II OSK 2688/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Stahl (spr.) Sędzia del. WSA Piotr Korzeniowski Protokolant starszy asystent sędziego Justyna Żurawska po rozpoznaniu w dniu 12 lipca 2016 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej [A] sp. z o.o. z siedzibą w G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 20 maja 2014 r. sygn. akt IV SA/Gl 1049/13 w sprawie ze skargi [A] sp. z o.o. z siedzibą w G. na decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr .[...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z 20 maja 2014 r. oddalił skargę [A] Sp. z o.o. w G. na decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z [...] sierpnia 2013 r. w przedmiocie choroby zawodowej. W motywach wyroku Sąd I instancji podał, że decyzją z [...] czerwca 2013 r. Państwowy Inspektor Sanitarny w C. stwierdził u E.D. chorobę zawodową - zespół cieśni w obrębie nadgarstka, wymienioną w pozycji 20/1 wykazu chorób zawodowych, stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. Nr 105, poz. 869, ze zm.), zw. dalej rozporządzeniem. Jak ustalił organ, podczas zatrudnienia na stanowisku pracownika magazynowego – pickera, E.D. była narażona na powstanie wymienionej choroby, gdyż sposób wykonywania pracy związany był z monotypowymi, powtarzalnymi ruchami w stawach nadgarstkowych. Choroba ta została rozpoznana w orzeczeniu Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w K. – Poradni Chorób Zawodowych w S.. Wnioski te podzielił [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny utrzymując zaskarżoną przez zakład pracy decyzję. Zdaniem organu odwoławczego należy przyjąć z wysokim prawdopodobieństwem, że warunki wykonywanej pracy związanej z przeciążeniem i monotonią ruchów w zakresie stawów nadgarstkowych, doprowadziły do wywołania zdiagnozowanej choroby. Rozpoznając skargę zakładu pracy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach stwierdził, że wbrew zarzutom skargi, organy nie uchybiły obowiązującym przepisom prawa. Zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie kluczową pozostaje kwestia związku przyczynowego przedmiotowego schorzenia z warunkami pracy, według normatywnego ujęcia z art. 2351 Kodeksu pracy. Zakłada ono istnienie choroby zawodowej w razie bezspornego lub poczynionego z wysokim prawdopodobieństwem stwierdzenia, że choroba wymieniona w wykazie została spowodowana na skutek narażenia zawodowego w rozumieniu tego przepisu. Sąd wskazał, że w przypadku, gdy pracownik pracował w warunkach narażenia zawodowego, odmowa stwierdzenia choroby zawodowej możliwa jest tylko w razie wykazania, że co najmniej z wyższym prawdopodobieństwem mogła ona wynikać z czynników pozazawodowych. Tymczasem spółka dopiero w odwołaniu przywołała hipotetyczne pozazawodowe przyczyny powstania zespołu cieśni nadgarstka, w żaden sposób nie odnosząc ich do sytuacji pracownika, ani nie podnosząc zarzutów względem orzeczenia lekarskiego, w którym rozpoznano chorobę zawodową. W ocenie Sądu, stanowisko zajęte w tym orzeczeniu jest jednoznaczne i oparte na konkretnych argumentach wynikających zarówno z oceny narażenia zawodowego, jak i przeprowadzonych badań diagnostycznych. Zdaniem Sądu I instancji, orzeczenie lekarskie oceniło stan zdrowia pracownika i uwzględniło w tym zakresie dokumentację medyczną. W toku postępowania administracyjnego nie ujawniły się żadne okoliczności, które uzasadniałyby konieczność uzupełnienia ww. orzeczenia w trybie § 8 ust. 2 rozporządzenia. Sąd odnosząc się do zgłoszonych w skardze wniosków dowodowych wskazał, że stosownie do art. 106 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zw. dalej p.p.s.a., osobowe środki dowodowe zgłoszone w skardze nie mogły być uwzględnione. Zdaniem Sądu, znajdujące się w aktach administracyjnych karty oceny narażenia zawodowego wyraźnie stwierdzają wykonywanie przez pracownika powtarzalnych ruchów w stawach, m.in. nadgarstkowych, połączonych z użyciem siły, powodujących obciążenie stawów przez ok. 4 godziny na zmianę roboczą i stwarzających możliwość powstania przedmiotowej choroby zawodowej. Przy sporządzaniu ww. kart brali udział przedstawiciele skarżącej, którzy nie zgłaszali zastrzeżeń. W tych warunkach, zdaniem Sądu, nie ma znaczenia podnoszona przez skarżącą okoliczność, że pracownik wykonywał jeszcze inne czynności. W ocenie Sądu, sprzeczne z zapisami kart jest twierdzenie, że prace te podejmowane były rotacyjnie, chyba że skarżąca ma na myśli rotację w ramach danej zmiany roboczej, co jest bez znaczenia dla oceny prawidłowości ustaleń organów. Zdaniem Sądu, z dołączonych do odwołania i skargi dokumentów również nie można wywieść odmiennych wniosków. Tym samym, w ocenie Sądu, stwierdzenie skarżącej można potraktować jedynie jako bezskuteczną polemikę z trafnymi ustaleniami organów, mającymi pełne oparcie w zebranym materialne dowodowym i właściwe zaprezentowanymi w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W skardze kasacyjnej Spółka [A] zaskarżyła powyższy wyrok w całości, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie: 1) przepisów prawa materialnego, tj. - art. 2351 Kodeksu pracy, poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że decyzja organu była prawidłowa, gdyż w sprawie zaistniały przesłanki stwierdzenia u pracownika choroby zawodowej, podczas gdy w niniejszej sprawie nie wystąpiły okoliczności świadczące o tym, że pracownik wykonywał pracę w warunkach szkodliwych dla zdrowia, a tym samym wykluczone jest uznanie schorzenia pracownika za chorobę zawodową, - § 8 ust. 2 rozporządzenia, poprzez brak jego zastosowania i uznanie, że zebrany w sprawie materiał dowodowy był wystarczający do wydania przez organ decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej u pracownika, pomimo że materiał dowodowy zebrany w sprawie zawierał istotne braki, dotyczące przede wszystkim ustaleń w zakresie warunków środowiska pracy pracownika a tym samym nie był wystarczający do wydania prawidłowej decyzji w niniejszej sprawie, 2) przepisów postępowania, mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 lit. a i c p.p.s.a., poprzez odmowę uchylenia zaskarżonych decyzji w całości lub w części w sytuacji, w której skarżąca wykazała, że zaskarżone decyzje są dotknięte naruszeniem prawa materialnego mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, a w konsekwencji, że postępowanie organów administracji publicznej dotknięte było wadami, które uniemożliwiły prawidłowe ustalenie stanu faktycznego w sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie ma uzasadnionych podstaw, a tym samym nie mogła być uwzględniona. Przede wszystkim zaznaczyć należy, że w świetle powołanego w skardze kasacyjnej art. 2351 oraz art. 2352 Kodeksu pracy, za chorobę zawodową uważa się chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy, albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". Rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych. Jak stanowi § 6 ust. 1 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych orzeczenie lekarskie o rozpoznaniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej rozpoznania wydaje się na podstawie wyników przeprowadzonych badań lekarskich i pomocniczych, dokumentacji medycznej pracownika lub byłego pracownika, dokumentacji przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego. W ust. 2 wymienione zostały czynniki, które lekarz orzecznik winien uwzględnić przy dokonywaniu oceny narażenia zawodowego. Dopiero po otrzymaniu ostatecznego orzeczenia lekarskiego właściwy organ, tj. w I instancji właściwy Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny, a w II - Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny, wydaje na podstawie zebranego materiału dowodowego, a w szczególności na podstawie danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej lub o braku podstaw do jej stwierdzenia. Zgodnie bowiem z § 8 ust. 1 ww. rozporządzenia decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika. Podkreślić przy tym wypada, że organ nie ma prawa do samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, prowadzącej do odmiennego rozpoznania schorzenia. Orzeczenie lekarskie ma bowiem walor opinii w rozumieniu art. 84 § 1 k.p.a., której wiarygodność organ ocenia na podstawie art. 80 k.p.a. Związanie to wynika z tego, że orzeczenie lekarskie stanowi jedyny wiarygodny środek dowodowy służący stwierdzeniu choroby zawodowej, jeśli nie budzi wątpliwości w świetle pozostałych dowodów. Organy administracji są związane ustaleniami orzeczeń diagnostycznych i nie dysponując przeciwdowodami, które mogłyby orzeczenia te podważyć, nie mają w tym zakresie podstaw do przyjęcia, iż rzeczywisty stan zdrowia skarżącej kształtuje się odmiennie od wyników badań stanowiących podstawę orzeczeń lekarskich (por. wyrok NSA z dnia 5 stycznia 2007 r., sygn. akt II OSK 1078/06 i powołane w nim orzecznictwo). W niniejszej sprawie istotną okolicznością jest rozpoznanie u E.D. przez lekarza orzecznika zespołu cieśni nadgarstka, której etiologia wskazuje na chorobę zawodową. W orzeczeniu lekarskim wydanym przez Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w K. w oparciu o przeprowadzone kompleksowo badania, wywiad chorobowy oraz z uwzględnieniem opisu sposobu wykonywania przez badanego pracownika obowiązków zawodowych, stwierdzono, że cechy monotypii w zakresie stawów nadgarstkowych wskazują z przeważającym prawdopodobieństwem na zawodową etiologię schorzenia. Wobec powyższego należy zgodzić się z Sądem I instancji, iż kontrolowane w niniejszej sprawie orzeczenie organu o stwierdzeniu choroby zawodowej pozostawało uzasadnione niekwestionowanym przez strony orzeczeniem lekarskim oraz okolicznościami sprawy. Zapewnienie pracodawcy o wykonywaniu pracy zgodnie z zasadami bhp i przepisami prawa pracy nie mogło wpłynąć na sposób zakończenia postępowania przez organami administracji. Zgromadzona bowiem dokumentacja potwierdza, że zdiagnozowana u pracownika choroba spowodowana była sposobem wykonywania pracy. W związku z powyższym nie mogły również podważyć zasadności zaskarżonego wyroku zarzuty naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. Mając na uwadze powyższe względy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną. ----------------------- 3