II OSK 2601/14

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2016-06-23

Skład orzekający: Małgorzata Stahl, Marzenna Linska - Wawrzon, Teresa Zyglewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odmowa wszczęcia postępowania naprawczego w trybie art. 51 Prawa budowlanego jest uzasadniona, gdy postępowanie w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na roboty budowlane nie zostało jeszcze prawomocnie zakończone?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo zaakceptował postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania naprawczego. Sąd stwierdził, że wszczęcie takiego postępowania jest przedwczesne, dopóki nie zakończy się postępowanie w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na roboty budowlane. Dopiero po prawomocnym wyeliminowaniu z obrotu prawnego decyzji o pozwoleniu na budowę może być rozważone wszczęcie postępowania naprawczego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi K. K. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie unieważnienia dopuszczenia do użytkowania obiektu budowlanego. Wcześniejsze postępowania administracyjne i sądowe dotyczyły zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na rozbudowę budynku mieszkalnego z garażem. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, a Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną od tego wyroku.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną i odstąpiono od zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Stahl Sędziowie Sędzia NSA Marzenna Linska - Wawrzon (spr.) Sędzia del. WSA Teresa Zyglewska Protokolant sekretarz sądowy Beata Osińska po rozpoznaniu w dniu 23 czerwca 2016 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej K. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 maja 2014 r. sygn. akt VII SA/Wa 2752/13 w sprawie ze skargi K. K. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Warszawie z dnia [...] października 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania 1. oddala skargę kasacyjną, 2. odstępuje od zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 23 maja 2014 r., sygn. akt VII SA/Wa 2752/13, oddalił skargę K. K. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2013 r. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania. Wyrok wydany został w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy: Prezydent Miasta Siedlce decyzją z dnia [...] września 2008 r. Nr [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił T. P. pozwolenia na: rozbudowę i nadbudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego o funkcję mieszkaniową, usługowo-handlową (usługi kuśnierskie) i garaż dwustanowiskowy zlokalizowanego na działce o nr geod. 19 arkusz mapy 33 przy ul. [...] 18 w Siedlcach - według załączonego projektu budowlanego. Wojewoda Mazowiecki, po rozpatrzeniu odwołania K. K. decyzją z dnia [...] listopada 2008 r. utrzymał w mocy ww. decyzję Prezydenta Miasta Siedlce z dnia 12.09.2008 r. Wyrokiem z dnia 21 września 2010 r., sygn. akt VII SA/Wa 1218/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu skargi K. K. na ww. decyzję Wojewody Mazowieckiego, uchylił zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu Sąd wskazał m. in. na konieczność ponownego rozpatrzenia przez Wojewodę Mazowieckiego kwestii miejsc postojowych, gdyż organ odwoławczy nie wyjaśnił dlaczego uważa, że projekt budowlany jest w tym zakresie zgodny z decyzją o warunkach zabudowy, a usytuowanie miejsc postojowych odpowiada warunkom technicznym. Następnie wyrokiem z dnia 19 kwietnia 2012 r., sygn. akt II OSK 94/11 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną od ww. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 września 2010 r. Organ odwoławczy, po ponownym rozpatrzeniu sprawy, wskazując na istotne braki w materiale dowodowym, stanowiącym podstawę rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji i zachodzącą konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części, decyzją z dnia [...] sierpnia 2012 r. Nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Wyrokiem z dnia 18 lipca 2013r. sygn. akt VII SA/Wa 2260/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję ww. Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] sierpnia 2012 r. W uzasadnieniu Sąd uznał, iż zaskarżona decyzja została wydana z istotnym naruszeniem art. 138 § 2 K.p.a., w szczególności z tego powodu, iż w żadnym miejscu uzasadnienia tego orzeczenia organ nie wskazał przyczyn, dla których wskazaną regulację zastosował. Wskazał przy tym, iż kontrolowana przez Sąd decyzja została wydana na skutek wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 21 września 2010 r. sygn. akt VII SA/Wa 1218/10, który jest prawomocny, a to oznacza, że tak organ jak i Sąd orzekając w niniejszej sprawie jest nim związany. Prezydent Miasta Siedlce decyzją z dnia [...] września 2012 r. postanowił umorzyć postępowanie w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę - rozbudowę i nadbudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego o funkcje mieszkaniową, usługowo-handlową (usługi kuśnierskie) i garaż dwustanowiskowy zlokalizowanego na działce o nr geod. 19 arkusz mapy 33 przy ul. [...] 18 w Siedlcach, biorąc pod uwagę, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego potwierdził przyjęcie zgłoszenia obiektu budowlanego do użytkowania przez T. P. w dniu 30 września 2010r. Wojewoda Mazowiecki, po rozpatrzeniu odwołań T. P. i K. A. K., zaskarżoną decyzją z dnia [...] października 2012 r., utrzymał w mocy ww. decyzję Prezydenta Miasta Siedlce, wskazując w uzasadnieniu, że w orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowana jest konsekwentnie zasada, w myśl której w sytuacji gdy roboty budowlane zostały wykonane, wydanie pozwolenia na budowę jest bezprzedmiotowe i postępowanie w tym zakresie winno z mocy art. 105 § 1 K.p.a. ulec umorzeniu. Wyrokiem z dnia 30 grudnia 2013 r., sygn. akt VII SA/Wa 2702/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił ww. decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] października 2012 r. nr [...] oraz decyzję organu pierwszej instancji w przedmiocie umorzenia postępowania. W uzasadnieniu Sąd wskazał na przebieg postępowania administracyjnego i podniósł, że w związku z powyższymi wyrokami Sądu z dnia 21 września 2010 r. sygn akt VII SA/Wa 1218/10 oraz z dnia 18 lipca 2013 r. sygn. akt VII SA/Wa 2260/12 po pierwsze istnieje (po uprawomocnieniu się wyroku z dnia 18 lipca 2013r.) prawdopodobieństwo, że "odżyje" odwołanie K. K. od decyzji Prezydenta Miasta Siedlce z dnia [...] września 2008 r. Nr [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej T. P. pozwolenia na rozbudowę i nadbudowę budynku mieszkalnego przy ul. [...] 18 w Siedlcach, po drugie Sąd orzekający wyrokiem z dnia 18 lipca 2013 wskazał, że Wojewoda Mazowiecki rozpatrując odwołanie K. K. od decyzji Prezydenta Miasta Siedlce z dnia 12.09.2008r. nie wykonał wytycznych wynikających z wyroku Sądu z dnia 21 września 2010r. sygn akt VII SA/Wa 1218/10. W dniu 26 kwietnia 2013 r. do PINB Miasta Siedlce wpłynęło pismo K. K. z dnia 25 kwietnia 2013 r. w sprawie unieważnienia dopuszczenia do użytkowania obiektu budowlanego położonego w Siedlcach przy ul. [...] 18. PINB Miasta Siedlce postanowieniem z dnia [...] maja 2013 r. Nr [...] odmówił K. K. wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie unieważnienia dopuszczenia do użytkowania obiektu budowlanego położonego w Siedlcach przy ul. [...] 18 ze względu na brak legitymacji procesowej. Po rozpatrzeniu zażalenia K. K. na ww. postanowienie MWINB postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2013 r. Nr [...] uchylił zaskarżone postanowienie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. PINB Miasta Siedlce postanowieniem z dnia 13 września 2013 r. odmówił K. K. wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie zabudowy i zagospodarowania terenu położonego w Siedlcach przy ul. [...] 18 w Siedlcach. Postanowieniem z dnia [...] października 2013 r. Nr [...] Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu zażalenia K. K. na postanowienie PINB Miasta Siedlce z dnia [...] września 2013 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu wskazano, że w sprawie prowadzonych przez T. P. robót budowlanych na terenie działki położonej przy ul. [...] 18 w Siedlcach jest prowadzone postępowanie administracyjne. Organ zwrócił uwagę, że MWINB decyzją z dnia 3 grudnia 2012 r., Nr [...] utrzymał w mocy decyzję PINB Miasta Siedlce z dnia 24 listopada 2011 r. Nr [...] umarzającą jako bezprzedmiotowe postępowanie administracyjne wszczęte na wniosek K. K. w sprawie prowadzonych przez T. P. robót budowlanych na terenie działki położonej przy ul. [...] 18 w Siedlcach. Ponadto zauważył, że w związku ze skargą K. K., organ wojewódzki pismem z dnia 31 stycznia 2013 r. udzielił odpowiedzi na skargę i przesłał akta I i II instancji do WSA w Warszawie. MWINB wskazał, że w ww. rozstrzygnięciach zostało zajęte stanowisko odnośnie podnoszonych przez K. K. kwestii, tj. utwardzenia nawierzchni na działce o nr geod.: 33-19 przy ul. [...] 18 w Siedlcach, wód opadowych zarówno z dachu budynku mieszkalnego jak również z terenu utwardzonego. Ponadto w uzasadnieniu decyzji organu II instancji z dnia [...] grudnia 2012 r. Nr [...] organ odniósł się do zarzutów skarżącej odnośnie wykonania ściany budynku mieszkalno-usługowo- handlowego z garażem dwustanowiskowym, zlokalizowanym na terenie działki przy ul. [...] 18, od strony działki Pani K. A. K. o ok. 6 m dłuższą niż to przewidywał projekt zagospodarowania terenu. PINB Miasta Siedlce decyzją z dnia [...] czerwca 2009 r. Nr [...] umorzył postępowanie wszczęte na wniosek K. K., dotyczącej prowadzonej przez T. P. rozbudowy i nadbudowy budynku mieszkalnego o funkcję mieszkaniową, handlowo — usługową (usługi kuśnierskie) i garaż dwustanowiskowy znajdujący się na działce o nr geod. 19 arkusz mapy 33 położonej w Siedlcach przy ul. [...] 18-jako bezprzedmiotowe. Wobec powyższego organ uznał, że PINB Miasta Siedlce prawidłowo odmówił wszczęcia postępowania w niniejszej sprawie, ponieważ ponowne rozstrzyganie kwestii zabudowy i zagospodarowania terenu położonego w Siedlcach przy ul. [...] 18 naruszyłoby zasadę powagi rzeczy osądzonej. Wskazał, że skoro zapadła w niniejszej sprawie decyzja organu I instancji z dnia 24 listopada 2011 r. Nr [...] oraz decyzja organu II instancji z dnia [...] grudnia 2012 r. Nr [...], a wniosek skarżącej dotyczy tego samego przedmiotu postępowania (zabudowy i zagospodarowania terenu położonego w Siedlcach przy ul. [...] 18 w Siedlcach) to mamy do czynienia z tożsamością sprawy. K. K. w skardze na powyższą decyzję podniosła, iż została pozbawiona praw, a zaskarżone postanowienie narusza przepisy Konstytucji RP, ustaw, rozporządzeń oraz ratyfikowanych umów (w tym Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności). Wskazała, że brak było podstaw do odmowy wszczęcia postępowania w oparciu o art. 61a § 1 K.p.a. Podniosła szereg zarzutów merytorycznych dotyczących nieprawidłowości związanych z inwestycją polegającą na rozbudowie i nadbudowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego o funkcję mieszkaniową, usługowo-handlową (usługi kuśnierskie) i garaż dwustanowiskowy wskazując m. in. długości ścian i szerokość najbardziej wysuniętej części spornego budynku. W ocenie skarżącej MWINB powinien stwierdzić nieważność postanowienia I instancji zamiast stosować art. 126 K.p.a. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. W piśmie procesowym z dnia 30 kwietnia 2014 r. uczestnik postępowania T. P. wniósł o oddalenie skargi. W piśmie procesowym z dnia 14 maja 2014 r. pełnomocnik K. K. zarzucił zaskarżonemu postanowieniu naruszenie przepisu postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 61 a § 1 K.p.a. polegające na odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego, podczas gdy w niniejszej sprawie nie zachodziły przesłanki do odmowy wszczęcia postępowania na podstawie art. 61 a § 1 K.p.a., a co za tym idzie organ nadzoru budowlanego zobowiązany był do wszczęcia postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu wskazał, że wniosek skarżącej zawierał żądanie wszczęcia postępowania nadzorczego - w trybie art. 51 ustawy Prawo budowlane. Tym samym, głównym żądaniem skarżącej było wszczęcie przez organy nadzoru budowlanego postępowania nadzorczego, a nie ocena realizowanej inwestycji przez T. P.. To zaś oznacza, że organy nadzoru budowlanego powinny były wszcząć postępowanie administracyjne w celu dokonania oceny wystąpienia przesłanek do prowadzenia postępowania nadzorczego. Celem wniosku skarżącej, nawet jeżeli w tym zakresie została przedstawiona część zarzutów, nie było bowiem wyłącznie dokonanie oceny realizowanej inwestycji, ale uruchomienie przez organ nadzoru budowlanego postępowania nadzorczego w trybie art. 51 ustawy Prawo budowlane. Wojewódzki Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku wskazał, że zgodnie z art. 61a § 1 K.p.a., gdy żądanie, o którym mowa w art. 61 K.p.a., zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania nieważnościowego w oparciu o art. 61a § 1 K.p.a. jest zatem możliwe przy zaistnieniu przeszkód o charakterze podmiotowym lub przedmiotowym. Z treści cytowanego przepisu wynika obowiązek organu przeprowadzenia wstępnej analizy wniosku pod względem ewentualnego wystąpienia okoliczności uniemożliwiających merytoryczne rozpatrzenie podania. Samo złożenie żądania wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji nie powoduje automatycznie skutku jego wszczęcia. Na wstępnym etapie rozpoznania sprawy organ administracji przeprowadza badanie pod kątem istnienia przesłanek formalnoprawnych, warunkujących jego dopuszczalność. Odmowa wszczęcia z przyczyn przedmiotowych występuje chociażby wówczas, gdy sprawa ma status res iudicata, bądź w ogóle nie może być rozstrzygana w oparciu o określone przepisy prawa materialnego. Z kolei przez inne uzasadnione przyczyny, o których mowa w art. 61a § 1 K.p.a., należy rozumieć takie sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania, np. gdy w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy. Sąd zwrócił uwagę na treść wniosku K. K. z dnia 25 kwietnia 2013 r.. Wniosek ten, jakkolwiek zawiera żądanie "unieważnienia w trybie natychmiastowym dopuszczenia do użytkowania obiektu budowlanego" to jednak zawiera w istocie żądanie wszczęcia postępowania nadzorczego w trybie art. 51 Prawa budowlanego. Również w piśmie precyzującym z dnia 24 lipca 2013 r. K. K. jednoznacznie wskazała na wniosek o wszczęcie postępowania naprawczego. W związku z powyższym organy nadzoru budowlanego zobowiązane były do rozważenia możliwości wszczęcia postępowania naprawczego w oparciu o art. 51 Prawa budowlanego w stosunku do inwestycji zrealizowanej przez T. P.. W celu udzielenia odpowiedzi na możliwość wszczęcia takiego odrębnego postępowania konieczne jest dokonanie analizy przebiegu postępowania administracyjnego dotyczącego tej inwestycji i rozstrzygnięć, które zapadły w tej sprawie. Po prawomocnym wyroku WSA w Warszawie z dnia 21 września 2010 r., sygn. akt VII SA/Wa 1218/10, którym uchylono decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] listopada 2008 r. w przedmiocie udzielenia pozwolenia na budowę, Wojewoda Mazowiecki wydał decyzję kasatoryjną, która z kolei została uchylona przez WSA w Warszawie nieprawomocnym wyrokiem z dnia 18 lipca 2013r. sygn. akt VII 2260/12, a następnie prawomocnym wyrokiem z dnia 30 grudnia 2013 r., sygn. akt VII SA/Wa 2702/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia z dnia [...] października 2012 r. nr [...] oraz decyzję organu pierwszej instancji w przedmiocie umorzenia postępowania, które zapadły po decyzji kasatoryjnej Wojewody Mazowieckiego. W ocenie Sądu, w świetle powyższego, w obecnym stanie faktycznym brak jest w obrocie prawnym ostatecznej decyzji o pozwoleniu na rozbudowę i nadbudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego o funkcję mieszkaniową, usługowo-handlową (usługi kuśnierskie) i garaż dwustanowiskowy. W obrocie pozostaje natomiast wciąż decyzja Prezydenta Miasta Siedlce z dnia [...] września 2008 r. oraz skutecznie złożone odwołanie od tej decyzji. Podkreślenia przy tym wymaga, że wyrok WSA w Warszawie z dnia 18 lipca 2013 r. sygn akt VII SA/Wa 2260/12 nie jest prawomocny, gdyż wywiedziona od niego została skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego (nierozpoznana do dnia wydania wyroku przez Sąd w niniejszej sprawie). Tymczasem uprawomocnienie się wyroku z dnia 18 lipca 2013r. spowoduje, że konieczne będzie merytoryczne rozpoznanie odwołania K. K. od decyzji Prezydenta Miasta Siedlce z dnia [...] września 2008 r. Nr [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej T. P. pozwolenia na rozbudowę i nadbudowę budynku mieszkalnego przy ul. [...] 18 w Siedlcach. Stąd też na obecnym etapie sprawy nie można kategorycznie twierdzić o podstawie do prowadzenia postępowania naprawczego w oparciu o art. 51 Prawa budowlanego. Konieczność przeprowadzenia takiego postępowania wystąpi w sytuacji ostatecznego wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji o udzieleniu pozwolenia na budowę po zrealizowaniu inwestycji. Niemniej jednak do takiej eliminacji w niniejszej sprawie nie doszło. Stąd też należy uznać, że wszczęcie postępowania naprawczego w oparciu o art. 51 Prawa budowlanego byłoby w niniejszej sprawie, na jej obecnym etapie, co najmniej przedwczesne. Dlatego jako prawidłowe Sąd uznał stanowisko organów, iż w sprawie wystąpiły uzasadnione przyczyny odmowy wszczęcia takiego postępowania. Nie oznacza to wszakże, że takie postępowanie nie będzie mogło być wszczęte w terminie późniejszym, o ile będzie to uzasadnione stanem faktycznym sprawy, tym bardziej, że odmowa wszczęcia postępowania w oparciu o art. 61a § 1 K.p.a. nie skutkuje "powagą rzeczy osądzonej", a zatem brak będzie przeszkód do jego wszczęcia w przypadku eliminacji z obrotu prawnego ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Z tych względów Sąd na mocy art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę. K. K. w skardze kasacyjnej zaskarżyła punkt I. wyroku i wniosła o jego uchylenie w zaskarżonej części i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła: 1) błędną wykładnię art. 51 ustawy Prawo budowlane polegające na przyjęciu, że wszczęcie postępowania naprawczego jest przedwczesne wobec braku w obrocie prawnym ostatecznej decyzji o pozwoleniu na rozbudowę i nadbudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego wydanej na rzecz T. P.. 2) naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienie miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, tj. naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. polegające na nieuwzględnieniu skargi i przyjęciu, że zaskarżone postanowienie Mazowieckiego WINB odpowiada prawu, w sytuacji, w której postanowienie to naruszało art. 61 a § 1 K.p.a. W odpowiedzi na skargę kasacyjną T. P. wniósł o jej oddalenie podkreślając, że z uwagi na sposób formułowania zarzutów skarga kasacyjna nie spełnia wymogów ustawowych wskazanych w art. 174 i 176 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie. Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 718, dalej: "p.p.s.a.") Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę wyłącznie nieważność postępowania, której przesłanki określone zostały w § 3 wymienionego przepisu. Wobec niestwierdzenia przyczyn nieważności, skargę kasacyjną należało rozpoznać w granicach przytoczonych w niej podstaw. Wbrew twierdzeniom zawartym w skardze kasacyjnej, Sąd Wojewódzki zasadnie zaakceptował kontrolowane postanowienia wydane w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania przewidzianego w przepisach art. 50 – 51 Prawa budowlanego. Jak słusznie przyjął organ I instancji przedwczesne byłoby prowadzenie postępowania naprawczego w sytuacji gdy nie zostało jeszcze zakończone postępowanie w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na roboty budowlane w zakresie rozbudowy i nadbudowy budynku mieszkalnego oraz garażu dwustanowiskowego. Sąd Wojewódzki zasadnie wskazał, że skutkiem uprawomocnienia się wyroku WSA z 18 lipca 2013 r. sygn. VII SA/Wa 2260/12 będzie konieczność rozpoznania odwołania K. K. od decyzji Prezydenta Miasta Siedlce z [...] września 2008 r. o pozwoleniu na realizację spornych robót budowlanych. Dodać trzeba, że wymieniony wyrok WSA stał się prawomocny w następstwie wyroku NSA z 16 czerwca 2015 r. sygn. II OSK 2743/13. Skoro dopuszczalność przedmiotowej inwestycji będzie badana przez organy architektoniczno – budowlane w postępowaniu wymagającym weryfikacji decyzji z [...] września 2008 r. zatwierdzającej projekt budowy i udzielającej pozwolenia na oznaczone roboty budowlane, to nie mogła być jednocześnie wszczęta sprawa na podstawie art. 50 – 51 Prawa budowlanego. Niewątpliwie w świetle przesłanek warunkujących wszczęcie postępowania naprawczego przez organ nadzoru budowlanego podstawowe znaczenie ma to, czy udzielone pozwolenie na wykonanie określonych robót budowlanych było zgodne z prawem i czy pozostało w obrocie prawnym, ewentualnie z jakich przyczyn zostało z niego usunięte. Z tych względów Inspektor Powiatowego Nadzoru Budowlanego uprawniony był do odmowy wszczęcia wnioskowanego postępowania w trybie art. 61 a § 1 K.p.a. Z kolei organ odwoławczy chociaż podjął prawidłową decyzję z [...] października 2013 r., to w jej uzasadnieniu błędnie wskazał, że ponowne rozstrzyganie kwestii zabudowy i zagospodarowania oznaczonego terenu naruszyłoby zasadę powagi rzeczy osądzonej w związku z postępowaniem zakończonym decyzją o umorzeniu postępowania podjętą przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego 24 listopada 2011 r., utrzymaną w mocy decyzją Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 3 grudnia 2012 r. Podkreślić zatem należy, że w zależności od wyniku postępowania zapoczątkowanego decyzją z [...] września 2008 r., będzie możliwe ewentualne wszczęcie postępowania naprawczego w celu zbadania przez organ nadzoru wykonanych robót budowlanych, których legalność kwestionuje skarżąca. Jako niezasadny należało również uznać zarzut dotyczący naruszenia przez Sąd Wojewódzki art. 51 Prawa budowlanego. Wbrew argumentacji podniesionej w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, okoliczności rozpatrywanej sprawy nie są analogiczne do stanu sprawy rozstrzygniętej wyrokiem NSA z 16 marca 2012 r. II OSK 2568/10, w którym odnoszono się do przypadku gdy nastąpiło ostateczne wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji o pozwoleniu na budowę. W niniejszym bowiem postępowaniu postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 13 września 2013 r. wydane zostało w sytuacji, gdy decyzja o pozwoleniu na rozbudowę i nadbudowę budynku mieszkalnego poddana została kontroli instancyjnej. Według stanowiska Sądu Wojewódzkiego, to właśnie fakt toczącego się postępowania stanowił przeszkodę do wszczęcia postępowania wnioskowanego przez skarżącą. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd zaznaczył, że nie ma przeszkód, aby takie postępowanie było wszczęte w terminie późniejszym, o ile będzie to uzasadnione stanem faktycznym sprawy, zwłaszcza w przypadku usunięcia z obrotu prawnego ostatecznej decyzji o pozwoleniu na realizację spornych robót budowlanych. Ponadto mylnie w uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że fakt wydania pozwolenia na użytkowanie obiektu nie stanowi negatywnej przesłanki do prowadzenia postępowania naprawczego. Z orzeczeń wydanych w niniejszej sprawie nie wynika aby taka okoliczność powoływana była jako przeszkoda do wszczęcia przedmiotowego postępowania. Niezależnie jednak od tego nie można podzielić poglądu autora skargi kasacyjnej, że dopuszczalne jest prowadzenie postępowania w trybie art. 51 Prawa budowlanego mimo uprzedniego wydania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. Przede wszystkim należy zwrócić uwagę na konieczność rozróżnienia sytuacji gdy zakończenie procesu inwestycyjnego dokonywane jest poprzez zawiadomienie o zakończeniu budowy od przypadku zakończenia tego procesu poprzez uzyskanie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie obiektu. Skład orzekający za trafne uznaje stanowisko wyrażone w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, zgodnie z którym nie jest dopuszczalne prowadzenie postępowania na podst. art. 51 ust. 1 pkt 3 i ust. 4 oraz 5 Prawa budowlanego, jeżeli została wydana ostateczna decyzja o pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego. Prowadzenie postępowania naprawczego w sprawie istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego jest bowiem dopuszczalne dopiero po uchyleniu lub stwierdzeniu nieważności decyzji o pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego (por. wyrok NSA z 2 grudnia 2015 r. sygn. II OSK 201/15). W związku z tym, że w rozpatrywanej sprawie powyższe zagadnienie nie było przedmiotem oceny organów obu instancji oraz Sąd Wojewódzkiego, bardziej szczegółowe rozważania w tym zakresie są zbędne. Z tych wszystkich względów skarga kasacyjna, jako pozbawiona usprawiedliwionych podstaw, podlegała oddaleniu zgodnie z art. 184 p.p.s.a. Postanowienie o kosztach postępowania podjęto na podstawie art. 207 § 2 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło