II SA/Po 372/14

WyrokWSA w Poznaniu2014-06-11

Skład orzekający: Barbara Drzazga, Danuta Rzyminiak-Owczarczak, Tomasz Świstak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zgłoszenie zamiaru wykonania robót budowlanych, które zostały już faktycznie wykonane, może stanowić podstawę do wniesienia sprzeciwu przez organ administracji architektoniczno-budowlanej?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji nieprawidłowo zastosowały przepisy Prawa budowlanego, wnosząc sprzeciw od zgłoszenia robót budowlanych z powodu ich uprzedniego wykonania. Takie działanie nie stanowi podstawy prawnej do wniesienia sprzeciwu. Ponadto, sąd wskazał na potrzebę pogłębionych rozważań dotyczących tego, czy sam montaż siatki reklamowej na istniejącej konstrukcji stanowi roboty budowlane wymagające zgłoszenia, co nie zostało wystarczająco wyjaśnione przez organy.
Stan faktyczny
Spółka A Sp. k. złożyła zgłoszenie zamiaru wykonania robót budowlanych polegających na montażu siatki winylowej z nadrukiem reklamowym na istniejącej konstrukcji. Prezydent Miasta P. wniósł sprzeciw, uznając, że roboty zostały już wykonane. Wojewoda Wielkopolski utrzymał decyzję w mocy, wskazując m.in. na naruszenie planu miejscowego i wykonanie robót przed upływem terminu. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając m.in. błędne zastosowanie przepisów i nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody Wielkopolskiego i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta P., zasądził zwrot kosztów postępowania na rzecz skarżącej oraz stwierdził, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Drzazga Sędziowie Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak Sędzia WSA Tomasz Świstak (spr.) Protokolant St. sekretarz sąd. Joanna Wieczorkiewicz-Skoczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 czerwca 2014 r. sprawy ze skargi A Sp. komandytowa na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] lutego 2014 r. Nr [...] w przedmiocie sprzeciwu wobec zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Wojewody Wielkopolskiego na rzecz skarżącej Spółki kwotę [...] zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania, III. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. W dniu 13 września 2013 r. do Prezydenta Miasta P. wpłynęło złożone przez spółkę A Sp. z o.o. Sp. k. zgłoszenie zamiaru wykonania robót budowlanych polegających na montażu siatki winylowej z nadrukiem reklamowym na istniejącej konstrukcji wraz z oświetleniem w oparciu o istniejącą instalację elektryczną na nieruchomości przy ul. [...] w [...] - działka nr [...], ark.[...], obręb [...] (pismo z dnia 10 września 2013 r.). W piśmie przewodnim inwestor podniósł, że, "mimo iż jednolite stanowisko doktryny i judykatury wskazuje na fakt, iż inwestycja polegająca na zawieszeniu siatki reklamowej na istniejącej konstrukcji nie stanowi robót budowlanych w rozumieniu art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego nie wymaga zgłoszenia czy też pozwolenia na budowę [...]", to "z daleko posuniętej ostrożności" składa zgłoszenie. W zgłoszeniu wskazano jako datę realizacji zamierzenia dzień 14 października 2013 r. Do zgłoszenia został dołączony m.in. projekt montażu zamocowania winylu reklamowego z dnia 1 sierpnia 2013 r. (opracowanie konstrukcyjno-budowlane). Prezydent Miasta P. decyzją z dnia [...] 2013 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 30 ust. 5 oraz ust. 6 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. nr 243, poz. 1623 [aktualnie: Dz. U. z 2013 r., poz. 1409, z późn. zm.]) oraz art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej: k.p.a.) zgłosił sprzeciw od zgłoszenia A Sp. k. zamiaru wykonania robót budowlanych określonych jako montaż siatki zabezpieczającej z nadrukiem reklamowym na istniejącej konstrukcji wraz z oświetleniem w oparciu o istniejącą instalację elektryczną na nieruchomości przy ul. [...] w [...] (działka nr [...], ark. [...], obr. [...]) - otrzymanego dnia 13 września 2013 r. W uzasadnieniu organ stwierdził, że istotą sprawy dotyczącej zgłoszenia robót budowlanych jest wyrażenie przez właściwy organ zgody na rozpoczęcie planowanych przez inwestora robót budowlanych, wobec czego zgłoszenie zamiaru wykonania robót budowlanych może dotyczyć wyłącznie przyszłych zamierzeń inwestycyjnych. Organ podniósł, że z materiałów zgromadzonych w sprawie wynika, że na elewacji budynku przy ul. [...] w [...] od strony ul. [...] i ul. [...] zainstalowana jest reklama wraz z tablicą informacyjną "realizacja A". Wobec tego organ uznał, że zgłoszenie inwestora dotyczy zamiaru budowy lub wykonania robót budowlanych już wykonanych. Zarazem organ, powołując się na treść art. 12 k.p.a., uznał, że zebrany materiał jest wystarczający do merytorycznej oceny sprawy i, zmierzając do jej załatwienia możliwie najprostszymi środkami, odstąpił od nałożenia na zgłaszającego obowiązku uzupełnienia tego zgłoszenia. Przy tak przedstawionej argumentacji organ uznał, że zgłoszenie sprzeciwu na podstawie art.. 30 ust. 6 pkt 2 Prawa budowalnego jest w pełni uzasadnione. W odwołaniu od decyzji o sprzeciwie inwestor zarzucił tej decyzji naruszenie: art. 30 ust. 5 oraz ust. 6 pkt 2 Prawa budowlanego poprzez ich błędne zastosowanie i wydanie decyzji wnoszącej sprzeciw do zgłoszonych robót w sytuacji, gdyż zgłoszenie dotyczy instalacji siatki reklamowej na istniejącej konstrukcji, co nie wymaga ani zgłoszenia ani uzyskania pozwolenia na budowę oraz błędne przyjęcie, że inwestycja została zrealizowana przed upływem 30 dni od dnia zgłoszenia; art. 30 ust. 2 ustawy Prawo budowlane poprzez wyznaczenie nieodpowiedniego terminu na uzupełnienie zgłoszenia; art. 30 ust. 2 Prawa budowlanego poprzez wydanie decyzji o sprzeciwie mimo braków zgłoszenia, do uzupełnienia których inwestor nie został zobowiązany przez organ; naruszenie art. 6-8, art. 10, art. 11, art. 77, art. 105 i art. 107 § 1 k.p.a. poprzez wydanie rozstrzygnięcia merytorycznego pomimo braku podstaw prawnych po temu, błędne ustalenie stanu faktycznego i naruszenie wyżej wskazanych zasad postępowania administracyjnego. Przy tak sformułowanych zarzutach, szerzej umotywowanych w odwołaniu, inwestor domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji i umorzenia postępowania. Wojewoda Wielkopolski decyzją z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania inwestora od decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia [...] 2013 r., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy zaznaczył m.in., że z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że zamierzona inwestycja została już wykonana, a ponadto wskazano na naruszenie przepisu art. 30 ust. 6 pkt 2 Prawa budowalnego, zgodnie z którym właściwy organ wnosi sprzeciw, jeżeli budowa lub wykonanie robót budowanych objętych zgłoszeniem narusza ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub inne przepisy. Dalej organ II instancji wyjaśnił, że wystąpił do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. o udzielenie informacji, czy przedmiotowa inwestycja objęta zgłoszeniem zamiaru wykonania robót budowlanych z dnia 13 września 2013 r. została już rozpoczęta bądź też jest już zrealizowana, a w odpowiedzi znak [...] przekazanej do organu w dniu 29 stycznia 2014 r. organ nadzoru budowalnego wskazał, że na elewacji przedmiotowego budynku została zainstalowane wielkopowierzchniowe urządzenie reklamowe. Następnie Wojewoda przywołał m.in. przepisy art. 30 ust. 2 i ust. 5 Prawa budowalnego, wyjaśniając, że zgłoszenie zamiaru wykonania robót budowlanych w trybie art. 30 ust. 1 Prawa budowlanego ma uproszczony, odformalizowany charakter. Ponadto, odwołując się do art. 29 ust., 2 pkt 6 i art. 30 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, stwierdził, że planowana inwestycja polega na montażu siatki winylowej z nadrukiem reklamowym o wymiarach 26 m x 10 m na istniejącej konstrukcji na budynku przy ul. [...] w [...], a zgromadzony materiał dowody świadczy o tym, że żaden z organów architektoniczno-budowlanych ani organów nadzoru budowalnego nigdy nie zezwolił na wykonanie na tym budynku przedmiotowej konstrukcji, mogącej posłużyć z element wsporczy dla montażu siatki winylowej z nadrukiem reklamowym. Dalej wyjaśnił, że kontrola organu nadzoru budowalnego potwierdziła, że na elewacji przedmiotowego budynku zainstalowane zostało wielkopowierzchniowe urządzenie reklamowe – od linii okien pierwszego piętra do krawędzi dachu; urządzenie składa się z banera reklamowego zamocowanego do elewacji za pomocą kotew oraz pasów mocujących. Prezentowana treść reklamowa jest oświetlona (6 lamp na krawędzi dachu). Na elewacji kamienicy widnieje tablica z informacją: realizacja A. Organ II instancji stwierdził, że jakkolwiek sama siatka z nadrukiem reklamowanym nie stanowi urządzenia reklamowego, to jednak łącznie siatka reklamowa wraz z istniejącą konstrukcją z oświetleniem na budynku stanowić będzie już takie urządzenie, gdyż zgłoszony przez inwestora "montaż siatki reklamowej" wiąże się w tym wypadku z instalowaniem urządzeń reklamowych, co oznacza, że przedsięwzięcie to kwalifikuje się do robót budowlanych określonych w art. 29 ust., 2 pkt 9 w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 3 Prawa budowalnego. Powołując się na informację uzyskaną od organu nadzoru budowlanego Wojewoda stwierdził, że przedmiotowa inwestycja została zrealizowana w miejscu określonym w zgłoszeniu przez inwestora – spółkę A, co oznacza, że inwestor dokonał zgłoszenia przed terminem określonym w art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego. Ponadto organ II instancji podniósł, że nieruchomość, której dotyczą zgłoszone roboty budowlane, objęta jest miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego "[...]" zatwierdzonym uchwałą nr [...] Rady Miasta P. z dnia [...] 2002 r. (Dz. U. Woj. Wlkp. nr [...], poz. [...] z dnia [...] 2002 r.) i oznaczona na rysunku planu symbolem [...]. Dalej organ odwołał się do 2 ust. 3 pkt 3 – tabela 2.4.12 planu miejscowego, zgodnie z którym na terenie oznaczonym symbolem [...] zabronione jest lokalizowanie oraz budowa i rozbudowa wszelkich tablic i urządzeń reklamowych i informacyjnych za wyjątkiem przewidzianych pozostałymi ustaleniami planu. Przy tak sformułowanej argumentacji Wojewoda Wielkopolski uznał, że organ I instancji prawidłowo i w terminie wniósł sprzeciw na podstawie art. 30 ust. 5 i ust. 6 pkt 2 Prawa budowlanego, ponieważ przedmiotowe zgłoszenie zamiaru wykonania robót budowlanych narusza ustalenia planu miejscowego, a inwestor dokonał zgłoszenia przed terminem określonym w art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego. W skardze Skargę na powyższą decyzję Wojewody Wielkopolskiego A Sp. k., reprezentowana przez pełnomocnika procesowego (radcę prawnego) zarzuciła naruszenie: - art. 30 ust. 5 oraz ust. 6 pkt 2 Prawa budowlanego poprzez ich błędne zastosowanie i niezasadne wydanie decyzji wnoszącej sprzeciw w sytuacji, gdyż zgłoszenie dotyczy instalacji siatki reklamowej na istniejącej konstrukcji, co nie wymaga ani zgłoszenia ani uzyskania pozwolenia na budowę oraz na skutek błędnego przyjęcie, że inwestycja została zrealizowana przed upływem 30 dni od dnia zgłoszenia; - art. 6, art. 8, art. 10 i art. 11 oraz art. 7 i art. 77 k.p.a. poprzez naruszenie wyżej wskazanych zasad postępowania administracyjnego i brak podjęcia wszelkich niezbędnych czynności dla dokładnego wyjaśnienia sprawy. Przy tak sformułowanych zarzutach strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i rozważenia zasadności uchylenia decyzji organu I instancji, a także o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu skarżący inwestor podniósł, że w sprawie brak było jakichkolwiek podstaw do wniesienia sprzeciwu do zgłoszonych robót budowlanych. Skarżący ponownie zaprzeczył, że twierdzeniem organów co do tego, że przystąpił do realizacji inwestycji przed upływem 30 dni wymaganego przepisem art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego, podnosząc, że w zgłoszeniu wskazano termin rozpoczęcia montażu siatki z nadrukiem reklamowym jako dzień 14 października 2014 r. Podniósł przy tym, że wielkoformatowe urządzenie reklamowe znajdujące się na budynku przy ul. [...] w [...] nie jest urządzeniem będącym przedmiotem zgłoszenia z dnia 13 września 29013 r. i nie było także własnością skarżącego inwestora. Zarzucił błędne i poczynione z pominięciem twierdzeń strony przedstawionych w odwołaniu ustalenie stanu faktycznego, argumentując, że tabliczka informacyjna o treści "realizacja A " nie musi wskazywać na przedsiębiorstwo skarżącej spółki, bowiem istnieją co najmniej dwa podmioty o firmie zbieżnej z nazwą wymienioną na tej tabliczce i nie może być ona podstawą do przypisania własności urządzenia któremukolwiek z tych podmiotów bez uprzedniego uzyskania wyjaśnień w tym przedmiocie. Ponadto zarzucił organowi, że nie podjął żadnych czynności zmierzających do ustalenia, kiedy omawiane urządzenie reklamowe zostało zainstalowane na budynku przy ul. [...] w [...], przy czym podkreślił, że przedmiotem zgłoszenia z dnia 10 września 2013 r. był montaż siatki z nadrukiem reklamowym na istniejącej konstrukcji, które to urządzenie było przedmiotem odrębnego zgłoszenia przez innego inwestora. Zaprzeczył przy tym, że montaż siatki wiązałby się z instalacją urządzeń reklamowych - z instalacją konstrukcji, bowiem zmierzeniem inwestora było skorzystanie z dotychczas istniejących na elewacji elementów wsporczych, co powoduje, ze takie działanie nie kwalifikuje się do robót budowlanych w rozumieniu Prawa budowlanego. Dalej zarzucono, że informacja pochodząca od organu nadzoru budowalnego nie została przez organ odwoławczy w jakikolwiek sposób zweryfikowana, na co wskazuje choćby to, że siatka reklamowa opisana zgłoszeniu ma inne wymiary niż ta, która znajdowała się na elewacji w chwili skierowania do organu zgłoszenia o zamiarze dokonania instalacji. Zdaniem strony, w sytuacji, gdy w odwołaniu wskazała na oczywiste pomyłki organu I stopnia, przedstawiając argumenty, których trafność nie może być sporna, nie można zaakceptować podtrzymania przez organ odwoławczy stanowiska tego organu, gdyż takie działanie jest sprzeczne z przywołanymi podstawowymi zasadami postępowania administracyjnego. W ocenie strony brak ustalenia momentu instalacji urządzenia znajdującego się na elewacji budynku wpływa także na niezasadność zarzutów dotyczących naruszenia ustaleń planu miejscowego, gdyż zgodnie z art. 35 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym tereny, których przeznaczenie plan miejscowy zmienia, mogą być wykorzystywane w sposób dotychczasowy do czasu ich zagospodarowania zgodnego z tym planem, chyba że w planie ustalono inny sposób ich tymczasowego zagospodarowania. Zdaniem strony, skoro organ nie ustalił, kiedy przedmiotowe urządzenie zostało zainstalowane, to nie może stwierdzić, czy dokonano tego w trakcie obowiązywania aktualnego planu miejscowego czy też przed jego wejściem w życie. W odpowiedzi na skargę Wojewoda Wielkopolski wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. W piśmie procesowym z dnia 7 maja 2014 r. strona skarżąca, ustosunkowując się do odpowiedzi na skargę, podtrzymała dotychczasowe stanowisko i wyjaśniła, że zamierza wykorzystać do instalacji siatki reklamowej istniejącą już konstrukcję, która była objęta zgłoszeniem innego podmiotu, a ponadto, że spółka A sp. k. nie prowadzi aktualnie inwestycji na elewacji budynku położonego przy ul. [...] w [...], a tabliczka informacyjna z nazwą A nie może stanowić dowodu na realizację przez skarżącą spółkę inwestycji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Skarga zasługiwała na uwzględnienie, aczkolwiek nie sposób zgodzić się z całością podnoszonej w niej argumentacji. W myśl art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sąd dokonuje kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej P.p.s.a), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany jej zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to konieczność dokonania przez sąd oceny zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został podniesiony. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie w pierwszej kolejności należy wskazać, że przesłanką wszelkich rozstrzygnięć organów administracji winny być kompletne ustalenia faktyczne. Zasada powyższa wynika wprost z art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. Zasadniczą przesłanką faktyczną wydania każdego rozstrzygnięcia jest zaś prawidłowe ustalenie przedmiotu żądania strony. Niedopuszczalną jest przy tym zmiana żądania, wbrew intencji wnoszącego podanie. Specyfiką postępowania zgłoszeniowego o jakim mowa w art. 30 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. z 2010 r., nr 243, poz. 1623 ze zm.,) jest okoliczność, iż nie występuje w nim klasyczny wniosek o wszczęcie postępowania administracyjnego, a jedynie zgłoszenie zamiaru realizacji obiektów i robót budowlanych wskazanych w ust. 1 tegoż artykułu. Dokonanie takowego zgłoszenia aktualizuje po stronie organu administracji architektoniczno-budowlanej kompetencję do przeprowadzenia swoistego wstępnego postępowania sprawdzającego, w następstwie którego organ może nie podejmować żadnych działań, co upoważnia zgłaszającego do rozpoczęcia w określonym anonsowanych robót budowlanych, względnie wnieść sprzeciw od dokonanego zgłoszenia. Przewidziana przez ustawodawcę forma sprzeciwu jako decyzji administracyjnej przesądza o tym, iż od tego momentu w sprawie toczy się klasyczne postępowanie administracyjne podlegające w pełni regulacjom Kodeksu postępowania administracyjnego. Podkreślić należy, iż postępowanie to może toczyć się wyłącznie w następstwie dokonania przez stronę zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych Powyższe oznacza, iż choć zgłoszenie zamiaru realizacji określonych robót budowlanych nie jest sensu stricte wnioskiem o wszczęcie postępowania administracyjnego, to jednak jego istnienie jest warunkiem sine qua non prowadzenia późniejszego postępowania administracyjnego, co uzasadnia traktowanie go analogicznie jak wniosku o wszczęcie postępowania. To dokonane zgłoszenie określa zakres przedmiotowy postępowania wstępnego poprzedzającego wniesienie sprzeciwu, jak i postępowania administracyjnego toczącego się w następstwie wydania decyzji o sprzeciwie. Inaczej rzecz ujmując niedopuszczalne jest wniesienie sprzeciwu co do inwestycji, która nie został objęta zgłoszeniem, względnie innej niż inwestycja objęta zgłoszeniem. Stąd też za kluczowe w sprawie uznać należy prawidłowe i zgodne z wola strony ustalenie treści zgłoszenia, to jest tego jakich robót budowlanych ono dotyczy. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy zauważyć należy, iż wymogom powyższym organy obu instancji nie sprostały. Z dokonanego zgłoszenia w sposób jednoznaczny wynika, iż jego przedmiotem było wykonanie robót budowlanych polegających na montażu siatki winylowej z nadrukiem reklamowym na istniejącej konstrukcji wraz z oświetleniem w oparciu o istniejącą instalację elektryczną. Co za tym idzie w takim też wyłącznie zakresie winny procedować organy rozpoznające zgłoszenie i odwołanie od sprzeciwu. Powyższe oznacza iż oczywistym naruszeniem przepisów postępowania było odwołanie się w uzasadnieniu decyzji o sprzeciwie oraz decyzji organu II instancji do zagadnień związanych z instalowaniem na budynku konstrukcji służącej za element wsporczy dla montażu siatki winylowej z nadrukiem stanowiącej nośnik treści reklamowych oraz oświetlenia reklamy, w sytuacji gdy zgłoszenie nie dotyczyło tych robót. Stanowiło to bowiem zmianę prze organy treści zgłoszenia wbrew intencji dokonującego go. Podkreślić trzeba, iż zgłoszenie montażu winylu reklamowego na istniejącej konstrukcji wsporczej i oświetleniowej w żadnym razie nie oznacza - w przypadku braku sprzeciwu - legalizacji tejże konstrukcji, która to okoliczność podlegać może badaniu przez organy nadzoru budowlanego procedujące w przedmiocie legalności instalacji konstrukcji wsporczej i oświetlenia, a nie w ramach oceny zgłoszenia dotyczącego wyłącznie montażu winylu reklamowego na istniejącej konstrukcji. Dalej zauważyć należy, iż przesłanki zgłoszenia sprzeciwu od zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych zostały przez ustawodawcę enumeratywnie wymienione w art. 30 ust. 2 zdanie ostatnie, art. 30 ust. 6 i art. 30 ust. 7 ustawy prawo budowlane, co oznacza, iż nie jest dopuszczalne wniesienie sprzeciwu z powodów innych niż wskazane w tych przepisach. Dalej wskazać należy, iż sprzeciw zgłasza się w tych przypadkach w terminie 30 dni od zgłoszenia albo od doręczenia postanowienia zobowiązującego do uzupełnienia zgłoszenia. Dopóki nie upłynie wskazany termin, dopóty organ administracji architektoniczno-budowlanej ma kompetencje do wydania decyzji administracyjnej w sprawie sprzeciwu. Kompetencji tej nie traci w szczególności na skutek rozpoczęcia przed upływem wskazanego terminu przez inwestora robót budowlanych, czy też ich uprzedniego wykonania. Stąd też za pozbawione uzasadnienia prawnego uznać należy zgłoszenie sprzeciwu przez organ z powodu uprzedniego zrealizowania, względnie rozpoczęcia robót budowlanych przed upływem terminu 30 dni od dnia ich zgłoszenia, albowiem żaden przepis nie przewiduje takiej podstawy wniesienia sprzeciwu. Nie jest w tym zakresie dopuszczalna analogia do przyjmowanej w orzecznictwie sądowym bezprzedmiotowości postępowania w sprawie pozwolenia na budowę na skutek rozpoczęcia robót budowlanych. W sprawie pozwolenia na budowę organ administracji publicznej posiada bowiem kompetencje zarówno do wydania decyzji zezwalającej na rozpoczęcie robót budowlanych (pozwolenie na budowę), jak i sprzeciwiającej się ich rozpoczęciu (odmowa wydania pozwolenia na budowę) i konstytutywnym elementem faktycznym tej kompetencji jest fakt, że roboty budowlane nie zostały rozpoczęte. Zauważyć wreszcie trzeba, iż odnośnie udzielenia pozwolenia na budowę ustawodawca wprost wskazał, iż nie wydaje się pozwolenia na budowę w przypadku rozpoczęcia robót budowlanych z naruszeniem przepisu art. 28 ust. 1 (art. 32 ust. 4a ustawy prawo budowlane). Inaczej jest natomiast w przypadku zgłoszenia robót budowlanych. Na skutek zgłoszenia robót budowlanych organ administracji architektoniczno-budowlanej nie wydaje pozytywnej decyzji uprawniającej inwestora do rozpoczęcia robót budowlanych, która byłaby bezprzedmiotowa w sytuacji uprzedniego zrealizowania tych robót, a w art. 30 brak regulacji będącej odpowiednikiem przywołanego powyżej art. 32 ust. 4a ustawy prawo budowlane. Podkreślić należy, iż nie oznacza to, że poprzez zgłoszenie inwestycji już zrealizowanej nastąpi zalegalizowanie robót budowlanych rozpoczętych z naruszeniem art. 30 ust. 5 ustawy Prawo budowlane. Jeżeli bowiem organ administracji architektoniczno-budowlanej jest zdania, że zgłoszone mu roboty budowlane zostały wykonane przed upływem 30 dni od ich zgłoszenia, to winien powiadomić o tym właściwy organ nadzoru budowlanego, który oceni, czy istnieją w związku z tym podstawy do zastosowania art. 49b ust. 1 lub 2 albo art. 50 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane. Nie stanowi bowiem przeszkody do podjęcia działań przez organ nadzoru budowlanego zgłoszenie zamiaru realizacji robót budowlanych oraz brak zgłoszenia sprzeciwu przez organ właściwy, w sytuacji gdy obiekt został pobudowany, względnie roboty zrealizowane jeszcze przed zgłoszeniem zamiaru jego budowy. Zbadanie zatem okoliczności, czy w dniu zgłoszenia zamiaru budowy budynek już istniał, ma zatem znaczenie rozstrzygające nie dla postępowania w przedmiocie zgłoszenia i ewentualnego wywiedzenia sprzeciwu lecz dla postępowania legalizacyjnego prowadzonego przez organy nadzoru budowlanego i w tym ostatnim postępowaniu winno być wyjaśniane. Powyższe oznacza, iż za naruszenie prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy uznać należy powołanie się w zaskarżonej decyzji oraz w poprzedzającej ją decyzji organu I instancji na uprzednie wykonanie zgłoszonych robót jako przesłankę uzasadniającą wniesienie sprzeciwu. Odnosząc się do zawartego w skardze zarzutu naruszenia przez organ art. 30 ust. 5 oraz ust. 6 pkt 2 ustawy Prawo budowlane poprzez ich błędne zastosowanie w sytuacji, gdy zgłoszenie dotyczyło instalacji siatki reklamowej na istniejącej konstrukcji, co nie wymaga ani zgłoszenia ani uzyskania pozwolenia na budowę zauważyć należy, iż zarzut ten okazał się trafny jedynie o tyle, iż w uzasadnieniu decyzji organów zarówno I jak i II instancji brak rozważań czy roboty objęte zgłoszeniem, a więc sam montaż siatki z nadrukiem reklamowym na istniejącej konstrukcji wsporczej i w technologii w zgłoszeniu tym wskazanej stanowił roboty budowlane wymagające zgłoszenia. W ocenie Sądu oczywistym jest, iż zagadnienie to wymaga pogłębionych rozważań związanych zarówno z wykładnią pojęć instalowania tablic reklamowych i instalowania urządzeń reklamowych, jak i odniesienia tych rozważań do stanu faktycznego sprawy, w której zgłoszenie dotyczy montażu winylu reklamowego o wskazanych wymiarach i masie [...] kg (26 m x 10 M x [...] kg/m2) na określonej wysokości na ścianie budynku nad ulicą i za pomocą pasów naciągowych i ściągających mechanizmów zapadkowych (których masa nie jest wskazana w załączonym do zgłoszenia projekcie). Powyższe oznacza, iż decyzja Wojewody Wielkopolskiego zapadła w tym zakresie z naruszeniem art. 107 § 3 K.p.a.. Podkreślić w tym miejscu należy, iż czynienie w tym zakresie ustaleń przez Sąd na obecnym etapie postępowania byłoby przedwczesne, albowiem prowadziłoby do zastąpienia organów administracji przez sąd w rozstrzygnięciu sprawy. Pamiętać trzeba, iż sądy administracyjne nie dokonują własnych ustaleń, a ich rolą jest jedynie kontrola organów administracji publicznej, polegająca - między innymi - na stwierdzeniu, czy wydawane przez te organy decyzje lub inne akty są zgodne z prawem (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 listopada 2009 r., sygn. I OSK 558/09, z dnia 13 lutego 2007r. sygn. akt II OSK 12/06 i z dnia 20 grudnia 2006 r. sygn. akt I FSK 259/06, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Warunkiem umożliwiającym taką kontrolę jest zaś prawidłowe przeprowadzenie postępowania oraz wyczerpujące i odnoszące się do wszystkich istotnych okoliczności sprawy uzasadnienie decyzji, gdyż tylko ono wskazuje na przesłanki, jakimi kierował się organ przy jej wydaniu. Powyższe uchybienia uzasadniały uchylenie zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c P.p.s.a. Gwoli kompletnego odniesienia się do zarzutów skargi zauważyć w tym miejscu należy, iż w sytuacji gdy okoliczność, czy objęte zgłoszeniem roboty budowlane zostały uprzednio faktycznie wykonane i przez kogo nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy sprzeciwu, to niezasadne okazały się te podnoszone w skardze zarzuty naruszenia prawa procesowego, które wiążą się z kwestionowaniem przez spółkę A Sp. k. poczynionych przez organy w tym zakresie ustaleń faktycznych. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ II instancji rozpatrując odwołanie od decyzji o zgłoszeniu sprzeciwu winien ograniczyć się jedynie do robót budowlanych objętych zgłoszeniem i ustalić czy prace te w ogóle wymagały zgłoszenia, a jeśli tak to czy zaistniały odnośnie tych robót przesłanki wniesienia sprzeciwu o jakich mowa w art. 30 ust. 6. Wyniki poczynionych ustaleń organ winien przedstawić w uzasadnieniu decyzji spełniającym wymogi wynikające z przepisów postępowania administracyjnego. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 P.p.s.a. Stosownie do art. 152 P.p.s.a. Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło