własnością Gminy", podczas gdy z umowy zawartej z tą samą firmą przez skarżącego A. S. w dniu 30.07.2009 r. odmiennie wynika, że "po wykonaniu tablicy informacyjnej (...) staje się ona własnością Urzędu (Miasta) Gminy", co wobec oczywistej demarkacji tych podmiotów (tym bardziej w świadomości radnego) budzi oczywiste wątpliwości co do rzeczywistego właściciela tablicy oraz chwili przejścia własności i jego sposobu,
- braku związku funkcjonalnego wykorzystywanego mienia z prowadzoną przez skarżącego działalnością, jako że sporna tablica nie jest elementem niezbędnym wykonywania działalności, z perspektywy której nieposadowienie tej tablicy lub nieumieszczenie na niej informacji pozostaje faktycznie irrelewantne (bez rzeczywistego wpływu na przedmiotową działalność),
- faktu, iż umowa skarżącego z firmą "[...]" została w całości zrealizowana przed objęciem przez niego mandatu, co w odniesieniu do wykładni literalnej użytych we wskazanym przepisie sformułowań (wykorzystywać — czasownik przechodni niedokonany czasu teraźniejszego) winno wskazywać na aktywność skarżącego w wykorzystywaniu spornego mienia pozostającą w funkcjonalnym związku z prowadzoną przez niego działalnością, o której to aktywności w przedmiotowej sprawie (od chwili objęcia przez skarżącego mandatu radnego) nie można mówić,
- faktu, iż umowa skarżącego z firmą "[...]" została zawarta w warunkach ogólnodostępnych (każdy zainteresowany przedsiębiorca mógł umieścić informację o prowadzonej działalności na spornej tablicy), co wyklucza możliwość nadużycia pozycji radnego dla potrzeb prowadzonej działalności gospodarczej i pozostaje w zgodzie z funkcją zakazu sformułowanego we wskazanym przepisie, tym bardziej że w chwili realizowania przedmiotowej umowy skarżący radnym jeszcze nie był,
w kontekście celu wprowadzenia tego zakazu, którym jest ograniczenie korupcji i wykorzystywania stanowisk publicznych dla własnych, prywatnych celów — a w konsekwencji nietrafne przyjęcie, że doszło do naruszenia przez skarżącego dyspozycji wskazanego przepisu,
b) poprzez niewłaściwe niezastosowanie przepisu art. 24f ust. 1a zdanie pierwsze u.s.g. polegające na nieprzyjęciu, że w sytuacji gdy stanowiąca przedmiot sporu tablica była własnością Gminy L. (na co jednoznacznie wskazuje Sąd I instancji) i wyłącznie Gmina mogła nią swobodnie dysponować jako właściciel, wystąpienie przez skarżącego do Wójta Gminy w piśmie z dnia 14.12.2010 r. z prośbą o usunięcie z tablicy reklamy firmy należącej do skarżącego jest wystarczające dla realizacji przesłanki "zaprzestania prowadzenia działalności" w rozumieniu wskazanego przepisu i jako dokonane w terminie 3 miesięcy od ślubowania winno skutkować stwierdzeniem realizacji dyspozycji tego przepisu w związku z wykonaniem obowiązku nałożonego na skarżącego (radnego) - tym bardziej, że samodzielne podjęcie przez skarżącego czynności faktycznych (usunięcia reklamy) na tablicy stanowiącej cudzą własność stanowiłoby jej ewidentne naruszenie, które w istocie swej mogłoby również wypełniać znamiona wykroczenia lub przestępstwa (np. zniszczenia cudzego mienia).
Wskazując na powyższe zarzuty, skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i rozpoznanie skargi - w oparciu o art. 188 p.p.s.a, uchylenie w całości zarządzenia zastępczego Wojewody W. z dnia [...].04.2013 r. ([...]) w przedmiocie wygaśnięcia mandatu radnego Rady Gminy L. A. S. - w oparciu o art. 150 p.p.s.a. oraz zasądzenie od strony przeciwnej na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Odpowiedź na skargę kasacyjną złożył Wojewoda W., wnosząc o oddalenie skargi kasacyjnej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Stosownie do art. 24f ust. 1 u.s.g., radni nie mogą prowadzić działalności gospodarczej na własny rachunek lub wspólnie z innymi osobami z wykorzystaniem mienia komunalnego gminy, w której radny uzyskał mandat, a także zarządzać taką działalnością lub być przedstawicielem czy pełnomocnikiem w prowadzeniu takiej działalności. Jak wskazuje się w orzecznictwie, sformułowanie "z wykorzystaniem" odnosić należy do wszelkich przypadków korzystania z mienia komunalnego gminy w ramach prowadzonej działalności, bez względu na to, czy wykorzystanie to ma podstawę prawną czy też nie, jest stałe bądź jednorazowe, wreszcie czy jest odpłatne czy też nieodpłatne. Nie jest też istotne, czy radny prowadzący działalność gospodarczą, jako jedyny korzysta z mienia komunalnego, czy też korzystają z niego także inne osoby (por. wyroki NSA: z dnia 5 listopada 2010 r., sygn. akt II OSK 1714/10, z dnia 13 marca 2014 r., sygn. akt II OSK 291/14, orzeczenia.nsa.gov.pl). Dyspozycja przepisu art. 24f ust. 1 u.s.g. wyraźnie wskazuje, że wykorzystanie mienia komunalnego gminy, w której radny uzyskał mandat ma pozostawać w związku funkcjonalnym z prowadzoną przez radnego działalnością gospodarczą, a zatem mienie komunalne ma służyć działalności gospodarczej prowadzonej przez radnego. Podkreślenia przy tym wymaga, że art. 24f ust. 1 u.s.g. nie wprowadza kryterium bezpośredniego związku funkcjonalnego wykorzystywania mienia komunalnego z prowadzoną działalnością gospodarczą. Korzystanie nie musi stanowić "istoty działalności gospodarczej", może to być korzystanie z mienia komunalnego w celu określonej działalności gospodarczej przez posadowienie tablic informacyjnych na mieniu komunalnym o prowadzeniu działalności gospodarczej. Bez wątpienia umieszczenie tablic informacyjnych o działalności gospodarczej pozostaje w związku pośrednim z prowadzeniem działalności gospodarczej (por. wyrok NSA z dnia 1 lipca 2010 r., sygn. II OSK 921/10, orzeczenia.nsa.gov.pl).
W niniejszej sprawie organ nadzoru, a następnie Sąd I instancji, prawidłowo zatem uznał, że umieszczenie przez skarżącego reklamy informującej o prowadzonej przez niego działalności gospodarczej na stanowiącej własność gminy tablicy reklamowej, posadowionej na gruncie należącym do tej gminy, wypełnia dyspozycję art. 24f ust. 1 u.s.g. Jak wynika z akt sprawy, w dniu 30 lipca 2009 r. skarżący prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą Firma "[...]" zawarł umowę z firmą reklamową "[...]" Reklama, Usługi, Produkcja, której przedmiotem było wykonanie ogłoszenia reklamowego na tablicy wykonanej przez ww. firmę reklamową. W § 3 tej umowy wskazano, że tablica montowana jest w miejscu wyznaczonym przez Urząd (Miasta) Gminy. Natomiast zgodnie z § 4 umowy, po wykonaniu tablicy informacyjnej z planem (miasta) gminy przez Firmę Reklamową staje się ona własnością Urzędu (Miasta) Gminy. Tak samo z umowy zawartej w dniu 22 lipca 2009 r. pomiędzy Gminą L. a firmą "[...]" Reklama, Produkcja, Usługi wynika w sposób jednoznaczny, że po ustawieniu tablicy staje się ona własnością Gminy (§ 6 umowy). Z umów tych bezspornie wynika zatem, że reklama prowadzonej przez skarżącego działalności gospodarczej zostanie umieszczona na tablicy informacyjno - reklamowej, która po ustawieniu w miejscu wskazanym przez Gminę będzie stanowić jej własność. Skarżący miał zatem świadomość prowadzenia działalności gospodarczej z wykorzystaniem mienia komunalnego gminy. Okoliczność, że skarżący nie zawarł umowy z Gminą jest zaś bez znaczenia wobec ustalenia, że sporna tablica, jak i grunt, na którym została posadowiona stanowi własność Gminy.
Nie sposób zgodzić się ze skarżącym kasacyjnie, że ze względu na to, że w umowie z dnia 22 lipca 2009 r. wskazano jako właściciela spornej tablicy Gminę, natomiast w umowie z dnia 30 lipca 2009 r. ustalono, że właścicielem stanie się Urząd (Miasta) Gminy, istnieją wątpliwości co do rzeczywistego właściciela tablicy. Wskazać bowiem należy, że to gmina posiada osobowość prawną (art. 2 ust. 2 u.s.g.), natomiast urząd gminy jest jednostką organizacyjną gminy, przy pomocy której wójt wykonuje swoje zadania (art. 33 ust. 1 u.s.g.). Wskazanie w umowie z dnia 30 lipca 2009 r., zawartej pomiędzy skarżącym a firmą reklamową, jako właściciela tablicy "Urzędu Gminy" zamiast "Gminy" nie ma w niniejszej sprawie żadnego znaczenia.
W okolicznościach rozpoznawanej sprawy nie można również podzielić stanowiska skargi kasacyjnej, że wystąpienie przez skarżącego do ówczesnego Wójta Gminy pismem z dnia 14 grudnia 2010 r. z prośbą o usunięcie z tablicy reklamy firmy do niego należącej realizuje przesłankę "zaprzestania prowadzenia działalności" w rozumieniu art. 24f ust. 1a zdanie pierwsze u.s.g. Należy bowiem zauważyć, że na piśmie tym znajduje się adnotacja dokonana przez Wójta Gminy L. o jego otrzymaniu, data oraz podpis, jednakże pismo to nie zostało opatrzone stosowną pieczęcią potwierdzającą wpływ tego pisma do Urzędu Gminy. Ponadto, z pisma Wójta Gminy L. z dnia 5 kwietnia 2013 r. wynika, że w grudniu 2010 r. w zestawieniu pism przychodzących do Urzędu Gminy L. nie zostało zarejestrowane pismo skarżącego z dnia 14 grudnia 2010 r., w którym miał zwrócić się o usunięcie z tablicy szyldu reklamowego. Wójt wskazał, że pisma tego nie ma także w Urzędzie Gminy L. W tej sytuacji nie można stwierdzić, że wskazane pismo rzeczywiście do urzędu wpłynęło.
Mając powyższe na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł, jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło