III SA/Lu 89/14
WyrokWSA w Lublinie2014-04-29
Skład orzekający: Jerzy Marcinowski, Ewa Ibrom, Grzegorz Wałejko
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wstrzymanie wypłaty renty strukturalnej jest uzasadnione, jeśli beneficjent uzyskał prawo do renty z ubezpieczenia społecznego rolników, a przed uprawomocnieniem się decyzji przyznającej tę rentę złożył oświadczenie o wycofaniu wniosku o jej przyznanie?Ratio decidendi
Wstrzymanie wypłaty renty strukturalnej jest nieuzasadnione, jeśli beneficjent, uzyskując prawo do renty z ubezpieczenia społecznego rolników, złożył przed uprawomocnieniem się decyzji przyznającej tę rentę oświadczenie o wycofaniu wniosku o jej przyznanie. Skuteczność takiego wycofania nie jest uzależniona od tego, czy prawo do renty inwalidzkiej zostało ustalone wyrokiem sądu, lecz od daty wydania decyzji administracyjnej przyznającej rentę.Stan faktyczny
Skarżący J. B. otrzymał rentę strukturalną. Następnie przyznano mu rentę inwalidzką rolniczą. Organ odwoławczy wstrzymał wypłatę renty strukturalnej, uznając, że skarżący nie spełnił warunku wycofania wniosku o rentę inwalidzką przed uprawomocnieniem się decyzji o jej przyznaniu. Skarżący kwestionował tę decyzję, argumentując, że złożył stosowne oświadczenie o wycofaniu wniosku o rentę inwalidzką. Sprawa przeszła przez wiele instancji, w tym Naczelny Sąd Administracyjny, który wskazywał na potrzebę ponownego rozpatrzenia sprawy z uwzględnieniem wykładni prawa.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję i zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz skarżącego J. B. kwotę 300 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Marcinowski, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Ibrom (sprawozdawca), Sędzia WSA Grzegorz Wałejko, Protokolant Sekretarz sądowy Sylwia Bałaban, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 29 kwietnia 2014 r. sprawy ze skargi J. B. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] października 2011 r., nr [...] w przedmiocie wstrzymania wypłaty renty strukturalnej I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz skarżącego J. B. kwotę 300 zł (trzysta złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] października 2011 r., Nr [...], Dyrektor L. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) uchylił decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji w Z. z dnia [...] sierpnia 2011 r., Nr [...] i wstrzymał J. B. od lipca 2005 r. wypłatę renty strukturalnej przyznanej na podstawie decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Z. z dnia [...] marca 2005 r., Nr [...].
Zaskarżona decyzja wydana została w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:
W dniu [...] sierpnia 2004 r. J. B. (skarżący) złożył w Biurze Powiatowym ARiMR w Z. wniosek o przyznanie renty strukturalnej, zgodnie z § 18 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 114, poz. 1191 z późn. zm.), dalej: rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskanie rent strukturalnych.
Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Z. decyzją z dnia [...] marca 2005 r. przyznał skarżącemu rentę strukturalną od listopada 2004 r. do października 2014 r. w wysokości 1462,71 zł, płatną co miesiąc w terminie do ostatniego dnia każdego miesiąca, począwszy od dnia 15 kwietnia 2005 r.
Po przyznaniu skarżącemu renty strukturalnej Biuro Powiatowe ARiMR w Z. zostało poinformowane przez Oddział Regionalny Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego w B. o przyznaniu J. B. wyrokiem Sądu Okręgowego - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Zamościu z dnia 5 kwietnia 2005 r., sygn. akt IV U 2363/03 prawa do renty inwalidzkiej rolniczej. Z orzeczenia wynikało, że Sąd Okręgowy zmienił decyzję KRUS w B. z dnia [...] września 2003 r., Nr [...], ustalając skarżącemu prawo do renty inwalidzkiej rolniczej z tytułu długotrwałej niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym poczynając od dnia 1 października 2003 r. W związku z powyższym wyrokiem Prezes KRUS decyzją z [...] lipca 2005 r. przyznał skarżącemu rentę rolniczą z tytułu niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym od dnia 1 października 2003 r., ustalając prawo do wypłaty tego świadczenia do dnia 30 kwietnia 2006 r.
Informacja o przyznaniu skarżącemu renty inwalidzkiej stała się podstawą do wznowienia przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Z. postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2006 r. postępowania administracyjnego w sprawie przyznania skarżącemu renty strukturalnej.
Po przeprowadzeniu postępowania w trybie wznowienia, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Z. decyzją z dnia [...] lutego 2007 r. uchylił decyzję ostateczną przyznającą skarżącemu rentę strukturalną i odmówił przyznania renty strukturalnej, ponieważ w dniu złożenia wniosku o przyznanie renty strukturalnej skarżący nie spełniał warunków koniecznych do uzyskania świadczenia. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2007 r. Dyrektor L. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Obie wymienione wyżej decyzje zostały uchylone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 20 września 2007 r., sygn. akt II SA/Lu 508/07. Sąd wskazał, że w sprawie brak było podstaw do przyjęcia, że spełniona została przesłanka wznowienia postępowania określona w art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a.
Kierując się wytycznymi zawartymi w wyroku WSA, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Z. decyzją z dnia [...] stycznia 2008 r. umorzył postępowanie, wznowione na podstawie art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a., a następnie postanowieniem z dnia [...] lutego 2008 r. z urzędu wznowił postępowanie na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.
Po przeprowadzeniu kolejnego postępowania w trybie wznowienia postępowania, decyzją z dnia [...] lutego 2008 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Z. ponownie uchylił decyzję ostateczną i odmówił przyznania J. B. renty strukturalnej, ponieważ skarżący nie spełniał warunków do jej przyznania. Decyzją z dnia [...] maja 2008 r. Dyrektor L. Oddziału Regionalnego utrzymał tę decyzję w mocy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 19 września 2008 r., sygn. akt I SA/Lu 379/08, oddalił skargę J. B. na wskazaną decyzję Dyrektora L. Oddziału Regionalnego ARiMR z dnia [...] maja 2008 r.
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 30 lipca 2009 r., sygn. akt II GSK 1105/08 uchylił wyżej wymieniony wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie do ponownego rozpoznania.
NSA wskazał, że powołany jako podstawa wznowienia postępowania wyrok Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Zamościu z dnia 5 kwietnia 2005 r., wydany został już po decyzji administracyjnej przyznającej skarżącemu rentę strukturalną, nie może być zatem stanowić przesłanki wznowienia postępowania określonej w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Ponadto NSA wskazał, że sąd powinien ocenić, czy w sprawie zachodzą przesłanki do zastosowania § 14 rozporządzenia z dnia 30 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych.
Rozpoznając ponownie sprawę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 27 listopada 2009 r., sygn. akt I SA/Lu 653/09, stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji Dyrektora L. Oddziału Regionalnego ARiMR z dnia [...] maja 2008 r., decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia [...] lutego 2008 r. oraz postanowienia Kierownika tego Biura z dnia [...] lutego 2008 r. uznając, że wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. stanowiło rażące naruszenie prawa. WSA wyraził pogląd, że w sprawie nie ma zastosowania § 14 ust. 1 powołanego wyżej rozporządzenia w sprawie rent strukturalnych, natomiast jeśli chodzi o ust. 2 tego przepisu, Sąd zwrócił uwagę, że z akt sprawy nie wynika, czy i w jaki sposób zostało rozpoznane żądanie skarżącego wycofania jego wniosku o przyznanie mu renty z tytułu niezdolności do pracy, zawarte w piśmie dnia [...] czerwca 2005 r., skierowanym do Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego w B.
Po prawomocnym stwierdzeniu nieważności wymienionych wyżej decyzji wydanych w trybie wznowienia postępowania, organ I instancji wszczął z urzędu postępowanie o zmianę decyzji na podstawie art. 163 k.p.a., a następnie decyzją z dnia [...] kwietnia 2010 r. zmienił wysokości renty strukturalnej, przyznanej skarżącemu na podstawie decyzji z dnia [...] marca 2005 r. na kwotę 0,00 zł.
W wyniku rozpatrzenia odwołania skarżącego, Dyrektor L. Oddziału Regionalnego ARiMR decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 26 stycznia 2011 r., sygn. akt I SA/Lu 666/10, uchylił powyższą decyzję Dyrektora L. Oddziału Regionalnego ARiMR oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia [...] kwietnia 2010 r. Sąd uznał, że w sprawie niniejszej nie było podstaw do zastosowania trybu postępowania określonego w art. 163 k.p.a. Ponadto stwierdził, że w sytuacji, gdy nie zachodzą podstawy do dalszej wypłaty renty strukturalnej, ewentualne wstrzymanie wypłaty renty nastąpić powinno w drodze decyzji administracyjnej o wstrzymaniu wypłaty renty, wydanej na podstawie § 14 ust. 2 rozporządzenia. W związku z tym obowiązkiem organów jest zbadanie przesłanek dalszego wypłacania renty strukturalnej, określonych w § 14 ust. 2, co wymaga wiarygodnego ustalenia, czy skarżący cofnął wniosek o rentę z ubezpieczenia społecznego rolników do dnia uprawomocnienia się decyzji o jej przyznaniu.
Po ponownym rozpoznaniu sprawy Kierownik Biura Powiatowego ARiMR decyzją z dnia [...] sierpnia 2011 r. zmienił wysokości renty strukturalnej przyznanej skarżącemu na 0,00 zł od lipca 2005 r. Organ II instancji decyzją z dnia [...] października 2011 r. uchylił powyższą decyzję i wstrzymał wypłatę renty od lipca 2005 r.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał na przepis § 14 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich i stwierdził, że warunkiem wypłaty renty strukturalnej jest wycofanie wniosku o rentę z ubezpieczenia społecznego.
Organ odwoławczy podniósł, że J. B. pismem z dnia [...] czerwca 2005 r. zwrócił się do Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego w B. o wydanie decyzji określającej końcową datę przysługującej mu renty z tytułu niezdolności do pracy albo o wycofanie wniosku o przyznanie renty z tytułu niezdolności do pracy, jednak jak wynika z pisma KRUS z dnia [...] czerwca 2011 r. wniosek ten był bezskuteczny, ponieważ w tym czasie organ zobowiązany był do wykonania wyroku sądu w przedmiocie prawa do renty inwalidzkiej.
Organ odwoławczy stwierdził następnie, że skarżący nabył prawo do renty inwalidzkiej z ubezpieczenia społecznego z dniem [...] lipca 2005 r., tj. od chwili wydania decyzji Prezesa KRUS. W ocenie organu w opisanym stanie faktycznym przyznana skarżącemu renta strukturalna nie mogła być dalej wypłacana, co uzasadniało wstrzymanie jej wypłaty.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie J. B. wniósł o uchylenie decyzji organu drugiej instancji w części orzekającej o wstrzymaniu wypłaty renty strukturalnej. Zarzucił naruszenie:
1) § 14 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich, przez niewłaściwe zastosowanie tego przepisu w stanie faktycznym sprawy;
2) art. 116 ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych przez nieuwzględnienie regulacji zawartej w tym przepisie;
3) art. 77 § 1 k.p.a., przez naruszenie obowiązku wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego.
W uzasadnieniu skarżący wskazał, że przesłanki wypłaty renty strukturalnej przewidziane w § 14 ust. 2 rozporządzenia z dnia 30 kwietnia 2004 r. zostały spełnione. Podkreślił, że przed uprawomocnieniem się decyzji KRUS z dnia [...] lipca 2005 r., przedłużającej prawo do renty z ubezpieczenia społecznego rolników przyznane decyzją KRUS z dnia [...] września 2003 r., złożył organowi rentowemu oświadczenie o wycofaniu się z ubiegania o to przedłużenie, czego dowodzi pismo z dnia [...] czerwca 2005 r. Zawierało ono alternatywny wniosek albo o wydanie decyzji określającej końcową datę okresu przysługującej renty rolniczej z tytułu niezdolności do pracy do dnia 1 sierpnia 2004 r., tj. do daty złożenia wniosku o przyznanie renty strukturalnej albo wycofanie wniosku o przyznanie renty z tytułu niezdolności do pracy.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor L. Oddziału Regionalnego ARiMRwniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 26 stycznia 2012 r., sygn. akt III SA/Lu 699/11, oddalił skargę J. B. W uzasadnieniu Sąd stwierdził, że wniosek skarżącego z dnia [...] czerwca 2005 r. nie jest dowodem skutecznego wycofania wniosku o rentę w rozumieniu art. 116 ust. 2 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.
Skargę kasacyjną od wyroku powyższego wyroku złożył J. B.
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 26 września 2013 r., sygn. akt II GSK 824/12 uchylił wyrok WSA w Lublinie z dnia 26 stycznia 2012 r., sygn. akt III SA/Lu 699/11 i przekazał sprawę temu sądowi do ponownego rozpoznania. NSA zakwestionował pogląd sądu I instancji, że dla oceny skuteczności cofnięcia wniosku o przyznanie renty inwalidzkiej decydujące znaczenie ma data wydania wyroku ustalającego prawo do renty. NSA podkreślił, że w rozpoznawanej sprawie to nie wyrok Sądu Okręgowego w Zamościu z dnia 5 kwietnia 2005 r. określa moment skutecznego wycofania wniosku o rentę inwalidzką, lecz decyzja organu rentowego wydana w związku z tym wyrokiem.
Wojewódzki Sąd Administracyjny Lublinie zważył, co następuje:
Skarga jest uzasadniona.
Na wstępie wyjaśnić należy, że rozpoznając sprawę ponownie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie związany jest - zgodnie z art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), dalej w skrócie: p.p.s.a. - wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Sąd jest zatem związany w niniejszej sprawie wykładnią dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 26 września 2013 r. sprawie II GSK 824/12.
Należy również zauważyć, że w myśl art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia.
Mając na uwadze, że zaskarżona decyzja z dnia [...] października 2011 r. wydana została po uchyleniu wcześniejszej decyzji organu II instancji z dnia [...] czerwca 2010 r. oraz decyzji organu I instancji z dnia [...] kwietnia 2010 r. przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 26 stycznia 2011 r. w sprawie I SA/Lu 666/10, związanie Sądu w rozpoznawanej obecnie sprawie dotyczy także oceny prawnej zawartej w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 26 stycznia 2011 r. Na związanie oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w wyroku WSA w Lublinie z dnia 26 stycznia 2011 r. w sprawie I SA/Lu 666/10 zwrócił także uwagę Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 26 września 2013 r. sprawie II GSK 824/12, uchylając wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie dnia 26 stycznia 2012 r. w sprawie III SA/Lu 699/11.
Należy zatem przede wszystkim przypomnieć, jakiej oceny prawnej dokonał WSA w Lublinie w wyroku z dnia 26 stycznia 2011 r., oceną tą były bowiem związane organy w sprawie będącej przedmiotem rozpoznawanej skargi.
W wymienionym wyżej wyroku z dnia 26 stycznia 2011 r. w sprawie I SA/Lu 666/10 WSA w Lublinie stwierdził, że w § 14 ust. 2 rozporządzenia z dnia 30 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 114, poz. 1191 z późn. zm.) uregulowana jest kwestia dalszej wypłaty, w warunkach w tym przepisie określonych, przyznanej już uprzednio beneficjentowi na oznaczony czas, renty strukturalnej. Z przepisu tego w sposób niebudzący wątpliwości wynika, że w sytuacji, gdy beneficjent uzyska rentę strukturalną, a następnie przyznane mu zostanie prawo do renty z ubezpieczenia społecznego lub zaopatrzenia emerytalnego, lub ubezpieczenia społecznego rolników i nie wycofa on wniosku o rentę z ubezpieczenia społecznego lub zaopatrzenia emerytalnego lub ubezpieczenia społecznego rolników w terminie określonym w przepisach o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, to przyznana renta strukturalna nie jest dalej wypłacana.
Zdaniem Sądu wstrzymanie wypłaty winno mieć podstawę w stosownej decyzji. Chociaż przy tym z § 17 ust. 1 rozporządzenia, ani też jego innego przepisu nie wynika, aby organ właściwy w sprawach rent strukturalnych był uprawniony do wydania decyzji wstrzymującej wypłatę renty strukturalnej, to jednak nie można pominąć, iż uprawnienie takie wynika z przepisu ustawy, w celu wykonania której rozporządzenie wydano. Art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz. U. Nr 229, poz. 2273 z późn. zm.) stanowi bowiem, że pomoc, o której mowa w art.1 ust.1 pkt 1-7 (w tym pomoc w formie rent strukturalnych – art. 1 ust. 1 pkt 1; por. też: art. 5 ust. 1 zdanie pierwsze ustawy), jest udzielana, wstrzymywana, zawieszana lub zmniejszana w drodze decyzji administracyjnej kierownika jednostki organizacyjnej Agencji.
Sąd podkreślił, że z brzmienia § 14 ust. 2 rozporządzenia nie wynika potrzeba wzruszenia ostatecznej decyzji w przedmiocie przyznania renty strukturalnej.
Konkludując Sąd stwierdził, że gdy w świetle § 14 ust. 2 rozporządzenia w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich nie ma podstaw do dalszego wypłacania renty strukturalnej, właściwy organ winien wydać, na podstawie wymienionego przepisu w związku z art. 5 ust. 2 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich, decyzję o wstrzymaniu wypłaty renty strukturalnej.
Następnie Sąd wskazał, że w myśl art. 116 ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (obecnie: Dz. U. z 2013 r., poz. 1440), wniosek o emeryturę lub rentę może być wycofany, jednakże nie później niż do dnia uprawomocnienia się decyzji; w razie wycofania wniosku postępowanie w sprawie świadczeń podlega umorzeniu. Zauważył przy tym, że z akt sprawy wynika, że skarżący pismem z dnia [...] czerwca 2005 r. skierowanym do organu rentowego zwrócił się alternatywnie albo o wydanie decyzji określającej końcową datę okresu przysługującej mu renty z tytułu niezdolności do pracy do dnia 1 sierpnia 2004 r., albo o wycofanie wniosku o przyznanie mu renty z tytułu niezdolności do pracy oraz że decyzją z dnia [...] lipca 2005 r. przyznano skarżącemu rentę z tytułu niezdolności do pracy, nie wiadomo natomiast, czy i w jaki sposób rozpoznany zostało oświadczenie dotyczące cofnięcia wniosku o przyznanie renty z tytułu niezdolności do pracy.
Uchylając decyzję organu wydaną na podstawie art. 163 k.p.a. WSA wskazał na konieczność rozstrzygnięcia - w oparciu o § 14 ust. 2 rozporządzenia w związku z art. 5 ust. 2 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich – w przedmiocie prawa skarżącego do dalszego wypłacania mu renty strukturalnej (po uzyskaniu przez niego prawa do renty z ubezpieczenia społecznego rolników) i dokonania wiarygodnego ustalenia, czy skarżący cofnął wniosek o rentę z ubezpieczenia społecznego rolników do dnia uprawomocnienia się decyzji o jej przyznaniu, tj. decyzji z dnia 6 lipca 2005 r., znak GI-02307024-1/20.
Sąd zwrócił również uwagę, że organ winien uwzględnić, iż § 14 ust. 2 rozporządzenia uzależnia dalszą wypłatę renty strukturalnej uprawnionemu od wycofania przez niego wniosku o rentę z ubezpieczenia społecznego rolników w terminie określonym w przepisach o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, nie zaś od umorzenia postępowania w przedmiocie tego świadczenia. Tak więc nie można przyjąć, aby nieumorzenie postępowania przez organ rentowy na podstawie art. 116 ust. 2 zdanie drugie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczenia Społecznego automatycznie zwalniało organ właściwy w sprawie renty strukturalnej od ustalenia i oceny, czy przesłanki dalszej wypłaty takiej renty przewidziane w § 14 ust. 2 rozporządzenia zostały spełnione.
Ponadto Sąd wyjaśnił, że w odniesieniu do renty inwalidzkiej rolniczej, do której zastosowanie znajdowały przepisy ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników sprzed jej zmiany dokonanej ustawą z dnia 2 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 91, poz. 873), realizacja uprawnienia, o którym mowa w art. 116 ust. 2 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczenia Społecznego w związku z art. 52 ust. 1 pkt 2 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, polegała nie na wycofaniu wniosku o rentę w sensie dosłownym, lecz na złożeniu organowi rentowemu, przed uprawomocnieniem się decyzji o przedłużenie tej renty na dalszy okres, oświadczenia o wycofaniu się przez uprawnionego z ubiegania się o to przedłużenie.
Stanowisko WSA w Lublinie zawarte w powołanym wyżej wyroku z dnia 26 stycznia 2011 r. w sprawie I SA/Lu 666/10 zaakceptowane zostało przez Naczelny Sąd Administracyjny, który w sprawie II GSK 824/12 stwierdził, że z art. 116 ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych jasno wynika, że rolnik pobierający rentę strukturalną w wypadku przyznania mu renty z ubezpieczenia społecznego rolników zachowuje prawo do renty strukturalnej, jeżeli wycofa wniosek o rentę z ubezpieczenia społecznego rolników nie później niż do dnia uprawomocnienia się decyzji.
NSA podkreślił, że zgodnie z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 26 stycznia 2011 r., sygn. akt I SA/Lu 666/10 obowiązkiem organów było przede wszystkim dokonanie wiarygodnego ustalenia, czy skarżący cofnął wniosek o rentę z ubezpieczenia społecznego rolników do dnia uprawomocnienia się decyzji o jej przyznaniu, tj. decyzji z dnia [...] lipca 2005 r., znak [...]. NSA zakwestionował także pogląd wyrażony w późniejszym wyroku WSA w Lublinie z dnia 26 stycznia 2012 r. w sprawie III SA/Lu 699/11 przyjmujący, że wycofanie wniosku o rentę rolniczą powinno nastąpić na rozprawie przed Sądem Okręgowym w Zamościu w dniu 5 kwietnia 2005 r.
Rozpoznając sprawę ponownie i wykonując zalecenia WSA zawarte w powołanym wyżej wyroku z dnia 26 stycznia 2011 r. w sprawie I SA/Lu 666/10 organ II instancji decyzją z dnia [...] października 2011 r. wstrzymał od lipca 2005 r. wypłatę renty strukturalnej przyznanej skarżącemu decyzją z dnia [...] marca 2005 r.
Uzasadniając swoje stanowisko organ II instancji stwierdził, że wprawdzie skarżący pismem z dnia [...] czerwca 2005 r. zwrócił się do Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego w B. o wydanie decyzji określającej końcową datę przysługującej mu renty z tytułu niezdolności do pracy albo o wycofanie wniosku o przyznanie renty z tytułu niezdolności do pracy, jednak jak wynika z pisma KRUS z dnia [...] czerwca 2011 r. wniosek ten był bezskuteczny, ponieważ w tym czasie organ zobowiązany był do wykonania wyroku sądu w przedmiocie prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym.
Organy uznały zatem, że nie było możliwe cofnięcie wniosku z uwagi na to, że Sąd Okręgowy w Zamościu wyrokiem z dnia 5 kwietnia 2005 r., sygn. akt IV U 2363/03, ustalił skarżącemu prawo do renty inwalidzkiej od dnia 1 października 2003 r.
Ze stanowiskiem tym nie można się zgodzić. W świetle § 14 ust. 2 rozporządzenia z dnia 30 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich oraz art. 116 ust. 2 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, dla zachowania prawa do pobierania renty strukturalnej wystarczające jest cofnięcie wniosku o przyznanie renty z tytułu niezdolności do pracy (lub przedłużenie jej pobierania) przed uprawomocnieniem się decyzji przyznającej tę rentę. Powołane przepisy nie uzależniają dopuszczalności cofnięcia wniosku od tego, czy w sprawie o rentę z tytułu niezdolności do pracy wydawany był wyrok sądu czy nie, w szczególności nie uniemożliwiają skutecznego cofnięcia wniosku w sytuacji, gdy decyzja przyznająca rentę z tytułu niezdolności do pracy wydana została w wykonaniu wyroku sądu. Naczelny Sąd Administracyjny w powołanym wcześniej wyroku w sprawie II GSK824/12 wskazał, że to nie wyrok sądu określa moment skutecznego wycofania wniosku o rentę inwalidzką, lecz decyzja organu rentowego wydana w związku z tym wyrokiem. Na takie rozumienie treści art. 14 ust. 2 rozporządzenia wskazuje bowiem art. 116 ust. 2 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.
Należy w związku z tym podkreślić, że w prawie bezsporne jest, że wyrok sądu ustalający prawo skarżącego do renty z tytułu niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym zapadł w dniu 5 kwietnia 2005 r., a więc już po przyznaniu skarżącemu renty strukturalnej. Nie jest również kwestionowane, że pismem z dnia [...] czerwca 2005 r. skarżący zwrócił się właściwego oddziału KRUS albo o wydanie decyzji określającej dzień 1 sierpnia 2004 r. jako datę końcową przysługującego mu prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym albo o wycofanie jego wniosku o tę rentę. Podkreślić należy, że z treści pisma skarżącego wynika wyraźnie, że skarżący chciałby nadal pobierać przyznaną mu wcześniej rentę strukturalną, jego oświadczenie o cofnięciu wniosku nie budzi zatem wątpliwości. Jest również poza sporem, że mimo tak sformułowanego wniosku w dniu [...] lipca 2005 r. wydana została przez KRUS Oddział B. decyzja przyznająca skarżącemu rentę z tytułu niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym od dnia 1 października 2003 r. do dnia 30 kwietnia 2006 r.
W świetle powyższych ustaleń nie ulega wątpliwości, że pismo skarżącego, zawierające oświadczenie o cofnięciu wniosku, o którym mowa w § 14 ust. 2 i art. 116 ust. 2 złożone zostało właściwemu organowi przed wydaniem decyzji przyznającej rentę z tytułu niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym, a więc przed uprawomocnieniem się decyzji przyznającej rentę w rozumieniu powołanych przepisów. Nie było zatem żadnych podstaw do kwestionowania w sprawie niniejszej skuteczności cofnięcia wniosku na tej tylko podstawie, że prawo do renty ustalone zostało wcześniej prawomocnym wyrokiem sądu.
Zaskarżona decyzja wydana została więc z naruszeniem § 14 ust. 2 rozporządzenia z dnia 30 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich, co powoduje konieczność jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 litera "a" p.p.s.a.
Uchylenie zaskarżonej decyzji oznacza obowiązek ponownego rozpoznania sprawy przez organ odwoławczy. Rozpoznając sprawę ponownie uwzględni organ wiążącą ocenę prawną przedstawioną w niniejszej sprawie i rozstrzygnie, czy istniały podstawy do wstrzymania wypłaty renty strukturalnej. Należy ponownie zwrócić uwagę, że sam fakt wydania wyroku ustalającego prawo do renty z tytułu ubezpieczenia społecznego rolników oraz data wydania wyroku nie mają znaczenia dla oceny skuteczności cofnięcia wniosku o przyznanie renty w sytuacji, gdy renta przyznana została późniejszą decyzją administracyjną.
Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie orzekł jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 litera "a" p.p.s.a.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i 205 § 1 p.p.s.a. Na kwotę kosztów składają się: wpis od skargi (200 zł) oraz opłata kancelaryjna od wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku (100 zł).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło