I OSK 1907/14
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2016-03-10
Skład orzekający: Bożena Popowska, Małgorzata Borowiec, Teresa Kurcyusz-Furmanik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wyznaczenie żołnierza zawodowego - radcy prawnego na stanowisko referenta prawnego, które jest niżej zaszeregowane pod względem grupy uposażenia, może stanowić podstawę do obligatoryjnego zwolnienia go z zawodowej służby wojskowej na podstawie art. 111 pkt 7 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, jeśli nie objął on tego stanowiska?Ratio decidendi
Wyznaczenie żołnierza zawodowego - radcy prawnego na stanowisko referenta prawnego, które jest niżej zaszeregowane pod względem grupy uposażenia, nie spełnia przesłanki równorzędności stanowiska służbowego wymaganego przez art. 111 pkt 7 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Artykuł 224 ust. 1 ustawy o radcach prawnych, jako przepis gwarancyjny, musi być uwzględniony przy ocenie równorzędności, co oznacza, że uposażenie radcy prawnego powinno odpowiadać co najmniej grupie uposażenia głównego specjalisty lub równorzędnemu stanowisku w danej jednostce wojskowej. Nierównorzędność stanowisk uniemożliwia obligatoryjne zwolnienie żołnierza z zawodowej służby wojskowej z powodu odmowy objęcia stanowiska.Stan faktyczny
Kapitan Z. H., radca prawny, został zwolniony z zawodowej służby wojskowej na podstawie art. 111 pkt 7 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych z powodu odmowy objęcia stanowiska referenta prawnego, na które został wyznaczony. Oficer odwołał się, zarzucając m.in. nierównorzędność stanowiska referenta prawnego w stosunku do zajmowanego wcześniej stanowiska radcy prawnego. Organ odwoławczy utrzymał w mocy rozkaz personalny. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję organu i rozkaz personalny, uznając stanowiska za nierównorzędne. Minister Obrony Narodowej wniósł skargę kasacyjną.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną Ministra Obrony Narodowej.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bożena Popowska, Sędzia NSA Małgorzata Borowiec, Sędzia del. WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik (spr.), Protokolant starszy asystent sędziego Joanna Ukalska, po rozpoznaniu w dniu 10 marca 2016 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Ministra Obrony Narodowej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 kwietnia 2014 r. sygn. akt II SA/Wa 1911/13 w sprawie ze skargi Z. H. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia z zawodowej służby wojskowej oddala skargę kasacyjną
Wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 kwietnia 2014r. sygn. akt II SA/Wa 1911/13, po rozpoznaniu sprawy ze skargi Z. H.na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia z zawodowej służby wojskowej, uchylono zaskarżoną decyzję oraz utrzymany nią w mocy rozkaz personalny Dyrektora Departamentu Kadr Ministerstwa Obrony Narodowej z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...].
Wyrok ten zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Rozkazem personalnym z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] Dyrektor Departamentu Kadr Ministerstwa Obrony Narodowej, stosując art. 111 pkt 7 oraz art. 115 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (t. j. Dz. U. z 2010 r. Nr 90, poz. 593 ze zm.), a także § 10 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 29 stycznia 2008 r. w sprawie zwalniania żołnierzy zawodowych z zawodowej służby wojskowej (Dz. U. Nr 23, poz. 137 ze zm.), zwolnił kpt. Z. H.z zawodowej służby wojskowej z dniem 30 września 2013 r. i przeniósł do rezerwy wskutek odmowy pełnienia służby na równorzędnym stanowisku służbowym.
W odwołaniu od rozkazu personalnego oficer zarzucił naruszenie art. 111 pkt 7 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych poprzez jego zastosowanie w przedmiotowej sprawie, mimo że nie zaistniała przesłanka równorzędności stanowiska służbowego, naruszenie art. 45 ust. 2 pkt 1 i ust. 2a tego aktu poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w sprawie, naruszenie § 11 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 15 grudnia 2009 r. w sprawie trybu wyznaczania żołnierzy zawodowych na stanowiska służbowe i zwalniania z tych stanowisk (Dz. U. Nr 218, poz. 1699 ze zm.) poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, w której nie doszło do objęcia przez zainteresowanego obowiązków referenta prawnego oraz naruszenie art. 2, art. 6 i art. 7 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (t. j. Dz. U. z 2010 r. Nr 10, poz. 65 ze zm.) przez ich niezastosowanie i błędne przyjęcie, że stanowisko radcy prawnego jest stanowiskiem równorzędnym względem stanowiska referenta prawnego. Zarzucił też uchybienie przepisom procedury administracyjnej - art. 7, art. 77 i art. 80 K.p.a.
Decyzją z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] Minister Obrony Narodowej utrzymał w mocy zaskarżony rozkaz personalny. Wyjaśnił, że w wyniku podjętych działań kadrowych, rozkazem Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] oficer został zwolniony ze stanowiska służbowego radcy prawnego w [...] i z dniem 30 kwietnia 2012 r. wyznaczony na stanowisko służbowe referenta prawnego w [...]. Rozkaz ten został utrzymany w mocy ostateczną decyzją Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...]. Decyzja ta została doręczona zainteresowanemu w dniu 31 lipca 2012 r. Stanowiska służbowego referenta prawnego w [...] oficer nie objął, zaś w dniu 28 marca 2013 r. złożył pisemne oświadczenie, w którym odmówił pełnienia służby na tym stanowisku służbowym. Szef Sztabu Generalnego WP wystąpił do Dyrektora Departamentu Kadr MON z wnioskiem o zwolnienie oficera z zawodowej służby wojskowej wobec treści złożonego przez żołnierza oświadczenia. Zdaniem Ministra, w zaistniałej sytuacji, spełnione zostały przesłanki do obligatoryjnego zwolnienia oficera z zawodowej służby wojskowej wynikające z art. 111 pkt 7 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o uchylenie obu wydanych w sprawie decyzji, Z. H. postawił analogiczne zarzuty jakie zawarł w odwołaniu od rozkazu personalnego. Dodatkowo zarzucił naruszenie art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. "b" i "c", pkt 3, pkt 6 i pkt 11a oraz art. 35 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, § 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej w sprawie zwalniania żołnierzy zawodowych z zawodowej służby wojskowej oraz art. 4 i art. 75. ustawy o radcach prawnych poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, art. 9 i art. 107 § 1 i 3 K.p.a. poprzez ich niezastosowanie, a także naruszenie przepisów decyzji Ministra Obrony Narodowej z dnia 20 października 2006 r. w sprawie organizacji służby obsługi prawnej w komórkach organizacyjnych Ministerstwa Obrony Narodowej i jednostkach organizacyjnych podległych Ministrowi Obrony Narodowej oraz w niektórych jednostkach organizacyjnych przez niego nadzorowanych (Dz. Urz. MON Nr 19, poz. 255) przez ich zastosowanie w sprawie. W dodatkowym piśmie procesowym skarżący podtrzymał swoje zarzuty, twierdzenia i wnioski zawarte w skardze.
W odpowiedzi na skargę Minister Obrony Narodowej wniósł o jej oddalenie, powołując się na argumentację, jaką przedstawił w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał skargę za skuteczną i orzekł na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej P.p.s.a.
W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji stwierdził, że powołany w zaskarżonej decyzji art. 111 pkt 7 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych znajduje zastosowanie tylko w przypadku zaistnienia wskazanych w nim przesłanek. Po pierwsze - żołnierz zawodowy musi zostać wyznaczony na stanowisko służbowe równorzędne lub wyższe względem stanowiska, które zajmował dotychczas. Po drugie - żołnierz zawodowy musi złożyć pisemne oświadczenie o odmowie pełnienia służby na wyznaczonym stanowisku równorzędnym lub wyższym. W takim przypadku żołnierza zawodowego obligatoryjnie zwalnia się z zawodowej służby wojskowej wskutek odmowy pełnienia służby na równorzędnym lub wyższym stanowisku służbowym. Decyzja podejmowana w tym przedmiocie ma charakter związany.
Sąd I instancji przyjął za bezsporne, że skarżący odmówił pełnienia służby na stanowisku referenta prawnego, na które został wyznaczony. Natomiast wymagało zbadania czy wyznaczone mu stanowisko było stanowiskiem równorzędnym, gdyż w postępowaniu w sprawie zwolnienia skarżącego ze stanowiska służbowego radcy prawnego i wyznaczenia go na stanowisko służbowe referenta prawnego kwestia równorzędności tych stanowisk nie była przedmiotem oceny, jako że decyzja w tej sprawie podjęta została na podstawie art. 35 ust. 1 wojskowej ustawy pragmatycznej.
Porównując stanowisko dotychczas zajmowane przez skarżącego i wyznaczone mu stanowisko Sąd stwierdził, że statusowi zawodowemu radcy prawnego nie odpowiada stanowisko referenta prawnego zarówno pod względem kwalifikacyjnym, jak i uposażeniowym. Przyznał, że zaszeregowanie konkretnego stopnia etatowego z grupą uposażenia do określonego stanowiska służbowego jest zabiegiem wewnętrznym, jednak w przypadku żołnierza zawodowego będącego radcą prawnym, zabieg ten musi odbywać się nie tylko z poszanowaniem przepisów wojskowej ustawy pragmatycznej, ale także uregulowań zawartych w ustawie z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych. W jej art. 224 ust. 1 status zatrudnieniowy radcy prawnego kształtuje na poziomie głównego specjalisty, a więc na najwyższym poziomie wśród stanowisk specjalistycznych. Stanowisko referenta prawnego nie jest natomiast stanowiskiem specjalistycznym.
Sąd dokonał także porównania parametrów uposażeniowych obu stanowisk służbowych (radcy prawnego i referenta prawnego) dochodząc do wniosku, że stanowiska te nie są także równorzędne pod tym względem, gdyż grupa uposażenia 13A, którą skarżący posiadał na stanowisku radcy prawnego, nie jest tożsama z grupą uposażenia 13 przyznaną mu na stanowisku referenta prawnego. Powołując się na pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażony w uzasadnieniach wyroków z dnia 3 września 2009 r. o sygn. akt I OSK 1494/08 i z dnia 30 listopada 2011 r. o sygn. akt I OSK 664/11 publ. LEX nr 595166 i 1149414) Sąd I instancji stwierdził, że art. 224 ust. 1 ustawy o radcach prawnych ma charakter gwarancyjny i ochronny. Przepis ten składa się z dwóch części, z których pierwsza to zasada stosowania w zakresie uposażeń żołnierzy zawodowych przepisów pragmatycznych (poprzez art. 8 ust. 5 w związku z art. 75 ustawy o radcach prawnych), druga statuuje zakaz przyznawania radcom prawnym – żołnierzom zawodowym uposażenia na poziomie niższym od uposażenia przewidzianego dla stanowiska głównego specjalisty lub innego równorzędnego stanowiska służbowego. Stanowisko radcy prawnego w strukturze Sił Zbrojnych ma być zatem zaszeregowane do stopnia etatowego pułkownika oraz do grupy uposażenia 16A, jak w przypadku głównego specjalisty. Przyznanie radcy prawnemu – żołnierzowi zawodowemu uposażenia w wysokości niższej niż przysługuje na stanowisku głównego specjalisty, świadczy w sposób oczywisty o naruszeniu art. 224 ust. 1 w związku z art. 8 ust. 5 i art. 75 ustawy o radcach prawnych. Tym samym, wyznaczenie radcy prawnego na stanowisko referenta prawnego uchybia powyższym regulacjom. Stanowiska te nie wykazują cech równorzędności, a zatem oświadczenie skarżącego o odmowie pełnienia służby na stanowisku referenta prawnego nie mogło prowadzić do wydania decyzji o zwolnieniu go z zawodowej służby wojskowej. Z tej przyczyny Sąd uznał za konieczne wyeliminowanie z obrotu prawnego kontrolowane rozstrzygnięcia.
W skardze kasacyjnej sporządzonej przez uprawnionego pełnomocnika Ministra Obrony Narodowej wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie został zaskarżony w całości. W tym też zakresie wniesiono o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozstrzygnięcia Sądowi I instancji.
Skarżący kasacyjnie skorzystał z obu podstaw skargi kasacyjnej, a to art. 174 pkt 1 i 2 P.p.s.a,
W ramach naruszenia przepisów postępowania wskazano:
1) art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" P.p.s.a. w związku z art. 111 pkt 7 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz art. 224 ust. 1 w związku z art. 8 ust. 5 i art. 75 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych przejawiające się w tym, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej błędnie przypisał organom administracji podejmującym zaskarżoną oraz poprzedzającą ją decyzję naruszenie powołanych przepisów prawa materialnego o istotnym dla wyniku sprawy charakterze i w efekcie wydał wadliwy wyrok;
2) art. 3 § 1 i art. 151 P.p.s.a. polegające na ich niezastosowaniu w sytuacji, gdy w sprawie nie doszło do naruszenia przez organ wojskowy zarówno przepisów prawa materialnego jak również przepisów postępowania, a zatem skarga na decyzję Ministra Obrony Narodowej Nr [...] z dnia [...] lipca 2013 roku powinna zostać oddalona - które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy.
W ramach drugiej z podstaw kasacyjnych (174 pkt 1 P.p.s.a.) wskazano na naruszenie prawa materialnego, a to:
1) art. 6 ust. 1 pkt 6 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych w brzmieniu obowiązującym w chwili podjęcia zaskarżonej decyzji poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, wbrew jednoznacznej treści powołanego przepisu, że dwa różne stanowiska służbowe oznaczone tym samym stopniem etatowym nie są stanowiskami równorzędnymi, jak również polegające na bezpodstawnym przyjęciu przez Sąd, że zaszeregowanie konkretnego stopnia etatowego z grupą uposażenia do określonego stanowiska służbowego jest zabiegiem wewnętrznym, który w stosunku do żołnierza zawodowego będącego radcą prawnym musi odbywać się nie tylko z poszanowaniem przepisów pragmatycznych ale również uregulowań zawartych w powołanej ustawie o radcach prawnych, co skutkowało uchyleniem zaskarżonej oraz poprzedzającej ją decyzji z uwagi na naruszenie prawa, do którego nie doszło;
2) art. 8 ust. 2 pkt 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na badaniu przez Sąd, wbrew treści wskazanego przepisu, kwestii związanych z wyznaczeniem na stanowisko służbowe, które to kwestie zostały zastrzeżone jedynie dla organów wojskowych;
3) art. 224 ust. 1, art. 8 ust. 5 w związku z art. 75 ustawy o radcach prawnych w związku z art. 79 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodnych, poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu wbrew treści przepisu art. 79 ustawy pragmatycznej, że skarżącemu przyznano uposażenie, które nie odpowiadało normie gwarancyjnej, o której mowa we wskazanym art. 224 ustawy o radcach prawnych, gdy faktycznie oficerowi wypłacano uposażenie z grupy 16A odpowiadającej uposażeniu głównego specjalisty;
4) art. 111 pkt 7 w związku z art. 6 ust. 1 pkt 6 wojskowej ustawy pragmatycznej, poprzez dokonanie błędnej wykładni, polegającej na przyjęciu, że dwa różne stanowiska służbowe o tym samym stopniu etatowym nie są stanowiskami równorzędnymi, co w konsekwencji skutkowało uchyleniem zaskarżonej oraz poprzedzającej ją decyzji z uwagi na naruszenie prawa, do którego nie doszło;
5) art. 75 ustawy o radcach prawnych poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, skutkujące niezastosowaniem normy prawnej wynikającej z treści art. 6 ust. 1 pkt 6 powołanej wojskowej ustawy pragmatycznej, co doprowadziło do uznania przez sąd - wbrew treści powołanego przepisu, że stanowiska służbowe o tym samym stopniu wojskowym nie są stanowiskami równorzędnymi.
Uzasadniając przedstawione zarzuty odniesiono się w pierwszej kolejności do stanowiska Trybunału Konstytucyjnego jednoznacznie przesądzającego brak kognicji sądów administracyjnych w sprawach, o których mowa w art. 8 ust. 2 pkt 1 wojskowej ustawy pragmatycznej (wyroki z dnia 12 lipca 2012 r., sygn. akt SK 31/10 i z dnia 9 czerwca 1998 r., sygn. akt K 28/97). Skarżący kasacyjnie zauważył, że bezpośrednim skutkiem powołanego przepisu jest brak możliwości dokonywania przez sądy administracyjne kontroli legalności oraz ingerencji w stosunku do podjętych przez organy wojskowe decyzji administracyjnych dotyczących sfery wewnętrznej administracji wojskowej, gdyż jest to sfera działań podejmowana "w ramach stosunku służbowego".
W ocenie Ministra Obrony Narodowej, wbrew normie prawnej wynikającej z treści powołanego przepisu, Sąd I instancji wkroczył w wyłączoną z mocy ustawy sferę wewnętrzną administracji wojskowej. Nadto pominął treść art. 6 ust. 1 pkt 6 wojskowej ustawy pragmatycznej dokonując merytorycznej oceny równorzędności stanowisk służbowych o tym samym stopniu etatowym, czym przekroczył granice kontroli sądowej. Sąd był natomiast uprawniony do badania sprawy pod kątem zaistnienia przesłanek, o których mowa w art. 111 pkt 7 powołanej ustawy stanowiących podstawę do zwolnienia skarżącego z zawodowej służby wojskowej wyłącznie z uwzględnieniem treści art. 6 ust. 1 pkt 6 wspomnianej ustawy. Zgodnie bowiem z treścią powołanego przepisu, w brzmieniu obowiązującym w chwili podejmowania przez organ kwestionowanych decyzji, przez równorzędne stanowisko służbowe należało rozumieć stanowisko służbowe, którego stopień etatowy jest równy stopniowi etatowemu poprzednio zajmowanego stanowiska służbowego. Do takiego badania Sąd był zobligowany treścią art. 75 ustawy o radcach, z którego wynika, że w zakresie nieuregulowanym ustawą o radcach prawnych kwestie związane z treścią stosunku służbowego radcy prawnego, będącego żołnierzem zawodowym, określają przepisy pragmatyczne. Zdaniem skarżącego kasacyjnie, z uwagi na fakt, że przepisy ustawy o radcach prawnych nie regulują kwestii równorzędności stanowisk służbowych, Sąd dokonując analizy tej kwestii winien kierować się wyłącznie wskazanymi regulacjami zawartymi w ustawie o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Przeciwne rozumowanie prowadziłoby do uniemożliwienia wyznaczenia żołnierza zawodowego legitymującego się tytułem zawodowym radcy prawnego na żadne inne stanowisko służbowe w korpusie sprawiedliwości i obsługi prawnej np. dyrektora departamentu prawnego, szefa oddziału prawnego, referenta prawnego etc., tylko na stanowisko radcy prawnego. W opinii Ministra Obrony Narodowej żaden z powszechnie obowiązujących przepisów prawa (w odróżnieniu od przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku - Prawo o ustroju sądów wojskowych - Dz. U. z 2012 roku, poz. 952 z późn. zm.- oraz ustawy z dnia 20 czerwca 1985 roku o prokuraturze -Dz. U. z 2011 roku, Nr 270, poz. 15999 z późn. zm.) nie zobowiązuje organu do wyznaczenia żołnierza posiadającego uprawnienia radcy prawnego tylko na stanowisko radcy prawnego. Zauważono, że wskazany tok rozumowania prowadziłby, z uwagi na ograniczoną liczbę stanowisk służbowych radców prawnych w strukturach Sił Zbrojnych RP w stosunku do liczby żołnierzy zawodowych legitymujących się tytułem zawodowym radcy prawnego, do zwolnienia sporej grupy takich żołnierzy zawodowych z zawodowej służby wojskowej z uwagi na brak możliwości wyznaczenia ich na stanowisko służbowe.
Skarżący kasacyjnie wskazał nadto, że Sąd stwierdzając brak tożsamości grupy uposażenia, którą posiadał skarżący na stanowisku radcy prawnego tj. 13A i grupy uposażenia na stanowisku referenta prawnego tj. U13 pominął treść art. 79 wojskowej ustawy pragmatycznej, w myśl którego żołnierz zawodowy wyznaczony na stanowisko służbowe zaszeregowane do niższej grupy uposażenia zachowuje prawo do stawki uposażenia zasadniczego pobieranego na poprzednio zajmowanym stanowisku do czasu uzyskania wyższej stawki uposażenia zasadniczego.
W ocenie organu naruszenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie powołanych przepisów prawa materialnego determinowało podjęcie przez ten Sąd błędnego rozstrzygnięcia w oparciu o dyspozycję przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) w związku z art. 3 § 1 P.p.s.a., podczas gdy w sprawie winien mieć zastosowanie art. 151 w związku z art. 3 § tej ustawy, gdyż w sprawie nie doszło do naruszenia przez organ wojskowy przepisów prawa materialnego.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną wniesiono o:
a) wydanie postanowienia odmawiającego przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;
b) oddalenie skargi kasacyjnej w przypadku przyjęcia jej do rozpoznania;
c) zasądzenie od organu na rzecz strony kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych.
Uzasadniając swoje stanowisko strona przeciwna wskazała, że zarzuty Ministra Obrony Narodowej sprowadzają się do wskazania błędów w ustaleniu stanu faktycznego oraz oceny dowodów dokonanej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, a Naczelny Sąd Administracyjny nie jest uprawniony do badania zasadności ustaleń faktycznych i oceny dowodów, nie może też dokonywać własnych ustaleń faktycznych, odmiennych od przyjętych za podstawę zaskarżenia wyroku. Dlatego też zarzuty obrazy art. 174 pkt. 2 i art. 174 pkt. 1 P.p.s.a. polegające na negowaniu stanu faktycznego ustalonego na podstawie własnej oceny dowodów, nie mogą prowadzić do uwzględnienia skargi kasacyjnej.
Stwierdzono nadto, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 czerwca 1998 r. sygn. akt. K 28/97 nie jest adekwatny do przedmiotu sprawy kontrolowanej przez Sąd I instancji, gdyż przedmiotowe postępowanie nie dotyczy przesłanki wymienionej w art. 8 ust. 2 pkt. 1 ustawy pragmatycznej o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Sprawa ta nie toczyła się w przedmiocie przeniesienia i zwolnienia ze stanowiska służbowego, lecz w przedmiocie zwolnienia z zawodowej służby wojskowej w trybie art. 111 pkt. 7 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Zgodnie zaś z treścią w/w wyroku Trybunału Konstytucyjnego, a także zgodnie z poglądami piśmiennictwa prawniczego, sprawa taka nie należy do sfery wewnętrznej administracji.
Strona przeciwna podzieliła w pełni pogląd wyrażony w uzasadnieniu wyroku co do braku równorzędności stanowiska radcy prawnego i referenta prawnego pod względem usytuowania w hierarchii stanowisk, jak również pod względem finansowym ze względu na odmienność parametrów uposażeniowych, gdyż grupa uposażenia U13 na stanowisku referenta prawnego nie jest tożsama z grupą uposażenia jaką powinien otrzymać radca prawny. Podniesiono także, że wyznaczenie przez organ na stanowisko referenta prawnego radcy prawnego stanowi o naruszeniu art. 8 ust. 5 w związku z art. 75 ustawy o radcach prawnych i pominięciu przepisu o charakterze gwarancyjnym jakim jest art. 224 ust. 1 ustawy o radcach prawnych. Podkreślono, że strona nie objęła nigdy stanowiska referenta prawnego, do tej czynności prawnej nigdy nie doszło i nie doszło też do przyporządkowania do stanowiska referenta prawnego uposażenia U16A. Stanowisko radcy prawnego ma być zaszeregowane do grupy uposażenia U16A, jest stanowiskiem głównego specjalisty, zaś stanowisko referenta prawnego takowym stanowiskiem niestety nie jest. Biorąc pod uwagę powyższe został naruszony art. 111 pkt. 7 ustawy pragmatycznej o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych.
Za błędny uznano także zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 6 ust. 1 pkt. 6 ustawy pragmatycznej, gdyż Sąd I instancji kierował się słusznymi zasadami interpretacyjnymi przyjmując, że całość sprawy należy rozpatrzyć przez pryzmat obowiązującego prawa, mając na uwadze w szczególności prymat ustawy o radcach prawnych nad ustawą pragmatyczną o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych co do kwestii zastosowania jej art. 111 pkt 7.
Przytoczono nadto wywód dotyczący właściwej wykładni prawa podkreślając, że musi ona uwzględniać zarówno tekst prawa jak i społeczny sens jego wydania czyli cel, dla którego bezpośredniego osiągnięcia wydany został interpretowany przepis. Przekroczenie tego sensu stanowi nadużycie prawa, a w orzecznictwie Sądu Najwyższego stwierdzono, że "w razie wątpliwości co do rozumienia konkretnego przepisu prawa należy stosować taką jego wykładnię (zwłaszcza gdy istnieje kilka możliwości interpretacyjnych), jaka najbardziej odpowiada zasadom wyrażonym w Konstytucji.
Pełnomocnik skarżącego kasacyjnie, zobowiązany przez Naczelny Sąd Administracyjny do uzupełnienia akt administracyjnych, przedstawił wraz z pismem procesowym akta osobowe żołnierza i etaty Ministerstwa Obrony Narodowej [...]. W piśmie procesowym podtrzymał prezentowane w skardze kasacyjnej stanowisko co do tego, że ustawa o radca prawnych nie wprowadza własnego kryterium w zakresie równorzędności stanowisk służbowych. Z tej przyczyny, mając na względzie uregulowanie zawarte w art. 75 ustawy o radcach prawnych, oceniając równorzędność stanowisk należy stosować art. 6 ust. 1 pkt 6 ustawy pragmatycznej. Natomiast określona w etacie jednostki wojskowej, a następnie odzwierciedlona w rozkazie personalnym o wyznaczeniu na stanowisko służbowe, wysokość uposażenia przysługującego na danym stanowisku służbowym nie ma żadnego znaczenia dla oceny równorzędności stanowisk służbowych. W analizowanej sprawie jest ona jedynie istotna z punktu widzenia spełnienia normy gwarancyjnej wynikającej z treści art. 224 ust. 1 ustawy o radach prawnych. Nie chodzi tu o równorzędność stanowisk służbowych w rozumieniu pragmatyki wojskowej.
Pełnomocnik organu podkreślił, że żaden z przepisów ustawy pragmatycznej ani też ustawy o radcach prawnych nie wyłącza stosowania wobec żołnierza legitymującego się uprawnieniami radcy prawnego regulacji zawartej w art. 6 ust. 1 pkt 6 ustawy pragmatycznej. Podkreślono, że wobec uczestnika postępowania zachowana została równorzędność stanowiska służbowego wymagana wskazanym przepisem. Natomiast na mocy rozkazu personalnego Nr [...] z dnia [...] października 2009r. Dowódca Wojsk Specjalnych przyznał żołnierzowi uposażenie zasadnicze w stawce przewidzianej dla grupy uposażenia 16A. Niezależnie od parametrów wyznaczonego stanowiska służbowego żołnierz nadal pobierałby uposażenia według tej grupy uposażenia zgodnie z regulacją określoną w art. 79 ustawy pragmatycznej.
Pełnomocnik skarżącego kasacyjnie wyjaśnił nadto, że szczegółowa analiza etatów w [...] i [...] wskazuje na przyporządkowanie pod względem wynagrodzenia stanowiska radcy prawnego do kluczowego stanowiska służbowego umiejscowionego poniżej stanowiska dowódcy i zastępcy dowódcy jednostki wojskowej. Są to stanowiska szefa sztabu (zaszeregowane do stopnia etatowego podpułkownika z grupą uposażenia 15 i 15C) lub szefa komórki wewnętrznej (zaszeregowane do stopnia etatowego majora i grupy uposażenia od 14 do 14C).
Z dołączonych akt osobowych uczestnika postępowania wynikało, że na mocy decyzji Dowódcy Wojsk Specjalnych Nr [...] z dnia [...] września 2011r. przyznano kpt. Z. H. na czas zajmowania stanowiska służbowego radcy prawnego określnego w rozkazie personalnym Nr [...] uposażenie zasadnicze w stawce przewidzianej dla grupy uposażenia 16A. W uzasadnieniu decyzji wyjaśniono, że w prawomocnym wyroku WSA w Warszawie z dnia 14 kwietnia 2011r. sygn. II SA/Wa 2093/11 stwierdzającym nieważność decyzji Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego z dnia [...] października 2010r. i poprzedzającej ją decyzji Nr [...] Dowódcy Wojsk Specjalnych z dnia [...] lipca 2010r. przyznających żołnierzowi - radcy prawnemu grupę uposażenia U15, Sąd uznał za zasadne określać uposażenie żołnierza zawodowego – radcy prawnego na poziomie stanowiska głównego specjalisty występującego w strukturze całych Sił Zbrojnych, a nie na poziomie stanowiska równorzędnego w strukturze jednostki organizacyjnej, w której żołnierz ten pełni zawodową służbę wojskową.
W odpowiedzi na pismo procesowe organu uczestnik postępowania przedstawił swoje argumenty i dodatkowe dokumenty załączone do jego pisma.
Tak jak dotychczas wskazał na konieczność stosowania w jego sprawie nie tylko art. 6 ust. 1 pkt 6 ustawy pragmatycznej w zakresie oceny równorzędności stanowisk służbowych lecz także na dokonanie tego porównania na gruncie ustawy o radcach prawnych. Stwierdził, że art. 6 ust. 1 pkt 6 ustawy pragmatycznej kierowany jest do ogółu żołnierzy. Nie uwzględnia się w nim, że niektóre stanowiska wymagają oprócz typowych specjalności żołnierzy zawodowych także uprawnień specjalistycznych poza wojskowych. Zdaniem uczestnika postępowania sytuacja radców prawnych wojskowych jest relewantna do sytuacji sędziów i prokuratorów wojskowych. Zgodnie z zasadą równości, radcy prawni – żołnierze zawodowi powinni być zatem traktowani tak jak sędziowie i prokuratorzy wojskowi.
Podkreślono nadto, że stanowisko referenta prawnego funkcjonuje w Siłach Zbrojnych wyłącznie na podstawie Decyzji nr [...] z dnia [...] października 2006r. (Dz. Urz. MON [...] ze zm.), a zakres jego obowiązków odbiega zasadniczo od obowiązków radcy prawnego.
Odnosząc się do grupy uposażenia na wyznaczonym mu stanowisku referenta prawnego uczestnik postępowania stwierdził, że nie odpowiada ona grupie uposażenia jaką gwarantuje mu art. 224 ust. 1 ustawy o radcach prawnych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły przesłanki nieważności wymienione w art. 183 § 2 P.p.s.a. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Skarga kasacyjna nie zawierała jednak usprawiedliwionych zarzutów.
Skarżący kasacyjnie skorzystał z obu podstaw kasacyjnych wymienionych w art. 174 P.p.s.a. Teoretycznie rozpoznanie zarzutów dotyczących naruszenia przepisów postępowania, co do zasady poprzedzać powinno rozpoznanie zarzutów dotyczących naruszenia norm prawa materialnego, gdyż ocena prawidłowości wykładni i zastosowania norm prawa materialnego musi być oparta na zbudowanej prawidłowo, pod względem proceduralnym, podstawie faktycznej rozstrzygnięcia. Zarzuty naruszenia przepisów postępowania ograniczały się jednak wyłącznie do przepisów procedury sądowadministracyjnej, traktowanych jako tzw. wynikowe, których naruszenie jest zawsze następstwem złamania innych norm prawnych, co oznacza, że należało poprzedzić badanie ich zasadności analizą zarzutów materialnoprawnych.
Zarzut niewłaściwego zastosowania art. 8 ust. 2 pkt 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (dalej "ustawa pragmatyczna") jest niewątpliwie najdalej idącym z zarzutów naruszenia prawa materialnego. Jego potwierdzenie prowadzi bowiem do braku właściwości Sądu I instancji w sprawie.
Zgodnie ze stanowiskiem skarżącego kasacyjnie Sąd I instancji nie był uprawniony do badania kwestii związanych z wyznaczeniem na stanowisko służbowe. Dokonując merytorycznej oceny równorzędności stanowisk służbowych o tym samym stopniu etatowym (kapitana) wkroczył w wyłączoną na mocy art. 8 ust. 2 pkt 1 ustawy pragmatycznej sferę wewnętrzną administracji wojskowej wychodząc poza granice kontroli sądowej.
Zarzut ten nie jest jednak trafny, gdyż Sąd I instancji ani nie przekroczył granic kontroli sądowej (co zresztą wymagałoby innego, odpowiednio sformułowanego zarzutu), ani też nie objął swoją kontrolą sprawy powstałej w "ramach stosunku służbowego".
Badanie przesłanki niezbędnej dla możliwości zastosowania przepisu art. 111 pkt 7 ustawy pragmatycznej polegające na porównaniu stanowiska służbowego dotychczas zajmowanego przez żołnierza zawodowego i stanowiska, na którym odmawia on pełnienia służby nie oznacza kontroli legalności wyznaczania stanowiska, a więc kontroli działania organu w ramach art. 35 ust. 1 ustawy pragmatycznej.
Wynik badania równorzędności stanowiska zajmowanego do chwili wyznaczenia i stanowiska wyznaczonego nie będzie przesądzał o prawidłowości, względnie nieprawidłowości wyznaczenia stanowiska służbowego lecz rozstrzygnie kwestię zasadności zwolnienia żołnierza zawodowego lub braku podstaw do jego zwolnienia na zasadzie art. 111 pkt 7 ustawy pragmatycznej. Dotyczyć będzie zatem jedynie sprawy "ze stosunku służbowego" należącej do obszaru kontrolowanego przez sądy administracyjne.
Analiza uzasadnienia skargi kasacyjnej pozwala zauważyć, że w istocie jej autor przyznaje Sądowi uprawnienie do badania czy zaistniały przesłanki, o których mowa w art. 111 pkt 7 ustawy pragmatycznej ograniczając kompetencję do merytorycznej oceny równorzędności stanowisk służbowych o tym samym stopniu etatowym jedynie do obszaru wyznaczonego treścią art. 6 ust. 1 pkt 6 w/w ustawy.
Naczelny Sąd Administracyjny zauważa jednak, że ewentualna nietrafna ocena równorzędności stanowisk, o których mowa w art. 111 pkt 7 ustawy pragmatycznej nie oznacza przekroczenia granic kontroli sądowej.
Pozostałe zarzuty przedstawione na podstawie art. 174 pkt 1 P.p.s.a. można uznać za zmierzające w tym samym kierunku, a to w kierunku wykazania, że sądowa ocena równorzędności stanowiska służbowego dotychczas zajmowanego przez żołnierza zawodowego i stanowiska, na którym odmawia on pełnienia służby, dokonana została z niewłaściwym zastosowaniem art. 6 ust. 1 pkt 6 i art. 79 ustawy pragmatycznej oraz art. 224 ust. 1 i art. 8 ust. 5 w związku z art. 75 ustawy o radcach prawnych.
Jak trafnie zauważa się w skardze kasacyjnej, w art. 6 ustawy pragmatycznej ustawodawca zamieścił definicje legalne poszczególnych pojęć używanych zarówno w tym akcie jak i w aktach wykonawczych wydanych na jego podstawie.
Terminom - "stanowisko służbowe", "stopień etatowy" czy "równorzędne stanowisko służbowe" przypisano zatem konkretne znaczenie.
"Stanowisko służbowe", zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 3 ustawy pragmatycznej, to usytuowanie żołnierza zawodowego w hierarchii służbowej jednostki organizacyjnej, z określonymi dla tego stanowiska nazwą, stopniem etatowym, dla którego określono jeden lub kilka stopni wojskowych, grupą lub grupami uposażenia, korpusem osobowym, grupą osobową, specjalnością wojskową. Zgodnie z jej art. 6 ust. 1 pkt 6 "równorzędne stanowisko służbowe" to stanowisko służbowe, którego stopień etatowy jest równy stopniowi etatowemu poprzednio zajmowanego stanowiska służbowego, a w przypadku oficerów młodszych - stopniowi wojskowemu posiadanemu przez oficera. Pod pojęciem stopnia etatowego należy natomiast rozumieć określony dla danego stanowiska służbowego stopień wojskowy (art. 6 ust. 1 pkt 4 ustawy pragmatycznej).
Zdaniem skarżącego kasacyjnie, oba stanowiska żołnierza zawodowego – zajmowane dotychczas i wyznaczone - były równorzędne, gdyż przy ocenie tej cechy posłużyć się należy wyłącznie definicją legalną terminu "równorzędne stanowisko służbowe" . Równorzędne jest zatem stanowisko służbowe, którego stopień etatowy jest równy stopniowi etatowemu poprzednio zajmowanego stanowiska służbowego. W przypadku Z. H. był to i jest - stopień kapitana.
Tymczasem, jak wynika z uzasadnienia zaskarżonego wyroku, Sąd I instancji w celu dokonania porównania obu stanowisk (zajmowanego dotychczas stanowiska radcy prawnego i stanowiska wyznaczonego - referenta prawnego) uznał za stosowne odwołać się nie tylko do uregulowań zawartych w ustawie pragmatycznej lecz także rozważyć tę kwestię przy zastosowaniu przepisów ustawy o radcach prawnych. Wskazał przy tym na art. 224 tej ustawy, wywodząc z jego treści obowiązek przyznania radcom prawnym – żołnierzom zawodowym uposażenia odpowiadającego grupie uposażenia U16A, której przyszeregowany jest stopień etatowy pułkownika.
Zasadniczo, w przypadku gdy ustawodawca posługuje się definicją legalną dla nadania znaczenia użytemu dla celów danej ustawy pojęciu, nie jest możliwe przełamywanie tej definicji przy pomocy jakiejkolwiek interpretacji, a w tym interpretacji systemowej czy porównawczej. Jednak, w przypadku żołnierza zawodowego – radcy prawnego, przepisy ustawy pragmatycznej muszą ustąpić pierwszeństwa niektórym regulacjom ustawy o radcach prawnych. Wynika to w drodze wykładni a contrario z brzmienia art. 75 ustawy o radcach prawnych stanowiącego, że tylko w zakresie nieokreślonym tą ustawą stosunek służbowy i wynikające z niego prawa i obowiązki radców prawnych określają przepisy odrębnych ustaw (tu – ustawy pragmatycznej). Zatem tam, gdzie ustawa o radcach prawnych reguluje prawa i obowiązki radcy prawnego wynikające ze stosunku pracy (przez co rozumieć należy również stosunek służbowy zgodnie z brzmieniem art. 8 ust. 5 ustawy o radcach prawnych) nie ma zastosowania ustawa pragmatyczna.
Do takich regulacji należy bezspornie art. 224 ust. 1 ustawy o radcach prawnych.
Przepis ten traktowany jest w judykaturze jako przepis gwarancyjny w zakresie minimalnego wynagrodzenia i innych świadczeń określonych w układzie zbiorowym pracy lub w przepisach o wynagradzaniu pracowników obowiązujących w jednostce organizacyjnej zatrudniającej radcę prawnego wykonującego swój zawód.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego przytoczony przepis stanowi nie tylko gwarancję określonego uposażenia ale pośrednio gwarancję zaszeregowania do określonej grupy uposażenia.
W przeciwieństwie do art. 78 ust. 1 ustawy pragmatycznej traktującego wysokość uposażenia żołnierza zawodowego jako wtórną wobec grupy uposażenia do jakiej zaszeregowane zostało jego stanowisko służbowe, w przypadku radcy prawnego - żołnierza zawodowego to grupa uposażenia wraz ze stanowiskiem do niej zaszeregowanym staje się wtórna w stosunku do wysokości uposażenia zagwarantowanego w art. 224 ust. 1 ustawy o radach prawnych. Stawki uposażenia zasadniczego żołnierza zawodowego pochodzą bowiem od określonej grupy uposażenia przyporządkowanej do stopnia etatowego co wynika z rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 maja 2004 r. w sprawie stawek uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych (t. j. Dz. U. z 2006 r. Nr 59, poz. 423 ze zm.) i rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 22 marca 2004 r. w sprawie określenia grup uposażenia (Dz. U. Nr 50, poz. 487 ze zm.).
W przypadku żołnierza zawodowego – radcy prawnego określone wartości kwotowe miesięcznego uposażenia przysługujące mu z mocy art. 224 ust. 1 ustawy o radcach prawnych, przyporządkowują do tej stawki określoną grupę uposażenia i łączący się z nią stopień etatowy.
Tym samym zagwarantowana na stanowisku żołnierza zawodowego - radcy prawnego grupa uposażenia wpływać będzie na ocenę równorzędności stanowiska wyznaczonego mu w miejsce dotychczasowo zajmowanego.
Niezasadnie zatem skarżący kasacyjnie przypisał Sądowi I instancji błędną wykładnię art. 111 pkt 7 w związku z art. 6 ust. 1 pkt 6 ustawy pragmatycznej jak też niewłaściwe zastosowanie art. 224 ust. 1 w związku z art. 75 ustawy o radcach prawnych.
Wbrew stanowisku prezentowanemu w skardze kasacyjnej Sąd pierwszej instancji prawidłowo interpretując i stosując przepis art. 224 ust. 1 ustawy o radcach prawnych trafnie uznał, że w przypadku oceny równorzędności stanowiska dotychczasowo zajmowanego przez pełniącego zawodową służbę wojskową radcy prawnego i kolejnego, wyznaczonego mu stanowiska służbowego, wskazana w treści art. 6 ust. 1 pkt 6 ustawy pragmatycznej definicja nie jest wystarczająca.
Dla oceny czy decyzję o zwolnieniu radcy prawnego - żołnierza zawodowego na podstawie art. 111 ust. 7 ustawy pragmatycznej podjęto z uwzględnieniem równorzędności stanowiska służbowego dotychczasowo zajmowanego i wyznaczonego konieczne jest bowiem porównanie następujących parametrów:
- dotychczasowego i nowego stopnia etatowego określonego za pomocą stopnia wojskowego stosownie do definicji równorzędności stanowisk służbowych przedstawionej w art. 6 ust. 1 pkt 5 ustawy pragmatycznej;
- dotychczasowego i nowego zaszeregowania z uwzględnieniem grupy uposażenia odpowiadającej grupie uposażenia na stanowisku głównego specjalisty jeżeli takie stanowisko istnieje w jednostce wojskowej, w której żołnierz zawodowy – radca prawny pełni służbę, a w przeciwnym razie na stanowisku równorzędnym przewidzianym w hierarchii organizacyjnej danej jednostki wojskowej, stosownie do gwarancyjnej regulacji zawartej w art. 224 ust. 1 ustawy o radach prawnych.
Z opisu przebiegu służby wojskowej wynikającego w szczególności z uzupełnionych akt personalnych wynika, że od dnia [...] stycznia 2010r. Z. H. powołany został do zawodowej służby wojskowej pełnionej jako służba stała i rozkazem personalnym Dowódcy Wojsk Specjalnych nr [...] wyznaczono go na stanowisko służbowe radcy prawnego w [...] z grupą uposażenia U13A. W wyniku stwierdzenia nieważności rozkazu personalnego nr [...] przez Szefa Sztabu Generalnego WP decyzją z dnia [...] lipca 2010r. przyznano żołnierzowi na czas zajmowania stanowiska służbowego radcy prawnego w [...] uposażenie w stawce przewidzianej dla grupy uposażenia U15. Z treści decyzji Szefa Sztabu Generalnego WP z dnia [...] października 2010r. utrzymującej w mocy decyzję własną wynikało, że w [...] nie przewiduje się stanowiska głównego specjalisty. Uposażenie radcy prawnego odpowiada natomiast równorzędnemu stanowisku w strukturze tej jednostki wojskowej jakim jest dowódca [...] w obowiązującym etacie [...]. Uposażenie zasadnicze Dowódcy [...] zaszeregowane zostało natomiast do grupy U16.
Decyzja powyższa była przedmiotem kontroli dokonanej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który w wyroku z dnia 14 kwietnia 2014r. sygn. akt II SA/Wa 2093/10 uznał z błędne zaszeregowanie żołnierza zawodowego - radcy prawnego do grupy uposażenia U15 wskazując, że stanowisko to powinno być zaszeregowane do stopnia etatowego podpułkownika i grupy uposażenia 16A.
W wyniku realizacji w/w wyroku, na mocy decyzji nr [...] z dnia [...] września 2011r. przyznano oficerowi na czas zajmowania stanowiska radcy prawnego uposażenie zasadnicze w stawce dla grupy uposażenia U16A.
Poza sporem pozostaje zatem fakt, że Z. H., przed wyznaczeniem go rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] marca 2012r. utrzymanym w mocy decyzją ostateczną Ministra Obrony Narodowej (nr [...] z dnia [...] lipca 2012r.) na stanowisko referenta prawnego, zajmował stanowisko służbowe radcy prawnego w [...] ([...]) ze stopniem kapitana, specjalnością wojskową – [...] i uposażeniem w grupie uposażeniowej U16A przyznanym wskazaną powyżej decyzją z dnia [...] września 2011r.
Stanowisko wyznaczone mu mocą rozkazu personalnego nr [...] z dnia [...] marca 2012r. było natomiast stanowiskiem referenta prawnego w [...] ([...]) w stopniu kapitana, specjalnością wojskową [...] i uposażeniem w grupie uposażeniowej U13.
Nie można zatem odmówić racji Sądowi I instancji co do tego, że pomiędzy zaszeregowaniem stanowiska służbowego zajmowanego dotychczas przez żołnierza zawodowego – radcę prawnego, a zaszeregowaniem stanowiska referenta prawnego nie ma równorzędności pod względem grupy uposażenia.
Nota bene grupa uposażeniowa U13 nie odpowiada ani stanowisku głównego specjalisty ani też stanowisku równorzędnemu (co wynika z przedłożonych przez pełnomocnika skarżącego kasacyjnie dokumentów). Faktu tego nie może usprawiedliwiać brak etatu wojskowego i wskazywana przez pełnomocnika skarżącego kasacyjnie długotrwałość procedury zmiany stanowiska czy utworzenia etatu w jednostce wojskowej.
Naczelny Sąd Administracyjny reprezentuje pogląd tej części orzecznictwa, która uznaje, że wolą ustawodawcy nie było ukształtowanie uposażenia radcy prawnego - żołnierza zawodowego na takim samym poziomie w całych Siłach Zbrojnych lecz w odniesieniu do stanowisk służbowych występujących w jednostce organizacyjnej, w której żołnierz ten zajmuje stanowisko służbowe. Jeżeli zatem w jednostce tej nie przewiduje się stanowiska głównego specjalisty, to uposażenie radcy prawnego powinno odpowiadać innemu równorzędnemu stanowisku przewidzianemu w hierarchii służbowej danej jednostki wojskowej. Słuszność takiej interpretacji w zakresie skutków wynikających z art. 224 ust. 2 ustawy o radach prawnych potwierdza (nie mająca zastosowania w sprawie) nowelizacja art. 78 ustawy pragmatycznej wprowadzona z mocą obowiązującą od dnia 5 grudnia 2013r. (por. wyrok NSA z dnia 6 lutego 2010r. sygn. akt I OSK 994/11 publ. CBOSA).
Jednakże, bez względu na to, jaki wynik interpretacji art. 224 ust. 1 ustawy o radcach prawnych zostałby w sprawie zastosowany, zaszeregowanie wyznaczonego oficerowi na czas od dnia [...] września 2012r. do dnia [...] sierpnia 2015r. stanowiska referenta prawnego do grupy uposażenia U13 uniemożliwia w stanie faktycznym sprawy uznanie tego stanowiska za równorzędne w stosunku do dotychczasowo zajmowanego przez niego stanowiska służbowego.
Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza nadto, że o spełnieniu przesłanki równorzędności stanowisk niezbędnej dla zastosowania konsekwencji wynikających z art. 111 pkt 7 ustawy pragmatycznej nie świadczy przyznanie żołnierzowi zawodowemu – radcy prawnemu stawki uposażenia zasadniczego pobieranego na poprzednio zajmowanym stanowisku do czasu uzyskania wyższej stawki uposażenia zasadniczego. Wbrew zarzutom skargi kasacyjnej, przewidziany w art. 79 ustawy pragmatycznej instrument pozwalający na pozostawienie żołnierzowi zawodowemu dotychczasowo otrzymywanego uposażenia nie jest tym samym, co wyznaczenie stanowiska zaszeregowanego do tej samej grupy uposażeniowej, a ta przesłanka w przypadku radcy prawnego - żołnierza zawodowego jest jedną z przesłanek niezbędnych do jego zwolnienia na podstawie art. 111 pkt 7 ustawy pragmatycznej.
W świetle powyższego, gdy Sąd I instancji podjął trafne rozstrzygnięcie uchylając zaskarżoną decyzję i utrzymany nią w mocy rozkaz personalny o zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej ze względu na niezaistnienie jednej z niezbędnych przesłanek wymaganych w przepisie art. 111 pkt 7 ustawy pragmatycznej, skargę kasacyjną należało oddalić, o czym orzeczono na mocy art. 184 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło