III SA/Wa 41/14

WyrokWSA w Warszawie2014-07-16

Skład orzekający: Dariusz Kurkiewicz, Bożena Dziełak, Jarosław Trelka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sprzedaż przez osobę fizyczną działek gruntu, które pierwotnie nabyła na cele prywatne, ale następnie podzieliła i przygotowała do sprzedaży, stanowi działalność gospodarczą podlegającą opodatkowaniu VAT?
Ratio decidendi
Sprzedaż działek gruntu przez osobę fizyczną, która pierwotnie nabyła nieruchomość na cele prywatne, ale następnie zrezygnowała z tego zamiaru i podjęła aktywne działania w celu sprzedaży nieruchomości (podział na mniejsze działki, uzyskanie decyzji o warunkach zabudowy, planowanie uzbrojenia terenu, korzystanie z pośrednika), należy uznać za działalność gospodarczą w rozumieniu art. 15 ust. 1 i 2 ustawy o VAT. Działania te wykraczają poza zwykłe wykonywanie prawa własności i świadczą o zaangażowaniu środków podobnych do wykorzystywanych przez handlowców, co skutkuje obowiązkiem zapłaty podatku VAT.
Stan faktyczny
Skarżąca nabyła nieruchomość w 2002 r. z zamiarem budowy domu. W 2010 r. zrezygnowała z tego zamiaru i postanowiła sprzedać nieruchomość. W tym celu podzieliła ją na 10 działek, wytyczyła drogę wewnętrzną, uzyskała decyzje o warunkach zabudowy dla większości działek i planowała doprowadzenie przyłączy mediów. Zamierzała sprzedać działki z pomocą agencji pośrednictwa. Minister Finansów uznał te działania za działalność gospodarczą podlegającą VAT, podczas gdy skarżąca twierdziła, że są to czynności związane ze zwykłym zarządem majątkiem prywatnym. Sąd oddalił skargę, uznając stanowisko Ministra za prawidłowe.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Bożena Dziełak, sędzia WSA Jarosław Trelka, Protokolant starszy referent Karol Kodym, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 lipca 2014 r. sprawy ze skargi E. K. na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia [...] września 2013 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług oddala skargę E. K., dalej jako "Skarżąca" złożyła wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania dostawy działek. W przedmiotowym wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe. W dniu 19 sierpnia 2002 r. małżonkowie Skarżąca i S. K. nabyli do majątku wspólnego na podstawie umowy sprzedaży zawartej w formie aktu notarialnego w kancelarii notarialnej w M. przed notariuszem J. S. za numerem repertorium A [...] nieruchomość rolną niezabudowaną położoną w Z., gminie S., stanowiącą działkę ewidencyjną nr [...] o powierzchni 5 ha 6700 m.kw., dla której to nieruchomości Sąd Rejonowy w B., Zamiejscowy Wydział Ksiąg Wieczystych w M., prowadził księgę wieczystą nr [...], za cenę 221.000,00 PLN. Wnioskodawczyni wraz z małżonkiem nabyli nieruchomość dla celów prywatnych z zamiarem budowy domu na nieruchomości na własne cele mieszkalne, małżonek Wnioskodawcy zlecił wykonanie projektu budowlanego inwestycji polegającej na budowie rozproszonej zagrody rolniczej, składającej się z budynku mieszkalnego i gospodarczego z infrastrukturą oraz, w dniu 6 listopada 2002 r. uzyskał decyzję Wójta Gminy S. nr [...] o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, zaś w dniu 4 grudnia 2003 r. uzyskał decyzję Starosty M. nr [...] zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę. W 2007 r. małżonek Wnioskodawcy doprowadził do odłączenia z księgi wieczystej nr [...] nabytej działki ewidencyjnej nr [...] oraz do założenia dla niej przez Sąd Rejonowy w M. osobnej księgi wieczystej o numerze [...]. Z powodów finansowych Wnioskodawczyni odsuwała w czasie rozpoczęcie prac budowlanych, aż ostatecznie w 2010 r. całkowicie zrezygnowała z powziętego wcześniej zamiaru budowy domu. W międzyczasie pozwolenie na budowę domu jednorodzinnego utraciło swą ważność. W 2010 r. Wnioskodawczyni podjęła decyzję o przeznaczeniu nieruchomości na sprzedaż, ponieważ w związku z porzuceniem planów budowy domu grunt nie był jej już potrzebny. Wnioskodawczyni ponosiła jedynie obciążenia związane z posiadaniem nieruchomości, np. podatek od nieruchomości. Pieniądze z planowanej sprzedaży Wnioskodawczyni chce wykorzystać jako zabezpieczenie na starość. W celu realizacji powyższego zamiaru Wnioskodawczyni wraz z małżonkiem podjęła działania mające umożliwić jej znalezienie nabywców na nieruchomość. W 2011 r. doprowadziła do podziału nieruchomości na mniejsze działki - tj. na 10 działek o numerach ew. Nr [...] oraz do wytyczenia drogi wewnętrznej (działka ew. nr [...]), a także uzyskała zezwolenie na wycinkę drzew z terenu drogi wewnętrznej i drzewa te usunęła. W 2012 r. Wnioskodawczyni uzyskała decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla 9 działek, tj. działek ew. nr [...]. W przyszłości Wnioskodawczym zamierza uzyskać decyzję o warunkach zabudowy także dla dziesiątej działki, tj. działki ew. nr [...]. Wnioskodawczyni planuje ponadto doprowadzenie do działek około 300 metrów przyłącza kanalizacyjnego oraz około 200 metrów przyłącza wodociągowego, aby umożliwić przyszłym nabywcom doprowadzenie wody i kanalizacji do ich nieruchomości. Wnioskodawczyni wraz z małżonkiem zamierza sprzedać 10 działek powstałych z podziału nabytej w 2002 r. nieruchomości korzystając z pomocy agencji pośrednictwa w sprzedaży nieruchomości. Wnioskodawczyni i jej małżonek nigdy nie prowadzili upraw rolniczych na nieruchomości. Nieruchomość jest niezabudowana oraz nie była przedmiotem najmu, dzierżawy ani użyczenia i nie przynosiła Wnioskodawczyni żadnego przysporzenia majątkowego. W związku z jej posiadaniem nie były pobierane żadne dopłaty. Wnioskodawczyni i jej małżonek nie prowadzą działalności gospodarczej i nie są zarejestrowanymi podatnikami VAT. W związku z powyższym Skarżąca zadała pytanie: Czy sprzedaż przez Skarżącą i jej małżonka 10 działek ew. Nr [...] objętych decyzjami o warunkach zabudowy będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług na podstawie przepisów ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług Dz. U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054 ze zm. dalej: ustawa o VAT? Zdaniem Skarżącej sprzedaż przez Skarżącą i jej małżonka 10 działek ew. Nr [...] objętych decyzjami o warunkach zabudowy nie będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Skarżąca wskazała, iż w przedstawionym zdarzeniu przyszłym sprzedaż działek spełni definicję dostawy towaru, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT, w związku z treścią art. 7 ust. 1 oraz w związku z art. 2 pkt 6 ustawy o VAT. W ocenie Skarżącej sprzedaż ta nie będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, ponieważ nie można uznać, mając na uwadze aktualne orzecznictwo sądowe, w tym wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 15 września 2011r. w sprawach połączonych Jarosław Słaby (C-180/10) i Emiliian Kuć, Halina Jeziorska-Kuć (C-181/10), że sprzedaż działek przez Skarżącą i jego małżonka będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, gdyż brak jest normatywnych przesłanek, aby uznać, że dokonując sprzedaży tych działek będzie działała w charakterze podatnika prowadzącego działalność gospodarczą. Zdaniem Skarżącej z okoliczności niniejszej sprawy nie wynika, by przesłanki uznania za podatnika zostały spełnione. Zaznaczyła, iż: 1. Skarżąca nabyła nieruchomość do majątku prywatnego na zaspokojenie własnych potrzeb - pod budowę domu, nie zaś w celu odsprzedaży w ramach działalności handlowej, której nigdy nie prowadziła i nie prowadzi również obecnie. O powyższym zamiarze Wnioskodawczyni w sposób obiektywny świadczą okoliczności zakupu projektu budowlanego rozproszonej zagrody rolniczej oraz uzyskania przez Wnioskodawczynię decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę w latach 2002- 2003; 2. Skarżąca nie prowadzi profesjonalnej, stałej i zorganizowanej działalności w zakresie obrotu nieruchomościami. Skarżąca zamierza skorzystać z przysługującego jej prawa do rozporządzania własnym majątkiem i dokonać sporadycznej, okazjonalnej sprzedaży z majątku osobistego, który nie został nabyty w celach odsprzedaży (w celach handlowych). Działalność Skarżącej będzie miała charakter incydentalny, będzie ograniczona w czasie i zakończy się po sprzedaży z góry określonej ilości działek; 3. Skarżąca nie podejmuje aktywnych działań w zakresie obrotu nieruchomościami oraz nie angażuje środków pieniężnych podobnych do wykorzystywanych przez handlowców. Dokonanie przez Wnioskodawczynię podziału nabytego ponad jedenaście lat temu gruntu na kilka działek, stanowi przejaw racjonalnego wykonywania przez Skarżącą prawa własności, powierzchnia nabytego przez Wnioskodawczynię gruntu oraz wzrost wartości nieruchomości na przestrzeni ostatnich lat powodują, iż zbycie całości gruntu w drodze jednorazowej transakcji, o ile z uwagi na obecny kryzys na rynku nieruchomości w ogóle byłoby możliwe, skutkowałoby znaczną utratą możliwej do osiągnięcia korzyści majątkowej. Wnioskodawczyni, działając racjonalnie i zgodnie z zasadami logiki, postanowiła sprzedać nabytą ziemię w częściach - po jej wcześniejszym geodezyjnym podziale oraz. po uzyskaniu decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Skarżąca podniosła, iż dopiero na podstawie ww. decyzji można mieć pewność, że na działkach można cokolwiek wybudować i w związku z tym potencjalny nabywca bez takiej decyzji nie zdecyduje się na zakup. Wydzielenie drogi wewnętrznej, przy uwzględnieniu wielkości gruntu i liczby wydzielonych działek, jest natomiast konieczne w celu zapewnienia przyszłym właścicielom swobodnego dostępu do nabytych działek. Podkreśliła, że w celu sprzedaży działek nie będzie podejmowała działań marketingowych, działań deweloperskich lub innych tego rodzaju usług o zbliżonym charakterze. Znalezienie nabywców na działki Skarżąca zleci agencji sprzedaży nieruchomości. Skarżąca wskazała, że Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 11 stycznia 2012 r., sygn. akt I FSK 447/11 "uznał za stosowne i konieczne wyrażenie poglądu, że fakt, iż osoba przy sprzedaży korzysta z usług profesjonalnego pośrednika przemawia raczej, co do zasady, w oderwaniu od innych okoliczności sprawy, za niepodjęciem działań charakterystycznych dla prowadzącego handel nieruchomościami, jeżeli osoba ta jest klientem biura pośrednictwa". Skarżąca wskazała, iż czynności które podjęła, bądź też zamierza podjąć nie wykraczają poza czynności konieczne do racjonalnego zarządu majątkiem osobistym w indywidualnej konkretnej sytuacji Skarżącej. Czynności te nie są ukierunkowane na osiąganie zysku z obrotu nieruchomościami, lecz mają jedynie zapewnić Skarżącej uzyskanie optymalnego ekwiwalentu majątkowego za grunt którym rozporządza. Nie stanowią one szeregu czynności przesądzającego o tym, że działalność Skarżącej przybierze formę zawodową. Minister Finansów w interpretacji indywidualnej z dnia 10 września 2013 r. uznał stanowisko Skarżącej za nieprawidłowe w zakresie opodatkowania dostawy działek. W uzasadnieniu Organ stwierdził, iż w niniejszej sprawie wystąpiły okoliczności, które łącznie wskazują, iż sprzedaż działek należy uznać za działalność gospodarczą, o której mowa w art. 15 ust. 2 ustawy o VAT i która podlegać będzie opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Za istotny uznał fakt, że Skarżąca z własnej inicjatywy podzieliła nieruchomość na dziesięć działek, wytyczyła również drogę wewnętrzną. Ponadto dla dzielonej nieruchomości została wydana decyzja o warunkach zabudowy oraz Skarżąca w poszukiwaniu nabywców podjęła współpracę z podmiotami zajmującymi się pośrednictwem w sprzedaży nieruchomości. Ponadto planuje doprowadzenie do działek przyłączy kanalizacyjnych oraz przyłącza wodociągowego, aby umożliwić przyszłym nabywcom doprowadzenie wody i kanalizacji do ich nieruchomości. Zdaniem Organu powyższe działania podjęte przez Skarżącą świadczą o wykorzystywaniu towarów (działek budowlanych) w sposób ciągły dla celów zarobkowych. Fakt podziału nieruchomości przed jej sprzedażą na mniejsze działki budowlane oraz podejmowanie działań w celu nadania wydzielonym działkom charakteru rynkowo atrakcyjnego wskazują, że Skarżąca jako właściciel nieruchomości działa z zamiarem uzyskania w ten sposób stałych dochodów. Według Organu takie aktywne działania w zakresie obrotu nieruchomościami świadczą o angażowaniu środków w sposób podobny do wykorzystywanych przez producentów, handlowców i usługodawców. W związku z powyższym, stwierdził, że Skarżąca dokonując czynności sprzedaży działek w sposób opisany we wniosku, działa jako podatnik, podatku VAT, o którym mowa w art. 15 ust. 1 ustawy o VAT. Działania podejmowane przez Skarżącą nie należą do zakresu zwykłego zarządu majątkiem prywatnym. Organ podkreślił, iż planowanej przyszłej dostawy terenu przeznaczonego pod zabudowę nie można uznać za czynność związaną ze zwykłym wykonywaniem prawa własności. Organ wskazał, iż wyrok TSUE z dnia 15 września 2011 r. w sprawach połączonych Jarosław Słaby (C-180/10) i Emilian Kuć. Halina Jeziorska-Kuć (C-181/10) stanowił podstawę wydania wielu orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego i Wojewódzkich Sądów Administracyjny w tym: NSA z dnia 18 października 2011 r. (sygn. akt I FSK 1536/10), z dnia 9 listopada 2011 r. (sygn. akt I FSK 1658/11), z dnia 9 listopada 20.11 r. (sygn. akt. i FSK 1656/11) oraz WSA z dnia 1 grudnia 2011 r. (sygn. akt I SA/Po 670/11), z dnia 14 grudnia 2011 r. (sygn. akt I SA/Po 730/11). Z powyższych wyroków wynika, że podejmowanie zorganizowanych działań, takich jak podział gruntu na mniejsze działki, uzbrojenie terenu, wydzielenie dróg wewnętrznych, uzyskanie przed sprzedażą decyzji o warunkach zabudowy, wykonywanie czynności marketingowych, świadczy o tym, że czynności te przybierają formę zawodową (profesjonalną). W ocenie Organu, w przedmiotowej sprawie występują okoliczności, które łącznie wskazują, że sprzedaż działek należy uznać za działalność gospodarczą, w rozumieniu przepisów ustawy o VAT. Zauważył, że Skarżąca mimo, iż zakupiła grunt dla celów prywatnych z zamiarem budowy domu na własne cele mieszkalne w 2002r. to od momentu zakupu do 2010 roku tego celu nie zrealizowała, podejmując wreszcie decyzję o podziale nieruchomości i jego sprzedaży. W ocenie Organu działania wykonywane przez Skarżącą są podobne do działań wykonywanych przez handlowca. Wnioskodawczyni, bowiem, dokonała (wraz z małżonkiem) podziału zakupionej nieruchomości gruntowej na 10 działek i podjęła czynności mające na celu uzyskanie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla 9 działek, a w przyszłości zamierza uzyskać taką decyzję dla kolejnej działki. Ponadto Wnioskodawczyni podjęła czynności, których celem było zwiększenie atrakcyjności działek, poprzez usunięcie drzew z części terenu i wytyczenie drogi wewnętrznej. Wnioskodawczyni planuje również doprowadzić do przedmiotowych działek przyłącza kanalizacyjne i wodociągowe. Powyższe ma na celu zwiększenie zainteresowania ze strony potencjalnych nabywców zakupem nieruchomości. Zdaniem Organu, również fakt korzystania z pomocy agencji pośrednictwa w sprzedaży nieruchomości, wskazuje na profesjonalne działania ze strony Wnioskodawczyni. Reasumując stwierdził, że wszystkie okoliczności sprawy wskazują na to, że Skarżąca dokonuje czynności w sposób zorganizowany, typowy dla profesjonalisty zajmującego się działalnością handlową, do którego ma zastosowanie art. 15 ust. 1 w zw. z ust. 2 ustawy o VAT, a nie osoby która dokonuje jedynie czynności związanych ze zwykłym wykonywaniem prawa własności prywatnym majątkiem. W odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa Minister Finansów stwierdził brak podstaw do zmiany interpretacji indywidualnej. Skarżąca pismem z dnia 5 grudnia 2013 r. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższą interpretację indywidualną wnosząc o jej o uchylenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonej interpretacji zarzuciła naruszenie - art. 15 ust. 1 i 2 ustawy o VAT- poprzez błędną wykładnię polegającą na nieuzasadnionym przyjęciu, iż Skarżąca dokonując sprzedaży działek w sposób opisany we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej działa w charakterze podatnika podatku VAT, o którym mowa w art. 15 ust. 1 ustawy o VAT - art. 14e § 1 w zw. z art. 14a § 1 w zw. z art. 121 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa (dalej: "O.p.") - poprzez ich niezastosowanie, polegające na pominięciu przytaczanej przez Skarżącego jednolitej wykładni art. 15 ust. 1 i 2 ustawy o VAT , prezentowanej w orzecznictwie sądów administracyjnych, w szczególności zaś w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego. W uzasadnieniu Skarżąca wskazała, iż stanowisko Organu stoi w sprzeczności z przytoczonym przez Skarżącą orzecznictwem, a w szczególności z wyrokiem składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 października 2007 r., I FSK 3/07 oraz orzeczeniem Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości z dnia 8 czerwca 2000 r., w sprawie C-400/98 pomiędzy Finanzamt Gosiar a Brigitte Breitsohl. Mając na uwadze, że Skarżąca nie nabyła Działki z zamiarem odsprzedaży z zyskiem, a obecnie planuje sprzedaż nieruchomości powstałych z podziału Działki w celu uzyskania środków pieniężnych stanowiących zabezpieczenie na przyszłość, całkowicie za chybione uznała stwierdzenie, iż działa z zamiarem uzyskania stałych dochodów. Zdaniem Skarżącej o działaniu w ramach profesjonalnej, stałej i zorganizowanej działalności gospodarczej nie świadczy podział działki na nieruchomości, wytyczenie drogi wewnętrznej, uzyskanie decyzji o warunkach zabudowy czy planowanie doprowadzenia przyłączy wodociągowych i kanalizacyjnych do nieruchomości. Wszelkie te zachowania mogą być bowiem wykonywane w ramach władztwa nad nieruchomością wykonywanego w celach prywatnych, tak jak ma to miejsce w przedmiotowym zdarzeniu przyszłym. Zakwalifikowanie wymienionych zachowań jako czynności przesądzających o prowadzeniu przez Skarżącą działalności gospodarczej bez uwzględnienia całokształtu okoliczności stoi w sprzeczności z poglądem wyrażonym przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 27 października 2009 r., I FSK 1043/08. Skarżąca wskazała, iż w postępowaniu przed Organem powoływała się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego i Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, z którego wyraźnie wynika, iż nie powinna być zakwalifikowana jako podatnik podatku VAT w przedmiotowym zdarzeniu przyszłym, zaś Organ pominął wskazywane przez Skarżącą orzecznictwo sądów administracyjnych i Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Skarżąca zarzuciła, iż Organ pominął znaczenie art. 14a § 1 O.p, ponieważ zignorował wykładnię art. 15 ust. 1 i 2 ustawy o VAT, wyrażoną w przywołanych przez Skarżącą wyrokach. Nadto został naruszony również art. 14e § 1 O.p. Skoro bowiem Organ może zmienić wadliwą interpretację indywidualną z urzędu, to tym bardziej winien to zrobić na skutek wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Minister Finansów w odpowiedzi na skargę, podtrzymując swoje stanowisko, wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlega odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. Art. 2 pkt 6 ustawy o VAT stanowi, iż "towary" są to rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii. Stosownie do art. 7 ust. 1, poprzez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, u.p.t.u. rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel. Z przytoczonych powyżej przepisów wynika zatem, że grunt stanowi towar w rozumieniu ustawy o VAT, a jego sprzedaż jest traktowana jako czynność odpłatnej dostawy towarów na terytorium kraju. Nie każda jednak dostawa towaru polegająca na przeniesieniu praw do rozporządzania rzeczą jak właściciel, a w tym sprzedaż, powodować będzie powstanie obowiązku podatkowego w podatku od towarów i usług. Dla powstania obowiązku podatkowego z tytułu dostawy towaru potrzebne jest ażeby była (dostawa) dokonana przez podatnika podatku od towarów i usług. Chodzi więc o stwierdzenie, że przy danej dostawie określony podmiot działał w charakterze podatnika podatku VAT. Na podstawie art. 15 ust. 1 ustawy o VAT, podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności. Natomiast według ust. 2 (art. 15), działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie siedmiu sędziów w wyroku z dnia 29 października 2007 r. sygn. akt I FPS 3/07 (publ. w: ONSAiWSA 2008/1/8, M. Podat. 2007/12/2, Glosa 2008/1/136, POP 2008/2/28, PP 2008/2/42) wskazał, że przepisy art. 15 ust. 1 i 2 ustawy o VAT powinny być rozumiane w ten sposób, że warunkiem sine qua non uznania, iż dany podmiot działa w charakterze podatnika podatku od towarów i usług, jest ustalenie, że działa on jako producent, handlowiec, usługodawca, pozyskujący zasoby naturalne, rolnik lub jako osoba wykonująca wolny zawód. Ani formalny status danego podmiotu jako podatnika zarejestrowanego, ani okoliczność, że dana czynność została wykonana wielokrotnie lub jednorazowo, lecz z zamiarem częstotliwości, nie mogą przesądzać o opodatkowaniu tej czynności bez każdorazowego ustalenia, że w odniesieniu do konkretnej czynności podmiot ten występował w charakterze podatnika podatku od towarów i usług. Z powyższego wynika, że kwestia częstotliwości sprzedaży sama w sobie, bądź jednorazowego zbycia z towarzyszeniem zamiaru dokonywania transakcji w przyszłości - nie mogą być okolicznościami przesądzającymi o powstaniu obowiązku podatkowego z tytułu dostawy towaru. Tak więc w odniesieniu do sprzedaży nieruchomości, dostawa może zostać uznana za objętą obowiązkiem podatkowym, jeżeli sprzedający występuje jako profesjonalista w zakresie obrotu nieruchomościami, a więc w sposób zawodowy, zorganizowany. Taka sytuacja wystąpi zwłaszcza wówczas, gdy sprzedawca podejmuje aktywne działania w zakresie obrotu nieruchomościami, angażując środki podobne do wykorzystywanych przez podmioty prowadzące w tym zakresie działalność gospodarczą. Tak też stwierdził Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w wyroku z dnia 15 września 2011 r. w połączonych sprawach C-180/10 i C-181/10. Trybunał wskazał m.in., że zwykłe nabycie lub sprzedaż rzeczy nie stanowi wykorzystywania w sposób ciągły majątku rzeczowego w celu uzyskania z tego tytułu dochodu w rozumieniu art. 9 ust. 1 Dyrektywy 112 (a tym samym art. 15 ust. 2 ustawy o VAT), jako że jedynym przychodem z takich transakcji może być ewentualny zysk ze sprzedaży tej rzeczy. O tym, że dokonujący sprzedaży gruntu budowlanego działał w charakterze podatnika prowadzącego działalność gospodarczą, a nie w ramach zarządu majątkiem prywatnym, wykonując prawo własności decyduje stopień jego aktywności w zakresie obrotu nieruchomościami, który wskazuje, że angażuje on środki podobne do wykorzystywanych przez producentów, handlowców i usługodawców w ramach prowadzenia działalności gospodarczej. Konieczne jest zatem zbadanie w każdej sytuacji, czy w odniesieniu do danej czynności podmiot występował w charakterze podatnika, tj. jako osoba angażująca środki podobne do wykorzystywanych przez handlowca, a nie jako osoba wykonująca prawo własności. W ocenie Sądu Minister Finansów prawidłowo uznał, iż w okolicznościach przedstawionych we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej spełnione zostały przesłanki określone w art. 15 ust. 1 i 2 ustawy o VAT. Skarżąca w 2002 r. wraz z małżonkiem nabyli nieruchomość dla celów prywatnych. Jednakże w 2010r. zrezygnowali z wykorzystania nieruchomości na cele prywatne i postanowili ją sprzedać. Następnie podejmując działania umożliwiające znalezienie nabywców na nieruchomość w 2011 r. podzielili nieruchomości na 10 działek oraz do wytyczyli drogę wewnętrzną, uzyskali zezwolenie na wycinkę drzew z terenu drogi wewnętrznej i drzewa te usunęli. W 2012 r. uzyskali decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla 9 działek. Natomiast w przyszłości zamierzają uzyskać decyzję o warunkach zabudowy także dla dziesiątej działki. Ponadto planują doprowadzenie do działek około 300 metrów przyłącza kanalizacyjnego oraz około 200 metrów przyłącza wodociągowego, aby umożliwić przyszłym nabywcom doprowadzenie wody i kanalizacji do ich nieruchomości. Wnioskodawca wraz z małżonkiem zamierzają sprzedać 10 działek powstałych z podziału nabytej w 2002 r. nieruchomości korzystając z pomocy agencji pośrednictwa w sprzedaży nieruchomości. W ocenie Sądu z przedstawionego we wniosku o udzielenie interpretacji stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego) wynika , iż Skarżąca w 2010r. zmieniła pierwotny zamiar wykorzystania nieruchomości na cele prywatne. Z tą chwilą Skarżąca podęła działania mające na celu sprzedaż wzmiankowanej nieruchomości. Ten właśnie zamiar jest istotny zdaniem Sądu dla oceny czy Skarżąca działała jako podatnik podarku VAT. Nie ma zatem znaczenia dla przedmiotowej oceny to, iż pierwotnym przeznaczeniem nieruchomości był cel prywatny. Zmiana pierwotnego zamiaru wykorzystania nieruchomości po upływie dłuższego okresu jest zresztą zjawiskiem często występującym. Tym samym niezasadna byłaby ocena czynności Skarżącej jako podatnika podatku VAT związanych ze sprzedażą nieruchomości od pierwotnego zamiaru związanego z jej przeznaczeniem. Charakter tych czynności zdaniem Sądu nosi natomiast znamiona aktywnego działania w zakresie obrotu nieruchomościami, angażując środki podobne do wykorzystywanych przez handlowców. Mianowicie podział nieruchomości, wytyczenie drogi wewnętrznej, wycinka i usunięcie drzew, uzyskanie decyzji o warunkach zabudowy, doprowadzenie przyłączy wodociągowego i kanalizacyjnego do działek świadczy o podjęciu aktywnych działań w celu osiągnięcia zysku. To natomiast w świetle wyroku Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 15 września 2011 r. w połączonych sprawach C-180/10 i C-181/10 charakteryzuje działanie podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą. Zgodzić się przy tym należy ze stanowiskiem strony skarżącej, iż okoliczność sprzedaży nieruchomości przez profesjonalnego pośrednika niema znaczenia w przedmiotowej sprawie. Zdaniem Sądu bowiem z usług tego rodzaju firm korzystają zarówno podmioty, które działają jako podatnicy podatku VAT jak i osoby podejmujące działania w ramach zarządu majątkiem prywatnym. Zatem w ocenie Sądu Skarżąca podejmując czynności polegające na dostawie ww. działek, ma zamiar rozporządzać swoim majątkiem w celu osiągnięcia zysku. W konsekwencji zaś czynności te wykraczają poza zakres zwykłego wykonywania prawa własności, co kwalifikuje te czynności jako działalność gospodarczą podejmowaną w celach zarobkowych. Okoliczności wskazane we wniosku o wydanie interpretacji wskazują, zgodnie z twierdzeniem Ministra Finansów, iż Skarżąca jest podatnikiem podatku od towarów i usług, prowadzącym działalność gospodarczą polegającą na obrocie nieruchomościami. W świetle powyższego zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie. W tym stanie rzeczy Sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. Nr 270).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło