I OSK 2640/14
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2016-05-18
Skład orzekający: Iwona Bogucka, Maciej Dybowski, Marzenna Glabas
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wyrok sądu administracyjnego uchylający decyzję o obniżeniu dodatku funkcyjnego wywiera skutek ex tunc, uzasadniając tym samym żądanie wypłaty wyrównania za okres poprzedzający wydanie wyroku?Ratio decidendi
Wyrok sądu administracyjnego uchylający decyzję o obniżeniu dodatku funkcyjnego, mimo że nie stwierdza jej nieważności, powinien być interpretowany w sposób zapewniający obywatelowi ochronę przed skutkami wadliwego działania organów administracji. W sytuacji, gdy funkcjonariusz pozostawał w służbie i nie było podstaw do obniżenia dodatku, powinien otrzymać wyrównanie za okres, w którym świadczenie było wypłacane w zaniżonej wysokości, zgodnie z zasadą państwa prawa.Stan faktyczny
Skarżący O. T. domagał się wypłaty wyrównania z tytułu obniżonego dodatku funkcyjnego za okres poprzedzający prawomocny wyrok WSA, który uchylił rozkaz personalny obniżający ten dodatek. Organy administracji i WSA uznały, że uchylenie decyzji wywiera skutek ex nunc, a zatem wyrównanie przysługuje jedynie od dnia wydania wyroku. Skarżący wniósł skargę kasacyjną, zarzucając błędną wykładnię przepisów prawa materialnego.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok WSA i uchylił tiret drugie zaskarżonej decyzji Komendanta Stołecznego Policji, zasądzając zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Iwona Bogucka sędzia NSA Maciej Dybowski sędzia del. WSA Marzenna Glabas (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Joanna Ukalska po rozpoznaniu w dniu 18 maja 2016 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej O. T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 czerwca 2014 r. sygn. akt II SA/Wa 2391/13 w sprawie ze skargi O. T. na decyzję Komendanta Stołecznego Policji z dnia [...] października 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty należności z tytułu obniżenia dodatku funkcyjnego 1. uchyla zaskarżony wyrok; 2. uchyla tiret drugie zaskarżonej decyzji; 3. zasądza od Komendanta Stołecznego Policji na rzecz O. T. kwotę 380 (trzysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 4 czerwca 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako: "p.p.s.a."), oddalił skargę O. T. na decyzję nr [...] Komendanta Stołecznego Policji z dnia [...] października 2013 r. w przedmiocie odmowy wypłaty należności z tytułu obniżenia dodatku funkcyjnego.
Wyrok ten zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:
Komendant Powiatowy Policji w Pruszkowie rozkazem personalnym z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] obniżył kom. O. T. dodatek funkcyjny o 30% otrzymywanej stawki, tj. do kwoty 1.120,00 złotych miesięcznie. W wyniku złożonego odwołania Komendant Stołeczny Policji rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] stycznia 2011 r. utrzymał w mocy zaskarżony rozkaz personalny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uwzględnił skargę O. T. na powyższą decyzję i prawomocnym wyrokiem z dnia 17 listopada 2011 r. (sygn. akt II SA/Wa 869/11) uchylił zaskarżony rozkaz personalny oraz utrzymany nim w mocy rozkaz personalny organu I instancji w przedmiocie obniżenia dodatku funkcyjnego o 30%, i orzekł, iż rozkaz personalny nie podlega wykonaniu w całości.
Pismem z dnia 20 kwietnia 2012 r. pełnomocnik O. T. złożył wniosek o wypłatę kwoty obniżonego dodatku funkcyjnego za okres od dnia 2 grudnia 2010 r. do dnia 16 listopada 2011 r. wraz z ustawowymi odsetkami za zwłokę.
Komendant Powiatowy Policji w Pruszkowie decyzją z dnia [...] maja 2012 r.,
nr [...] odmówił O. T. wypłaty kwoty 4.074 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie w zapłacie, liczonymi od kwoty faktycznie obniżonego dodatku do uposażenia za każdy miesiąc przypadającej płatności, począwszy od dnia 2 grudnia 2010 r. do dnia zapłaty. Wskazał, że wnioskodawcy wypłacono kwotę 1.664 zł tytułem wyrównania dodatku funkcyjnego od dnia wydania wyroku, tj. 17 listopada 2011 r. Organ I instancji wyjaśnił, że w przypadku gdyby Sąd stwierdził nieważność rozkazu personalnego, wyrok wywarłby skutki ex tunc (wstecz). Jednak
w przedmiotowej sprawie Sąd uchylił rozkaz personalny, orzekając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i art. 152 p.p.s.a. ze skutkiem ex nunc, zatem wyrok wywiera skutek na przyszłość i wobec tego żądanie jest niezasadne.
Komendant Stołeczny Policji decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2012 r., wydaną na podstawie art. 138 § 2 w zw. z art. 127 § 2 k.p.a., uchylił decyzję Komendanta Powiatowego Policji w Pruszkowie z dnia [...] maja 2012 r., z powodu stwierdzonych uchybień formalnych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 27 maja 2013 r., sygn. akt II SA/Wa 628/13 uchylił powyższą decyzję kasacyjną, zobowiązując organ II instancji do wezwania pełnomocnika strony do uzupełnienia braku formalnego podania
i w zależności od reakcji na to wezwanie, rozpatrzenia odwołania strony i wydania decyzji co do istoty lub uchylenia zaskarżonej decyzji w całości i umorzenia postępowania pierwszej instancji w całości na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.
W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, Komendant Stołeczny Policji decyzją nr [...] z dnia [...] października 2013 r. uchylił zaskarżoną decyzję organu I instancji w części dotyczącej żądania wypłaty odsetek i w tej części umorzył postępowanie pierwszej instancji, w pozostałej części zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy.
W zakresie pierwszej części rozstrzygnięcia organ odwoławczy uzasadnił, że sprawa o odsetki nie jest sprawą administracyjną, której rozpoznanie należy do właściwości organów administracji publicznej. Uzasadniając natomiast odmowę wypłaty kwoty 4.074 zł, organ II instancji powtórzył za organem I instancji, że tylko stwierdzenie nieważności decyzji uprawniałoby do żądania wyrównania dodatku funkcyjnego za okres poprzedzający wydanie wyroku. Taki skutek odniósłby wyrok wydany na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Ponieważ takie rozstrzygnięcie nie zapadło, to skarżącemu przysługiwała wypłata różnicy pomiędzy wysokością dodatku funkcyjnego posiadanego przed obniżeniem, a faktycznie wypłaconym, od dnia wyroku sądu, tj. 17 listopada 2011 r. Różnica ta została wypłacona.
O. T. zaskarżył powyższą decyzję w części dotyczącej odmowy wypłaty kwoty 4.074 zł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zarzucił organowi naruszenie prawa materialnego polegającego na zastosowaniu błędnej wykładni art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a., poprzez przyjęcie, iż wyrok sądu administracyjnego wydany w tym trybie i w tej konkretnej sprawie wywarł skutki ex nunc. Stwierdził, że przyjęte przez organy stanowisko pomija prezentowany powszechnie w doktrynie i judykaturze pogląd, iż kwestia jaki skutek - ex tunc czy ex nunc - wywiera określone orzeczenie, zależy od właściwości stosunku materialnoprawnego oraz stanu faktycznego konkretnej sprawy.
W odpowiedzi na skargę Komendant Stołeczny Policji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wskazanym na wstępie wyrokiem, uznał skargę za niezasadną. W ocenie Sądu organ nie naruszył prawa materialnego w związku z niepodzieleniem stanowiska strony co do sposobu interpretacji skutków wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 listopada 2011 r. uchylającego rozkaz personalny w przedmiocie obniżenia dodatku funkcyjnego. Sąd I instancji wskazał, że rozpatrywana kwestia była w przeszłości wielokrotnie przedmiotem wyroków sądów administracyjnych obu instancji, które w sposób jednoznaczny rozstrzygnęły sporne zagadnienia, wyrażając pogląd, iż tylko wyrok sądu stwierdzający nieważność zaskarżonego aktu eliminuje ten akt z obrotu prawnego ze skutkiem ex tunc. Uchylenie decyzji wyrokiem sądowym nie oznacza takiego samego skutku, a wskazuje na działanie wyroku do przodu, czyli ex nunc. Oznacza to, że wadliwa decyzja usunięta zostaje z obrotu prawnego z dniem uprawomocnienia się wyroku uchylającego decyzję i od tej daty najwcześniej należy rozpatrywać skutki wyroku uchylającego. Powołując się na poglądy doktryny Sąd I instancji wyjaśnił, że zgodnie z art. 170 p.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych, także inne osoby. Ten rodzaj określenia prawomocności, nazywany prawomocnością materialną, dotyczy skutku rozstrzygnięcia ze względu na jego treść w orzeczeniu sądowym. Skoro zatem dopiero prawomocny wyrok wiąże strony i sąd, który je wydał, jak również inne sądy i inne organy państwowe, to należy podzielić stanowisko organów orzekających w sprawie, że skutki wyroku uchylającego rozkaz personalny o obniżeniu dodatku funkcyjnego należy rozpatrywać przez pryzmat działania tego wyroku na przyszłość, poczynając od dnia jego prawomocności.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł O. T., reprezentowany przez adwokata, domagając się jego uchylenia w całości i przekazania sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz zasądzenia kosztów postępowania. Na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez:
a) zastosowanie błędnej wykładni art. 145 § 1 pkt.1 lit. a) p.p.s.a., polegającej na wskazaniu, iż wyrok sądu administracyjnego wydany w tym trybie i w tej konkretnej sprawie wywarł skutek ex nunc. W tym zakresie, z jednej strony pominięcie powszechnego w doktrynie i judykaturze poglądu, że kwestia jaki skutek ma określone
orzeczenie zależy od właściwości stosunku materialnoprawnego oraz stanu faktycznego konkretnej sprawy, natomiast z drugiej strony pominięcie poglądu, iż każdy wyrok uwzględniający skargę ma charakter konstytutywny, pozbawiając mocy akt lub czynność wcześniej podjętą, działając w tym zakresie ex tunc;
b) pominięcie art. 135 p.p.s.a., który wskazuje na objęcie działaniem kasatoryjnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie sygn. akt II SA/Wa 869/11 ze skutkiem ex tunc wszystkich aktów wydanych w granicach niniejszej sprawy.
W uzasadnieniu autor skargi kasacyjnej podniósł, że decyzja orzekająca
o obniżeniu dodatku funkcyjnego została prawomocnie uchylona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 listopada 2011 r.. Wówczas Sąd, działając na zasadzie art. 145 § 1 pkt.1 lit a) w zw. z art. 135 p.p.s.a uchylił zaskarżony rozkaz personalny oraz utrzymany nim w mocy rozkaz organu I instancji i orzekł, iż nie podlegają one wykonaniu w całości. Tym samym wyrok objął działaniem kasatoryjnym ex tunc wszystkie akty wydane w granicach niniejszej sprawy. Po uprawomocnieniu się orzeczenia sądu nastąpił zatem powrót do stanu sprzed wydania zaskarżonych decyzji, ze wszelkimi tej sytuacji konsekwencjami, w tym zwrotem nieprawnie obniżonego dodatku funkcyjnego. Zauważył, że co do zasady zawsze, gdy wyrok sądu uwzględnia skargę, orzeczenie to ma charakter konstytutywny. Późniejsze czasowo orzeczenie sądu pozbawia mocy obowiązującej akt lub czynność wcześniej podjętą - działa więc w tym zakresie ex tunc. Następuje więc powrót do takiej sytuacji w postępowaniu przed organami administracji publicznej, która miała miejsce przed wydaniem zaskarżonego aktu lub podjęciem czynności. Skuteczność orzeczenia sądowego ex nunc lub ex tunc nie kształtuje bowiem jego charakteru. Oba te sposoby oddziaływania orzeczenia mogą łączyć się zarówno z orzeczeniami deklaratywnymi, jak i konstytutywnymi. Skarżący kasacyjnie wskazał, że poza sporem pozostaje, iż decyzje wydawane w niniejszej sprawie przez organy policyjne miały charakter konstytutywny, albowiem zmieniały sytuację prawną strony. Podobny charakter miał wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który przywrócił stan prawny sprzed wydania zaskarżonych uprzednio decyzji, a zatem ponownie zmienił sytuację prawną skarżącego. Powtórzył, że w doktrynie i judykaturze dominuje pogląd, iż kwestia, jaki skutek - ex tunc, czy ex nunc - ma określone orzeczenie, związana jest nie z samym podziałem orzeczeń na konstytutywne oraz deklaratoryjne, ale zależy od właściwości stosunku materialnoprawnego oraz stanu faktycznego konkretnej sprawy. Każdy akt stosowania prawa odnosi się do określonego stanu faktycznego i w związku z tym, jego skutki prawne mogą być powiązane w czasie z zaistnieniem tego stanu faktycznego. Należy więc uznać, iż akt konstytutywny, kreujący określone prawa i obowiązki pozostaje w związku z zaistnieniem przesłanek faktycznych stanowiących podstawę powstania określonych skutków prawnych. W takiej sytuacji konstytutywna decyzja (akt) może działać zarówno z mocą na przyszłość, jak i mocą wsteczną (wyrok NSA z 28 października 2009 r. sygn, II GSK 153/09 oraz z dnia 30 listopada 2012 r. sygn. I OSK 982/12 i A. Mączyński, "Skuteczność orzeczeń w postępowaniu cywilnym", Kraków 1974, s.151). Dodatkowo skarżący zauważył, że skoro skarżącemu odebrano część dodatku funkcyjnego na drodze administracyjnoprawnej, to na tej samej drodze powinien otrzymać zwrot nieprawnie odebranej części uposażenia.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W myśl art. 183 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki zostały enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a. W rozpoznawanej sprawie żadna z tych przesłanek nie wystąpiła, zatem Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.
Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących
podstawach: naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1); naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy ( pkt 2).
Powołując się w podstawie skargi kasacyjnej na zarzut naruszenia przez Sąd I instancji prawa materialnego, należy wskazać konkretny przepis tego prawa oraz wyraźnie określić, czy jego naruszenie polegało na błędnej wykładni, czy też niewłaściwym zastosowaniu, a ponadto wskazać na czym ta błędna wykładnia lub niewłaściwe zastosowanie polegało i jaka powinna być wykładnia właściwa. W odniesieniu do naruszenia przepisów postępowania należy natomiast, poza wskazaniem konkretnych przepisów procedury sądowoadministracyjnej naruszonych przez Sąd, wykazać, że następstwa stwierdzonych wadliwości postępowania były tego rodzaju, iż miały one istotny wpływ na treść kwestionowanego w sprawie orzeczenia.
W skardze kasacyjnej podniesiony został zarzut naruszenia prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 145 § 1 pkt 1 lit a) p.p.s.a. w odniesieniu do skutków, jakie wywiera wyrok uchylający zaskarżony akt oraz pominięcie art. 135 p.p.s.a., który wskazuje na kasatoryjne działanie wyroku sądu administracyjnego ze skutkiem wstecznym w stosunku do wszystkich aktów wydanych w granicach sprawy.
Przechodząc do oceny zasadności tego zarzutu to zgodzić należy się ze skarżącym kasacyjnie, że zarówno Sąd I instancji jak i organy administracji nieprawidłowo zinterpretowały skutki prawne prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 listopada 2011 r. Wyrokiem tym, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a., uchylone zostały, czyli wyeliminowane z obrotu prawnego ze skutkiem ex nunc rozkazy personalne obu instancji, na podstawie których z dniem 2 grudnia 2010 r. zaprzestano wypłaty skarżącemu dodatku funkcyjnego w wysokości 30% otrzymywanej dotychczas stawki, z powodu przebywania od dnia 10 maja 2010 r. do chwili wydania rozkazu (2 listopada 2010 r.) na nieprzerwanych zwolnieniach lekarskich. W powołanym wyroku Sąd rozstrzygnął, że działanie takie było sprzeczne z art. 121 ust. 1 ustawy o Policji, który spełnia funkcję ochronną i gwarancyjną. Sąd wskazał, że na podstawie tego przepisu funkcjonariusz korzysta z ochrony w zakresie przysługujących mu świadczeń pieniężnych ( w tym dodatku funkcyjnego) w razie choroby, toteż niewykonywanie obowiązków służbowych przez skarżącego z powodu choroby nie mogło stanowić podstawy do obniżenia mu dodatku funkcyjnego. Sąd wyjaśnił, że długotrwała absencja chorobowa skarżącego nie mogła prowadzić do obniżenia mu dodatku funkcyjnego, albowiem choroba funkcjonariusza nie może być kwalifikowana w kategoriach zmiany zakresu obowiązków służbowych, warunków służby bądź ustania innych przesłanek, które uzasadniały przyznanie go w dotychczasowej wysokości. Z tego względu Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, utrzymującą w mocy rozkaz personalny organu I instancji, jak i samo rozstrzygnięcie organu I instancji w przedmiocie obniżenia policjantowi dodatku funkcyjnego i orzekł, że nie podlegają one wykonaniu. Jednocześnie Sąd wyjaśnił, że nie znalazł podstaw do stwierdzenia nieważności tych decyzji, gdyż kontrola ich legalności nie wskazała na istnienie kwalifikowanych wad, o których mowa w art. 156 § 1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego.
Powyższy wyrok nie został zaskarżony przez żadną ze stron i stał się prawomocny z dniem upływu terminu do jego zaskarżenia. Oczywistym w sprawie jest, że z chwilą uprawomocnienia się tego wyroku przestała obowiązywać decyzja obniżająca skarżącemu o 30 % dodatek funkcyjny. Nie było więc już podstaw do dalszego wypłacania obniżonego dodatku funkcyjnego i należało go wypłacać w wysokości wcześniejszej - ustalonej przed dokonaniem jego nieuprawnionego obniżenia. To właśnie stanowi akcentowany w sprawie skutek ex nunc wyroku uchylającego decyzję. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w niniejszej sprawie nie kwestionuje wypracowanego w doktrynie i orzecznictwie rozróżnienia pomiędzy skutkami uchylenia decyzji, a stwierdzenia jej nieważności. Jednak dostrzec należy, że konsekwencje takiego teoretycznego podziału skutków na ex nunc, czy ex tunc odnosić należy wprost jedynie do samego bytu prawnego decyzji administracyjnej, która została wyeliminowana z obrotu prawnego, nie zaś do skutków prawnych nią wywołanych, których ocena wymaga wszczęcia odrębnego postępowania. W tym nowym postępowaniu nie może mieć przesądzającego znaczenia, z jakim skutkiem decyzja została wyeliminowana z obrotu prawnego, ale czy wywarte przez nią skutki były dopuszczalne w świetle obowiązującego prawa. Bezspornym w orzecznictwie i doktrynie jest, że stwierdzenie nieważności decyzji czyni ją bezskuteczną od samego początku i jest to spowodowane kwalifikowaną wadą tkwiącą w niej od samego początku. Akceptowane jest powszechnie, że taka wadliwa decyzja nie mogła wywołać żadnych skutków prawnych. Inaczej jest natomiast w przypadku uchylenia decyzji administracyjnej, czyli pozbawienia jej mocy wiążącej na przyszłość. W takiej sytuacji ocena skutków wywołanych wadliwym działaniem organów państwowych musi uwzględniać stan faktyczny i prawny sprawy w kontekście obowiązywania fundamentalnej zasady państwa prawa, wyrażonej w art. 2 Konstytucji RP, który stanowi, że Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej. Pamiętać należy, że decyzja administracyjna jest aktem stosowania prawa i musi być zgodna z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Oznacza to także, że decyzja administracyjna może wywoływać jedynie skutki akceptowane przez obowiązujące w tym czasie przepisy prawa. Do takich sytuacji odnoszą się właśnie powoływane przez Sąd I instancji i organy administracji wyroki sądów administracyjnych, dotyczące niezasadnego zwolnienia funkcjonariusza ze służby. W takich przypadkach ustawodawca szczegółowo uregulował możliwość powrotu do służby i prawo do świadczeń przysługujących za czas pozostawania poza służbą. Podawane przykłady nie mogły zatem stanowić adekwatnego wzorca, uzasadniającego odmowę wyrównania skarżącemu należnego dodatku funkcyjnego, pobieranego przez niego w wysokości niższej o 30 % od przyznanej mu uprzednio stawki, na skutek wadliwego działania organu (co zostało już przesądzone).
Jak wynika z niekwestionowanego stanu faktycznego sprawy, organy uznały prawo skarżącego do wypłaty dodatku funkcyjnego w pełnej wysokości od dnia 17 listopada 2011 r. (data wydania wyroku). Stwierdziły jednak, że nie przysługuje mu wyrównanie tego świadczenia za okres, w którym decyzja o obniżeniu dodatku funkcyjnego funkcjonowała w obrocie prawnym, mimo że wyrokiem kasacyjnym rozstrzygnięcie to zostało uchylone, jako sprzeczne z przepisami ustawy o Policji i mimo że Sąd jednoznacznie wskazał, że podana przez organ przyczyna nie mogła stanowić podstawy do obniżenia skarżącemu dodatku funkcyjnego. Tym samym, wstrzymanie wypłaty dodatku w pełnej wysokości było działaniem nieuprawnionym. Nie bez znaczenia pozostaje także fakt, że skarżący przez cały ten czas pozostawał w służbie, a więc, zgodnie z oceną wyrażoną w wyroku z dnia 17 listopada 2011r., powinien otrzymywać w tym okresie dodatek funkcyjny w pełnej stawce. W takiej sytuacji odmawianie skarżącemu prawa do wyrównania wadliwie obniżonego dodatku funkcyjnego jest sprzeczne z zasadą państwa prawa. Nie powinno budzić wątpliwości, że zasada ta wyklucza możliwość obciążenia obywatela skutkami błędu, czy też niedopatrzenia, spowodowanego działaniem organów administracji publicznej.
Jak już zauważono na wstępie ocena prawna, wyrażona w wyroku kasacyjnym z dnia 17 listopada 2011 r., była wiążąca w sprawie obniżenia dodatku, na podstawie art. 153 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem ocena prawna wyrażone w orzeczeniu sądu wiąże w sprawie organy, których działanie było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Stosowania tego przepisu nie można ograniczyć jedynie do zainicjowanej z urzędu sprawy obniżenia dodatku funkcyjnego i przyjmować, że samo wyeliminowanie przez sąd decyzji załatwia sprawę i zwalnia organ z dalszych działań. Skoro w obrocie prawnym funkcjonuje prawomocny wyrok uznający za wadliwe działanie organów w zakresie obniżenia dodatku, to do rozstrzygnięcia pozostaje kwestia wypłaty tego świadczenia w pełnej wysokości za okres, w którym, pomimo pozostawania skarżącego w służbie i braku podstaw do obniżenia dodatku funkcyjnego, wypłacano mu to świadczenie w zaniżonej wysokości. Zauważyć przy tym należy, że dopiero uchylenie decyzji obniżających skarżącemu dodatek funkcyjny dawało podstawę do domagania się przez niego wypłaty nienależnie wstrzymanej kwoty. Wniosek taki zainicjował nową sprawę administracyjną, stanowiącą konsekwencję wadliwego postępowania organów, których działanie było przedmiotem zaskarżenia i uchylenia wydanych przez te organy decyzji. W tej nowej sprawie wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 listopada 2011 r. stanowi nie tylko element stanu faktycznego, ale warunkuje ocenę prawną żądania. W związku z tym, nie jest możliwe poprzestanie w ocenie skutków tego wyroku jedynie na klasycznym podziale rozstrzygnięć i pomijanie uwarunkowań faktycznych i prawnych danej sprawy. Skoro skarżący pozostawał w służbie w omawianym okresie i nie było podstawy do obniżenia przyznanego mu dodatku funkcyjnego, to za okres ten powinien otrzymać dodatek funkcyjny w pełnej wysokości.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 188 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku, uznając, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona.
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło