V SA/Wa 923/14
WyrokWSA w Warszawie2014-05-14
Skład orzekający: Piotr Piszczek, Beata Blankiewicz-Wóltańska, Michał Sowiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, dokonując ponownej oceny wniosku o dofinansowanie po wyroku sądu administracyjnego, jest związany oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania zawartymi w uzasadnieniu tego wyroku?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej jest związany oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania zawartymi w uzasadnieniu orzeczenia sądu administracyjnego na mocy art. 153 PPSA. Niewzięcie pod uwagę tych wskazań przy ponownym rozpoznaniu sprawy stanowi naruszenie prawa, skutkujące koniecznością uchylenia zaskarżonego aktu i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia.Stan faktyczny
Spółka złożyła wniosek o dofinansowanie projektu w ramach Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko. Po kilku etapach postępowania, w tym protestach i odwołaniach, wniosek został odrzucony z powodu niespełnienia kryteriów formalnych i merytorycznych, głównie związanych z brakiem ważnych warunków przyłączenia do sieci elektroenergetycznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 29 sierpnia 2013 r. stwierdził naruszenie prawa i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Minister Gospodarki ponownie odrzucił wniosek, nie uwzględniając w pełni wskazań sądu zawartych w uzasadnieniu poprzedniego wyroku. Spółka wniosła kolejną skargę do WSA w Warszawie.Rozstrzygnięcie
1. Stwierdza, że ocena wniosku o dofinansowanie realizacji projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Ministra Gospodarki – Departament Funduszy Europejskich; 2. Zasądza od Ministra Gospodarki na rzecz B. Sp. z o.o. w S. kwotę 440 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Piotr Piszczek, Sędzia WSA - Beata Blankiewicz-Wóltańska (spr.), Sędzia WSA - Michał Sowiński, Protokolant spec. - Mariusz Dzierzęcki, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 maja 2014 r. sprawy ze skargi B. Sp. z o.o. z siedzibą w S. na rozstrzygnięcie zawarte w piśmie Ministra Gospodarki z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie oceny wniosku o dofinansowanie realizacji projektu; 1. stwierdza, że ocena wniosku o dofinansowanie realizacji projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Ministra Gospodarki – Departament Funduszy Europejskich; 2. zasądza od Ministra Gospodarki na rzecz B. Sp. z o.o. w S. kwotę 440 zł (czterysta czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Przedmiotem skargi z 14 kwietnia 2014 r., wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez B. Spółka z o.o. z siedzibą w S. (dalej: Skarżąca, Wnioskodawca, Beneficjent), jest informacja Ministra Gospodarki zawarta w piśmie z [...] marca 2014 r. znak sprawy [...], dotyczącym odrzucenia wniosku z powodu niespełnienia kryteriów formalnych oraz merytorycznych II stopnia.
Przedmiotowe pismo zostało wydane w następującym stanie faktycznym:
W dniu 31 maja 2010 r. B. Sp. z o.o. w S. złożyła wniosek o dofinansowanie projektu pod nazwą "[...]" realizowanego w ramach Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko 2007-2013, Priorytet IX, Infrastruktura energetyczna przyjazna środowisku i efektywność energetyczna, Działanie 9.4 - Wytwarzanie energii ze źródeł odnawialnych.
Pismem z dnia [...] września 2010 r. Ministerstwo Gospodarki Departament Funduszy Europejskich poinformował Wnioskodawcę, iż jego wniosek uzyskał w ocenie merytorycznej I stopnia 32 punkty i otrzymał status projektu rezerwowego.
W dniu 8 października 2010 r. Wnioskodawca złożył protest, który pismem z dnia [...] listopada 2010 r. został rozpatrzony negatywnie.
Negatywna ocena została następnie utrzymana w piśmie Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia [...] grudnia 2010 r. stanowiącym rozstrzygnięcie w przedmiocie odwołania Wnioskodawcy.
Pismem z dnia [...] lipca 2012 r. Wnioskodawca został poinformowany, że status projektu został zmieniony z rezerwowego na podstawowy, oraz że dokumentacja projektowa do oceny merytorycznej II stopnia powinna zostać złożona w terminie 3 miesięcy od dnia otrzymania pisma.
Następnie pismem z dnia 5 grudnia 2012 r. wnioskodawca został wezwany do uzupełnienia dokumentacji projektu do oceny merytorycznej II stopnia o wskazane w piśmie dokumenty. W piśmie tym wskazano m.in., że "beneficjent dostarczył kopię ważnych warunków technicznych na przyłączenie mocy 27MW, natomiast moc zainstalowana brutto wynosi 28,772 MW". Wobec tego beneficjent został wezwany o "wyjaśnienie i dokonanie poprawy".
Wnioskodawca uzupełnił wniosek pismem z dnia 18 grudnia 2012 r.
Pismem z dnia [...] stycznia 2013 r. Instytucja Pośrednicząca – Ministerstwo Gospodarki poinformowała Wnioskodawcę, iż jego wniosek o dofinansowanie został odrzucony na II etapie oceny merytorycznej. IP wskazała, że nie zostało spełnione Kryterium nr 2 Gotowość techniczna projektu do realizacji na poziomie wymaganym dla danego priorytetu/działania. Beneficjent nie załączył bowiem do wniosku kopii ważnych Warunków przyłączenia wszystkich ujętych w projekcie czterech źródeł wytwarzania energii, które stanowią załącznik nr 7 do wniosku o dofinansowanie. IP zwróciła uwagę, że załączone Warunki przyłączenia mają adnotację "wersja robocza" i pieczątkę Kierownika Wydziału Rozwoju P. S.A., na dokumencie brak też pieczątki firmowej.
Z uwagi zatem na brak ważnych Warunków przyłączenia, załączona dokumentacja projektowa nie potwierdza gotowości technicznej projektu wymaganej w ramach działania 9.4 POIiS, a zatem projekt nie spełnia kryterium nr 2, jak również Kryterium nr 4 nr 5 Wykonalność finansowa projektu.
Pismem z dnia 11 lutego 2013 r. Wnioskodawca złożył protest, w którym odniósł się do argumentacji IP w zakresie niespełnienia poszczególnych kryteriów.
Pismem z dnia [...] kwietnia 2013 r. IP poinformowała Wnioskodawcę o pozytywnym rozpatrzeniu protestu. W odniesieniu do Kryterium nr 2 wskazała, że w piśmie z dnia 5 grudnia 2012 r. błędnie podano, iż beneficjent dostarczył kopię ważnych Warunków technicznych na przyłączenie mocy 27 MW. Dołączona przez wnioskodawcę na etapie oceny merytorycznej II stopnia – w ramach załącznika nr 7 – kopia Warunków przyłączenia nr [...] stanowiła bowiem jedynie kopię roboczą: brak było na niej pieczątki i podpisu na ostatniej stronie. Zgodnie z regulaminem konkursu wnioskodawca powinien jednak zostać wezwany do uzupełnienia tego dokumentu, a takie wezwanie nie znalazło się w piśmie z dnia 5 grudnia 2012 r. Za zasadny uznano protest także w odniesieniu do Kryteriów nr 4 i nr 5.
Pismem z dnia 16 maja 2013 r. Wnioskodawca został wezwany do uzupełnienia w terminie 7 dni dokumentacji projektu poprzez złożenie kopii ważnych technicznych Warunków przyłączenia wszystkich ujętych w projekcie źródeł wytwarzania energii do sieci elektroenergetycznej.
W odpowiedzi na powyższe wezwanie w piśmie z dnia 27 maja 2013 r. Wnioskodawca poinformował, że uruchomił w chwili obecnej procedurę zmierzającą do uzyskania ważnych Warunków przyłączenia i jednocześnie wystosował prośbę o przedłużenie terminu dostarczenia tych warunków do dnia 30 listopada 2013 r. z uwagi na fakt, iż procedura ta trwa około 6 miesięcy. W piśmie tym Wnioskodawca podkreślił dodatkowo, że w dniu 30 maja 2010 r. została złożona dokumentacja aplikacyjna wraz z ważnymi Warunkami przyłączenia z dnia 28 kwietnia 2010 r. Z uwagi na ponad dwuletnie opóźnienie w procedurze oceny wniosku Warunki te utraciły jednak ważność, co było niezależne od wnioskodawcy.
Wnioskodawca został poinformowany przez Ministerstwo Gospodarki Departament Funduszy Europejskich, iż jego wniosek został odrzucony na etapie ponownej oceny merytorycznej II stopnia w ramach Kryterium nr 2. Podkreślono, że beneficjent nie załączył do wniosku kopii ważnych Warunków przyłączenia wszystkich ujętych w projekcie źródeł wytwarzania energii, które stanowią zał. 7 do wniosku o dofinansowanie. Załączone Warunki przyłączenia z dnia 28 kwietnia 2010 r. opatrzono adnotacją "Wersja robocza" i pieczątką imienną Kierownika Wydziału Rozwoju P. S.A., ponadto na przedłożonym do oceny dokumencie brak natomiast pieczątki firmowej.
Wskazano również, że w odpowiedzi na wezwanie z dnia 16 maja 2013 r. wnioskodawca w ramach uzupełnień złożył jedynie wniosek o wydanie Warunków przyłączenia do sieci elektroenergetycznej dla wytwórców z dnia 7 lutego 2013 r., z dokumentu tego nie wynika jednak fakt, że taka możliwość techniczna istnieje.
Na ro rozstrzygnięcie Ministra Gospodarki Skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o stwierdzenie, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.
Wyrokiem z dnia 29 sierpnia 2013r. sygn. akt V SA/Wa 1671/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że ocena wniosku o dofinansowanie realizacji projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Ministra Gospodarki - Departament Funduszy Europejskich.
W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że organ jako podstawę nie spełnienia kryterium nr 2 – Gotowość techniczna projektu do realizacji na poziomie wymaganym dla danego priorytetu/działania , kryterium nr 4 – Trwałość projektu oraz kryterium nr 5 – Wykonalność finansowa projektu wskazano nie załączenie do wniosku kopii ważnych warunków przyłączenia wszystkich ujętych w projekcie źródeł wytwarzania energii, które stanowią zał. 7 do wniosku o dofinansowanie, przy czym organ podkreślił, że Wnioskodawca na żadnym etapie oceny nie załączył ważnych Warunków przyłączenia, a dokument - datowany na 28 kwietnia 2010 r. - nie był podpisany przez przedstawiciela P. S.A., zwłaszcza na stronie ostatniej.
Jednocześnie Sąd wskazał, że miał na względzie fakt, iż wniosek o dofinansowanie projektu ,, [...]’’ Skarżąca złożyła w dniu 31 maja 2010r, dołączając Warunki przyłączenia Nr [...] z dnia 28 kwietnia 2010 r. Na tymże piśmie znajdowała się odręczna adnotacja ,,wersja robocza" i pieczątka ,,Kierownik Wydziału Rozwoju T. J.". Sąd podkreślił przy tym, że przez 3 lata IP traktowała wskazane wyżej warunki przyłączenia do sieci jako prawidłowo złożony dokument, o czym świadczy umieszczenie Skarżącej na liście rezerwowej wniosków do dofinansowania i nie wzywanie jej – zgodnie z § 9 ust. 23 Regulaminu – do złożenia innych, niż załączone do wniosku z 31 maja 2010 r., Technicznych warunków przyłączenia.
Sąd uznał zatem za usprawiedliwione przekonanie Spółki, że złożyła prawidłowy dokument, wskazując ponadto, w piśmie z dnia 5 grudnia 2012 r., wzywającym Skarżącą do złożenia dodatkowych wyjaśnień Ministerstwo Gospodarki podało, że beneficjent dostarczył kopię ważnych warunków technicznych przyłączenia. Natomiast dopiero pismem z dnia 16 maja 2013 r. wnioskodawca został wezwany do uzupełnienia w terminie 7 dni dokumentacji projektu poprzez złożenie kopii ważnych technicznych warunków przyłączenia wszystkich ujętych w projekcie źródeł wytwarzania energii do sieci elektroenergetycznej.
Sąd wskazał przy tym, że skoro, po tak długim okresie czasu, organ doszedł do przekonania o braku niezbędnego załącznika w postaci kopii warunków przyłączenia, organ mógł skorzystać z § 10 pkt 6 Regulaminu konkursu uznając taką sytuację za ,,szczególnie uzasadniony przypadek", co umożliwiało wstrzymanie oceny projektów w zakresie jednego lub więcej kryteriów. Sąd nadmienił przy tym, że dawanie, wobec niesprawnego działania organu, terminu 7 dni na złożenie przedmiotowego dokumentu i nie uwzględnienie prośby Skarżącej o przedłużenie tego terminu do dnia 30 listopada 2013 r., nie może uzyskać aprobaty Sądu w sytuacji, gdy z art. 7 ust. 8g pkt 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997r. Prawo energetyczne (Dz. U. z 2006r., Nr 89, poz. 65 z późn. zm.) wynika, że przedsiębiorstwo energetyczne ma 150 dni na wydanie warunków przyłączenia (od dnia złożenia wniosku), a wnioskodawca nie ma możliwości przyspieszenia uzyskania tego dokumentu. Zatem – zdaniem Sądu - już w momencie wysyłania do Skarżącej żądania dostarczenia przedmiotowego dokumentu w ciągu 7 dni, wiadomym było, iż nie jest możliwe wywiązanie się z tego obowiązku w tak krótkim czasie, co wynika nie tylko z unormowań Prawa energetycznego, ale także z zasad doświadczenia życiowego. Sytuację te należy – zdaniem Sądu - rozpatrywać w powiazaniu z faktem, że przy ocenie tego wniosku organ administracji publicznej wykazał się nierzetelnym, niesprawnym działaniem, a uczestnik konkursu nie może ponosić tego konsekwencji prawnych, gdyż narusza to podstawowe zasady postępowania administracyjnego.
Sąd wskazał również, że ,,Warunki przyłączenia" to warunkowe zobowiązanie przedsiębiorstwa energetycznego do zawarcia umowy o przyłączenie. Brak tu jest wymogu formy prawnej (decyzja, postanowienie); jedynie w przypadku odmowy, odbiorca może szukać pomocy w rozstrzygnięciu sporu u Prezesa URE. Sąd jednocześnie nadmienił, że odnośnie Warunków przyłączenia z dnia 28 kwietnia 2010 r., na których widnieje napis ,,wersja robocza"’, co mogłoby sugerować, że jest to projekt podlegający dalszemu opracowaniu, WSA miał na względzie, że ani kodeks postępowania cywilnego ani kodeks postępowania administracyjnego nie zawierają definicji ,,dokumentu". K.p.c. wprowadza tylko rozróżnienie na dokumenty urzędowe i dokumenty prywatne (art. 244 § 1 k.p.c. wskazuje istotne cechy dokumentu urzędowego, art. 245 – dokumentu prywatnego), natomiast K.p.a. w art. 76 § 1 określa dokument urzędowy następująco: ,,Dokumenty urzędowe sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w ich zakresie działania stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone".
Konstatując powyższe rozważania Sąd wskazał, że zestawiając powyższe z faktem, że przez 3 lata złożone Warunki przyłączenia miały dla organu walor prawidłowego dokumentu i to, że na ich podstawie Skarżący podejmował konkretne działania, co wiązało się też z ponoszeniem kosztów finansowych, nie można - zdaniem Sądu - przyjmować teraz czegoś zupełnie przeciwnego, nie dając Skarżącej realnej możliwości uzupełnienia złożonej dokumentacji aplikacyjnej.
W następstwie powyższego wyroku Instytucja Organizująca Konkurs pismem z dnia [...] listopada 2013 r. - doręczonym wnioskodawcy w dniu 25 listopada 2013 r. - poinformowała wnioskodawcę o wstrzymaniu oceny projektu do dnia 30 listopada 2013 r. do czasu uzyskania przez wnioskodawcę ważnych warunków przyłączenia.
Pismem z dnia 29 listopada 2013 r. wnioskodawca poinformował organ, że przedmiotowy termin do złożenia dokumentu jest zbyt krótki. Z uwagi na wcześniejsze działania organu (zakreślanie 7- dniowego terminu do złożenia dokumentu, nieuwzględnienie wniosku o przedłużenie terminu, a następstwie odrzucenie wniosku - co zmusiło spółkę do złożenia skargi do sądu administracyjnego) wnioskodawca wstrzymał procedurę uzyskania warunków przyłączenia. Kontynuowanie przedmiotowej procedury wiązałoby się bowiem z koniecznością poniesienia znacznych kosztów (blisko 1 min. złotych), celem uzyskania dokumentu, który z perspektywy początku drugiego kwartału 2013 r. - wobec wcześniejszej postawy organu, przy założeniu niekorzystnego dla spółki rozstrzygnięcia, mógł okazać się zbędny.
Pismem z dnia 31 grudnia 2013 r. wezwano spółkę do uzupełnienia wniosku w ramach oceny merytorycznej II stopnia poprzez złożenie ważnych warunków przyłączenia w terminie 7 dni.
Pismem z dnia 20 stycznia 2014 r. wnioskodawca podtrzymał swoje stanowisko z dnia 29 listopada 2013 r.
Pismem z dnia [...] lutego 2014 r. organ, powołując się na § 9 pkt 45 Regulaminu konkursu, poinformował skarżącą o konieczności ponownej oceny projektu w zakresie kryterium formalnego nr 6 ("Wniosek posiada komplet załączników").
Wobec niezłożenia nowych ważnych warunków przyłączenia zaskarżonym pismem z dnia [...] marca 2014 r. wnioskodawca został poinformowany o odrzuceniu wniosku o dofinansowanie nr [...] pt.: "[...]" złożonego w konkursie zamkniętym (nr 2/PO Ii Ś/9.4/2010). w ramach Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko 2007-2013. Priorytet IX, Infrastruktura energetyczna przyjazna środowisku i efektywność energetyczna, Działanie 9.4 - Wytwarzanie energii ze źródeł odnawialnych, w związku z niespełnianiem kryterium formalnego nr 6 ("Wniosek posiada komplet załączników") oraz kryterium merytorycznego II stopnia nr 2 ("Gotowość techniczna projektu do realizacji na poziomie wymaganym dla danego priorytetu/działania").
Ocena powyższa została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, przy czym Skarżąca wniosła o stwierdzenie, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez właściwą instytucję zarządzającą lub pośredniczącą.
Informacji Ministra Gospodarki zarzucono przeprowadzenie oceny projektu z naruszeniem przepisów prawa, a w szczególności:
art. 153 ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym w zw. z art. 30e ustawy z 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, polegające na wykroczeniu poza ocenę prawną oraz wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 sierpnia 2013 r. w sprawie sygn. akt V SA/Wa 1671/13, w zakresie w którym sąd uznał, iż wobec wcześniejszego nierzetelnego i niesprawnego działania organu w sprawie zachodził "szczególnie uzasadniony przypadek" w rozumieniu § 10 pkt. 6 Regulaminu konkursu uzasadniający wstrzymanie oceny projektów w zakresie jednego lub więcej kryteriów na czas umożliwiający pozyskanie przez skarżącego warunków przyłączenia w terminach określonych przez ustawę z dnia 20.04.1997 r. Prawo energetyczne (Dz. U. z 2006 r. nr 89 poz. 65 z późn. zm.);
§ 9 pkt 11 w związku z § 9 pkt 45 Regulaminu konkursu polegającym na niezastosowaniu ww. postanowienia w sposób odpowiedni i nie wezwaniu skarżącego do uzupełnienia/poprawy wniosku w trakcie ponownej oceny w ramach kryterium formalnego dokonywanej na podstawie § 9 pkt 45 Regulaminu konkursu;
§ 8 pkt 12 Regulaminu Konkursu Nr 2/POIiŚ/9.4/2010 poprzez przyjęcie, że złożone przez wnioskodawcę w dniu 31.05.2010 r. techniczne warunki przyłączenia wszystkich ujętych w projekcie źródeł wytwarzania energii do sieci elektroenergetycznej z dnia 28.04.2010 r. nie są ważne z uwagi na brak pieczątki firmowej, istnienie adnotacji "wersja robocza", oraz rzekomy brak podpisu przedstawiciela P. S.A., podczas gdy na dokumencie znajduje się podpis Kierownika Wydziału Rozwoju P. S.A. Regulamin Konkursu nie wymaga opatrzenia warunków przyłączenia pieczątka firmową (a wyłącznie imienną), a adnotacja wersja robocza nie pozbawia dokumentu jego ważności, przy spełnieniu pozostałych warunków;
art. 26 ust. 2 ustawy z 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (tekst jedn. Dz. U. z 2009 r., Nr 84, poz. 712 z późn. zm.) poprzez niezapewnienie przejrzystych reguł stosowanych przy ocenie projektów, a w szczególności wprowadzenie w § 10 pkt. 6 Regulaminu konkursu zapisu, iż "W szczególnie uzasadnionych przypadkach IOK za zgodą IZ-MRR może wstrzymać ocenę projektów w ramach działania w zakresie jednego lub więcej kryteriów. (...) Ocena jest wznawiana niezwłocznie po ustąpieniu przeszkody uniemożliwiającej zakończenie oceny." i przy zaistnieniu w niniejszej sprawie takiego szczególnie uzasadnionego przypadku;
nie zastosowanie § 10 pkt 6 Regulaminu konkursu w sytuacji, gdy w sprawie zaistniał szczególnie uzasadniony przypadek;
art. 31 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju poprzez niezapewnienie rzetelnej oceny projektu,
art. 31 ust. 1, art. 26 ust. 1 pkt 4 i art. 26 ust. 2 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju oraz art. 2 i art. 32 Konstytucji RP wskutek niewłaściwego sposobu oceny projektu w oparciu o kryteria oceny merytorycznej Działanie 9.4.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w swojej informacji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Uprawnienia sądów administracyjnych, określone m.in. przepisami art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z p. zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. Nr 270 - dalej: p.p.s.a.) sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu lub czynności z przepisami postępowania administracyjnego i normami prawa materialnego. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Przedmiotem niniejszej sprawy jest rozstrzygnięcie zawarte w informacji Ministra Gospodarki Departamentu Funduszy Europejskich z 25 marca 2014 r., na które skarga została wniesiona w trybie ustawy z 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. z 2009r. Nr 84, poz. 712 z p. zm. - dalej: u.z.p.p.r. lub ustawa), zmienionej z dniem 28 czerwca 2013r. ustawą z dnia 19 kwietnia 2013 r. o zmianie ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. z 2013, poz. 714), dokonaną na skutek wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 12 grudnia 2011 r. sygn. akt. P1/11, którym to TK stwierdził niezgodność z art. 87 Konstytucji RP art. 5 pkt 11, art. 30b ust. 1 zdanie pierwsze i ust. 2 oraz art. 30c ust. 1 u.z.p.p.r. w zakresie, w jakim prawa i obowiązki uczestnika konkursu, a także służące mu środki odwoławcze, warunkujące dopuszczalność skargi do sądu, są uregulowane w aktach znajdujących się poza systemem prawa powszechnie obowiązującego.
Uprawnienie sądu administracyjnego do rozstrzygania w niniejszej sprawie wynika z art. 30 c ustawy z o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, w związku z art. 3 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
W przepisach art. 30c-30d u.z.p.p.r. przewidziano kilka rozwiązań autonomicznych, regulujących wybrane zagadnienia procesowe, w tym także kierunki rozstrzygnięć, jakie może podjąć sąd, załatwiając skargę (art. 30c ust. 3-5). Natomiast w zakresie nieuregulowanym w ustawie, w postępowaniu sądowo administracyjnym odpowiednie zastosowanie znajdą przepisy p.p.s.a. (określone dla aktów, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4), z wyłączeniem jednak: art. 52-55, art. 61 § 3-6, art. 115-122, art. 146, art. 150 i art. 152 p.p.s.a. (art. 30e ustawy).
Zgodnie art. 30c ust. 3 pkt 1 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, sąd administracyjny dokonuje oceny legalności wyniku postępowania odwoławczego zakończonego przed właściwą instytucją (w stanie prawnym przed zmianą: rozstrzygnięć przewidzianych w systemie realizacji projektu operacyjnego), skoro w przepisie tym przewidziane jest uwzględnienie skargi, w wypadku stwierdzenia, że ocena konkretnego projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo z jednoczesnym przekazaniem sprawy do ponownego rozpatrzenia przez właściwą instytucję zarządzającą lub pośredniczącą.
Wskazać należy, iż - jak wynika z dotychczasowego orzecznictwa - zasady dokonywania sądowej oceny legalności rozstrzygnięć przewidzianych w systemie realizacji programu operacyjnego wymagają ustalenia standardu prawnego, według którego należy dokonać oceny zgodności (niezgodności) z prawem kontrolowanego rozstrzygnięcia odwoławczego. Wprowadzając w art. 30c ust. 1 pkt 1 ustawy kryterium "naruszenia prawa", prawodawca przesądził jednocześnie w art. 37, że do postępowania w zakresie ubiegania się o dofinansowanie na podstawie tejże ustawy – ze środków pochodzących z budżetu państwa lub ze środków zagranicznych – nie stosuje się przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Wyklucza to weryfikację zaskarżonego aktu z perspektywy rozwiązań przyjętych w k.p.a. Natomiast podzielić należy stanowisko, które dopuszcza możliwość posługiwania się, w ramach sądowej kontroli ocen projektów ubiegających się o dofinansowanie - postanowieniami systemu realizacji programu, łącznie z odpowiednimi przepisami prawa powszechnie obowiązującego. Jednocześnie przyjąć należy jako słuszny pogląd , że kontrola sądowo administracyjna sprowadza się w tym przypadku do zbadania, czy dokonana ocena projektu nie narusza powyższych reguł. Powyższe oznacza, że Sąd nie jest uprawniony do weryfikacji merytorycznej wniosku (projektu), lecz wyłącznie do kontroli oceny projektu dokonanej przez organy w aspekcie kompletności oceny oraz jasności kryteriów tejże oceny (patrz: wyrok WSA w Poznaniu z dnia 11 lutego 2010 r., sygn. akt III SA/Po 37/10, dostępny w: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
W kontekście powyższych rozważań, badając legalność zaskarżonej informacji, zawartej w piśmie z dnia [...] marca 2014 r. Sąd uznał, że rozstrzygnięcie to zostało dokonane z naruszeniem prawa.
Jak już wyżej wskazano, z treści art. 30 e u.z.p.p.r. nie wynika, aby wyłączeniu przy rozpatrywaniu spraw toczących się wg przepisów tej ustawy był wyłączony przepis art. 153 p.p.s.a., który stanowi, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia.
W sprawie, jak też powyżej wskazano, zapadł wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 sierpnia 2013 r. sygn. akt V SA/Wa 1671/13, a zaskarżona informacja została przez Ministra Gospodarki wydana w następstwie tego wyroku.
Tym samym, zgodnie z przywołanym art. 153 p.p.s.a. organ był związany nie tylko samą treścią sentencji wyroku, ale również wskazanymi w treści uzasadnienia dyspozycjami, zakreślającymi działania organu, jakie winien był podjąć w wykonaniu tego orzeczenia sądu administracyjnego, albowiem - zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie przyjęto - że "ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania", o których mowa w cyt. przepisie, zostają sformułowane w uzasadnieniu orzeczenia, w tym więc zakresie uzasadnienie orzeczenia wykazuje moc wiążącą.
Należy przy tym wskazać, że przez ocenę prawną rozumie się powszechnie wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie (por. S. Hanausek [w:] System prawa procesowego cywilnego, t. 3, Zaskarżanie orzeczeń sądowych, red. W. Siedlecki, Ossolineum 1986, s. 318). Pojęcie to obejmuje zarówno krytykę sposobu zastosowania normy prawnej w zaskarżonym akcie (czynności), jak i wyjaśnienie, dlaczego stosowanie tej normy przez organ, który wydał ten akt (czynność), zostało uznane za błędne. Wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencje oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych (por. S. Hanausek, tamże, s. 319).
Trzeba przy tym podkreślić, że wskazania te nie mogą z góry narzucać sposobu rozstrzygnięcia konkretnych kwestii związanych z treścią przyszłego rozstrzygnięcia sprawy; nie mogą np. wskazywać, że określone dowody są bardziej wiarygodne od innych (por. wyrok SN z dnia 13 marca 1975 r., III CRN 466/74, OSPiKA 1976, z. 3, poz. 63).
Ocena prawna zawarta w orzeczeniu sądu administracyjnego utraci moc wiążącą w wypadku zmiany stanu prawnego, jeżeli to spowoduje, że pogląd sądu stanie się nieaktualny; podobny skutek, tj. ustanie mocy wiążącej wspomnianej oceny, może spowodować zmiana – po wydaniu orzeczenia sądowego – istotnych okoliczności faktycznych oraz wzruszenie orzeczenia zawierającego ocenę prawną w przewidzianym do tego trybie.
Należy przy tym podkreślić, że naruszenie przez organ administracji publicznej art. 153 w razie złożenia skargi powoduje konieczność uchylenia zaskarżonego aktu (czynności), natomiast niezastosowanie się przez sąd do oceny prawnej przewidzianej w komentowanym przepisie jest naruszeniem prawa stanowiącym podstawę do wniesienia skargi kasacyjnej - art. 174 pkt 1 p.p.s.a. (patrz: Andrzej Kabat, Komentarz do art. 153, [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LEX 2013).
W orzecznictwie (patrz np.: wyrok NSA z dnia 14 marca 2013 r., sygn. akt I GSK 1591/11, LEX nr 1339558) wyraźnie przyjmuje się, że postanowienia art. 153 p.p.s.a. oznaczają, że orzeczenie sądu obejmuje swoim zasięgiem przyszłe postępowanie administracyjne w tej sprawie. Zasada związania organu ponownie rozpoznającego sprawę wiąże się z elementami uzasadnienia orzeczenia sądu administracyjnego, mimo bowiem użycia w art. 153 p.p.s.a. określenia "orzeczenie" chodzi w nim nie sentencję lecz o uzasadnienie orzeczenia.
W cyt. wyroku NSA wskazał również, iż art. 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, wobec czego ani organ administracji publicznej, ani sąd administracyjny orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie może pominąć oceny prawnej wyrażonej wcześniej w orzeczeniu, gdyż ocena ta wiąże go w sprawie. Więcej, naruszenie przez organ administracji publicznej art. 153 p.p.s.a. w razie złożenia skargi powoduje konieczność uchylenia zaskarżonego aktu (czynności).
Z kolei w innym wyroku NSA (z dnia 6 lutego 2013 r., sygn. akt II GSK 2101/11 , LEX nr 1277944) stwierdził, że w pojęciu "ocena prawna" mieści się przede wszystkim wykładnia przepisów prawa materialnego i procesowego. Wykładnia w tym sensie zmierza do wyjaśnienia istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym wypadku w związku z rozpoznawaną sprawą. Wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencje oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych. Natomiast z tezy 2. tego wyroku wynika, że sformułowanie "ocena prawna wyrażona w orzeczeniu sądu wiąże w sprawie ten sąd" oznacza, że ilekroć dana sprawa będzie przedmiotem rozpoznania przez ten sąd, będzie on związany oceną prawną wyrażoną w tym orzeczeniu, jeżeli nie zostanie ono uchylone lub nie ulegną istotnej zmianie przepisy.
W świetle ustalonego stanu faktycznego, wynikającego bezspornie z przedstawionych Sądowi przez Skarżącą akt oceny wniosku, nie wynika, aby organ – dokonując ponownej oceny wniosku w wykonaniu wyroku WSA w Warszawie z dnia 29 sierpnia 2013 r. – wykonał wskazania zawarte w uzasadnieniu tego wyroku, dotyczące działań, jakie winien podjąć organ przy dokonywaniu ponownej oceny.
W pierwszej kolejności organ nie uwzględnił wynikającego z uzasadnienia wyroku WSA twierdzenia, że skoro organ doszedł do przekonania o braku niezbędnego załącznika w postaci kopii warunków przyłączenia, mógł skorzystać z § 10 pkt 6 Regulaminu konkursu uznając taką sytuację za ,,szczególnie uzasadniony przypadek", co umożliwiało wstrzymanie oceny projektów w zakresie jednego lub więcej kryteriów. Organ nie uwzględnił przy tym faktu, iż z treści rzeczonego uzasadnienia wynika wprost, że dawanie, wobec niesprawnego działania organu, terminu 7 dni na złożenie przedmiotowego dokumentu i nie uwzględnienie prośby Skarżącej (wynikającej z pisma z 27 maja 2013 r. – przyp. Sądu) o przedłużenie tego terminu do dnia 30 listopada 2013r. nie może uzyskać aprobaty Sądu w sytuacji, gdy z art. 7 ust. 8g pkt 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne (Dz. U. z 2006 r., Nr 89, poz. 65 z późn. zm.) wynika, że przedsiębiorstwo energetyczne ma 150 dni na wydanie warunków przyłączenia (od dnia złożenia wniosku), a wnioskodawca nie ma możliwości przyspieszenia uzyskania tego dokumentu. Sąd wyraził przy tym zdanie, że "już w momencie wysyłania do Skarżącej żądania dostarczenia przedmiotowego dokumentu w ciągu 7 dni, wiadomym było, iż nie jest możliwe wywiązanie się z tego obowiązku w tak krótkim czasie, co wynika nie tylko z unormowań Prawa energetycznego, ale także z zasad doświadczenia życiowego".
W ocenie Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę organ zachował się analogicznie, nie uwzględniając przy tym wskazań WSA wynikających z wyroku z 29 sierpnia 2013 r., albowiem co prawda wyraził zgodę na przedłużenie terminu skarżącej, jednakże uczynił to pismem z 19 listopada 2013 r. przedłużając rozpoznanie wniosku do 30 listopada 2013 r. Przedłużenie to było – zdaniem Sądu – iluzoryczne, albowiem nie dawało możliwości uzyskania rzeczonego dokumentu z uwagi na wskazywaną przez WSA regulację wynikającą z ustawy Prawo energetyczne.
Jednocześnie – i jest to drugie potwierdzenie na brak uwzględnienia wskazań wyroku z 29 sierpnia 2013 r. w działaniach organu – Minister nie uznał za stosowne przyjąć twierdzenia WSA, z którego wynikało, że skoro przez 3 lata złożone Warunki przyłączenia miały dla organu walor prawidłowego dokumentu i to, że na ich podstawie Skarżący podejmował konkretne działania, co wiązało się też z ponoszeniem kosztów finansowych, nie można było - zdaniem WSA wyrażonym w cyt. wyroku - przyjmować teraz czegoś zupełnie przeciwnego, nie dając Skarżącej realnej możliwości uzupełnienia złożonej dokumentacji aplikacyjnej.
Sąd podziela zatem zarzuty skargi odnośnie naruszenia przepisu art. 153 p.p.s.a., tym samym dopatrując się w takim sposobie zakończenia oceny wniosku naruszenia prawa, przy czym w myśl art. 30c ust. 3 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju konkluzja taka jest wystarczająca do przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia, bez konieczności badania, czy uchybienia mogły mieć wpływ na wynik sprawy.
W toku ponownego rozpatrywania sprawy Minister Gospodarki winien zatem przeprowadzić procedurę oceny wniosku w sposób rzetelny i bezstronny, zgodnie ze wskazaniami zawartymi w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 sierpnia 2013 r. sygn. akt V SA/Wa 1671/13, jak i zaprezentowaną w niniejszym wyroku oraz wszystkimi wymogami ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju a także Procedury odwoławczej oraz Regulaminu konkursu, właściwych dla Konkursu Nr 2/PO IiŚ/9.4/2010.
Mając powyższe na uwadze, Sąd w wyroku stwierdził, że ocena spornego projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia Ministrowi Gospodarki, za podstawę przyjmując art. 30c ust. 3 pkt 1 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju w zw. z art. 3 § 3 p.p.s.a.
O kosztach postępowania rozstrzygnięto, za podstawę biorąc art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło