II FSK 2773/14
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2016-06-01
Skład orzekający: Stanisław Bogucki, Bogdan Lubiński, Bogusław Woźniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zastosowanie środka egzekucyjnego przez niewłaściwy organ egzekucyjny może skutecznie przerwać bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zastosowanie środka egzekucyjnego przez organ niewłaściwy nie przerywa skutecznie biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. Sąd I instancji, uchylając decyzję organu odwoławczego z powodu przedawnienia, wyszedł poza granice sprawy, oceniając legalność czynności egzekucyjnych. NSA podkreślił, że ocena prawidłowości czynności egzekucyjnych powinna być przedmiotem odrębnego postępowania, a nie sprawy dotyczącej wymiaru podatku. W związku z tym, NSA uchylił wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła podatku od nieruchomości za 2007 rok. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Prezydenta określającą zobowiązanie podatkowe. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję SKO, uznając zobowiązanie za przedawnione, ponieważ decyzja została doręczona po upływie terminu przedawnienia, a zastosowanie środka egzekucyjnego przez niewłaściwy organ nie przerwało biegu terminu. SKO wniosło skargę kasacyjną, kwestionując rozstrzygnięcie WSA.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Białymstoku.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Stanisław Bogucki, Sędzia NSA Bogdan Lubiński, Sędzia WSA del. Bogusław Woźniak (sprawozdawca), Protokolant Katarzyna Łysiak, po rozpoznaniu w dniu 1 czerwca 2016 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 3 czerwca 2014 r., sygn. akt I SA/Bk 69/14 w sprawie ze skargi O. [...] S.A. z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku z dnia 11 grudnia 2013 r., nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2007 r. 1) uchyla zaskarżony wyrok w całości i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Białymstoku, 2) zasądza od O. [...] S.A. z siedzibą w W. na rzecz Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku kwotę 2 477 (słownie: dwa tysiące czterysta siedemdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku wyrokiem z dnia 3 czerwca 2014 r., sygn. akt I SA/Bk 69/14, w sprawie ze skargi O. S. A. z siedzibą w W. uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku z dnia 11 grudnia 2013 r. w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2007 r. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia Sąd I instancji wskazał art. 145 § 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) – dalej jako "p.p.s.a."
Sąd I instancji przedstawił następujący stan sprawy. Decyzją z 14 grudnia 2012 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Białymstoku utrzymało w mocy decyzję Prezydenta B. z 23 lutego 2009 r. określającą T. S. A. z siedzibą w W. (dalej: Spółka) zobowiązanie w podatku od nieruchomości za rok 2007.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku, wyrokiem z dnia 21 czerwca 2013 r., sygn. akt I SA/Bk 84/13, uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku z dnia 14 grudnia 2012 r.
Po ponownym rozpoznaniu sprawy, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Białymstoku decyzją z dnia 11 grudnia 2013 r., utrzymało w mocy decyzję Prezydenta B. z 23 lutego 2009 r. określającą Spółce zobowiązanie w podatku od nieruchomości za rok 2007. Zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego, linie kablowe umieszczone w kanalizacji kablowej podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. Organ I instancji uprawniony był więc przyjąć wartość budowli należących do Spółki w oparciu o ich wartość wskazaną przez Spółkę w deklaracji za 2006 r., bowiem przyjętej w roku 2006 wartości tych budowli podatnik skutecznie nie podważył. Stan zaś posiadania budowli nie uległ zmianie w porównaniu do roku 2006.
Na powyższą decyzję Spółka wywiodła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Skarżonemu rozstrzygnięciu zarzuciła naruszenie:
– art. 233 § 1 pkt 1 oraz art. 233 § 1 pkt 2 lit. a) w zw. z art. 208 § 1 oraz art. 70 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.) – dalej jako "O.p.", przez utrzymanie w mocy decyzji pierwszoinstancyjnej, od której wniesiono odwołanie, w sytuacji, w której ze względu na przedawnienie należało uchylić decyzję pierwszoinstancyjną oraz umorzyć postępowanie w sprawie podatku od nieruchomości za rok 2007;
– art. 188 w związku z art. 122 i art. 187 § 1 O.p., przez nieuwzględnienie wniosków strony o przeprowadzenie dowodu z ewidencji środków trwałych oraz o przeprowadzenie dowodu z ewidencji gruntów i budynków, czego skutkiem jest brak ustaleń w zakresie przedmiotu (które obiekty podlegają opodatkowaniu) i w zakresie podstawy opodatkowanie (jaka jest powierzchnia gruntów i budynków oraz wartość budowli);
– art. 2 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 1a ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2006 r., Nr 121, poz. 844 ze zm.) – dalej jako "u.p.o.l.", przez uznanie linii kablowych w kanalizacji kablowej za budowlę podlegającą opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości, podczas gdy nie spełniają one cech budowli w rozumieniu tych przepisów.
W odpowiedzi na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymując stanowisko w sprawie, wniosło o jej oddalenie. Zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w sprawie nastąpiło przerwanie biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku uchylił zaskarżoną decyzję.
Sąd I instancji stwierdził, że z akt sprawy wynika, że skarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku, dotycząca podatku od nieruchomości za 2007 r. została wydana w dniu 11 grudnia 2013 r., a doręczona pełnomocnikowi skarżącej Spółki w dniu 16 grudnia 2013 r., a więc po upływie terminu z art. 70 § 1 O.p., który przypadał na dzień 31 grudnia 2012 r. W ocenie Sądu I instancji nie nastąpiło wydłużenie terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. Podnoszona przez organy administracyjne okoliczność, że przepis art. 70 § 4 O.p., dla przerwania biegu przedawnienia wymaga jedynie zastosowania, ujętego w ustawie środka egzekucyjnego oraz zawiadomienia o tym fakcie dłużnika, nie oznacza, że zastosowanie tego środka może nastąpić z pominięciem innych przepisów prawa. Nie można przyjąć, tak jak zrobił to organ odwoławczy, że skoro art. 70 § 4 O.p. dla przerwania biegu przedawnienia wymaga jedynie zastosowania środka egzekucyjnego oraz zawiadomienia o tym fakcie dłużnika, to wymóg ten zostaje spełniony nawet w sytuacji zastosowania środka egzekucyjnego przez organ egzekucyjny niewłaściwy w sprawie. Z treści postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 28 października 2013 r. jednoznacznie wynika, że w zakresie podatku od nieruchomości za 2007 r., dla którego określania i pobierania właściwy jest Prezydent B., organem egzekucyjnym jest właśnie Prezydent B. a nie Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w W.. W ocenie Sądu I instancji samorządowy organ egzekucyjny jest uprawniony do prowadzenia egzekucji należności pieniężnych odnoszących się do wierzytelności, co do których orzeka o ich wysokości i do których poboru jest właściwy. Jedynie w toku tak wszczętego postępowania, z zachowaniem przepisów dotyczących właściwości, organ egzekucyjny dokonuje czynności egzekucyjnych, które skutkują przerwaniem biegu przedawnienia egzekwowanego zobowiązania. Przyjąć zatem należy, że nie dochodzi do skutecznego przerwania biegu terminu przedawnienia, poprzez faktyczne zastosowanie środka egzekucyjnego, przez organ do tego nieuprawniony. Do zastosowania środka egzekucyjnego w postaci zajęcia rachunku bankowego skarżącej Spółki nie istniała wymagana podstawa prawna, gdyż postępowanie egzekucyjne wobec zobowiązanego nigdy nie zostało prawidłowo wszczęte. Stąd, w ocenie Sądu I instancji zaskarżona decyzja narusza art. 70 § 1 w zw. z art. 208 § 1 O.p. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, podczas gdy decyzja ostateczna została wydana i doręczona po upływie terminu przedawnienia.
Skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku wywiodło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Białymstoku. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a., naruszenie następujących przepisów postępowania:
1) art. 134 § 1 p.p.s.a. - poprzez rozstrzygnięcie kwestii nie mieszczących się w granicach sprawy;
2) art. 138 w zw. z art. 135 p.p.s.a. - poprzez rozstrzygnięcie - poza sentencją wyroku - że Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w W. nie był właściwym organem egzekucyjnym do prowadzenia postępowania egzekucyjnego obowiązku wynikającego z decyzji podatkowej wydanej przez Prezydenta B. i do dokonania czynności egzekucyjnej zajęcia rachunku bankowego Spółki T. S. A. (poprzednik prawny Skarżącej O. S. A.), oraz że postępowanie egzekucyjne w ww. sprawie nie zostało wszczęte, zaś dokonana czynność egzekucyjna zajęcia rachunku bankowego tej spółki była prawnie bezskuteczna;
3) art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez zaniechanie wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia w zakresie ustalenia, że Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w W. nie jest właściwym organem egzekucyjnym do wszczęcia postępowania egzekucyjnego i zastosowania środka egzekucyjnego w stosunku do Spółki na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego przez Prezydenta B., dotyczącego podatku od nieruchomości podlegającego określeniu i pobraniu przez ten organ samorządowy;
4) art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, z późno zm., dalej "p.u.s.a."), w zw. z art. 19 § 1 i 2, art. 22 § 2 i art. 26 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2012 r. poz. 1015, z późn. zm., dalej "u.p.e.a."), poprzez przyjęcie w przedmiotowej sprawie, że Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w W. nie był właściwym organem egzekucyjnym do wszczęcia postępowania egzekucyjnego i zastosowania środka egzekucyjnego w stosunku do Spółki na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego przez Prezydenta B. w ramach wykonywania obowiązku o charakterze pieniężnym w zakresie podatku od nieruchomości za rok 2007.
Ponadto, na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a., że wyrok został wydany z istotnym naruszeniem następujących przepisów prawa materialnego:
a) art. 70 § 4 O.p. poprzez jego błędne zastosowanie, polegające na przyjęciu w przedmiotowej sprawie, że zajęcie rachunku bankowego, o której to czynności egzekucyjnej podatnik został zawiadomiony, nie przerwało biegu przedawnienia zobowiązania podatkowego, ponieważ zostało dokonane przez niewłaściwy - w ocenie Sądu - organ egzekucyjny;
b) art. 70 § 1, w zw. z art. 208 O.p. przez ich błędne zastosowanie i przyjęcie w przedmiotowej sprawie, że egzekwowane należności podatkowe z tytułu zobowiązań podatkowych, jakie przejęła Spółka O. S. A. (następca prawny Spółki T. S. A.) z tytułu podatku od nieruchomości położonych na terenie miasta B. za rok 2007 uległy przedawnieniu, a postępowanie podatkowe w sprawie określenia tych zobowiązań powinno zostać umorzone.
Wskazując na powyższe zarzuty autor skargi kasacyjnej wniósł o:
- uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi O. S. A. lub - ewentualnie - o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Białymstoku do ponownego rozpoznania;
- zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Spółka wniosła o jej oddalenie oraz zasądzenie od organu podatkowego kosztów postepowania kasacyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna zawiera usprawiedliwione podstawy, zatem zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku podlega uchyleniu.
Zasadny okazał się zarzut naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Brak związania zarzutami i wnioskami skargi oznacza, że sąd bada w pełnym zakresie zgodność z prawem zaskarżonego aktu. Rozstrzygnięcie "w granicach danej sprawy" oznacza natomiast, że sąd nie może uczynić przedmiotem rozpoznania legalności innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę. Szczególnego znaczenia nabiera więc zagadnienie tożsamości sprawy administracyjnej. Należy w związku z tym zauważyć, że zgodnie z powszechnym stanowiskiem doktryny (B. Adamiak, glosa do wyroku NSA z dnia 23 stycznia 1998 r., I SA/Gd 654/96, OSP 1999, z. 1, s. 51) na sprawę administracyjną w znaczeniu materialnym składają się elementy podmiotowe i przedmiotowe, a zatem przy ustalaniu tożsamości sprawy należy badać te właśnie elementy. Tożsamość elementów podmiotowych to tożsamość podmiotu będącego adresatem praw lub obowiązków, a tożsamość przedmiotowa to tożsamość treści tych praw i obowiązków oraz ich podstawy prawnej i faktycznej.
W rozpoznawanej sprawie przedmiotem skargi była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku z dnia 11 grudnia 2013 r. w przedmiocie podatku od nieruchomości za rok 2007. Okolicznością bezsporną jest, że powołana decyzja została, co do zasady doręczona po upływie terminu przedawnienia, albowiem upływ terminu przedawnienia w niniejszej sprawie nastąpił w dniu 31 grudnia 2012 r. Jednakże, jak wywodził organ odwoławczy do przedawnienia w sprawie nie doszło albowiem miało miejsce przerwanie biegu terminu przedawnienia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze przyjęło, że przerwanie biegu terminu przedawnienia nastąpiło w dniu 28 grudnia 2012 r., gdyż w tym dniu Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w W. zastosował środek egzekucyjny w oparciu o tytuły wykonawcze wystawione w dniu 19 grudnia 2012 r. w odniesieniu do należności wynikającej z decyzji Prezydenta Miasta B., o czym został poinformowany zobowiązany.
Nie może budzić wątpliwości, że sąd rozpoznając sprawę w przedmiocie wymiaru podatku jest obowiązany uwzględnić okoliczność ewentualnego przedawnienia zobowiązania podatkowego. Wymaga to analizy biegu samego terminu przedawnienia jak i dostrzeżenia okoliczności, które w sensie prawnym mają wpływ na bieg tego terminu. Sąd musi więc dostrzec i uwzględnić okoliczności powodujące przerwanie oraz zawieszenie biegu terminu przedawnienia. W kontekście rozpoznawanego zarzutu skargi kasacyjnej kwestią jest, czy sąd mógł, w granicach rozpoznawanej sprawy, ocenić legalność aktów i czynności, które doprowadziły w ocenie organu do przerwania biegu terminu przedawnienia. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że Sąd I instancji przyjął, że w sprawie nie doszło do zastosowania środka egzekucyjnego, gdyż postępowanie egzekucyjne wobec zobowiązanego nigdy nie zostało prawidłowo wszczęte, albowiem postępowanie to wszczął i prowadził organ niewłaściwy.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego nie może ulegać wątpliwości, że zakres przedmiotowy postępowania w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za rok 2007 oraz postępowania egzekucyjnego mającego na celu wyegzekwowanie obowiązku wynikającego z decyzji w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2007 r. nie jest tożsamy w ujęciu przedmiotowym. Inna jest treść praw i obowiązków oraz ich podstawa prawna i faktyczna sprawy dotyczącej wymiaru podatku, inna sprawy egzekucyjnej. Sąd I instancji powinien był zatem ustalić czy miała miejsce czynność egzekucyjna, czy też nie. Nie mógł natomiast czynić ustaleń co do zgodności z prawem tej czynności bo to jest kwestia nie mieszcząca się w granicach rozpoznawanej sprawy. Nadto trzeba podkreślić, że zobowiązanemu na gruncie postępowania egzekucyjnego przysługują stosowne środki zaskarżenia. Ze względów systemowych uznać należy za niedopuszczalną sytuację, w której ocena prawidłowości tej samej czynności – zastosowania środka egzekucyjnego – będzie, chociażby potencjalnie przedmiotem oceny dwóch odrębnych rozstrzygnięć.
Przedstawionej wyżej oceny nie zmienia fakt, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Białymstoku, po rozpatrzeniu zażalenia na postanowienie Prezydenta Miasta B. wydane w przedmiocie stanowiska wierzyciela w sprawie zarzutów zgłoszonych wobec egzekucji podatku od nieruchomości za 2007 r. uznało zarzut prowadzenia egzekucji przez organ niewłaściwy. Zgodnie z art. 34 § 1 u.p.e.a. zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym - także na podstawie art. 33 § 1 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7, stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące. Zatem wypowiedź wierzyciela w zakresie zarzutu prowadzenia egzekucji przez organ niewłaściwy (art. 33 pkt 9 u.p.e.a.) nie jest wiążąca dla organu egzekucyjnego. Zgodnie z art. 19 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.) – dalej jako "K.p.a." w zw. z art. 18 u.p.e.a. organy administracji publicznej przestrzegają z urzędu swojej właściwości rzeczowej i miejscowej. Zatem to nie wierzyciel decyduje o właściwości organu egzekucyjnego ale organ egzekucyjny ostatecznie rozstrzyga kwestię swojej właściwości. Podważenie przyjętej przez organ egzekucyjny właściwości w sprawie powinno nastąpić poprzez zaskarżenie postanowienia, o którym mowa w art. 34 § 4 u.p.e.a.
Konsekwencją uznania zasadności zarzut naruszenia art. 134 p.p.s.a. jest uznanie trafności zarzutu naruszenia art. 138 w zw. z art. 135 p.p.s.a. Sąd I instancji wychodząc poza granice rozpoznawanej sprawy rozstrzygnął de facto w zakresie czynności, które nie zostały podjęte w granicach rozpoznawanej sprawy.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. jako samodzielna podstawa kasacyjna może być skutecznie postawiony, gdy uzasadnienie orzeczenia jest sporządzone w taki sposób, że niemożliwa jest kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku. Sytuacja taka ma miejsce wówczas, gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera wszystkich elementów wymienionych w tym przepisie oraz gdy w ramach przedstawienia stanu sprawy sąd administracyjny nie wskaże, jaki stan faktyczny i dlaczego przyjął za podstawę orzekania (wyrok NSA z 26 listopada 2015 r., sygn. akt II OSK 771/14. LEX nr 2002246). Ewentualne wady oceny przedstawionej w ramach wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia nie stanowią naruszenia tego przepisu. Nie oznaczają one bowiem tego samego, co brak tejże oceny. (wyrok NSA z 2 lipca 2015 r., sygn. akt II FSK 1426/13. LEX nr 1783559). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego uzasadnienie zaskarżonego wyroku spełnia określone w art. 141 § 4 p.p.s.a. wymagania, w tym także w zakresie wyjaśnienia podstawy prawnej uznania, że Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w W. nie jest właściwym organem egzekucyjnym do wszczęcia postępowania egzekucyjnego i zastosowania środka egzekucyjnego do Spółki na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego przez Prezydenta Miasta B. Ewentualna wadliwość wyjaśnienia podstawy prawnej nie stanowi naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a.
Zasadny okazał się zarzut naruszenia art. 1 § 2 p.u.s.a., w zw. z art. 19 § 1 i 2, art. 22 § 2 i art. 26 § 1 u.p.e.a. Ocenę tego zarzutu skargi kasacyjnej należy poprzedzić stwierdzeniem, że zgodnie z art. 15 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny podejmuje uchwały mające na celu wyjaśnienie przepisów prawnych, których stosowanie wywołało rozbieżności w orzecznictwie sądów administracyjnych. Podstawowym celem uchwał abstrakcyjnych, podejmowanych na podstawie art. 15 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 264 § 2 p.p.s.a., jest zapewnienie jednolitości orzecznictwa sądów. Realizacja postulatu jednolitości orzecznictwa jest prostą konsekwencją respektowania zasady równości wobec prawa – osiągamy stan stałości, pewności i bezpieczeństwa prawnego. Ochrona tych wartości poprzez przeciwdziałanie rozbieżnościom w orzecznictwie ma szczególne znaczenie w sferze prawa publicznego (glosa A. Skoczylasa do uchwały NSA z dnia 30 czerwca 2008 r. sygn. akt I FPS 1/08. Lex 2010). Zgodnie z art. 269 § 1 p.p.s.a. jeżeli jakikolwiek skład sądu administracyjnego rozpoznający sprawę nie podziela stanowiska zajętego w uchwale składu siedmiu sędziów, całej Izby albo w uchwale pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego, przedstawia powstałe zagadnienie prawne do rozstrzygnięcia odpowiedniemu składowi. Przepis art. 187 § 1 i 2 stosuje się odpowiednio. Z powołanego przepisu wynika moc ogólnie wiążąca zarówno uchwał abstrakcyjnych, jak i uchwał konkretnych. Istota owej mocy ogólnie wiążącej uchwał sprowadza się do tego, że stanowisko zajęte w uchwale NSA wiąże pośrednio wszystkie składy orzekające sądów administracyjnych. Dopóki więc nie nastąpi zmiana tego stanowiska, dopóty sądy administracyjne powinny je respektować (A. Kabat, Komentarz do art. 269 p.p.s.a., LEX 2013).
Trzeba więc zauważyć, że Naczelny Sąd Administracyjny podjął w dniu 8 grudnia 2014 r., uchwałę w sprawie o sygn. akt II FPS 5/14 (www.orzecznictow.nsa.gov.pl), w które stwierdził, że: 1) W egzekucji administracyjnej należności pieniężnych art. 19 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2012 r., poz. 1015 ze zm.) nie określa w sposób wyłączny właściwości organu egzekucyjnego, będącego właściwym organem gminy o statusie miasta, wymienionej w odrębnych przepisach oraz gminy wchodzącej w skład powiatu w.; 2) Na podstawie art. 19 w związku z art. 22 § 2 i § 3 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2012 r., poz. 1015 ze zm.) do przeprowadzenia egzekucji administracyjnej należności pieniężnych określonych w art. 19 § 2 powyższej ustawy właściwym organem egzekucyjnym jest naczelnik urzędu skarbowego o ile zobowiązany zamieszkuje lub ma siedzibę, bądź też znany przed wszczęciem egzekucji majątek zobowiązanego lub większa jego część, znajduje się na terenie działania innej gminy niż ta jednostka samorządu terytorialnego, która ustaliła lub określiła dochodzoną należność.
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela stanowisko zawarte w powołanej wyżej uchwale. Powyższe oznacza zaś, że wadliwe jest stanowisko Sądu I instancji, który przyjął, że samorządowy organ egzekucyjny jest uprawniony do prowadzenia egzekucji należności pieniężnych odnoszących się do wierzytelności, co do których orzekania o ich wysokości i do których poboru jest właściwy. Konsekwentnie nieprawidłowy jest wniosek, że wadliwie zostało wszczęte postępowanie egzekucyjne przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w W., w ramach którego zastosowano środek egzekucyjny, która to czynność doprowadziła do przerwania biegu terminu przedawnienia w sprawie.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego zasadne okazały się także zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego tj. art. 70 § 1 w zw. z art. 208 oraz art. 70 § 4 O.p. poprzez ich błędne zastosowanie. W sprawie doszło bowiem do skutecznego przerwania biegu terminu przedawnienia co oznacza, że zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości za rok 2007 nie uległo przedawnieniu. Nie było więc także podstaw aby postępowanie podatkowe zostało umorzone jako bezprzedmiotowe.
Wojewódzki Sąd Administracyjny Białymstoku ponownie rozpoznając sprawę rozpozna i oceni wszystkie zarzuty skargi, poza zarzutem przedawnienia. Jak bowiem wynika z pkt 12 uzasadnienia zaskarżonego wyroku Sąd I instancji uznając trafność zarzutu przedawnienia uznał jednocześnie, że rozpatrzenie pozostałych zarzutów skargi jest bezprzedmiotowe.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny orzekła na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. jak w sentencji.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 203 pkt 2 p.p.s.a. Mając na uwadze, że skarga kasacyjna nie została sporządzona przez adwokata, radcę prawnego ani doradcę podatkowego kwota zasądzonych kosztów postępowania kasacyjnego obejmuje tylko uiszczony wpis od skargi kasacyjnej.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło