II GSK 1975/14

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2015-10-02

Skład orzekający: Krystyna Anna Stec, Anna Robotowska, Inga Gołowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy stwierdzenie nieważności decyzji przyznającej płatności rolnośrodowiskowe, oparte na zarzucie rażącego naruszenia prawa przez niezastosowanie sankcji 20% pomniejszenia płatności z powodu zmniejszenia deklarowanej powierzchni, jest zasadne, gdy przepis przewidujący sankcję nie wymaga wykazania zniszczenia trwałych użytków zielonych?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że przepis § 27 ust. 4 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, przewidujący 20% sankcję za niezachowanie trwałych użytków zielonych, jest jasny i nie wymaga skomplikowanej interpretacji. Zmniejszenie deklarowanej powierzchni, nawet bez zniszczenia użytków, stanowi niezachowanie w rozumieniu przepisu, a przyznanie płatności bez sankcji jest rażącym naruszeniem prawa, uzasadniającym stwierdzenie nieważności decyzji.
Stan faktyczny
P. Ś. złożył wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2011, deklarując realizację pakietów rolnośrodowiskowych na określonej powierzchni. W trakcie postępowania dokonywał zmian we wniosku, zmniejszając deklarowaną powierzchnię. Kierownik Biura ARiMR przyznał płatność, jednak Dyrektor Oddziału Regionalnego wszczął postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji, uznając, że zmniejszenie powierzchni stanowi naruszenie przepisów i powinno skutkować 20% sankcją. Prezes ARiMR utrzymał tę decyzję w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę P. Ś., a następnie Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Anna Stec (spr.) Sędzia NSA Anna Robotowska Sędzia del. WSA Inga Gołowska Protokolant Beata Kołosowska po rozpoznaniu w dniu 2 października 2015 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej P. Ś. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 8 maja 2014 r. sygn. akt V SA/Wa 2580/13 w sprawie ze skargi P. Ś. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] września 2013 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowej oddala skargę kasacyjną. Wyrokiem z dnia 8 maja 2014 r., sygn. akt V SA/Wa 2580/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. oddalił skargę P. Ś. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] września 2013 r. w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rok 2011. Przedstawiając stan sprawy Sąd I instancji wskazał, że w dniu [...] maja 2011 r. P. Ś. złożył w Biurze Powiatowym ARiMR w B. wniosek kontynuacyjny o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2011. We wniosku zadeklarował realizację pakietu 2 Rolnictwo ekologiczne w wariancie 2.4 Trwałe użytki zielone (w okresie przestawiania) – na powierzchni 777,74 ha oraz pakietu 5 Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych na obszarach Natura 2000 w wariancie 5.1 Ochrona siedlisk lęgowych ptaków na powierzchni 777,74 ha. W dniu [...] lipca 2011 r. złożył zmianę do wniosku, w której zmniejszył deklarowaną powierzchnię w wariantach 2.4 i 5.1 do powierzchni 777,49 ha. Również w dniu [...] lipca 2011 r. wycofał z programu rolnośrodowiskowego z wariantu 2.4 i 5.1 działkę rolną ZV położoną na działce ewidencyjnej nr 149 o powierzchni 0,57 ha. Następnie w dniu [...] sierpnia 2011 r. zmniejszył deklarowaną powierzchnię w wariantach 2.4 i 5.1 do powierzchni 776,92 ha. W dniu [...] sierpnia 2011 r. wycofał z programu rolnośrodowiskowego z wariantu 2.4 i 5.1 niektóre działki rolne. W wyniku wycofania powyższych działek powierzchnia w wariantach 2.4 i 5.1 została zmniejszona do 754,98 ha. W dniu [...] sierpnia 2011 r. złożył zmianę do wniosku, w której podzielił działkę rolną F o powierzchni 19,09 ha na działkę rolną oznaczoną identyfikatorem F o powierzchni 16,01 ha i na działkę rolną oznaczoną identyfikatorem FA o powierzchni 3,08 ha. W dniu 21 października 2011 r. złożył kolejną zmianę do wniosku, w której zmniejszył deklarowaną powierzchnię w wariantach 2.4 i 5.1 do powierzchni 754,90 ha, poprzez wycofanie 0,08 ha z działki ewidencyjnej nr 673. W dniu [...] grudnia 2011 r. zmniejszył deklarowaną powierzchnię w wariantach 2.4 i 5.1 do powierzchni 754,70 ha. W dniu 8 lutego 2011 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B. wystosował do skarżącego wezwanie do złożenia wyjaśnień w związku z nieścisłościami wykrytymi we wniosku z dnia 16 maja 2011 r. W wezwaniu tym wskazano, że działki ewidencyjne nr [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] i [...] zostały zadeklarowane w roku poprzednim trwania programu, a nie występują w roku bieżącym. W odpowiedzi na wezwanie P. Ś. złożył korektę wniosku wraz z oświadczeniem, że zaprzestał działalności na ww. działkach oraz, że został poinformowany o konieczności zwrotu płatności rolnośrodowiskowej z 2010 r. za powierzchnię 22,79 ha. Oświadczył też, że ww. działki są nadal trwałymi użytkami zielonymi. Decyzją z dnia [...] lutego 2012 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B. wydał decyzję, na mocy której przyznał P. Ś. płatność rolnośrodowiskową na rok 2011 z tytułu realizacji wariantu 2.4 – do powierzchni 754,70 ha – w wysokości 67 805,10 zł oraz z tytułu realizacji wariantu 5.1 – do powierzchni 754,70 ha w wysokości 1 033 939,00 zł. Zawiadomieniem z dnia [...] lipca 2013 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR poinformował skarżącego o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Biura z dnia [...] lutego 2012 r., a następnie, decyzją z dnia [...] lipca 2013 r., na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 i art. 158 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r. poz. 267; dalej: k.p.a.), stwierdził nieważność decyzji Kierownika Biura z dnia [...] lutego 2011 r. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie organ wskazał, że skarżący podjął zobowiązanie rolnośrodowiskowe w roku 2010 w pakiecie 2 – Rolnictwo ekologiczne, wariant 2.4 – Trwałe użytki zielone (w okresie przestawiania) na powierzchni 777,49 ha oraz w pakiecie 5 – Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych na obszarach Natura 2000, wariant 5.1 – Ochrona siedlisk lęgowych ptaków Natura 2000 na powierzchni 777,49 ha. W roku 2011 powierzchnia zadeklarowania, za którą wnioskodawca otrzymał płatność rolnośrodowiskową po uwzględnieniu zmian i wycofań uległa zmniejszeniu zarówno w wariancie 2.4 jak i wariancie 5.1 do 754,70 ha o 22,79 ha. Powyższe działania skarżącego organ ocenił jako naruszenie § 5 ust. 1 pkt 1 i 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 33, poz. 262 ze zm.; dalej: rozporządzenie rolnośrodowiskowe). W konsekwencji organ uznał, że Kierownik Biura rażąco naruszył § 27 ust. 4 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, bowiem przyznając płatności rolnośrodowiskowe na rok 2011 nie zastosował 20 % sankcji. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] września 2013 r. Prezes ARiMR utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji podzielając argumentację tam przedstawioną. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. wniósł P. Ś. Sąd I instancji uzasadniając oddalenie skargi na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 20002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) stwierdził, że skarżący w 2010 r. podjął pięcioletnie zobowiązanie i otrzymał na ten rok płatność rolnośrodowiskową w wariancie 2.4 i 5.1 o powierzchni 777,49 ha, natomiast w roku 2011 powierzchnię działki rolnej A zmniejszył o 22,79 ha, a zmniejszenia o taką powierzchnię w ocenie WSA nie można uznać za przypadek drobnej niezgodności. Zmniejszenie powierzchni w okresie objętym zobowiązaniem Sąd I instancji uznał, według treści § 27 ust. 4 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, za niezachowanie któregokolwiek z występujących w gospodarstwie rolnym i określonych w planie działalności rolnośrodowiskowej trwałych użytków zielonych i elementów krajobrazu rolniczego nieużytkowanych rolniczo, o których mowa w § 4 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia. W ramach regulacji systemowej jest to nawiązanie do zobowiązania rolnośrodowiskowego, które w trakcie realizacji co do zasady nie podlega zmianie. Sąd zwrócił uwagę na to, że w ww. przepisie nie ma wskazania przyczyny niezachowania wielkości trwałych użytków zielonych objętych zobowiązaniem. W ocenie WSA nie wynika z niego również sytuacja dokonanej zmiany przeznaczenia tych gruntów - jak żąda tego skarżący. Jego twierdzenie, że dotyczy to sytuacji wyłącznie zniszczenia trwałych użytków zielonych, WSA uznał za nieuprawnione. Sąd I instancji stanął na stanowisku, że zaistnienie powyższej przesłanki powoduje powstanie podstawy do zastosowania sankcji w postaci zmniejszenia płatności o 20% w roku, w którym stwierdzono to uchybienie. Wobec powyższego zdaniem WSA ustalenie w zaskarżonej decyzji, że brak zastosowania sankcji przewidzianej § 27 ust. 4 rozporządzenia rolnośrodowiskowego w weryfikowanej decyzji Kierownika Biura z dnia [...] lutego 2012 r., wobec ustalenia w niej zmniejszenia zgłoszonych przez skarżącego obszarów, objętych dobrowolnym zobowiązaniem rolnośrodowiskowym, stanowi rażące naruszenie wymienione przepisu, było uprawnione. Tym samym Sąd nie uznał zasadności zarzutu naruszenia przez organ przepisu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z § 27 ust. 4 i 5 rozporządzenia rolnośrodowiskowego ani przez nieprawidłową wykładnię, ani przez nieprawidłowe zastosowanie. Za niezasadny Sąd uznał również zarzut naruszenia przepisów postępowania w stopniu wpływającym na wynik sprawy, tj. art. 8, 9, 11, 80, 107 § 1 i 3 k.p.a. W ocenie Sądu nie stanowił takiego kwalifikowanego uchybienia brak odniesienia się organu do przedstawionego przez skarżącego pisma Dyrektora Departamentu płatności bezpośrednich MRiRW z dnia 26 października 2012 r., w którym wyrażono opinię, że tylko w przypadku zniszczenia trwałego użytku zielonego nakłada się sankcje z § 27 ust. 4 rozporządzenia rolnośrodowiskowego. Sąd stwierdził, że opinia ta nie była wydana w warunkach nadzoru i wiążących wytycznych czy opinii z tym związanych w myśl art. 7 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich. Organ był uprawniony do własnej oceny wymienionego przepisu, co uczynił. Poza tym, jak stwierdził WSA, brak uzasadnienia ww. opinii nie daje możliwości odniesienia się do argumentacji poprzedzającej przyjęcie przedstawionego w tej opinii stanowiska. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł P. Ś. zaskarżając to orzeczenie w całości, wnosząc o jego uchylenie w całości i przeprowadzenie dowodu z decyzji administracyjnych załączonych do skargi kasacyjnej, na okoliczność stosowania przez ARiMR wykładni przepisu prawa § 27 ust. 4 rozporządzenia rolnośrodowiskowego polegającej na niestosowaniu sankcji pomniejszenia płatności o 20% w latach 2010, 2011, 2012, 2014 w przypadku wyłącznie zmniejszenia powierzchni wnioskowanej we wnioskach kontynuacyjnych, a także o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Wyrokowi zarzucił naruszenie: Prawa materialnego tj. - art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z § 27 ust. 4 i 5 rozporządzenia rolnośrodowiskowego przez jego niewłaściwe zastosowanie i stwierdzenie, że decyzja Kierownika BP ARiMR w B. z dnia [...] lutego 2012 r., została wydana z rażącym naruszeniem prawa poprzez niezastosowanie i tym samym naruszenie § 27 ust. 4 rozporządzenia rolnośrodowiskowego tj. niezastosowania sankcji skutkującej pomniejszeniem płatności rolnośrodowiskowej przysługującej skarżącemu w wysokości zmniejszonej o 20% na rok 2011 oraz naruszeniu § 27 ust. 5 rozporządzenia rolnośrodowiskowego poprzez jego zastosowanie skutkujące zwolnieniem z sankcji skarżącego, mimo że podstawą stwierdzenia nieważności decyzji w trybie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. może być wyłącznie rażące naruszenie § 27 ust. 4 oraz § 27 ust. 5 a nie ich odmienna wykładnia, którą to odmienną wykładnię organu I i II instancji WSA w W. błędnie uznał za rażące naruszenie prawa stanowiące podstawę stwierdzenia nieważności decyzji, mimo iż odmienna wykładnia przepisu nie może stanowić podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji, - art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z § 27 ust. 4 i 5 rozporządzenia rolnośrodowiskowego poprzez jego błędną wykładnię i stwierdzenie, że decyzja Kierownika BP ARiMR w B. z dnia [...] lutego 2012 r., została wydana z rażącym naruszeniem prawa poprzez niezastosowanie i tym samym naruszenie § 27 ust. 4 rozporządzenia rolnośrodowiskowego tj. niezastosowanie sankcji skutkującej pomniejszeniem płatności rolnośrodowiskowej przysługującej skarżącemu w wysokości zmniejszonej o 20 % na rok 2011 oraz naruszeniu § 27 ust. 5 rozporządzenia rolnośrodowiskowego poprzez jego zastosowanie skutkujące zwolnieniem z sankcji skarżącego, mimo że w sprawie nie zachodzą okoliczności skutkujące nałożeniem sankcji w wysokości 20% przewidziane przez § 27 ust. 4 rozporządzenia, co może mieć miejsce jedynie w przypadku zniszczenia trwałego użytku zielonego (np. zaoranie); Alternatywnie wnoszący skargę kasacyjną zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. przez nieuwzględnienie skargi mimo naruszenia przepisów przez organ przez zaniechanie wyjaśnienia istotnych okoliczności i wątpliwości w sprawie co do faktów i ich znaczenia, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, w związku z: a) art. 7 w zw. z art. 76 k.p.a. poprzez przyjęcie, że skarżący jest winny ewentualnych nieprawidłowości we wniosku, mimo iż działał w uprawnionym zaufaniu do interpretacji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi [...] w sprawie przypadków odstąpienia od stosowania sankcji wynikających z § 27 ust. 4 rozporządzenia rolnośrodowiskowego; b) art. 77 i art. 80 k.p.a. przez zaniechanie rozpoznania dowodów znajdujących się w zasobach ARiMR, tj. wykazu decyzji administracyjnych, w których zastosowano jednakową wykładnię przepisu prawa § 27 ust. 4 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, polegającą na niestosowaniu sankcji pomniejszenia płatności o 20%; c) art. 151 p.p.s.a. przez oddalenie skargi zamiast zastosowania art. 150 tej ustawy, zgodnie z którym skargę należało uwzględnić; d) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. przez niewzięcie pod uwagę całego materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, co miało wpływ na jej wynik. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania, której przesłanki określone w § 2 art. 183 p.p.s.a. w tej sprawie nie występują. Działając w granicach związania, o którym stanowi powołany art. 183 § 1 p.p.s.a. skład orzekający NSA uznał, że skarga kasacyjna nie mogła zostać uwzględniona, podstawy na których ją oparto nie znajdują bowiem usprawiedliwienia. W świetle zarzutów postawionych Sądowi I instancji, istota sporu dotyczy tego, czy w sprawie właściwie zastosowano art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. - upatrując rażące naruszenia prawa w niezastosowaniu przez organ § 27 ust. 4 i 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013. Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonego wyroku Sąd I instancji – odwołując się do orzecznictwa NSA – z treści objętego podstawami skargi kasacyjnej art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. wywiódł, że o rażącym naruszeniu prawa decydują 3 przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze - skutki, które wywołuje decyzja. Sąd ten stwierdził, że oczywistość naruszenia prawa polega na rzucającej się w oczy sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia, a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. W sposób rażący może zostać naruszony wyłącznie przepis, który może być stosowany w bezpośrednim rozumieniu. Skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności - skutki gospodarcze lub społeczne naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa. Przedstawiona wykładnia pojęcia rażącego naruszenia prawa skarga kasacyjną kwestionowana nie jest. W sprawie wiąże zatem pogląd, zgodnie z którym rażące naruszenie prawa zachodzi wówczas, gdy istnieje oczywista sprzeczność pomiędzy treścią przepisu a rozstrzygnięciem objętym decyzją. Rażące naruszenie prawa będzie miało miejsce w sytuacji, gdy w stanie prawnym niebudzącym wątpliwości co do jego rozumienia zostaje wydana decyzja, która treścią swego rozstrzygnięcia stanowi negację całości lub części obowiązujących przepisów. Decyzja zostaje wydana wbrew nakazowi lub zakazowi ustanowionemu w przepisie prawnym, wbrew wszystkim przesłankom przepisu nadano prawa, albo ich odmówiono, albo też wbrew tym przesłankom obarczono stronę obowiązkiem albo uchylono obowiązki. Rażące naruszenie prawa występuje w sytuacji, gdy orzeczenie wydane przez organ w sposób ewidentny odbiega od obowiązującej normy prawnej, przy czym wykładnia tej normy nie budzi wątpliwości. Uwzględniając powyższe – zdaniem NSA – należy stwierdzić, że przepis § 27 ust. 4 i 5 powoływanego rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 26 lutego 2009 r. jest czytelny i nie wymaga dokonania rozbudowanych zabiegów interpretacyjnych. Wskazany § 27 ust. 4 rozporządzenia stanowi bowiem, że jeżeli rolnik nie zachował któregokolwiek z występujących w gospodarstwie rolnym i określonych w planie działalności rolnośrodowiskowej trwałych użytków zielonych i elementów krajobrazu rolniczego nieużytkowanych rolniczo, o których mowa w § 4 ust. 2 pkt 1, płatność rolnośrodowiskowa przysługuje temu rolnikowi w wysokości zmniejszonej o 20% w roku, w którym stwierdzono takie uchybienie. Według zaś przywołanego § 4 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia, rolnik realizujący zobowiązanie rolnośrodowiskowe zachowuje występujące w gospodarstwie rolnym i określone w planie działalności rolnośrodowiskowej trwałe użytki zielone w rozumieniu art. 2 lit. c rozporządzenia Komisji (WE) nr 1120/2009, zwane dalej "trwałymi użytkami zielonymi", oraz elementy krajobrazu rolniczego nieużytkowane rolniczo, tworzące ostoje dzikiej przyrody. W ocenie składu orzekającego NSA z brzmienia przytoczonych uregulowań żadną miarą nie można wywieść, że ,,niezachowanie", o którym mowa w § 27 ust. 4 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, oznacza – jak twierdzi strona - tylko zniszczenia lub zmiany uprawy dotychczasowej. Z taką wykładnia w sposób oczywisty pozostaje w sprzeczności treść § 27 ust. 5 aktu wykonawczego. Zgodnie z tym przepisem mianowicie, przepisu ust. 4 nie stosuje się w przypadku, gdy rolnik nie zachował któregokolwiek z występujących w gospodarstwie rolnym i określonych w planie działalności rolnośrodowiskowej trwałych użytków zielonych i elementów krajobrazu rolniczego nieużytkowanych rolniczo w wyniku przeniesienia, w drodze umowy, posiadania gruntów rolnych, na których występują takie użytki lub elementy krajobrazu, lub utraty posiadania takich gruntów, jeżeli ponadto do powierzchni tych gruntów nie została przyznana płatność rolnośrodowiskowa. Nie ulega zatem kwestii, że prawodawca jednoznacznie pod pojęciem "niezachowania" trwałych użytków zielonych i elementów krajobrazu rolniczego nieużytkowanych rolniczo rozumie także przeniesienia lub utraty posiadania gruntów". Przeniesienie (w sposób określony przepisem) lub utrata posiadania gruntów - na których występują użytki zielone lub opisane elementy krajobrazu nieużytkowane rolniczo - jest przy tym tylko przykładem niezachowania trwałych użytków zielonych i elementów krajobrazu rolniczego nieużytkowanych rolniczo. Niezachowanie jest przeciwieństwem zachowania (utrzymania, posiadania, przestrzegania) dotychczasowego stanu rzeczy. Skoro tak, przyjąć trzeba, że każdy rodzaj niezachowania trwałych użytków zielonych i elementów krajobrazu rolniczego nieużytkowanych rolniczo – na podstawie § 27 ust. 4 rozporządzenia musi skutkować zmniejszeniem płatności (o 20%). Wprawdzie przytoczony wyżej § 27 ust. 5 rozporządzenia rolnośrodowiskowego przewiduje wyjątek od stosowania ust. 4 – a zatem wyjątek od przyznawania płatności w pomniejszonej wysokości – jednakże tylko w sytuacji określonej w tym przepisie, która to sytuacja w okolicznościach sprawy nie zachodzi. W rozpatrywanym przypadku poza sporem we wniosku kontynuacyjnym zadeklarowano powierzchnie mniejsze od pierwotnie zgłoszonych – z naruszeniem obowiązku podjętego zobowiązania rolnośrodowiskowego. Zasadnie przyjęto więc, że przyznanie płatności bez koniecznego pomniejszenia stanowi oczywiste naruszenie jasnego – jak wywiedziono – przepisu, który może być stosowany w bezpośrednim rozumieniu. Sprzeczność pomiędzy treścią rozstrzygnięcia, a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę rzuca się w oczy. Przytoczony przepis § 27 ust. 4 i 5 rozporządzenia obiektywnie nie powinien budzić wątpliwości interpretacyjnych - zatem Kierownik Biura Powiatowego ARiMR powinien go zastosować, czego nie uczynił. Nie powinno przy tym budzić wątpliwości, że przyznanie oczywiście zawyżonej płatności nie może być akceptowane z punktu widzenia wymagań praworządności. Stąd też, zaniechanie zastosowania w sprawie jednoznacznie brzmiącego przepisu prawa, zasadnie zakwalifikowano jako rażące naruszenie prawa. W tym stanie rzeczy zarzut naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z § 27 ust. 4 i 5 rozporządzenia rolnośrodowiskowego nie uzasadnia wniosku o uchylenie zaskarżonego wyroku. Naczelny Sąd Administracyjny, odnosząc się do argumentacji autora skargi kasacyjnej, która odwołuje się do treści pisma Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi znak [...], stoi na stanowisku, że dokument ów nie świadczy o tym, że sporny przepis § 27 ust. 4 obiektywnie może być różnie rozumiany. Biorąc pod uwagę, że pismo to kierowane było do innego podmiotu a także uwzględniając datę pisma - nie ma też uzasadnionych podstaw by twierdzić, że strona (jak podniesiono w skardze kasacyjnej) działała w uprawnionym zaufaniu do interpretacji w piśmie tym zawartej. Ustosunkowując się zaś do wniosku dowodowego, tj. wykazu decyzji, w których organy administracji wydały w podobnych stanach faktycznych inne rozstrzygnięcia - wskazać należy, że odmienne rozstrzygnięcie danej kwestii nie świadczy o tym, że wykładnia normy zawartej w § 27 ust. 4 rozporządzenia nie budzi wątpliwości. Pamiętać bowiem należy, że obiektywnie sens przepisu jest bowiem wątpliwy wtedy, gdy którakolwiek ze stron czy uczestników wysuwa uzasadniony zarzut, że nie da się bezspornie określić, do jakich stanów faktycznych zdarzeń lub obiektów przepis lub jego fragment się odnosi, a przy tym nie można powiedzieć, by związana z tym zarzutem wątpliwość została jednoznacznie w orzecznictwie lub doktrynie rozstrzygnięta (por. uchwała TK z 7 marca 1995 r., sygn. W 9/94). W świetle tego, co zostało wyżej przedstawione, uznać trzeba natomiast, że taka sytuacja na gruncie § 27 rozporządzenia nie ma miejsca. W tym stanie rzeczy niezasadne są też sformułowane w podstawach skargi kasacyjnej zarzuty naruszenia przepisów postępowania. Podkreślenia wymaga, że badanie, czy w sprawie doszło do rażącego naruszenia prawa - przez niezastosowanie przepisu, wykładnia którego nie budzi uzasadnionych wątpliwości - nie jest kwestią ustaleń faktycznych sprawy, w istocie nie zasadza się na ocenie materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie. Ponadto odnośnie tych zarzutów stwierdzić trzeba, że skarga kasacyjna nie zawiera wywodu, o którym stanowi art. 174 pkt 2 p.p.s.a., a mianowicie wywodu dotyczącego naruszenia prawa procesowego w sposób, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zwrot normatywny "mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy" zawarty w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. należy wiązać z hipotetycznymi następstwami uchybień przepisom postępowania (postanowienie NSA z 19 stycznia 2012 r., sygn. akt II GSK 2409/11, LEX nr 1110162). Podstawą skargi kasacyjnej z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. może być tylko naruszenie przez sąd I instancji przepisów postępowania, w sposób, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. A zatem między ewentualnym uchybieniem procesowym, a wydanym w sprawie wyrokiem podlegającym zaskarżeniu musi istnieć związek przyczynowy wskazujący na potencjalną możliwość innego wyniku postępowania sądowego. Poza tym wymagane jest, aby skarżący wykazał, że następstwa stwierdzonych wadliwości postępowania były tego rodzaju lub rangi, że kształtowały lub współkształtowały treść kwestionowanego orzeczenia (por. wyrok NSA z 26 października 2011r., sygn. akt I OSK 513/11, LEX nr 1069664, wyrok NSA z 26 lutego 2014r., sygn. akt II GSK 1868/12, wyrok NSA z 7 maja 2014r., sygn. akt I GSK 1021/12, wyrok NSA z 21 marca 2014r., sygn. akt I GSK 681/12, wyrok NSA z 2 kwietnia 2014r., sygn. akt II GSK 161/13, wszystkie dostępne na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl). Wobec powyższego postawione w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia wskazanych w niej przepisów postępowania, nie mogły odnieść skutku oczekiwanego przez jej autora. Z tych wszystkich względów skarga kasacyjna podlegała oddaleniu. Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło