VI SA/Wa 2900/13

WyrokWSA w Warszawie2014-05-21

Skład orzekający: Dorota Wdowiak, Elżbieta Olechniewicz, Urszula Wilk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo umorzył postępowanie w sprawie wznowienia postępowania dotyczącego ustalenia opłaty za zmianę koncesji radiowo-telewizyjnej, jeśli decyzja, której dotyczyło wznowienie, wygasła z mocy prawa?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej prawidłowo umorzył postępowanie w sprawie wznowienia postępowania, ponieważ decyzja, która miała być przedmiotem wznowienia, wygasła z mocy prawa wraz z wygaśnięciem koncesji. Wygasła decyzja nie może być już przedmiotem postępowania administracyjnego, w tym postępowania wznowieniowego, gdyż przestaje kształtować prawa i obowiązki. W związku z tym postępowanie stało się bezprzedmiotowe.
Stan faktyczny
Spółka T. Sp. z o.o. wniosła o wznowienie postępowania w sprawie ustalenia opłaty za zmianę koncesji radiowo-telewizyjnej, powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego. Organ pierwszej instancji umorzył postępowanie, uznając je za bezprzedmiotowe z uwagi na wygaśnięcie koncesji. Przewodniczący KRRiT utrzymał tę decyzję w mocy. Spółka zaskarżyła decyzję do WSA, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym brak zastosowania przepisów o opłacie skarbowej oraz ustawy o swobodzie działalności gospodarczej.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Wdowiak Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Olechniewicz (spr.) Sędzia WSA Urszula Wilk Protokolant st. ref. Katarzyna Zielińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 maja 2014 r. sprawy ze skargi T. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Przewodniczącego Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania oddala skargę Zaskarżoną decyzją z dnia [...] sierpnia 2013 r. Przewodniczący Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji (dalej "Prezes KRRiT"), na podstawie art. 33 ust. 2 i 3 ustawy o radiofonii i telewizji (Dz. U. z 2011 r. nr 43, poz. 226 ze zm., dalej "u.r.t.") oraz art. 104 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267, dalej "K.p.a."), po rozpoznaniu wniosku P.S.A. (obecnie "T. sp. z o.o. z siedzibą w W., dalej "Skarżąca" lub "Spółka") o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] kwietnia 2013 r., umarzającą postępowanie prowadzone z wniosku P. S.A. z siedzibą w W. z dnia [...] sierpnia 2013 r. o stwierdzenie wydania z naruszeniem prawa decyzji [...] z dnia [...] stycznia 2007 r. zmieniającej koncesję Nr [...] z dnia [...] lutego 1999 r. w zakresie, w jakim ustalona została wysokość opłaty za zmianę koncesji. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia Przewodniczący Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji, na wstępie szczegółowo przedstawił przebieg postępowania administracyjnego w sprawie wyjaśniając, że P. S.A. uzyskała w dniu [...] lutego 1999 r. koncesję Nr [...], na rozpowszechnianie programu po nazwą "[...]". Koncesja została zmieniona (przedłużenie terminu ważności)) decyzją Przewodniczącego KRRiT [...] z dnia [...] stycznia 2007 r. W decyzji ustalono, że opłata za zmianę (przedłużenie) koncesji wynosi [...]zł. Wnioskiem z dnia [...] sierpnia 2012 r. Spółka, w oparciu o art. 145a § 1 K.p.a. i wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 lipca 2011 r. (sygn. akt P9/09), wystąpiła do KRRiT z wnioskiem o wznowienie postępowania w sprawie zmiany koncesji Nr [...] z dnia [...] lutego 1999 r., dokonanej decyzją [...]z dnia [...] stycznia 2007 r., w części dotyczącej ustalenia wysokości opłaty za zmianę koncesji. W przedmiotowym piśmie wniesiono również o stwierdzenie wydania z naruszeniem prawa zaskarżonej decyzji oraz wskazanie okoliczności, iż z powodu upływu 5 letniego okresu od dnia doręczenia decyzji, nie ma możliwości uchylenia zaskarżonej decyzji w części i wydania w tym zakresie nowej decyzji określającej opłatę za udzielenie koncesji na kwotę 82 zł. Przewodniczący KRRiT postanowieniem z dnia [...] listopada 2012 r. wznowił postępowanie w sprawie zmiany przedmiotowej koncesji w zakresie w jakim ustalona została wysokość opłaty za jej zmianę. Następnie decyzją z dnia [...] kwietnia 2013 r. umorzył postępowanie prowadzone na podstawie wniosku z dnia [...] sierpnia 2012 r. o stwierdzenie wydania z naruszeniem prawa decyzji Przewodniczącego KRRiT [...]z dnia [...] stycznia 2007 r. zmieniający koncesję Nr [...]z dnia [...] lutego 1999 r. w zakresie w jakim ustalona została wysokość opłaty za zmianę koncesji. Skarżąca pismem z dnia [...] kwietnia 2013 r. wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej ww. decyzją, wnosząc o uchylenie decyzji w całości wobec jej nieważności, oraz wydanie orzeczenia co do istoty sprawy poprzez określenie, że opłata za udzielenie koncesji wynosi 82 zł. Zarzuciła, że ww. decyzja jest wadliwa ze względu na niezastosowanie przepisów o opłacie skarbowej i błędne zastosowanie nowych przepisów o opłatach za udzielenie koncesji, tj. art. 40 u.r.t. w obecnym brzmieniu oraz przepisów rozporządzenia KRRiT z dnia [...] grudnia 2012 r. w sprawie wysokości opłat za udzielenie koncesji na rozpowszechnianie programów radiowych i telewizyjnych. Podnosiła, że organ obowiązują przepisy art. 11 ust. 9 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2004 r. nr 173, poz. 1807 ze zm., dalej "u.s.d.g."), w związku z upływem terminów przewidzianych na rozpatrzenie wniosku o wznowienie postępowania. Zaskarżoną decyzją Przewodniczący KRRiT utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] kwietnia 2013 r. W uzasadnieniu wskazał, iż decyzja zmieniająca dotyczyła koncesji, która została udzielona na okres 10 lat i wygasła z dniem [...] lutego 2009 r. Organ odnosząc się do orzecznictwa sądów administracyjnych w kwestii wygaśnięcia zezwolenia wskazał, że jeśli decyzja traci moc wiążącą, to uprawnienie zawarte w decyzji wygasa. Po upływie okresu ważności decyzji, nie mogą być bowiem realizowane uprawnienia wynikające z decyzji. Przewodniczący KRRiT podkreślił, że podstawą umorzenia postępowania było wygaśnięcie decyzji, które powoduje automatyczne usunięcie decyzji z obrotu prawnego. Po wygaśnięciu decyzji, czyli upływie terminu jej ważności, zmiana jest niedopuszczalna. W dalszej części uzasadnienia organ odniósł się do zarzutów podniesionych we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy uznając je za bezzasadne. Podniósł, że zgodnie art. 40b u.r.t. do kontroli działalności gospodarczej przedsiębiorcy, o której mowa w art. 33, stosuje się przepisy rozdziału 5 u.s.d.g. Również art. 4 pkt 11 i 27 u.r.t. odsyłają do konkretnie wskazanych uregulowań u.s.d.g. Ponadto zgodnie z art. 52 ust. 2 u.s.d.g. w postępowaniu o udzielenie koncesji na rozpowszechnianie programów radiowych i telewizyjnych organ koncesyjny zarządza przetarg jeżeli w wyniku dokonania oceny wniosków w trybie art. 36 u.r.t. liczba przedsiębiorców pozostaje większa niż liczba koncesji. W związku z tym organ uznał, iż tylko w zakresie, w którym u.r.t. odsyła do u.s.g.d. lub odwrotnie Przewodniczący KRRiT jest zobowiązany do stosowania konkretnych przepisów u.s.d.g. Organ wywodził także, że gdyby w stosunku do postępowania koncesyjnego miała zastosowanie cała u.s.d.g. ustawodawca nie odsyłałby w ustawie u.r.t. do poszczególnych przepisów u.s.d.g. i stwierdził w konkluzji, że w obecnie obowiązującym stanie prawnym brak w u.r.t. odesłania do art. 11 u.s.d.g., również sam art. 11 u.s.d.g. nie stanowi wprost o jego stosowaniu do postępowań prowadzonych przez Przewodniczącego KRRiT. Z tego też względu art. 11 u.s.d.g. nie znajduje zastosowania w przedmiotowych sprawach. W ocenie organu, wbrew twierdzeniom Skarżącej nie doszło do wydania "milczącej decyzji" w trybie art. 11 ust. 9 u.s.d.g. zatem brak jest podstaw do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji w trybie art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a. Przewodniczący podkreślił, że decyzją z dnia [...] kwietnia 2013 r. nie określono wysokości opłaty za udzielenie koncesji, ale umorzono postępowanie w związku z jego bezprzedmiotowością. Skarżąca w skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji jak i decyzji ją poprzedzającej oraz zasądzenie kosztów postepowania, zarzucając organowi naruszenie prawa materialnego przez: - niezastosowanie art. 2, art. 190 ust. 4, art. 193 i art. 79 Konstytucji RP, które są podstawą do odstąpienia od zasady tempus regil actum w przypadku decyzji wydawanej na skutek wznowienia postępowania administracyjnego przez ich niezastosowanie; - niezastosowanie art. 40 ust. 1 u.r.t. w brzmieniu uwzględniającym wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 lipca 2011 r. (sygn. P 9/09), a obowiązującym przed dniem 20 listopada 2012 r., przez jego niezastosowanie, który jest podstawą do zastosowania przepisów ustawy o opłacie skarbowej, jako podstawy prawnej dla określenia wysokości opłaty za udzielenie koncesji; - niezastosowanie art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. c) oraz Załącznika, część III, pkt 44, ppkt 2) ustawy o opłacie skarbowej, przez jego niezastosowanie, które są podstawą do wskazania prawidłowej opłaty za udzielenie koncesji na kwotę 82 zł; - błędne zastosowanie art. 40 u.r.t. (w brzmieniu obowiązującym od dnia 20 listopada 2013 r.) oraz przepisów rozporządzenia KRRiT z dnia 4 grudnia 2012 r. w sprawie wysokości opłat za udzielenie koncesji na rozpowszechnianie programów radiowych i telewizyjnych, poprzez ich błędne zastosowanie, w sytuacji gdy przepisy te nie powinny zostać zastosowane w niniejszej sprawie, oraz naruszenia przepisów postępowania tj., - błędne zastosowanie art. 35 K.p.a. i art. 105 K.p.a.; - brak zastosowania art. 11 u.s.d.g.; - niezastosowanie przepisu art. 40 ust. 1 u.r.t. w brzmieniu uwzględniającym wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 lipca 2011 r., a przed dniem 20 listopada 2012 r., które są, w ocenie Skarżącej, podstawą do uznania, że organ nie wydając decyzji w terminie określonym przepisami K.p.a., wydał decyzję zgodnie z wnioskiem przedsiębiorcy i określił opłatę za udzielenie koncesji na kwotę 82 zł. W obszernym uzasadnieniu skargi Skarżąca szeroko omówiła przesłanki warunkujące istnienie przedmiotu postępowania administracyjnego i stwierdziła, że spełnia je, a w szczególności posiada interes prawny, którym jest uzyskanie urzędowego potwierdzenia, iż decyzja w części dotyczącej opłaty została wydana z naruszeniem prawa (art. 152 K.p.a.), co uniemożliwi Skarżącej wystąpienie z roszczeniem o zwrot opłaty w postępowaniu cywilnym. W ocenie Skarżącej żadna z postaci bezprzedmiotowości postępowania nie zachodzi i organ powinien był wydać decyzję merytoryczną, zgodną z jej żądaniem. Zdaniem Skarżącej, kluczowe merytoryczne zagadnienie prawne, które wymaga oceny sądu dotyczy kwestii, jakie przepisy prawne (tzn. w brzmieniu na jaki dzień obowiązywania) powinny zostać zastosowane przez organ w związku z wydaniem decyzji na skutek wznowienia postępowania administracyjnego wywołanego wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego. W jej ocenie, w uzasadnieniu decyzji I instancji organ nie zajął się powyższą kwestią, z kolei uzasadnienie II instancji w tym zakresie trudno zrozumieć. Skarżąca podkreśliła, że w odniesieniu do procedury wznowienia postępowania administracyjnego na skutek uchylenia przepisów skutkiem wyroku Trybunału Konstytucyjnego, istnieje konieczność powtórzenia konkretyzacji normy prawnej obowiązującej w momencie wydania wadliwej decyzji. W takiej sytuacji, jeśli przepisy nowej ustawy nie nakazują stosować w postępowaniu wznowieniowym nowego prawa, należy stosować prawo dawne. Inne założenie oznaczałoby retroaktywne działanie nowego prawa bez wyraźnej podstawy prawnej (por. dr hab. M. Kamiński - Prawo administracyjne intertemporalne, Wolters Kluwer 2011). Ponadto skarżąca wskazała, że Trybunał Konstytucyjny wielokrotnie w swoich wyrokach formułował postanowienia, które wykluczały możliwość dochodzenia zwrotu opłat uiszczonych w przeszłości na podstawie przepisów uznanych za niezgodne z Konstytucją. Taka sytuacja miała miejsce także na gruncie u.r.t. (por. wyrok z dnia 9 września 2004r., sygn. K 2/03 pkt III wyroku Opłaty pobierane na podstawie przepisów ustawy wskazanych w części I wyroku nie podlegają zwrotowi). Jak wskazała Skarżąca, wyrok Trybunału Konstytucyjnego będący przyczyną niniejszego postępowania, nie zawiera postanowienia analogicznego do pkt III wyroku TK z dnia 9 września 2004 r., chociaż w tej sprawie stosowny wniosek został złożony w czasie rozprawy przed TK przez przedstawicieli KRRiT, przy poparciu przedstawiciela Prokuratora Generalnego. W punkcie 6 uzasadnienia TK wskazał, że Trybunał nie wypowiada się co do wniosku, aby pobrane dotychczas opłaty koncesyjne na podstawie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego nie podlegały zwrotowi, pozostawiając tę kwestię sądom. Skarżąca podniosła, że organ nie poinformował o przedłużeniu terminu na rozpatrzenie sprawy, a decyzja I instancji została wydana dopiero po około 7 miesiącach od dnia złożenia wniosku. W związku z upływem terminów rozpatrzenia sprawy, w przedmiotowej sprawie, zdaniem Skarżącej, zastosowanie miał art. 11 ust. 9 u.s.d.g., zgodnie z którym, jeżeli organ nie rozpatrzy wniosku w terminie, uznaje się, że wydał rozstrzygnięcie zgodne z wnioskiem przedsiębiorcy. Skarżąca stwierdziła, że w ustawie o radiofonii i telewizji brak jest normy, która wyłączałaby stosowanie przepisów ustawy o swobodzie działalności gospodarczej w całości. W opinii Skarżącej, brak ustanowienia takiej wyraźnej normy szczególnej dotyczącej u.r.t. oznacza, że racjonalny ustawodawca nie chciał wyłączenia art. 11 ust. 9 u.s.d.g. w stosunku do postępowań administracyjnych w sprawach innych regulowanych działalności gospodarczych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. W piśmie procesowym z dnia [...] maja 2014 r., stanowiącym załącznik do protokołu rozprawy, Skarżąca odwołała się do orzecznictwa NSA (wyrok o sygn. akt II GSK 1167/12 oraz II GSK 1168/12, oba z dnia 5 grudnia 2013r.) dotyczącego stosowania przepisów u.s.d.g. o "milczącej decyzji" do postępowań administracyjnych w sprawach przedsiębiorców prowadzących działalność regulowaną (na gruncie ustawy Prawo telekomunikacyjne). Zdaniem Skarżącej tezy powyższych wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego potwierdzają słuszność stanowiska Skarżącej odnośnie stosowania w niniejszej sprawie art. 11 ust. 2 u.s.d.g., co w konsekwencji powoduje, że zaskarżona decyzja oraz decyzja organu I instancji powinna zostać uchylona wobec nieważności tej drugiej na podstawie art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W myśl art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, sąd administracyjny bada akty lub czynności z zakresu administracji publicznej pod kątem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012r., poz. 270 z późn. zm., dalej "p.p.s.a."). Rozpoznając niniejszą sprawę w świetle przywołanych powyżej kryteriów stwierdzić należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone decyzje nie naruszają prawa. W rozpoznawanej sprawie należy mieć na względzie, że postępowanie administracyjne poprzedzające wydanie zaskarżonej decyzji toczyło się w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie zmiany koncesji Nr [...] z dnia [...] lutego 1999 r., dokonanej decyzją [...] z dnia [...] stycznia 2007 r., w zakresie w jakim ustalona została wysokość opłaty za zmianę koncesji. W związku z powyższym wyjaśnić należy, że wznowienie postępowania stanowi odstępstwo od ogólnej zasady trwałości decyzji, ustanowionej w art. 16 K.p.a. Postępowanie wznowieniowe ma charakter nadzwyczajny, odrębny od postępowania zwykłego, zakończonego decyzją ostateczną. Jego przedmiotem jest przeprowadzenie kontroli prawidłowości decyzji, wydanej w postępowaniu zwykłym, ale tylko w przypadku, gdy postępowanie, w którym zapadła ta decyzja dotknięte jest jedną z kwalifikowanych wad wyliczonych w art. 145 § 1 K.p.a. Przepis ten wymienia w sposób wyczerpujący przesłanki wznowienia postępowania, które są związane z kwalifikowaną wadliwością postępowania, powodującą możliwość ponownego rozpatrzenia sprawy w celu sprawdzenia, czy stwierdzona wada postępowania nie wpłynęła na treść decyzji i w konsekwencji wyeliminowanie rozstrzygnięcia wadliwego. Możliwe jest również żądanie wznowienia postępowania w wypadku określonym w art. 145a K.p.a. Przepis ten wskazuje, że w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja można domagać się wznowienia postępowania. W sytuacji określonej w § 1 skargę o wznowienie wnosi się w terminie jednego miesiąca od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. W świetle zacytowanych przepisów, obowiązkiem organu przed wszczęciem postępowania jest ocena dopuszczalności wznowienia postępowania. Na tym etapie organ ocenia jedynie, czy wystąpiły kumulatywnie przesłanki podmiotowe (czy wniosek złożyła osoba posiadająca przymiot strony) oraz przedmiotowe (czy sprawa została zakończona decyzją ostateczną), a także czy zachowany został określony przez ustawodawcę termin złożenia wniosku przez stronę. Nie jest natomiast dopuszczalne badanie, czy rzeczywiście wystąpiły przesłanki wymienione w art. 145 § 1 K.p.a, czy 145a K.p.a. Ta kwestia jest przedmiotem oceny już w postępowaniu wznowieniowym, otwierającym się po wydaniu postanowienia o wszczęciu postępowania. W razie negatywnego wyniku ustaleń odnośnie przyczyn przedmiotowych i podmiotowych wznowienia, a także gdy doszło do uchybienia ustawowego terminu i nie został on przywrócony, organ nie wydaje postanowienia o wznowieniu postępowania, ale postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia. Natomiast w sytuacji, gdy organ wadliwie uznał, że nie zachodzą przeszkody do wznowienia postępowania i wydał postanowienie o wznowieniu postępowania, pomimo że wystąpiły przyczyny niedopuszczalności wznowienia lub uchybiono terminowi do złożenia żądania wszczęcia postępowania, postępowanie wznowieniowe jako bezprzedmiotowe winno podlegać umorzeniu na zasadzie art. 105 § 1 K.p.a. (por. B.Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania Administracyjnego. Komentarz 2005, Wyd. C.H.Beck, s.669). W tych okolicznościach postępowanie wznowieniowe nie powinno bowiem w ogóle się toczyć, gdyż brak było podstaw do jego wszczęcia w drodze postanowienia. Dopiero po stwierdzeniu dopuszczalności wznowienia i po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania, które otwiera postępowanie w sprawie wznowienia postępowania, organ w oparciu o art. 149 § 2 K.p.a. może przystąpić do ustalenia, czy zachodzi jedna z przesłanek wznowieniowych. Kolejnym krokiem – w przypadku pozytywnego wyniku dokonanej w tym zakresie oceny - jest przeprowadzenie postępowania w celu rozstrzygnięcia istoty sprawy, będącej przedmiotem decyzji ostatecznej, której postępowanie dotyczy oraz wydanie jednego z rodzajów decyzji kończących postępowanie w sprawie wznowienia postępowania, określonych w art. 151 K.p.a. Organ może odmówić uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b, albo uchylić decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b, i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy. W przypadku gdy w wyniku wznowienia postępowania nie można uchylić decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 146 K.p.a. organ administracji publicznej ograniczy się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji. Reasumując dotychczasowe rozważania, należy wyraźnie rozróżnić zakres działania i możliwości orzecznicze organu na etapie poprzedzającym wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia oraz w toku postępowania w sprawie wznowienia. Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy należy wskazać, że zaskarżoną decyzją organ utrzymał w mocy decyzję wydaną w pierwszej instancji, którą na podstawie art. 105 § 1 K.p.a. umorzono postępowanie wznowieniowe, uznając je za bezprzedmiotowe. Wynika to jednoznacznie zarówno z treści uzasadnienia obu decyzji, w którym organ wskazał, że wadliwie wznowiono postępowanie, które już w dacie wydania postanowienia o wznowieniu było bezprzedmiotowe z uwagi na wygaśnięcie koncesji dla M. S.A. Jak wykazano wyżej, takie stwierdzenie byłoby prawidłowe jedynie w sytuacji, gdyby brak było przesłanek podmiotowych lub przedmiotowych do wznowienia postępowania, bądź gdy wniosek o wznowienie zostałby złożony z uchybieniem ustawowego terminu. W niniejszej sprawie wystąpił brak przedmiotu postępowania. W tym miejscu wydaje się właściwym poczynienie pewnych uwag o charakterze ogólnym. Z analizy przepisów K.p.a. odnoszących się do wznowienia postępowania wynika wprost , że ten tryb nadzwyczajny ma zastosowania do decyzji ostatecznych, a ponadto aktów prawnych znajdujących się w obrocie prawnym, co jest kluczową kwestią w niniejszej sprawie. Powyższe potwierdza wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 lutego 2013 r. sygn. akt II OSK 1731/2011, z którego wynika, że "skoro można eliminować w trybie nadzwyczajnym wznowienia postępowania wyłącznie akty nadal obowiązujące, o czym świadczy art. 151 K.p.a. ,to niewątpliwie brak jest podstaw prawnych do tego, aby prowadzić postępowanie administracyjne, analizować i oceniać akt, który już swą ważność utracił". W niniejszej sprawie mamy sytuację następującą: strona wystąpiła do KRRiT z wnioskiem o wznowienie postępowania w sprawie zmiany koncesji Nr [...] z dnia [...] lutego 1999 r., dokonanej decyzją [...] z dnia [...] stycznia 2007 r., w części dotyczącej ustalenia wysokości opłaty za zmianę koncesji. Wniosek skarżącej został złożony w dniu [...] sierpnia 2012 r. Jako podstawę wniosku wskazano art. 145 a § 1 k.p.a. i wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 lipca 2011 r. wydany w sprawie o sygn. akt P 9/09. W powyższym wyroku Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 40 ust. 2 ustawy z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji (Dz. U. z 2011 r. Nr 43, poz. 226, Nr 85, poz. 459 i Nr 112, poz. 654) jest niezgodny z art. 217 oraz art. 92 ust. 1 Konstytucji RP. Trybunał Konstytucyjny w pkt 2 wyroku wskazał, że rozporządzenie Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji z dnia 4 lutego 2000 r. w sprawie opłat za udzielenie koncesji na rozpowszechnianie programów radiowych i telewizyjnych (Dz. U. Nr 12, poz. 153 i Nr 90, poz. 1007, z 2002 r. Nr 58, poz. 541 oraz z 2007 r. Nr 124, poz. 870) jest niezgodne z art. 92 ust. 1 Konstytucji. Powyższe orzeczenie weszło w życie w dniu 3 sierpnia 2012 r. Przepisy, które na mocy wyroku TK uznane zostały za niekonstytucyjne stanowiły podstawę prawną decyzji z [...] lutego 1999 r. Przedmiotowa koncesja została udzielona na 10 lat, a zatem z mocy prawa wygasła z dniem [...] lutego 2009 r., co nie jest sporne między stronami. Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela stanowisko organu wyrażone w zaskarżonej decyzji, że określenie w decyzji terminu jej ważności powoduje, że wygasa ona z upływem terminu, na który została wydana. Z upływem określonego w decyzji okresu dochodzi automatycznie do usunięcia jej z obrotu prawnego bez potrzeby stwierdzenia jej wygaśnięcia w trybie art. 162 § 1pk 11 k.p.a. (podobne stanowisko znajduje odzwierciedlenie w licznych wyrokach sądów administracyjnych VI SA/Wa 2109/05, VII SA/Wa 386/08, III SA/Kr 1223/10, II SA/Op 63/06) Strona Skarżąca domagała się natomiast wznowienia postępowania w przedmiocie decyzji z dnia [...] stycznia 2007 r., która to decyzja była ściśle powiązana z koncesją z dnia [...] lutego 1999 r., gdyż wprowadzała zmiany do wyżej wskazanej koncesji, nie kreowała natomiast nowych praw i obowiązków nakładanych na Skarżącą poza wskazaną koncesją. Innymi słowy w wyniku wydania decyzji z dnia [...] stycznia 2007 r. dokonano ustalenia nowego brzmienia zapisów Koncesji z dnia [...] lutego 1999 r. Skoro więc przedmiotowa koncesja wygasła, to tym samym wygasły wszystkie decyzje ją zmieniające w tym decyzja z [...] stycznia 2007 r. i nie ma potrzeby stwierdzania ich wygaśnięcia w trybie art. 162 § 1 pkt 1 K.p.a., gdyż z upływem określonego w decyzji okresu dochodzi automatycznie do jej usunięcia z obrotu prawnego. Wygaśnięcie decyzji oznacza natomiast, że przestaje ona kształtować jakiekolwiek prawa i obowiązki administracyjne, czy też wywoływać dla jej adresatów inne skutki prawne. Z chwilą więc wygaśnięcia decyzji nie jest możliwe wznowienie postępowania w sprawie tej decyzji, gdyż nie znajduje się ona w obrocie prawnym. Reasumując, należy wskazać, że organ zasadnie umorzył postępowanie w niniejszej sprawie, gdyż koncesja oraz decyzja, której dotyczy wniosek o wznowienie postępowania wygasły z mocy prawa z dniem [...] lutego 2009 r., a wniosek o wznowienie został złożony po ich wygaśnięciu w dniu [...] sierpnia 2012 r. Przechodząc do omówienia zarzutów skargi na wstępie trzeba wyjaśnić, że organ nie wydał w niniejszej sprawie rozstrzygnięcia merytorycznego, gdyż było to niemożliwe z uwagi na brak przedmiotu postępowania, co szerzej zostało wyjaśnione na wstępie uzasadnienia. Tak więc w niniejszej sprawie nie mogło dojść do naruszenia wskazanych w skardze przepisów prawa materialnego, gdyż z uwagi na umorzenie postępowania (bezprzedmiotowość) nie mogły być one przez organ stosowane. Odnosząc się do zarzutów skargi dotyczących naruszenia przepisów postępowania sąd nie dopatrzył się, co zostało wyżej wskazane, naruszenia art. 105 K.p.a. Jeżeli natomiast chodzi o naruszenie art. 35 K.p.a. to naruszenie to nie podlega rozpatrzeniu w niniejszym postępowaniu. W ocenie Sądu nie jest zasadny zarzut nie zastosowania art. 11 ust. 9 u.s.d.g., zgodnie z którym jeżeli organ nie rozpatrzy wniosku w terminie, uznaje się, że wydał rozstrzygnięcie zgodnie z wnioskiem przedsiębiorcy, chyba że przepisy ustaw odrębnych ze względu na nadrzędny interes publiczny stanowią inaczej. Przede wszystkim ponownie należy wskazać, iż w przedmiotowej sprawie doszło do umorzenia postępowania na skutek wygaśnięcia koncesji, co – jak wskazano powyżej – powoduje, że z chwilą wygaśnięcia decyzji koncesyjnej nie jest możliwe wznowienie postępowania w sprawie tej decyzji, gdyż nie znajduje się ona w obrocie prawnym. Nie można więc zgodzić się z twierdzeniem, że na gruncie niniejszej sprawy doszło do wydania milczącej decyzji. Ponadto Sąd nie podziela stanowiska spółki, że do postępowania w sprawie ustalenia opłaty za koncesję, przewidzianej przez art. 40 ust. 1 u.r.t. zastosowanie ma art. 11 st. 9 u.s.d.g. Jak wynika z art. 40b w/w ustawy przepisy ustawy o swobodzie działalności (tylko jej rozdział 5) stosuje się do kontroli działalności gospodarczej. Przepis ten uzyskał aktualne brzmienie na podstawie art. 9 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o zmianie ustawy o swobodzie działalności gospodarczej oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 18, poz. 97 ze zm.). Wcześniej przepis ten miał brzmienie: "W sprawach nieuregulowanych w niniejszym rozdziale stosuje się przepisy ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej". Choćby ta zmiana wskazywała, że przepisy ustawy o swobodzie działalności gospodarczej mają ograniczone, ściśle określone zastosowanie do uregulowań ustawy o radiofonii i telewizji (tak NSA w wyroku z dnia 11 października 2012 r., sygn. akt II GSK 1088/11, opubl.orzeczenia.nsa.gov.pl). W powyższym wyroku sąd podkreślił, że: "do dnia 6 marca 2009 r. w sprawach nieuregulowanych w rozdziale 5-Koncesja na rozpowszechnianie programów- ustawy radiofonii i telewizji, zastosowanie miały przepisy ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Po tej dacie jedynie do kontroli działalności gospodarczej przedsiębiorcy, o której mowa w art. 33, stosuje się przepisy rozdziału 5 u.s.d.g.". Ponadto w myśl art. 46 ust. 1 pkt 5 u.s.d.g. uzyskania koncesji wymaga działalność w zakresie rozpowszechniania programów radiowych i telewizyjnych, z wyłączeniem programów rozpowszechnianych wyłącznie w systemie teleinformatycznym, które nie są rozprowadzane naziemnie, satelitarnie lub w sieciach kablowych. Zatem prowadzenie powyższej działalności nie podlega wszystkim regułom zasady swobody działalności gospodarczej, co potwierdza art. 5 pkt 5 u.s.d.g., iż działalność regulowana oznacza działalność gospodarczą, której wykonywanie wymaga spełnienia szczególnych warunków, określonych przepisami prawa. Zatem w przypadku działalności koncesjonowanej (regulowanej) nie ma zastosowania art. 11 ust. 9 u.s.d.g., tworzący fikcję załatwienia sprawy przez organ zgodnie z wnioskiem, po upływie określonego terminu (terminy z K.p.a. plus termin z art. 11 ust. 7 u.s.d.g.). Należy podzielić stanowisko organu, że w niniejszej sprawie nie mają zastosowania przepisy o opłacie skarbowej, wynika to wprost z uzasadnienia wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 lipca 2011r., sygn. akt P9/09 (Dz. U. 2011r. Nr 60, poz .963): "w wypadku działalności gospodarczej podlegającej koncesjonowaniu (katalog dziedzin podlegających koncesjonowaniu zawarty jest w art. 46 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2004 nr 173 poz.1807 ze zm.) - o ile przepisy ustaw odrębnych nie stanowią inaczej- za udzielenie lub zmianę koncesji zgodnie z art. 62 ust. 1 u.s.d.g. pobierana jest opłata skarbowa, wysokość tej opłaty jest uregulowana w załączniku do ustawy z dnia 16 listopada o opłacie skarbowej. Działalność polegająca na rozpowszechnianiu programów radiowych i telewizyjnych ma jednak w tym zakresie odrębne uregulowania zawarte w ustawie o radiofonii i telewizji. Podstawą prawną obowiązku uiszczenia opłaty za udzielenie koncesji na rozpowszechniania programów radiowych i telewizyjnych jest art. 40 ust. 1 u.r.t.". Na zakończenie skład orzekający wskazuje, że w przypadkach, w których występuje przesłanka przewidziana w art. 145a K.p.a., a brak jest przeszkody wynikającej z art. 146 K.p.a., organ na podstawie art. 74a w zw. z art. 2 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa określa stosowną wysokość nadpłaty również w sytuacjach, gdy już cała należność została uregulowana. Wobec niezasadności zarzutów skargi oraz niestwierdzenia przez Sąd z urzędu tego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, które sąd ma obowiązek badać z urzędu - skargę należało oddalić. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę jako nieuzasadnioną oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło