I OSK 2340/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Małgorzata Masternak – Kubiak po rozpoznaniu w dniu 7 października 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej S. C. i J. C. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 20 maja 2014 r., sygn. akt III SA/Kr 3/14 o odrzuceniu skargi S. C., J. C., .J C., T. C. na akt Prezydenta Miasta Krakowa z dnia [...] sierpnia 2013 r., Nr [...] w przedmiocie przywrócenia tytułu prawnego do lokalu mieszkalnego postanawia: oddalić skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z dnia 20 maja 2014 r., sygn. akt III SA/Kr 3/14, odrzucił skargę S. C., J. C., J. C., T. C. na akt Prezydenta Miasta Krakowa z dnia [...] sierpnia 2013r., Nr [...], w przedmiocie przywrócenia tytułu prawnego do lokalu mieszkalnego. W uzasadnieniu postanowienia Sąd pierwszej instancji przytoczył następujące okoliczności faktyczne i prawne: Prezydent Miasta Krakowa decyzją z dnia [...] marca 1992 r. przydzielił J. C. lokal nr [...] znajdujący się w bloku nr [...] na os. [...] w Krakowie. Organ stwierdził, że J. C. był najemcą opisanego mieszkania zakładowego, na podstawie umowy najmu zawartej z zakładem pracy tj. [...]. W związku z faktem, że [...] dokonała przekazania na rzecz gminy Kraków budynków zakładowych, należało przydzielić lokal zamienny na podstawie art. 57 ust. 5 Prawa lokalowego. Prezydent Miasta Krakowa pismem z dnia [...] stycznia 2012 r., Nr [...], działając na podstawie art. 11 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i zmianie Kodeksu cywilnego wypowiedział na miesiąc naprzód, na koniec miesiąca kalendarzowego stosunek najmu lokalu nr [...] w budynku na os. [...] w Krakowie. W uzasadnieniu organ podał, że pomimo pisemnego wezwania z dnia 25 sierpnia 2011 r. do uregulowania zaległości strona nadal pozostaje w zwłoce z zapłatą czynszu. Następnie J. C. w dniu 9 lipca 2013 r. złożył wniosek o przywrócenie tytułu prawnego do zajmowanego lokalu. Prezydent Miasta Krakowa w piśmie z dnia [...] sierpnia 2013 r. poinformował S. i J. C. o braku podstaw do pozytywnego rozpatrzenia ich prośby. Podał, że istniejące unormowania dopuszczają w przypadku uregulowania należności ponowne zawarcie umowy najmu dotychczas zajmowanego lokalu na wniosek osób, wobec których z przyczyn wymienionych w art. 11 ust. 2 pkt 2 ustawy o ochronie praw lokatorów wypowiedziano umowę najmu lub orzeczono eksmisję z lokalu, jeżeli osoby te nadal zajmują przedmiotowy lokal (§ 28 ust. 1 pkt 1 uchwały Rady Miasta Krakowa z dnia 10 października 2012 r., Nr LVIII/795/12, w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy Miejskiej Kraków oraz tymczasowych pomieszczeń). Jednakże uprawnienie do przywrócenia tytułu prawnego do zajmowanego lokalu ma zastosowanie w przypadku, gdy jest to zgodne z zasadami racjonalnego gospodarowania zasobem. Podczas przeprowadzonego postępowania ustalono, że S. C. zbyła w dniu 6 października 2004 r. lokal mieszkalny przy ul. [...] w Krakowie. Powyższa okoliczność wyklucza zatem wydanie na rzecz wnioskodawców skierowania do zwarcia umowy najmu lokalu nr [...] położonego na osiedlu [...], w trybie przywrócenia najmu. Pismem, które wpłynęło do organu dnia 23 września 2013 r. S. C., J. C., T. C. i J. C. wezwali organ do usunięcia naruszenia prawa. Prezydent Miasta Krakowa w piśmie z dnia [...] października 2013 r. poinformował, że brak jest podstaw do zmiany stanowiska w przedmiotowej sprawie. S. C., J. C., T. C. i J. C. pismem z dnia 25 listopada 2013 r. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na akt z zakresu administracji publicznej wydany w dniu [...] sierpnia 2013 r. przez Prezydenta Miasta Krakowa. Domagali się uchylnie powyższego aktu. W uzasadnieniu skarżący wskazali, że akt Prezydenta Miasta Krakowa został skutecznie doręczony jedynie S. C., o czym świadczy adnotacja umieszczona na piśmie. Dodatkowo podali, że uzasadnienie odmowy przywrócenia tytułu prawnego do zajmowanego lokalu mieszkalnego zdecydowanie jest zbyt ogólnikowe. W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta Krakowa wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie o jej oddalenie. Podał, że pismo z dnia [...] sierpnia 2013 r. nie jest jednostronnym i władczym aktem administracyjnym i nie dotyczy praw i obowiązków wynikających z przepisów prawa. Powyższe oznacza, że przedmiotowa sprawa nie podlega właściwości sądu administracyjnego, a zatem winna zostać odrzucona. W przypadku jednak uznania przez Sąd, że skarga podlega jego kognicji Prezydent Miasta Krakowa podtrzymał argumentację zawartą w piśmie z dnia [...] sierpnia 2013 r., co do przesłanek odmowy przywrócenia tytułu prawnego do lokalu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odrzucając skargę S. C., J. C., J. C., T. C., podniósł, że niniejsza sprawa nie jest sprawą z zakresu administracji publicznej podlegającą kontroli sądu administracyjnego pod względem legalności na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. Akt czy czynność, o jakiej mowa w powyższym przepisie, jest aktem zewnętrznym, skierowanym do podmiotu indywidualnego spoza struktury organizacyjnej organu administracji publicznej, mającym charakter publicznoprawny i dotyczy uprawnień wynikających z przepisów prawa. Kwestia uregulowania tytułu prawnego do zajmowanego lokalu podlega w całości unormowaniom mającym charakter cywilnoprawny. Szczególnie należy mieć tu na względzie art. 20 ustawy z 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2005 r. Nr 31, poz. 266 ze zm.), który stanowi m. in. podstawę do tworzenia przez gminy zasobu mieszkaniowego i określa sposób przekazywania lokali mieszkańcom w formie najmu. Charakteru cywilnoprawnego umów najmu zawieranych w ramach mieszkaniowego zasobu gminnego nie zmienia fakt, że szczegółowe kwestie dotyczące przesłanek zawierania tych umów, kryteria jakimi należy się kierować przy wyborze najemcy i inne kwestie dotyczące treści umów zawiera uchwała Rady Miasta Krakowa z 10 października 2012 r. nr LVIII/795/12 w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy Miejskiej Kraków tj. akt prawa miejscowego jednostki samorządu terytorialnego. Dzieje się to bowiem na skutek delegacji ustawowej zawartej w art. 21 ust. 1 pkt 2 powołanej ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego. Sąd uznał akt Prezydenta Miasta Krakowa dotyczący odmowy przywrócenia tytułu prawnego do lokalu mieszkalnego zajmowanego w ramach uprawnień przysługujących najemcy, za oświadczenie woli jednej ze stron umowy najmu, tj. Gminy Miejskiej Kraków, złożone przez jej organ. Odmowa nabycia tytułu prawnego do lokalu mieszkalnego jest czynnością z zakresu władztwa właścicielskiego gminy (dominium), a nie aktem z zakresu władztwa publicznego (imperium). Podkreślono również, że w sprawie nie ma zastosowania ocena prawna wyrażona w uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 lipca 2008 r., sygn. akt I OPS 4/08, zgodnie z którą uchwała odmawiająca zakwalifikowania i umieszczenia na liście osób oczekujących na najem lokalu z mieszkaniowego zasobu gminy jest aktem z zakresu administracji publicznej, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 6 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że przedmiotem uchwały organu wykonawczego jednostki samorządu gminnego (jej jednostki pomocniczej) jest zakwalifikowanie i umieszczenie na liście osób oczekujących na najem lokalu z mieszkaniowego zasobu gminy. Uchwała ta, nie będąca decyzją administracyjną a aktem organu jednostki samorządu terytorialnego, innym niż akt prawa miejscowego, jest aktem z zakresu administracji publicznej (art. 3 § 2 pkt 6 P.p.s.a.) i kończy pierwszy etap postępowania, obowiązującego przy udzielaniu pomocy mieszkaniowej przez gminę. Działanie organu wykonawczego jednostki samorządowej nie stanowi więc oferty zawarcia umowy najmu ani negocjacji i nie ma charakteru cywilnoprawnego, a administracyjnoprawny. Taka uchwała rozstrzyga bowiem o tym, czy określonej osobie może być udzielona pomoc w zakresie zaspokojenia jej potrzeb lokalowych z wykorzystaniem lokali znajdujących się w mieszkaniowym zasobie gminy. Dopiero po skierowaniu przez organ jednostki samorządu terytorialnego do zawarcia umowy najmu lokalu, następuje drugi etap postępowania, w którym wnioskodawca zawiera z zarządcą nieruchomości umowę najmu konkretnego lokalu, i ten etap, z uwagi, że kończy go zawarcie umowy, ma charakter cywilnoprawny. Sąd zwrócił uwagę, że postępowanie, o jakim jest mowa w uzasadnieniu uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 lipca 2008 r. nie występowało w rozpoznawanym przypadku. Wniosek J. C. nie dotyczył bowiem zakwalifikowania go do zawarcia umowy najmu lokalu z zasobu mieszkaniowego gminy a jego treścią było przywrócenie tytułu prawnego do zajmowanego lokalu nr [...] na os. [...] w Krakowie. Zatem sytuacja ta nie odnosi się do zakwalifikowania bądź odmowy zakwalifikowania do zawarcia umowy najmu lokalu mieszkalnego, a dotyczy uregulowania tytułu prawnego do nieruchomości. W konstrukcji tej nie ma jakichkolwiek elementów sprawy administracyjnej. Relacja pomiędzy dysponentem lokalu a osobą, która występuje o uregulowanie tytułu prawnego lokalu, ma wszelkie cechy cywilnoprawnego stosunku oferty, której przyjęcie przez dysponenta lokalu prowadzi bezpośrednio do zawarcia umowy najmu. W skardze kasacyjnej wniesionej od powyższego postanowienia S. C. i J. C. podnieśli następujące zarzuty: I. naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: - art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a. poprzez odrzucenie skargi mimo, że sprawa poddana kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie należy do właściwości sądów administracyjnych, - art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a., art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a. poprzez przyjęcie w zaskarżonym orzeczeniu, że akt Prezydenta Miasta Krakowa dotyczący przywrócenia tytułu prawnego do lokalu przy os. [...] należy uznać za oświadczenie woli jednej ze stron umowy najmu, a w konsekwencji wadliwe przyjęcie, że zaskarżone rozstrzygnięcie nie jest aktem z zakresu racji publicznej, nie ma charakteru władczego oraz nie dotyczy uprawnień wynikających z przepisów prawa, a zatem nie podlega kontroli sądów administracyjnych, co skutkowało wydaniem postanowienia o odrzuceniu skargi kasacyjnej; - art. 3 § 2 pkt 6 P.p.s.a., art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a. poprzez przyjęcie, że akt Prezydenta Miasta Krakowa dotyczący przywrócenia tytułu prawnego do lokalu przy os. [...] należy uznać za oświadczenie woli jednej ze stron umowy najmu, a w konsekwencji wadliwe przyjęcie, że zaskarżone rozstrzygnięcie nie jest aktem z zakresu administracji publicznej, nie ma charakteru władczego, a zatem nie podlega kontroli sądów administracyjnych, co skutkowało wydaniem postanowienia o odrzuceniu skargi kasacyjnej; - art. 45 ust. 1 Konstytucji poprzez rozstrzygnięcie pojawiających się wątpliwości w zakresie dopuszczalności drogi sądowej na niekorzyść skarżących. W oparciu powyżej zarzuty wnosiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie oraz o zasądzenie na rzecz skarżących zwrotu kosztów niezbędnych do celowego dochodzenia ich praw, w tym w szczególności zwrotu kosztów sądowych oraz kosztów wynagrodzenia pełnomocnika według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi wskazano, że wydawanie bądź odmowa wydania skierowania do (ponownego) zawarcia umowy najmu lokalu nie jest czynnością cywilnoprawną, nie rodzi bowiem żadnych skutków w sferze prawa cywilnego, w szczególności nie kreuje stosunku najmu (w przypadku decyzji pozytywnej), lecz jest wykonywaniem publicznoprawnych zadań gminy i poprzedza podjęcie czynności cywilnoprawnych, w postaci zawarcia (ponownego) umowy najmu lokalu. Z tego też względu nie można zgodzić się z zaprezentowanym w zaskarżonym postanowieniu stanowiskiem, że akt Prezydenta Miasta Krakowa należy uznać za oświadczenie woli, jednej ze stron umowy - Gminy — złożone przez jej organ. Przede wszystkim oświadczenie to nie wywołuje żadnych skutków w sferze prawa cywilnego (nawet w przypadku pozytywnego rozpatrzenia wniosku wydawane jest skierowanie, które dopiero w dalszej kolejności stanowi podstawę do zawarcia umowy najmu), co więcej wbrew przyjmowanej definicji oświadczenia woli (A. Wolter Prawo cywilne. Zarys części ogólnej, Warszawa 1999, s. 256) nie wyraża w sposób dostateczny zamiaru (woli) wywołania skutku prawnego – ustanowienia zmiany, zniesienia stosunku prawnego, takie oświadczenia są bowiem składane przez Gminę dopiero na etapie zawierania umowy najmu. Skarżący stwierdzili, że rozstrzygnięcie Prezydenta Miasta Krakowa odmawiające wydania skierowania do zawarcia umowy najmu winno być traktowane jako akt z zakresu administracji publicznej wydany przez organ jednostki samorządu terytorialnego, jego podstawę stanowiły bowiem przepisy zaliczane do prawa administracyjnego (dotyczące realizacji zadań własnych Gminy polegających na zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych mieszkańców wspólnoty oraz dotyczące dysponowania przez gminę lokalami wchodzącymi w skład mieszkaniowego zasobu gminy), jego wydanie zostało poprzedzone przeprowadzeniem postępowania wyjaśniającego mającego zweryfikować spełnienie przez Skarżących przesłanek ponownego zawarcia umowy najmu, a jego skutkiem jest władcze i jednostronne ukształtowanie sytuacji skarżących zamykające im możliwość uzyskania pomocy Gminy w zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zaprezentowane przez Sąd pierwszej instancji stanowisko, zgodnie z którym akt Prezydenta Miasta Krakowa dotyczący odmowy przywrócenia tytułu prawnego do lokalu mieszkalnego nie podlega kognicji sądu administracyjnego, jest prawidłowe, bowiem reguluje materię o charakterze cywilnoprawnym. Na wstępie należy zauważyć, że generalnie kwestie związane z zawieraniem umów najmu lokali, od dnia wejścia w życie ustawy z dnia 2 lipca1994 r. o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. z 1995 r. Nr 86, poz. 433 ze zm.), poddane są instrumentom prawa cywilnego chyba, że przepisy szczególne stanowią inaczej. Ustawę tę z kolei zastąpiła ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2005 r. Nr 31, poz. 266 ze zm.), która wspomnianą wyżej zasadę realizuje jeszcze pełniej. Biorąc pod uwagę obowiązki samorządu terytorialnego w stosunku do mieszkańców danej jednostki samorządowej, w art. 4 ust. 1 i 2 ustawa ta przewiduje, iż tworzenie warunków do zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych wspólnoty samorządowej należy do zadań własnych gminy, która – na zasadach przewidzianych w tej ustawie – zapewnia lokale socjalne i lokale zamienne a także zaspokaja potrzeby mieszkaniowe gospodarstw o niskich dochodach. W związku z powyższym – na podstawie delegacji określonej w art. 20 ust. 3 i art. 21 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. – Rada Miasta Krakowa podjęła w dniu 10 października 2012 r. uchwałę Nr LVIII/795/2012 w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy Miejskiej Kraków, która – jako prawo miejscowe - określa zasady, na jakich są wynajmowane mieszkańcom Krakowa lokale, znajdujące się w dyspozycji Miasta. W tym też przypadku wspomniana uchwała określa tryb rozpoznawania i załatwiania wniosków o zawarcie umowy najmu lokalu, w tym reguluje również sposób poddania tego rodzaju spraw kontroli społecznej. Oznacza to, że przy rozpatrywaniu wniosków o zawarcie umowy najmu lokalu komunalnego, organ gminy realizuje zadanie, wykraczające poza typowe prawa i obowiązki wynajmującego, wynikające z przepisów prawa cywilnego. W tym wypadku należy bowiem zbadać, czy dana osoba może uzyskać pomoc gminy w zaspokojeniu jej potrzeb mieszkaniowych. Stwierdzenie zaś, że wnioskodawca spełnia określone wymagania – zgodnie z zasadą równości wobec prawa (art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej) - winno prowadzić do umieszczenia kandydatury takiego wnioskodawcy na liście osób oczekujących na zawarcie z nimi umowy najmu lokalu mieszkalnego. W opisanej wyżej sytuacji, jak wyjaśnił to Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 21 lipca 2008 r., sygn. akt I OPS 4/08, przedmiotem uchwały organu wykonawczego jednostki samorządu gminnego (jej jednostki pomocniczej) jest zakwalifikowanie i umieszczenie na liście osób oczekujących na najem lokalu z mieszkaniowego zasobu gminy. Uchwała ta, nie będąca decyzją administracyjną a aktem organu jednostki samorządu terytorialnego, innym niż akt prawa miejscowego, jest aktem z zakresu administracji publicznej (art. 3 § 2 pkt 6 P.p.s.a.) i kończy pierwszy etap postępowania, obowiązującego przy udzielaniu pomocy mieszkaniowej przez gminę. Działanie organu wykonawczego jednostki samorządowej nie stanowi więc oferty zawarcia umowy najmu ani negocjacji i nie ma zatem charakteru cywilnoprawnego, a ma charakter administracyjnoprawny. Taka uchwała rozstrzyga bowiem o tym, czy określonej osobie może być udzielona pomoc w zakresie zaspokojenia jej potrzeb lokalowych z wykorzystaniem lokali znajdujących się w mieszkaniowym zasobie gminy. Dopiero po skierowaniu przez zarząd dzielnicy do zawarcia umowy najmu lokalu, następuje drugi etap postępowania, w którym wnioskodawca zawiera z zarządcą nieruchomości umowę najmu konkretnego lokalu, i ten etap, z uwagi, że kończy go zawarcie umowy, ma już zdecydowanie charakter cywilnoprawny. Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy, podkreślić należy, że takie postępowanie, o jakim jest mowa w uzasadnieniu uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 lipca 2008 r., jak słusznie zauważył Sąd I instancji, nie występowało w rozpoznawanym przypadku. Wniosek J. C. nie dotyczył bowiem zakwalifikowania go do zawarcia umowy najmu konkretnego lokalu z zasobu mieszkaniowego gminy, a dotyczył przywrócenia tytułu prawnego do zajmowanego lokalu nr [...] na os. [...] w Krakowie. W konstrukcji uregulowania tytułu prawnego do nieruchomości nie ma jakichkolwiek elementów sprawy administracyjnej. Ponadto, mając na względzie treść art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a., uprawnienie do lokalu mieszkalnego z mieszkaniowego zasobu gminy nie wynika wprost z przepisu ustawy, lecz powstaje w następstwie zawarcia umowy najmu (art. 20 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego). Jeżeli zawarcie umowy najmu lokalu przez gminę jest czynnością cywilnoprawną i nie należy do kognicji sądów administracyjnych, to odmowa przywrócenia tytułu prawnego do zajmowanego lokalu, jako wyraz autonomii woli stron stosunków prawa cywilnego, należy również do sfery stosunków cywilnoprawnych (por. postanowienie NSA z dnia 20 października 2009 r., sygn. akt I OZ 971/09). Wbrew twierdzeniom zawartym w skardze kasacyjnej, pismo Prezydenta Miasta Krakowa z dnia [...] sierpnia 2013 r. nie jest jednostronnym i władczym aktem administracyjnym, ale oświadczeniem woli jednej ze stron umowy najmu, tj. Gminy Miejskiej Kraków. Jak trafnie stwierdził bowiem Sąd I instancji, odmowa nabycia tytułu prawnego do lokalu mieszkalnego jest czynnością z zakresu władztwa właścicielskiego gminy (dominium), a nie aktem z zakresu władztwa publicznego (imperium) przysługującego Prezydentowi Miasta Krakowa jako organowi administracji publicznej. Powyższe stanowisko jest ugruntowane w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (np. postanowienie z dnia 25 lipca 2013 r., sygn akt I OSK 578/13; z dnia 31 stycznia 2013 r., sygn. akt I OSK 2137/12, z dnia 25 lipca 2013 r., sygn. akt I OSK 931/13 [w:] Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Wskazując zatem, że skarga do sądu administracyjnego w rozpoznawanej sprawie nie była dopuszczalna, ponieważ jej przedmiotem jest żądanie niemieszczące się w zakresie właściwości tego sądu, który jest wyznaczony treścią art. 3 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 20 maja 2014 r. odpowiada prawu, co powoduje, że podniesione zarzuty skargi kasacyjnej z wyżej przedstawionych względów należało uznać za niezasadne. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na postawie art. 184 P.p.s.a., wniesioną skargę kasacyjną oddalił. Odnosząc się do wniosku o zwrot kosztów postępowania, zauważyć należy, że przepisy art. 203 i 204 P.p.s.a. nie mają zastosowania, gdy przedmiotem skargi kasacyjnej jest postanowienie Sądu I instancji kończące postępowanie w sprawie (uchwała NSA z dnia 4 lutego 2008 r., sygn. akt I OPS 4/07).