II FSK 3719/14

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2017-01-20

Skład orzekający: Jan Rudowski, Stanisław Bogucki, Bogusław Dauter

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wydatek na spłatę małżonka w celu nabycia jego udziału w nieruchomości wykorzystywanej w działalności gospodarczej stanowi koszt uzyskania przychodów przy zbyciu tej nieruchomości w ramach tej działalności?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że spłata dokonana na rzecz małżonka w wyniku zniesienia współwłasności nieruchomości wykorzystywanej w działalności gospodarczej może stanowić koszt uzyskania przychodów przy zbyciu tej nieruchomości. Sąd uchylił wyrok WSA i interpretację indywidualną, stwierdzając, że błędnie zinterpretowano przepisy dotyczące kosztów uzyskania przychodów w kontekście podziału majątku małżeńskiego i jego wpływu na wartość początkową środków trwałych.
Stan faktyczny
Skarżący, prowadzący działalność gospodarczą polegającą m.in. na prowadzeniu stacji paliw, zamierzał sprzedać nieruchomość wraz ze stacją paliw. Przed sprzedażą chciał spłacić swoją małżonkę, nabywając jej udział w nieruchomości, która stanowiła majątek wspólny małżonków. Skarżący zapytał, czy wydatek na spłatę małżonki będzie kosztem uzyskania przychodów przy sprzedaży nieruchomości. Organ podatkowy i WSA uznały, że nie, ponieważ skutkowałoby to podwójnym zaliczeniem wydatków do kosztów.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżony wyrok w całości oraz uchylono w całości interpretację indywidualną Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach. Zasądzono od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz W. B. zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący – Sędzia NSA Jan Rudowski, Sędzia NSA Stanisław Bogucki (sprawozdawca), Sędzia NSA Bogusław Dauter, Protokolant Dorota Rembiejewska, po rozpoznaniu w dniu 20 stycznia 2017 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej W. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 1 lipca 2014 r. sygn. akt I SA/Kr 590/14 w sprawie ze skargi W. B. na interpretację indywidualną Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach działającego z upoważnienia Ministra Finansów z dnia 19 grudnia 2013 r. nr IBPBI/1/415-945/13/AB w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych 1) uchyla zaskarżony wyrok w całości, 2) uchyla w całości interpretację indywidualną Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach działającego z upoważnienia Ministra Finansów z dnia 19 grudnia 2013 r. nr IBPBI/1/415-945/13/AB, 3) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach działającego z upoważnienia Ministra Rozwoju i Finansów na rzecz W. B. kwotę 760 (słownie: siedemset sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. 1. Wyrokiem z dnia 1 lipca 2014 r. o sygn. I SA/Kr 590/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę W. B. (dalej: wnioskodawca lub skarżący) na interpretację indywidualną Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach działającego z upoważnienia Ministra Finansów (dalej: organ lub Dyrektor IS) z dnia 19 grudnia 2013 r. o nr IBPBI/1/415-945/13/AB w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych. Jako podstawę prawną powołano art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.). Wyrok (podobnie jak inne powoływane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia) jest dostępny na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl/. 2. Przebieg postępowania przed organami podatkowymi (przedstawiony przez WSA w Krakowie). 2.1. Przedstawiając w uzasadnieniu wyroku przebieg postępowania WSA w Krakowie wyjaśnił, że we wniosku o udzielenie pisemnej interpretacji prawa podatkowego skarżący przedstawiając zdarzenie przyszłe podał, że prowadzi działalność gospodarczą w zakresie między innymi prowadzenia stacji paliw. W okresie trwania współwłasności majątkowej małżeńskiej wraz z żoną nabył nieruchomość gruntową, na której wybudował budynki i budowle stanowiące stację paliw wraz z lokalem gastronomicznym (dalej: "stacja paliw"). Skarżący od nabywanych na budowę stacji paliw materiałów oraz urządzeń i wyposażenia odliczał podatek naliczony. Stacja paliw działa na zasadzie umowy franczyzowej w ramach sieci stacji paliw. Z dniem 31 grudnia 2013 r. upływa okres trwania umowy franczyzowej i skarżący nie zamierza jej przedłużyć, natomiast zamierza do końca roku sprzedać całą nieruchomość. Przedmiotem sprzedaży miały być objęte: grunt wraz z zabudowaniami, urządzenia techniczne (zbiorniki paliw, dystrybutory, wyposażenie gastronomiczne). Przedmiotem transakcji nie miały być istniejące zapasy towarów handlowych, w tym paliwa (podatnik prowadzi inną stację paliw do której przekaże zapasy towarów i materiałów istniejące w dniu przekazania nieruchomości), należności, zobowiązania, umowa franczyzowa, a także systemy informatyczne do obsługi stacji. Stacja paliw jest zespołem składników majątkowych mogącym funkcjonować samodzielnie. Nabywca stacji będzie mógł kontynuować działalność w zakresie obrotu paliwami, po uprzednim zaopatrzeniu stacji w towary handlowe i materiały. Składniki majątku, o których mowa we wniosku stanowią środki trwałe lub wartości niematerialne i prawne w prowadzonej działalności gospodarczej. Podał również, że w 2011 r. zawarł umowę majątkową małżeńską, wyłączającą wspólność majątkową, przy czym oboje małżonkowie mają równe udziały w majątku wspólnym. Przed sprzedażą stacji paliw skarżący zamierza dokonać zniesienia współwłasności tej nieruchomości poprzez spłatę na rzecz małżonki jej części. W tak przedstawionym stanie faktycznym skarżący zwrócił się z pytaniem, czy wydatek na spłatę na rzecz małżonki jej udziału w nieruchomości zabudowanej stacją paliw, stanowić będzie koszt uzyskania przychodów przy określaniu dochodu z odpłatnego zbycia rzeczy związanych z działalnością gospodarczą, o którym mowa w art. 14 ust. 2 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 361 ze zm.; dalej: u.p.d.o.f.)? Zdaniem skarżącego, odpowiedź na tak sformułowane pytanie powinna być twierdząca. Odwołując się do art. 23 ust. 1 pkt 1 u.p.d.o.f. stwierdził, że koszty te stanowią koszty nabycia składników majątkowych związanych z działalnością gospodarczą. 2.2. Zaskarżoną interpretacją z dnia 19 grudnia 2013 r. Dyrektor IS uznał stanowisko skarżącego za nieprawidłowe. Przywołując art. 23 ust. 1 pkt 1 u.p.d.o.f. Dyrektor IS podał, że w przypadku odpłatnego zbycia wskazanych we wniosku składników majątku, stanowiących środki trwałe lub wartości niematerialne i prawne w prowadzonej przez skarżącego działalności gospodarczej, kosztem uzyskania przychodów będzie wartość początkowa gruntu (od którego nie dokonuje się odpisów amortyzacyjnych) oraz budynków i budowli oraz pozostałych środków trwałych i wartości niematerialnych i prawnych pomniejszona o dokonane odpisy amortyzacyjne, które na bieżąco były zaliczane do kosztów uzyskania przychodów. Tym samym, zdaniem Dyrektora IS, koszty nabycia składników majątkowych będących przedmiotem sprzedaży w całości zostaną zaliczone do kosztów uzyskania przychodów (częściowo pośrednio w formie odpisów amortyzacyjnych, a częściowo w momencie ich sprzedaży). Spłata dokonywana na rzecz małżonki skarżącego nie może stanowić zatem kosztów uzyskania przychodu przy sprzedaży przedmiotowych składników majątku, bowiem skutkowałoby to zaliczeniem do kosztów uzyskania przychodów dwukrotnie tych samych wydatków. 2.3. Skarżący wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa, w wyniku którego Dyrektor IS podtrzymał swoje stanowisko zajęte w zaskarżonej interpretacji indywidualnej. 3. Postępowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Krakowie. 3.1. Na ww. interpretację indywidualną wnioskodawca wniósł skargę do WSA w Krakowie, domagając się uchylenia zaskarżonej interpretacji oraz zasądzenia kosztów postępowania sądowego. Kwestionowanemu rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie: (1) prawa materialnego, tj. art. 23 ust. 1 pkt 1 u.p.d.o.f. poprzez błędną interpretację; (2) przepisów postępowania, tj. art. 14a § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 749; dalej: o.p.). 3.2. W odpowiedzi na skargę Dyrektor IS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej interpretacji. 4. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. 4.1. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Podkreślił, że zaskarżona interpretacja pod względem formalnym została wydana prawidłowo. Zaakcentował, że Dyrektor IS nie mógł dopuścić się naruszenia art. 14a o.p., albowiem zaskarżona interpretacja została wydana na podstawie art. 14b § 1 o.p. Odwołując się do art. 14 ust. 1 i 2 pkt 1 u.p.d.o.f. podał, jakie kwoty mogą zostać uznane za przychód z pozarolniczej działalności gospodarczej. Odnosząc się do art. 24 ust. 2 zdanie drugie i pkt 1 oraz art. 22 ust. 1 u.p.d.o.f. WSA w Krakowie stwierdził, że w przypadku odpłatnego zbycia wskazanych we wniosku składników majątku, stanowiących środki trwałe lub wartości niematerialne i prawne w prowadzonej przez skarżącego działalności gospodarczej, kosztem uzyskania przychodów będzie wartość początkowa gruntu (od którego nie dokonuje się odpisów amortyzacyjnych) oraz budynków i budowli oraz pozostałych środków trwałych i wartości niematerialnych i prawnych pomniejszona o dokonane odpisy amortyzacyjne, które na bieżąco były zaliczane do kosztów uzyskania przychodów. Stwierdził, że będące przedmiotem sprzedaży koszty nabycia składników majątkowych w całości zostaną zaliczone do kosztów uzyskania przychodów (częściowo pośrednio w formie odpisów amortyzacyjnych, a częściowo w momencie ich sprzedaży). W jego ocenie Dyrektor IS prawidłowo uznał, że spłata dokonywana na rzecz małżonki nie może stanowić kosztów uzyskania przychodu przy sprzedaży przedmiotowych składników majątku, bowiem skutkowałoby to zaliczeniem do kosztów uzyskania przychodów dwukrotnie tych samych wydatków. 5. Stanowiska stron w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. 5.1. Skargę kasacyjną od ww. wyroku WSA w Krakowie do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł skarżący (reprezentowany przez pełnomocnika – doradcę podatkowego), który zaskarżył ten wyrok w całości. Sformułował także wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i orzeczenie co do istoty, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Krakowie, a także o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie prawa materialnego, tj. art. 14 ust. 2 pkt 1, art. 22 ust. 1, art. 23 ust. 1 pkt 1 i art. 24 ust. 2 zdanie drugie i pkt 1 u.p.d.o.f. przez błędną wykładnię. W uzasadnieniu zawarł swoją zasadniczą argumentację zaprezentowaną w interpretacji indywidualnej w przedmiocie rozumienia ww. przepisów. 5.2. Dyrektor IS (reprezentowany przez pełnomocnika - radcę prawnego) w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie, a także zasądzenie kosztów postępowania. 6. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. 6.1. Skarga kasacyjna zawiera usprawiedliwione podstawy, zatem należało uchylić w całości zaskarżony wyrok oraz interpretację indywidualną Dyrektora IS (art. 188 p.p.s.a.). Sedno rozpatrywanej sprawy sprowadza się do kwestii, czy poniesienie przez skarżącego prowadzącego działalność gospodarczą wydatku na rzecz współmałżonki po zawarciu umowy ustanawiającej ustrój małżeńskiej rozdzielności majątkowej w celu nabycia jej udziału w nieruchomości wykorzystywanej w tej działalności gospodarczej stanowi koszt uzyskania przychodów skarżącego w przypadku zbycia tej nieruchomości w ramach działalności gospodarczej. 6.2. Stosownie do art. 14 ust. 2 pkt 1 lit. a u.p.d.o.f. do przychodów z działalności gospodarczej zalicza się przychody z odpłatnego zbycia wykorzystywanych na potrzeby związane z działalnością gospodarczą oraz przy prowadzeniu działów specjalnych produkcji rolnej składników majątku będących: (a) środkami trwałymi, (b) składnikami majątku, o których mowa w art. 22d ust. 1 u.p.d.o.f., z wyłączeniem składników, których wartość początkowa ustalona zgodnie z art. 22g nie przekracza 1.500 zł, (c) wartościami niematerialnymi i prawnymi, ujętych w ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, w tym także przychody z odpłatnego zbycia składników majątku wymienionych w lit. b, spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu użytkowego lub udziału w takim prawie nieujętych w ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, z zastrzeżeniem art. 14 ust. 2c; przy określaniu wysokości przychodów przepisy ust. 1 i art. 19 u.p.d.o.f. stosuje się odpowiednio. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wykładnia językowa użytego w art. 14 ust. 2 pkt 1 lit. a zwrotu "przychody z odpłatnego zbycia" prowadzi do wniosku, że do przychodów z działalności gospodarczej zalicza się przychody z każdego odpłatnego zbycia określonych w tym przepisie składników majątku. Zgodnie z art. 22 ust. 1 u.p.d.o.f., kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 23 u.p.d.o.f. Podkreślenia wymaga, że koszty uzyskania przychodów związane są zawsze z konkretnym źródłem przychodu. Aby określony wydatek można było uznać za koszt uzyskania przychodów, między tym wydatkiem a osiągnięciem przychodu musi zachodzić związek przyczynowo - skutkowy tego typu, że poniesienie wydatku ma lub może mieć wpływ na powstanie czy też zwiększenie przychodu z tego konkretnego źródła. Koszty uzyskania przychodu z danego źródła pomniejszają przychody z tego właśnie źródła, a nie jakiekolwiek przychody (zob. A. Bartosiewicz, Komentarz do art. 22 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, w: A. Bartosiewicz, R. Kubacki, PIT. Komentarz, LEX/el. 2014). Rozpatrując określony wydatek w kategorii kosztu podatkowego, ważne jest również to, czy wydatek rzeczywiście został poniesiony. Tylko wydatek faktycznie poniesiony może być bowiem uznany za koszt uzyskania przychodu. Uprawnienie do zaliczenia wydatku jako kosztu uzyskania przychodu przysługuje temu podatnikowi, który ten wydatek poniósł. W we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej skarżący podał, że w 2011 r. zawarł umowę ustanawiającą ustrój małżeńskiej rozdzielności majątkowej, jednak w umowie małżonkowie nie ustalili wysokości udziałów w istniejącym majątku, w tym w stacji paliw, będącej ich majątkiem wspólnym. Skarżący w związku z tym stwierdził, że zgodnie z kodeksem rodzinnym i opiekuńczym oboje małżonkowie mają równe udziały w majątku wspólnym. Naturalną konsekwencją ustanowienia przez małżonków rozdzielności majątkowej jest powstanie dwóch majątków osobistych, w skład których wchodzą wszystkie przedmioty majątkowe nabyte przed powstaniem wspólności majątkowej oraz przedmioty nabyte w czasie wspólności majątkowej do majątku osobistego małżonka, udział wynoszący co do zasady ½ części w dotychczasowym majątku wspólnym oraz wszystkie przedmioty majątkowe nabyte przez tego małżonka od daty zawarcia umowy wprowadzającej rozdzielność majątkową. Powyższe prowadzi do wniosku, że od dnia ustania małżeńskiej rozdzielności majątkowej, wartość początkową środków trwałych (budynków i budowli) oraz odpisów amortyzacyjnych ustala się na podstawie art. 22g ust. 11 u.p.d.o.f. z uwzględnieniem tylko udziału małżonka prowadzącego działalność gospodarczą we własności tych środków. Należy również zauważyć, że nie ma obowiązku dokonania podziału majątku dorobkowego, czy objęcia nim jednocześnie całego majątku. W sytuacji jednak, gdy wprawdzie zawarta umowa ustanawiająca ustrój małżeńskiej rozdzielności majątkowej nie odnosi się – jak w konkretnym przypadku - do kwestii proporcji udziałów małżonków w majątku, ale skarżący we wniosku stwierdził, że zgodnie z kodeksem rodzinnym i opiekuńczym oboje małżonkowie mają równe udziały w majątku wspólnym, należy przyjąć, że z chwilą jej zawarcia, a więc z chwilą ustania ustawowej wspólności majątkowej, powstała rozdzielność majątkowa, a udziały małżonków w majątku wspólnym (chodzi już o wspólność udziałową) są równe. Nadmienić również należy, że bez uprzedniego przeprowadzenia podziału majątku dorobkowego niemożliwe jest wskazanie, które dokładnie składniki majątku przynależą konkretnemu małżonkowi oraz w jakiej części. We wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej skarżący jednak podał, że przed sprzedażą stacji paliw zamierza dokonać zniesienia współwłasności tej nieruchomości poprzez spłatę na rzecz małżonki jej części. Stosownie do art. 195 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 2016 r. poz. 380 ze zm.; dalej: k.c.) współwłasność istnieje wówczas, gdy własność tej samej rzeczy przysługuje niepodzielnie kilku osobom. Współwłasność polega bowiem na tym, że współwłaścicielom przysługują części wspólnego prawa własności (tzw. udziały), którymi mogą swobodnie rozporządzać. Dopóki istnieje współwłasność można mówić tylko o istnieniu udziałów w tym prawie, o ich nabywaniu i zbywaniu, a nie o prawie do części rzeczy, o jej zbywaniu bądź nabywaniu w częściach. Współwłaściciele mają swoje udziały w prawie, ale nie w rzeczy. Będąca przedmiotem współwłasności rzecz jest niepodzielna i każdemu ze współwłaścicieli przysługuje prawo do całej rzeczy w trakcie trwania współwłasności, a nie jedynie do jej części określonej wielkością jego udziału. Każdy ze współwłaścicieli ma jednakowe prawo do całej rzeczy, ograniczone jedynie takim samym prawem pozostałych współwłaścicieli, a mianowicie każdy jest uprawniony do współposiadania rzeczy wspólnej oraz do korzystania z niej w takim zakresie, jaki daje się pogodzić ze współposiadaniem i korzystaniem z rzeczy przez pozostałych współwłaścicieli (art. 206 Kodeksu cywilnego). Zniesienie współwłasności stanowi odrębną instytucję prawa cywilnego, uregulowaną w art. 210 i art. 211 k.c. Celem postępowania o zniesienie współwłasności jest nowe ukształtowanie prawa własności rzeczy, która stanowi przedmiot współwłasności. Na podstawie art. 210 k.c. każdy ze współwłaścicieli może żądać zniesienia współwłasności, a ponadto może żądać, ażeby zniesienie współwłasności nastąpiło przez podział rzeczy wspólnej, chyba że podział byłby sprzeczny z przepisami ustawy lub ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem rzeczy albo że pociągałby za sobą istotną zmianę rzeczy lub znaczne zmniejszenie jej wartości (art. 211 k.c.). Zniesienie współwłasności może się odbyć albo na podstawie umowy pomiędzy współwłaścicielami, albo na podstawie orzeczenia sądu. Może ono implikować wzajemne roszczenia pomiędzy współwłaścicielami w postaci dopłat lub spłat. W takiej sytuacji przyjąć należy, że nabycie środka trwałego przez jednego ze współwłaścicieli następuje odpłatnie. Jeżeli jednak współwłaściciele zrezygnują z tych rozliczeń, to nabycie takie uznać należy za nieodpłatne. Zniesienie współwłasności nie stanowi nabycia rzeczy (nieruchomości), tylko wtedy, jeżeli mieści się w ramach udziału jaki przypadał byłym współwłaścicielom w rzeczy wspólnej i odbył się bez spłat i dopłat. Wówczas datą nabycia nieruchomości jest data nabycia udziału w nieruchomości, a nie data zniesienia współwłasności. Natomiast gdy w wyniku zniesienia współwłasności udział danej osoby ulega powiększeniu (nawet bez spłat i dopłat) to traktowany jest w kategorii nabycia, ponieważ w ten sposób ulega powiększeniu zarówno zakres dotychczasowego władztwa tej osoby nad tą rzeczą (nieruchomości), jak i stan jej majątku osobistego. Trudno przyjąć, że nie może być uwzględniona w ramach kosztów uzyskania przychodów przy zbyciu nieruchomości spłata dokonywana przez skarżącego na rzecz żony w wyniku zniesienia współwłasności tejże nieruchomości z tej właśnie przyczyny, że odpisy amortyzacyjne powinny być jakoby zaliczane od całej wartości początkowej tego składnika majątku, co miałoby skutkować zaliczeniem do kosztów uzyskania przychodów dwukrotnie tych samych wydatków. W przypadku uregulowanego w art. 14 ust. 2 pkt 1 u.p.d.o.f. odpłatnego zbycia wskazanych we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej składników majątku, stanowiących środki trwałe lub wartości niematerialne i prawne w prowadzonej przez skarżącego działalności gospodarczej, kosztem uzyskania przychodów będzie wartość początkowa gruntu (od którego w myśl art. 22c pkt 1 u.p.d.o.f. nie dokonuje się odpisów amortyzacyjnych) oraz budynków i budowli oraz pozostałych środków trwałych i wartości niematerialnych i prawnych pomniejszona o dokonywane na podstawie art. 22g ust. 11 u.p.d.o.f. odpisy amortyzacyjne, które na bieżąco będą zaliczane do kosztów uzyskania przychodów. Według art. 22g ust. 11 u.p.d.o.f., jeżeli środek trwały został zakupiony na współwłasność i nie jest przedmiotem współwłasności małżeńskiej, to w pierwszej kolejności należy ustalić jego wartość początkową, stosując proporcję do udziału we współwłasności. Zasada ta nie ma jednak zastosowania do składników majątku stanowiących wspólność majątkową małżonków, chyba że małżonkowie wykorzystują składnik majątku w działalności gospodarczej prowadzonej odrębnie. Oznacza to, że w sytuacji, gdy przed ustanowieniem rozdzielności majątkowej nieruchomość stanowiąca majątek wspólny małżonków wykorzystywana była wyłącznie do celów prowadzonej tylko przez skarżącego działalności gospodarczej, mogła ona być przez niego zaliczona do środków trwałych w działalności i amortyzowana od pełnej wartości. W momencie, kiedy ustanowiono rozdzielność majątkową, wyjątek ustanowiony w art. 22g ust. 11 u.p.d.o.f. nie ma zastosowania. Jeżeli zatem, po ustanowieniu rozdzielności majątkowej, posiadany przez skarżącego udział we współwłasności wynosił ½, to wartość początkową środka trwałego stanowiła połowa ceny jego nabycia. Kolejnym zdarzeniem, mającym istotny wpływ na wartość początkową środka trwałego będzie podział majątku wspólnego małżonków, który sygnalizuje skarżący we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej. Jeżeli wartość majątku - jaka przypadnie skarżącemu po podziale majątku wspólnego - nie przewyższy wartości udziału, jaki mu przysługiwał w majątku dorobkowym uznać należy, że dniem nabycia nieruchomości była data nabycia ww. nieruchomości w drodze kupna w trakcie trwania wspólności majątkowej. Wówczas wartością początkową będzie jego wartość ustalona zgodnie z art. 22g ust. 1 pkt 1 u.p.d.o.f. , tj. jego pierwotna cena nabycia. Natomiast jeżeli wartość majątku, który przypadnie skarżącemu w wyniku podziału majątku wspólnego będzie wyższy niż wartość wynikająca z przypadającego na niego udziału w majątku wspólnym, nastąpi - w tej części - nabycie. W przypadku nabycia odpłatnego (mogą wystąpić spłaty, dopłaty) za podstawę do ustalenia wartości początkowej trzeba będzie przyjąć dla nabytej części nieruchomości, wartość - w części przypadającej na dany środek trwały - poniesionych przez skarżącego wydatków na rzecz żony, związanych z dopłatami lub spłatami. Natomiast do pozostałej części przyjąć należy ustaloną proporcjonalnie wartość nabytego wcześniej udziału w nieruchomości. 6.3. Mając na względzie wyżej zaprezentowaną argumentację, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że zarzutami skargi kasacyjnej skarżący skutecznie podważył ocenę zaskarżonej interpretacji indywidualnej dokonaną przez WSA w Krakowie. W tej sytuacji Naczelny Sąd Administracyjny – działając na podstawie art. 188 p.p.s.a. uwzględnił skargę kasacyjną uchylając zaskarżony wyrok, zaś uznając, że sprawa jest dostatecznie wyjaśniona, po rozpoznaniu skargi do WSA w Krakowie - uchylił w całości zaskarżoną interpretację. O kosztach postępowania sądowego orzeczono stosownie do art. 203 pkt 1 oraz art. 200 w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło