I SA/Wa 2485/13
WyrokWSA w Warszawie2014-04-23
Skład orzekający: Elżbieta Lenart, Małgorzata Boniecka-Płaczkowska, Przemysław Żmich
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nieruchomość zajęta pod drogę publiczną, która w dniu 31 grudnia 1998 r. nie stanowiła własności Skarbu Państwa ani jednostki samorządu terytorialnego, lecz pozostawała w ich władaniu, nabywa z mocy prawa własność przez właściwą jednostkę samorządu terytorialnego na podstawie art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną?Ratio decidendi
Sąd uznał, że przesłanki określone w art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. zostały spełnione. Nieruchomość była zajęta pod drogę publiczną (ul. [...]), pozostawała we władaniu publicznoprawnym Gminy W. w dniu 31 grudnia 1998 r., a jednocześnie nie stanowiła jej własności. W związku z tym, nieruchomość nabyła z mocy prawa własność Gmina W. z dniem 1 stycznia 1999 r.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej utrzymującej w mocy decyzję Wojewody stwierdzającą nabycie z mocy prawa przez Gminę W. z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności nieruchomości zajętej pod ul. [...] w W. Skarżący, będący spadkobiercami poprzednich właścicieli, zarzucili organom naruszenie przepisów prawa, w tym art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r., poprzez błędne uznanie, że Gmina W. wykazała władanie nieruchomością. Kwestionowali również sposób przeprowadzenia postępowania dowodowego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Lenart Sędziowie: WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska (spr.) WSA Przemysław Żmich Protokolant starszy sekretarz sądowy Aleksandra Borkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 kwietnia 2014 r. sprawy ze skargi D. E., H. J. i M. N. na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie nabycia z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez gminę nieruchomości zajętej pod drogę publiczną oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z [...] sierpnia 2013 r. nr [...] Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej po rozpatrzeniu odwołania D. E., H. J. i M. N. od decyzji Wojewody [...] z [...] sierpnia 2012 r., nr [...] stwierdzającej nabycie przez Gminę W. z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności nieruchomości zajętej pod ul. [...] w W., obręb [...], oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] ha utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z [...] sierpnia 2012 r.
W uzasadnieniu Minister wskazał, że pismem z [...] stycznia 2012 r. Prezydent W. wystąpił w trybie art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. nr 133, poz. 872) do Wojewody [...] o wydanie decyzji stwierdzającej nabycie z mocy prawa przez Gminę W. z dniem 1 stycznia 1999 r. nieruchomości położonej w W., w Dzielnicy [...], oznaczonej jako projektowana działka nr [...] o pow. [...] ha, zajętej pod drogę publiczną – ul. [...].
Wojewoda [...] decyzją z [...] sierpnia 2012 r. nr [...] stwierdził nabycie przez Gminę W. z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności wyżej opisanej nieruchomości zajętej pod ul. [...] w W.
Od decyzji tej odwołanie złożyły D. E., H. J. i M. N.
Rozpatrując odwołanie i całokształt sprawy Minister wskazał, że zgodnie z art. 73 ust 1 ustawy z 13 października 1998 r. nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem.
Nabycie własności nieruchomości z mocy prawa na podstawie ww. art. 73 ust. 1 nastąpiło zatem jeżeli w dniu 31 grudnia 1998 r. spełnione zostały łącznie następujące przesłanki:
- nieruchomość nie była własnością Skarbu Państwa lub jednostek samorządu
terytorialnego
- nieruchomość była zajęta pod drogę publiczną
- nieruchomość pozostawała we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek
samorządu terytorialnego
Organ wyjaśnił, że przepis art. 73 ust. 1 ustawy ma charakter wywłaszczeniowy i dotyczy sytuacji, gdy w dniu 31 grudnia 1998 r. prawo własności było uregulowane na rzecz innych podmiotów prawnych niż Skarb Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, przy istnieniu publicznego władztwa nad nieruchomością. Stosując ten przepis organ bada wyłącznie spełnienie przesłanek w nim wymienionych na dzień 31 grudnia 1998 r.
Minister stwierdził, że jak wynika z akt sprawy działka nr [...] o pow. [...] ha, która wydzieliła się z działki nr [...] o pow. [...] ha, objęta księgą wieczystą KW nr [...] stanowiła w dniu 31 grudnia 1998 r. współwłasność W. K. i G. K.
A zatem przedmiotowa nieruchomość w dniu 31 grudnia 1998 r. nie była własnością Skarbu Państwa ani jednostek samorządu terytorialnego.
Na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego dla [...] z [...] września 1999 r., sygn. akt: [...] spadek po zmarłej [...] marca 1999 r. G. K. nabył w całości W. K.
Na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego dla [...] z [...] stycznia 2011 r., sygn. akt [...] spadek po zmarłym [...] października 2010 r. W. K. nabyły D. E., H. J. i M. N.
Organ II instancji wskazał, że zgodnie z uchwałą nr [...] Rady Narodowej Miasta W. z [...] maja 1988 r. w sprawie zaliczenia dróg publicznych na terenie Miasta W. i województwa [...] do kategorii dróg lokalnych miejskich oraz dróg gminnych (Dz. Urz. Województwa [...] z 1998 r. nr [...], poz. [...]), ulica [...] w dniu [...] grudnia 1998 r. stanowiła drogę lokalną miejską.
Na podstawie art. 103 ust. 2 ustawy z 13 października 1998 r. przedmiotowa nieruchomość z dniem 1 stycznia 1999 r. stała się drogą gminną.
Działka nr [...] w dniu [...] grudnia 1998 r. zajęta była pod drogę.
Minister wskazał, że w aktach sprawy znajduje się sporządzona przez geodetę uprawnionego mapa sytuacyjna nieruchomości zajętej pod drogę publiczną według stanu na dzień 31 grudnia 1998 r., przyjęta do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu [...] stycznia 2012 r. pod nr [...], obrazująca działkę nr [...] o pow. [...] ha jako zajętą pod drogę publiczną. W ocenie organu dokument ten w sposób należyty potwierdza stan zajętości nieruchomości na dzień 31 grudnia 1998 r.
Zatem przesłanka zajętości nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] pod drogę publiczną na dzień 31 grudnia 1998 r. została spełniona i prawidłowo udokumentowana.
Odnosząc się do zarzutów skarżących organ wskazał, iż zgodnie z przepisem art. 76 § 1 kpa dokumenty potwierdzające zajętość nieruchomości pod drogę publiczną korzystają z mocy dowodowej dokumentów urzędowych, stanowiąc dowód tego co zostało w nich urzędowo stwierdzone.
Przestrzenny zasięg działania art. 73 ust. 1 ustawy w odniesieniu do zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną determinowany jest możliwością zakwalifikowania danego stanu faktycznego z 31 grudnia 1998 r. do definicji pasa drogowego ( art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy z 21 marca 1985 r. o drogach publicznych), jako urządzenia technicznego, stanowiącego zorganizowaną całość funkcjonalną, podporządkowaną utrzymaniu i eksploatacji ciągów ruchu pojazdów i pieszych.
O przestrzennych granicach zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną rozstrzyga zatem stan jej urządzenia w dniu 31 grudnia 1998 r., bądź sposób korzystania z niej. W przypadku dróg publicznych od dawna istniejących, granice zajęcia pod drogę odpowiadają granicom jej urządzenia w ramach normatywnie zdefiniowanego pasa drogowego, a więc jezdnie wraz z poboczami, zatokami, ciągami dla pieszych, rowami odwadniającymi i pasem izolacyjnym.
Odnosząc się natomiast do kwestii władztwa publicznoprawnego, organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z orzecznictwem sądowym udokumentowanie władania oznacza wykazanie, że na nieruchomości były wykonywane prace m. in. związane z utrzymaniem drogi, jej konserwacją, modernizacją, odśnieżaniem (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 listopada 2008 r., sygn. akt I OSK 1471/2007, opubl.: LexPolonica 1972653).
Minister wyjaśnił, że zgodnie z orzecznictwem sądowoadministracyjnym dla wykazania władztwa publicznego wystarczające są umowy, których przedmiotem są np. remont nawierzchni ulicy, prace konserwacyjne w zakresie oświetlenia ulicznego czy zimowe utrzymanie ulicy, w skład której weszła przedmiotowa nieruchomość, przy czym dla wykazania tego władztwa nie jest konieczne wymienianie w umowie numerów ewidencyjnych działek wchodzących w skład tej ulicy (por. wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 25 kwietnia 2012 r., sygn. akt I SA/Wa 381/12 publ.: orzeczenia.nsa.gov.pl; z 10 grudnia 2012 r., sygn. akt I SA/Wa 1961/12, publ.: orzeczenia.nsa.gov.pl; z 19 czerwca 2012 r., sygn. akt I SA/Wa 601/12 publ.: orzeczenia.nsa.gov.pl).
Organ wskazał, że działka nr [...], zajęta pod ul. [...], była w dniu [...] grudnia 1998 r. w faktycznym władaniu Gminy [...], co potwierdzają: umowa nr [...] z [...] maja 1995 r. i aneks nr [...] z [...] października 1995 r. do ww. umowy zawarta pomiędzy Gminą W. a "[...]" Nawierzchnie ulic i placów tereny zieleni z siedzibą w W., reprezentowanym przez B. F. w zakresie utrzymania jezdni utwardzonych i chodników; umowa z [...] sierpnia 1996 r. wraz z załącznikiem nr 1 do umowy pomiędzy Gminą W. a "[...]" Nawierzchnie ulic i placów tereny zieleni z siedzibą w W., reprezentowanym przez B. F., w zakresie utrzymania i modernizacji jezdni i chodników oraz umowa [...] z [...] maja 1997 r. wraz z załącznikami 1 i 2 do umowy pomiędzy Gminą W. a "[...]" Nawierzchnie ulic i placów tereny zieleni z siedzibą w W., reprezentowanym przez B. F. i Z. F. w zakresie remontów cząstkowych dróg i ulic lokalnych miejskich o nawierzchni ulepszonej, obejmujące ul. [...].
Jednocześnie z załączonego materiału dowodowego wynika, iż w pasie ul. [...] usytuowany był wodociąg oraz oświetlenie uliczne.
Minister wskazał, że stosownie do art. 7 ust 1 pkt 3 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 nr 142, poz. 1591 ze zm.), także w wersji obowiązującej w 1998 r., wodociągi i zaopatrzenie w wodę, kanalizację i energię elektryczną należy do zadań własnych gminy. Wykonując te zadania, o czym świadczą urządzenia do tego przeznaczone, gmina musiała wykonywać co najmniej władztwo faktyczne nad nieruchomością (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 22 marca 2010 sygn. akt I SA/Wa 2059/09)
W ocenie organu odwoławczego powyższe okoliczności oraz dokumenty zgromadzone w sprawie należycie potwierdzają i dokumentują sprawowanie w dniu 31 grudnia 1998 r. władztwa publicznoprawnego nad drogą publiczną.
Na powyższą decyzję skargę złożyły D. E., H. J. i M. N., zaskarżając decyzję w całości. Zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji zarzuciły:
- naruszenie art. 73 ust. 1 ustawy z 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, poprzez uznanie, że Gmina W. wykazała władanie projektowaną działką nr [...];
- świadome i celowe naruszenie art. 6,7,9,10,1 i 77 kpa, poprzez przeprowadzenie postępowania z rażącą obrazą zasad praworządności, bezstronności i obiektywizmu;
- naruszenie art. 8 kpa, poprzez działanie w sposób obniżający zaufanie obywateli do organów Państwa oraz świadomość i kulturę prawną obywateli.
Ministrowi Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej skarżące zarzuciły także zuchwałe naruszenie art. 35 i 36 kpa wskazując, że rozpoznawał ich sprawę przez 11 miesięcy.
Skarżące wniosły o przywrócenie prawa własności gruntu, jako spadkobiercom po rodzicach G. i W. małżonkach K.
W uzasadnieniu skargi podniosły, że Wojewoda [...] nie zgromadził dowodów mających potwierdzić, że działka była we władaniu jednostki samorządu terytorialnego. Brak jest dokumentów, że w dniu 31 grudnia 1998 r. teren o pow. [...] m. kw. nie był ogrodzony i nie był wykorzystywany przez byłych właścicieli w inny sposób niż jako droga publiczna. Mając na uwadze obecny nieuregulowany przebieg ogrodzeń posesji wzdłuż jednej prostej linii w stosunku do ulicy (zdjęcia załączone do pisma z 24 III 2012 r.), brak jest dowodów i map ze szczegółowym wyliczeniem powierzchni gruntu wchodzącego w skład całej ul. [...] na dzień 31 grudnia 1998 r. Nie wiadomo więc, co zostało zajęte pod drogę publiczną. Brak jest pomiarów drogi, najlepiej uzupełnionych materiałem fotograficznym.
Skarżące podniosły, że umowy dotyczące wykonywania robót są bez szczegółowego wyliczenia powierzchni w metrach, co przy nieregularnej linii posesji w stosunku do ulicy, nie jest dowodem w sprawie, ponieważ nie wiadomo, jaka powierzchnia ulicy była objęta utrzymaniem nawierzchni oraz których konkretnie działek dotyczyła.
Skarżące wskazując na treść przepisów art. 19 i 20 ustawy o drogach publicznych podniosły, że nie jest możliwe opracowywanie projektów planów rozwoju sieci drogowej, planów finansowania budowy, przebudowy remontu dróg, pełnienia funkcji inwestora, utrzymywanie nawierzchni, prowadzenie ewidencji dróg, sporządzanie informacji o drogach bez posiadania dokładnych danych powierzchni ulicy w metrach kwadratowych, a także szczegółowych i aktualnych w danym czasie map przylegających działek do ulicy. Nie jest możliwe prowadzenie modernizacji, skoro nie wiadomo na jakiej ma to być powierzchni.
Podniosły, że od momentu zakupu działek małżonkowie K. płacili podatek od całej powierzchni działki nr [...].
Skarżące zarzuciły, że mapa na którą powołują się organy powstała w 2012 r.
Skarżące przedstawiły zarzuty w odniesieniu do pracy geodety oraz szereg zarzutów dotyczących czynności podejmowanych przez kierowniczkę Oddziału Uwłaszczeń Urzędu Wojewódzkiego i urzędników Oddziału, którym zarzuciły brak obiektywizmu. Podniosły, że z korzyścią dla wszystkich byłoby sprawdzenie kompetencji zawodowych osób zajmujących się orzecznictwem w Ministerstwie Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej, gdyż zaskarżona decyzja poważnie odbiega od norm wskazanych w kpa.
Zarzuciły organom łamanie prawa w tym przepisów art. 10,9,8,7 kpa. Wskazały, że ich pełnomocnik składał szereg pism i uwag, zarówno co do pracowników Urzędu Wojewódzkiego, jak i prowadzonego postępowania (łącznie z wnioskiem o wyłączenie pracownika i podjęcie wobec niego postępowania służbowego i dyscyplinarnego); jednakże na pisma te nie otrzymał odpowiedzi.
Odnosząc się do umów dotyczących władztwa nad nieruchomością skarżące podniosły, że umowy te nie mają dla sprawy żadnego znaczenia, gdyż nie dotyczą przełomu lat 1998/1999 bądź odnoszą się do innego rejonu. Nie wskazują dokładnie miejsca wykonania robót, poszczególnych działek, ich powierzchni co do metra kwadratowego.
Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z treścią art. 73 ust. 1 ustawy z 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem.
Jak słusznie zauważył organ odwoławczy, powołany przepis określa przesłanki, od spełnienia których uzależnione jest nabycie przez Skarb Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności gruntów. Przesłanki te to: zajęcie nieruchomości pod drogę publiczną, władanie nią w dniu 31 grudnia 1998 r. przez Skarb Państwa lub właściwą jednostkę samorządu terytorialnego oraz nieprzysługiwanie Skarbowi Państwa lub jednostce samorządu terytorialnego prawa własności do nieruchomości.
Powołana ustawa z 13 października 1998 r. nie zawiera definicji drogi publicznej. W związku z tym należy odnieść się do ustawy z 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (w brzmieniu obowiązującym w 1998 r.). W rozumieniu art. 1 tej ustawy za drogę publiczną może być uważana droga spełniająca dwa wymienione w tym przepisie warunki. Po pierwsze, musi to być droga zaliczona na podstawie ustawy o drogach publicznych do jednej z kategorii dróg. Po drugie zaś, z drogi tej może korzystać każdy zgodnie z jej przeznaczeniem, z ograniczeniami i wyjątkami określonymi w ustawie lub innych przepisach szczególnych.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że zawarte w art. 73 ust. 1 ustawy z 13 października 1998 r. sformułowanie - nieruchomości zajęte pod drogi publiczne - oznacza nieruchomości, na których urządzono drogę, którą następnie zaliczono do odpowiedniej kategorii dróg publicznych, przy czym fakt ten musiał mieć miejsce przed 1 stycznia 1999 r.
Zauważyć przy tym trzeba, że droga to nie tylko jezdnia, ale tzw. pas drogowy, czyli wszystko to, co znajduje się w jej liniach rozgraniczających, a więc także chodnik, ścieżka rowerowa, pobocze, zatoki, rowy przeznaczone do powszechnego korzystania. Definicję pasa drogowego zawiera art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy o drogach publicznych określając go jako urządzenie techniczne, stanowiące zorganizowaną całość funkcjonalną podporządkowaną utrzymaniu i eksploatacji ciągów ruchu pojazdów i pieszych, co słusznie podniósł organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Zdaniem Sądu, organy administracji publicznej rozpoznające niniejszą sprawę prawidłowo uznały, że w sprawie zaistniały przesłanki określone w art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. umożliwiające wydanie decyzji stwierdzającej nabycie z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Gminę W. prawa własności działki nr [...] jako nieruchomości zajętej pod drogę publiczną - gminną ul. [...]. Zaznaczyć należy, że ze znajdującego się w aktach sprawy odpisu księgi wieczystej nr [...] wynika, że właścicielami działki nr [...] w dniu 31 grudnia 1998 r. byli G. i W.K. Wprawdzie w dniu tym działka nr [...] stanowiła część działki nr [...], jednakże mimo jej niewyodrębnienia geodezyjnego w dniu 31 grudnia 1998 r., a dopiero po tej dacie, to stanowiła ona część tego samego mienia (tj. część działki nr [...]). Zgodnie z art. 73 ust. 3a ustawy z 13 października 1998 r., jeżeli istnieje konieczność określenia granic nieruchomości, które przeszły na własność Skarbu Państwa lub własność jednostek samorządu terytorialnego, wydając decyzję, o której mowa w ust. 3, nie wydaje się decyzji o podziale.
Analiza akt sprawy wskazuje, że działka oznaczona później nr [...] w dniu 31 grudnia 1998 r. pozostawała we władaniu publicznoprawnym i wchodziła w skład ul. [...]. Uchwałą nr [...] Rady Narodowej W. z [...] maja 1988 r. w sprawie zaliczenia dróg publicznych na terenie W. i województwa [...] do kategorii dróg lokalnych miejskich oraz dróg gminnych (Dz. Urz. Województwa [...] Nr [...] poz. [...]) ulica [...] zaliczona została do dróg lokalnych miejskich (zał. nr 1 do uchwały poz. 54). Zgodnie z art. 103 ust. 2 ustawy z 13 października 1998 r., drogi lokalne stały się z dniem 1 stycznia 1999 r. drogami gminnymi.
W ocenie Sądu o tym, że sporna działka wchodziła w dniu 31 grudnia 1998 r. w skład ul. [...] świadczy m.in. znajdująca się aktach sprawy mapa geodezyjna tej ulicy wraz z zaznaczonymi działkami wchodzącymi w jej skład, z uwzględnieniem stanu zajęcia na dzień 31 grudnia 1998 r. oraz załączona fotomapa
ze wskazaniem przebiegu granic nieruchomości zajętej pod drogę publiczną. Mapa została sporządzoną przez geodetę uprawnionego M. J. Jak wynika z adnotacji na mapie, wykonana ona została na podstawie operatów ewidencji gruntów i badań hipotecznych. Stan zajętości działki i przebieg granic wynika także z pisma z 14 marca 2012 r. Naczelnika Delegatury Biura Gospodarki Nieruchomościami w Dzielnicy W. Okoliczność, że mapa została sporządzona w 2011 r. nie ma znaczenia, albowiem uwzględnia ona stan zajęcia nieruchomości pod drogę na dzień 31 grudnia 1998 r. z powołaniem się na dokumenty uwzględnione przez geodetę. Jak wyżej wskazano, przepis art. 73 ust.3 a ustawy stanowi, że w przypadku określenia granic nie wydaje się decyzji o podziale. Oznacza to, że nawet po 31 grudnia 1998 r., gdy w toku postępowania prowadzonego na podstawie przepisu art. 73 ust.1 ustawy, powstanie konieczność określenia granic nieruchomości, która przeszła na własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, musi być sporządzona mapa podziałowa. Sporządza ją uprawniony geodeta. Wobec tego nie tylko dowody wytworzone przed 31 grudnia 1998 r. są jedynymi dowodami, które organ powinien uwzględniać w toku postępowania, o ile nie pozostają w sprzeczności z innymi dowodami. Kwestia przebiegu granic została przez organ wyjaśniona, w tym przebieg ogrodzeń i modernizacji drogi w liniach rozgraniczających ulicy – w latach 1995 i 1997.
Natomiast co do zdjęć załączonych przez pełnomocnika skarżących w toku postępowania administracyjnego, to wskazać należy, że - jak wynika z pisma pełnomocnika skarżących z 24 marca 2012 r. – załącznik nr 1 zdjęcia te wykonane zostały 27 marca 2012 r., a więc przedstawiają stan z tej daty.
Odnosząc się z kolei do zaistnienia przesłanki władztwa publicznoprawnego na przedmiotowej działce, należy wskazać, że pojęcia "władania" nieruchomością w rozumieniu art. 73 ustawy z 13 października 1998 r. nie należy utożsamiać z instytucją posiadania.
Dla spełnienia przesłanki władztwa w rozumieniu art. 73 ustawy istotne jest jedynie to, by jednostka samorządu terytorialnego poprzez swoje jednostki organizacyjne bądź podmioty, którym zleciła, wykonywała faktyczne czynności w odniesieniu do nieruchomości zajętej pod drogę publiczną związane z utrzymaniem jej nawierzchni, zapewnieniem przejezdności naprawami, remontami itp. Zatem nie chodzi tu o posiadanie nieruchomości w rozumieniu przepisów kodeksu cywilnego. Ponadto należy podkreślić, że w przypadku urządzenia drogi na gruncie prywatnym istnieje domniemanie, iż zarządca drogi rzeczywiście wykonywał nad nią władztwo w formach określonych w ustawie o drogach publicznych.
W niniejszej sprawie o tym, że działka w dniu 31 grudnia 1998 r. pozostawała we władaniu publicznoprawnym świadczą załączone do akt sprawy umowy powołane przez organy, tj.:
- umowa z 12 maja 1997 r. dotyczące remontu dróg i ulic o nawierzchni ulepszonej (załącznik nr 2 do tej umowy wymienia w pkt 8 ul. [...]);
- umowa z 27 sierpnia 1996 r. dotycząca utrzymania i modernizacji jezdni i chodników (załącznik nr 1 do tej umowy w pkt 8 wskazuje ul. [...]);
- umowa z 12 maja 1995 r. i aneks do tej umowy z 3 października 1995 –dotyczą utrzymania jezdni utwardzonych i chodników na terenie Gminy W.
Zarzuty skargi, że umowy te nie mogą być dowodami w sprawie, gdyż dotyczą lat 1995- 1997 r., a nie przełomu 1998/1999, nie są zasadne. Otóż, wynika z nich, że już w tych latach było sprawowane władztwo publiczne. Nie sposób bowiem wymagać, aby co roku przeprowadzane były prace remontowe i naprawcze. Wbrew stanowisku skargi pojęcie władania należy rozumieć jako wykonywanie zarządu drogą w sposób określony ustawą o drogach publicznych; dlatego w pojęciu tym mieści się utrzymywanie drogi przez jednostkę zarządzającą drogą publiczną, tj. modernizacja, remont itd. Wobec tego umowy nie muszą wskazywać ani numerów wszystkich działek, ani ich powierzchni, ani powierzchni nieruchomości przyległych do drogi publicznej, aby można było mówić o władztwie publicznym. Stąd wywody skargi, dotyczące przepisów art. 19 oraz 20 ustawy o drogach publicznych, nie maja doniosłości prawnej w niniejszej sprawie.
Wyżej omówione dowody potwierdzają więc władztwo publicznoprawne Gminy w dniu 31 grudnia 1998 r. nad nieruchomością zajętą pod drogę publiczną. Organy przeprowadziły prawidłowo postępowanie dowodowe i dokonały właściwej oceny materiału dowodowego. Wobec tego niezasadne są zarzuty skargi dotyczące naruszenia przez organy przepisu art. 73 ust. 1 ustawy z 13 października 1998 r. oraz przepisów, art. 6, art. 7, art. 8, art. 9 art. 11, art. 77 kpa.
Organ nie naruszył przepisu art. 10 kpa. Zawiadomieniem z 14 czerwca 2012 r. powiadomiono pełnomocnika skarżących, w trybie art. 10 kpa, że został zebrany w sprawie materiał dowodowy, że może się z nim zapoznać oraz złożyć dodatkowe wyjaśnienia i wnioski. Pełnomocnik skarżących brał czynny udział w postępowaniu.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia przepisów art. 35 i 36 kpa, to wskazać należy, że zarzut ten mógłby być przedmiotem oceny jedynie w postępowaniu wywołanym skargą na bezczynność czy przewlekłe prowadzenie postępowania. W postępowaniu dotyczącym skargi na decyzję taka ocena nie jest dopuszczalna.
Jeżeli chodzi natomiast o zarzuty skargi dotyczące niekompetencji, braku kwalifikacji pracowników organów, ich niewłaściwych zachowań, to podnieść należy, że ocena tych zarzutów wykracza poza kognicję sądów administracyjnych.
Z kolei fakt opłacania podatków nie ma doniosłości prawnej na gruncie przepisu art. 73 ust.1 ustawy z 13 października 1998 r.
Mając na uwadze wszystkie wyżej podniesione okoliczności, Sąd z mocy art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło