II OSK 2012/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Małgorzata Dałkowska-Szary po rozpoznaniu w dniu 30 lipca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. L. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 7 kwietnia 2014 r., sygn. akt II SA/Kr 352/14 w sprawie ze skargi M. L. na decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia [...] września 1982 r. znak: [...] w przedmiocie zezwolenia na budowę postanawia: oddalić skargę kasacyjną. W dniu 3 lutego 2014 r. M. L. wniosła za pośrednictwem Wojewody Małopolskiego skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia [...] września 1982 r., utrzymującą w mocy decyzję Zastępcy Naczelnika Dzielnicy K. z dnia [...] kwietnia 1982 r. w przedmiocie zezwolenia na budowę. Wskazała, że jest następcą prawnym M. L. i S. L. byłych właścicieli działek nr [...], [...], [...] i [...] obr. [...], jedn. ewid. K. w stosunku do których toczyło się postępowanie administracyjne zakończone zezwoleniem Zastępcy Naczelnika Dzielnicy K. z dnia [...] kwietnia 1982 r. na budowę napowietrznej linii energetycznej 110 kV EC Ł.-S. przebiegającej przez ww. nieruchomości. Podniosła, że zezwolenie to nie zostało doręczone stronom postępowania - M.L. i S. L. Wstępni skarżącej wnieśli jednak odwołanie, w wyniku którego Prezydent Miasta K. wydał zaskarżoną decyzję, która nie została doręczona M. L. i S. L. Skarżąca dodała, że decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia [...] września 1982 r. otrzymała dnia 2 stycznia 2014 r. Wojewoda Małopolski, na wezwanie Sądu wyjaśnił, że decyzja Prezydenta Miasta K. z dnia [...] września 1982 r. została doręczona stronom postępowania J. N. "z prośbą o powiadomienie pozostałych odwołujących się zamieszkałych przy ul. K." oraz W.B. "z prośbą o powiadomienie pozostałych odwołujących się zamieszkałych przy ul. Z.". Natomiast M.L.powzięła wiadomość o istnieniu decyzji Prezydenta Miasta K. po otrzymaniu pisma Wydziału Organizacji i Kontroli Urzędu Wojewódzkiego w K. z dnia 19 grudnia 2013 r. Pismo to wysłano skarżącej listem poleconym w dniu 19 grudnia 2013 r. bez potwierdzenia odbioru wraz z kserokopią decyzji znak: [...], wydanej po rozpatrzeniu odwołania. Z treści pisma z dnia 19 grudnia 2013 r. wynika, że stanowi ono odpowiedź na zapytanie skarżącej dotyczące sposobu rozpatrzenia odwołania złożonego przez S. L. i M. L. od zezwolenia z dnia [...] kwietna 1982 r., jak również, że skarżącej została wysłana kserokopia decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [...] września 1982r. Postanowieniem z dnia 7 kwietnia 2014 r., sygn. akt II SA/Kr 352/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odrzucił skargę M. L. W uzasadnieniu powyższego postanowienia Sąd wskazał, że art. 53 § 1 p.p.s.a. określając termin do wniesienia skargi, określa początek jego biegu jedynie w przypadku doręczenia rozstrzygnięcia skarżącemu. Nie wskazuje natomiast wprost, od kiedy termin ten biegnie w sytuacji, gdy skarżącemu będącemu stroną postępowania administracyjnego, rozstrzygnięcia tego nie doręczono. W tej kwestii aktualny jest pogląd wyrażony na gruncie nieobowiązującej już ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.), zgodnie z którym skarżący, który nie brał udziału w postępowaniu i któremu nie doręczono decyzji, może skorzystać z uprawnienia złożenia skargi przed upływem 30 dni od daty doręczenia decyzji innej stronie postępowania administracyjnego. Jeżeli z tego uprawnienia nie skorzysta, nie może skutecznie domagać się sądowej kontroli decyzji administracyjnej, chyba że w złożonym w wymaganym terminie wniosku o przywrócenie terminu uprawdopodobni, iż uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy (por. postanowienie NSA z dnia 29 stycznia 1998 r., sygn. akt I SA 413/97). W niniejszej sprawie decyzja organu odwoławczego doręczona została niektórym stronom postępowania w dniu 15 września 1982 r. Doręczanie obecnie następczyni prawnej stron kserokopii decyzji z 1982 r. nie otwiera na nowo terminu do wniesienia skargi do sądu administracyjnego.. Skoro zaskarżona decyzja doręczona została innym stronom postępowania w dniu 15 września 1982 r., trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi niewątpliwie upłynął (15 października 1982 r.). Skarga złożona w dniu 3 lutego 2014 r. wniesiona została więc po upływie terminu i podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Skargą kasacyjną M. L. zaskarżyła powyższe postanowienie w całości, zarzucając mu naruszenie art. 58 § 1 pkt 2 w zw. z art. 53 § 1 p.p.s.a. poprzez błędne przyjęcie, że upłynął trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi na decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia [...] września 1982 r. znak: [...]. Z uwagi na powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, powołując się na art. 110 k.p.a., że trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi od przedmiotowej decyzji nie upłynął w dniu 15 października 1982 r. - termin ten rozpoczął swój bieg, gdy kserokopia decyzji została doręczona następcy prawnemu M. L. i S. L., tj. w dniu 2 stycznia 2014 r. Dopiero wtedy, zdaniem skarżącej, uzyskała ona swój byt prawny i stała się zaskarżalna. Skarżąca zachowała zatem termin do wniesienia skargi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012, poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. Zgodnie natomiast z treścią art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. sąd odrzuci skargę wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia. W rozpoznawanej sprawie niespornym jest, że będąca przedmiotem zaskarżenia do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego decyzja Prezydenta Miasta K. z dnia [...] września 1982 r. nie została doręczona M. L. i S. L., którzy byli jednymi z odwołujących się od decyzji Zastępcy Naczelnika Dzielnicy K. z dnia [...] kwietnia 1982 r. Pomimo, iż przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, określające termin wniesienia skargi, wyznaczają początek jego biegu jedynie w wypadku doręczenia rozstrzygnięcia stronie skarżącej i nie wskazują wprost, od kiedy termin ten biegnie w sytuacji, gdy skarżącej, będącej stroną postępowania administracyjnego, rozstrzygnięcia tego nie doręczono, to należy zgodzić się ze stanowiskiem Sądu I instancji, iż w tej sytuacji termin do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na wydaną w sprawie decyzję ostateczną dla strony, której nie doręczono tej decyzji ostatecznej liczy się od dnia doręczenia decyzji stronie, której decyzję tą doręczono. Zasadności tego poglądu należy upatrywać przede wszystkim w kompromisie zastosowania zasad postępowania administracyjnego - zasady trwałości decyzji administracyjnej oraz zasady czynnego udziału stron w postępowaniu. Względy praktyczne przemawiają za przyjęciem ściśle określonego terminu do wniesienia środka odwoławczego, tak aby strony, które brały udział w postępowaniu jak również organ, mogły w sposób jednoznaczny ustalić, czy decyzja stała się ostateczna, a zatem określić datę, od której decyzja wywołuje określone w niej skutki (tak NSA w postanowieniu z dnia 7 kwietnia 2010 r., sygn. akt II OSK 507/10). Interpretacja przedstawiona w skardze kasacyjnej, zgodnie z którą w niniejszym przypadku termin do wniesienia skargi do sądu administracyjnego powinien być liczony od dnia, w którym kserokopia decyzji Prezydenta Miasta Krakowa z dnia [...] września 1982 r. została doręczona następcy prawnemu M.L. i S. L., tj. w dniu 2 stycznia 2014 r., jest nie do pogodzenia z zasadą trwałości decyzji ostatecznej. W związku z powyższym w niniejszej sprawie trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi na decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia [...] września 1982 r. rozpoczął swój bieg w dniu doręczenia owej decyzji innym stronom postępowania, to jest w dniu 15 września 1982 r. i upłynął w dniu 15 października 1982 r. Wniesioną w tej sytuacji przez M. L. skargę słusznie Sąd I instancji uznał za spóźnioną (por. postanowienie NSA z dnia 22 marca 2007 r., sygn. akt II OSK 48/06). Nie można zgodzić się przy tym ze stanowiskiem, iż dopiero w dniu 2 stycznia 2014 r., tj. w dniu przesłania zstępnej M. L. i S. L. kserokopii decyzji z dnia [...] września 1982 r. uzyskała ona swój byt prawny i stała się zaskarżalna bowiem skuteczne doręczenie przynajmniej jednej ze stron postępowania powoduje, że akt administracyjny wywołuje skutki prawne wobec jego wejścia do obrotu prawnego (zob. wyrok NSA z dnia 9 marca 2011 r., sygn. akt II OSK 2510/10; wyrok NSA z dnia 22 czerwca 2007 r., sygn. akt II OSK 239/07). Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.