VI SA/Wa 107/14

WyrokWSA w Warszawie2014-07-17

Skład orzekający: Dariusz Zalewski, Grzegorz Nowecki, Urszula Wilk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Główny Inspektor Transportu Drogowego prawidłowo nałożył karę pieniężną za przejazd bez uiszczenia opłaty elektronicznej, nie wyjaśniając w sposób wystarczający kwestii prawidłowego oznakowania drogi i braku informacji dla kierowcy o obowiązku uiszczenia opłaty?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. Organ nie wyjaśnił w sposób wystarczający istotnych okoliczności sprawy, takich jak prawidłowe oznakowanie drogi, co mogło mieć istotny wpływ na wynik postępowania. Brak odpowiedniego oznakowania drogi uniemożliwia użytkownikowi zorientowanie się o obowiązku uiszczenia opłaty, a tym samym obciąża organ odpowiedzialnością za brak kary.
Stan faktyczny
Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję nakładającą na skarżącego karę pieniężną w wysokości 3.000 zł za przejazd bez uiszczenia opłaty elektronicznej. Skarżący, kierowca zespołu pojazdów o DMC 4710 kg, nie posiadał wymaganego urządzenia do poboru opłat. Skarżący podnosił brak wiedzy o obowiązku uiszczania opłaty, co wynikało z jego rzadkich pobytów w Polsce i zawodu ratownika medycznego. Wskazywał również na brak odpowiedniego oznakowania drogi.
Rozstrzygnięcie
1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego A. P. 120 (sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Zalewski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Nowecki Sędzia WSA Urszula Wilk Protokolant st. ref. Renata Lewandowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 lipca 2014 r. sprawy ze skargi A. P. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za wykonywanie przejazdu bez uiszczenia opłaty elektronicznej 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego A. P. 120 (sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. I. Stan sprawy przedstawia się następująco: Główny Inspektor Transportu Drogowego (nazywany dalej: "GITD") decyzją z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] na podstawie art. 127 § 3 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 13 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 13k ust. 1 pkt 1, art. 13k ust. 4 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz.U. z 2013 r. poz. 260, nazywanej dalej: "u.d.p.") oraz załącznika nr 1 pkt 7 lit. a) do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną, oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej (Dz.U. z 2011 r., Nr 80, poz. 433 ze zm.), art. 50 pkt 1 lit. j), art. 51 ust. 6 pkt 1 lit b) ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. z 2012 r., poz. 1265 ze zm. nazywanej dalej: "u.t.d."), po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy A. P. (nazywanego dalej "skarżącym") utrzymał w całości w mocy decyzję GITD z dnia [...] kwietnia 2013 r nr [...] nakładającą na skarżącego karę pieniężną w wysokości 3.000 złotych. Do wydania zaskarżonej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy: 1. W dniu [...] czerwca 2013 r. ok. godziny [...] na płatnym odcinku drogi ekspresowej [...][...] (granica państwowa) zatrzymano do kontroli zespół pojazdów składający się z pojazdu samochodowego o nr rej. [...] oraz przyczepy o nr rej. [...], o dopuszczalnej masie całkowitej (DMC) kontrolowanego zespołu pojazdów 4710 kg, w tym pojazdu samochodowego 2510 kg, przyczepy 2200 kg, którym kierował skarżący. Poruszający się ww. drogą ekspresową w kierunku [...] zespół pojazdów został poddany skanowaniu mającemu na celu kontrolę posiadania wymaganego urządzenia "Viabox" służącego do uiszczenia opłaty za przejazd. Obecność urządzenia nie została zarejestrowana przez skaner urządzenia kontrolnego znajdującego się na wyposażeniu mobilnej jednostki kontrolnej Inspekcji Transportu Drogowego. W wyniku kontroli ustalono, że w kontrolowanym pojeździe nie było zamontowane urządzenie "Viabox". Kierowca (skarżący) nie uiścił opłaty elektronicznej za przejazd po drogach krajowych, których wykaz został określony w rozporządzeniu Rady Ministrów w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną, oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej (nazywanym dalej "rozporządzeniem Rady Ministrów"). 2. Przebieg kontroli utrwalono w protokole kontroli z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...], do którego skarżący wniósł zastrzeżenia, wyjaśniając, że przebywając bardzo rzadko w Polsce, nie miał informacji o obowiązku uiszczania opłaty elektronicznej. 3. Pismem z dnia [...] czerwca 2013 r. organ zawiadomił stronę o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie nałożenia kary pieniężnej na podstawie art. 13 ust. 1 pkt 1 i 3 u.d.p. z tytułu nieuiszczenia opłaty elektronicznej. 4. GITD decyzją z dnia [...] kwietnia 2013 r., na podstawie art. 13 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 13k ust. 1 pkt 1, art. 13k ust. 4 u.d.p. oraz załącznika nr 1 do rozporządzenia Rady Ministrów, nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 3.000 złotych. 5. Pismem z dnia [...] maja 2013 r. skarżący wniósł o ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej decyzją z dnia [...] kwietnia 2013 r., w uzasadnieniu którego wyjaśnił, że jest osobą na stałe mieszkającą w [...]. Nie jest przedstawicielem żadnej firmy przewozowej. Z tej przyczyny nie posiadał wiedzy o obowiązujących przepisach w zakresie przejazdu po płatnych odcinkach dróg w Polsce. Po zakończeniu kontroli wymagane urządzenie zostało zakupione przez skarżącego. 6. GITD po rozpatrzeniu wniosku z dnia [...] maja 2013 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy nie znalazł podstaw do jego uwzględnienia. Powołując się na art. 7, art. 77 oraz art. 80 k.p.a. stwierdził, że w zaskarżonej decyzji prawidłowo ustalono stan faktyczny sprawy jak również prawidłowo określono stronę postępowania w osobie skarżącego. W związku ze stwierdzonym naruszeniem w postaci braku uiszczenia opłaty elektronicznej, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p., GITD podał, że w myśl art. 5 ust. 1 u.d.p. do dróg krajowych zalicza się: autostrady i drogi ekspresowe oraz drogi leżące w ich ciągach do czasu wybudowania autostrad i dróg ekspresowych, drogi międzynarodowe, drogi stanowiące inne połączenia zapewniające spójność sieci dróg krajowych, drogi dojazdowe do ogólnodostępnych przejść granicznych obsługujących ruch osobowy i towarowy bez ograniczeń ciężaru całkowitego pojazdów (zespołu pojazdów) lub wyłącznie ruch towarowy bez ograniczeń ciężaru całkowitego pojazdów (zespołu pojazdów), drogi alternatywne dla autostrad płatnych, drogi stanowiące ciągi obwodnico we dużych aglomeracji miejskich, drogi o znaczeniu obronnym. Stosownie do art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p., korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat za przejazdy po drogach krajowych pojazdów samochodowych, w rozumieniu art. 2 pkt 33 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2012 r. poz. 1137 ze zm.), za które uważa się także zespół pojazdów składający się z pojazdu samochodowego oraz przyczepy lub naczepy o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony, w tym autobusów niezależnie od ich dopuszczalnej masy całkowitej. Dopuszczalna masa całkowita to, zgodnie z definicją zawartą w art. 2 pkt 54 ustawy – Prawo o ruchu drogowym, dopuszczalna największa określona właściwymi warunkami technicznymi masa pojazdu obciążonego osobami i ładunkiem, dopuszczonego do poruszania się po drodze. Organ wyjaśnił, że przy określaniu dopuszczalnej masy całkowitej zespołu pojazdów sumuje się dopuszczalną masę całkowitą pojazdu samochodowego (niezależnie czy jest to samochód osobowy czy samochód ciężarowy) i przyczepy lub naczepy (niezależnie od tego, czy znajduje się na niej ładunek czy nie). W niniejszej sprawie skarżący poruszał się zespołem pojazdów o łącznej dopuszczalnej (samochodem ciężarowym o DMC równej 2510 kg i przyczepy o DMC równej 2200 kg). Z ustaleń kontrolnych wynikał, że skarżący naruszył obowiązek określony w art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p., co skutkowało nałożeniem na niego kary pieniężnej w wysokości 3.000 złotych na podstawie art. 13k ust. 1 pkt 1 u.d.p. Stosownie do art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p., korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat za przejazdy po drogach krajowych pojazdów samochodowych, w rozumieniu art. 2 pkt 33 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r. poz. 1137 ze zm.), za które uważa się także zespół pojazdów składający się z pojazdu samochodowego oraz przyczepy lub naczepy o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony, w tym autobusów niezależnie od ich dopuszczalnej masy całkowitej. Na podstawie art. 13i ust. 3 u.d.p. podmioty pobierające opłaty z wykorzystaniem systemów elektronicznego poboru opłat powinny oferować urządzenia na potrzeby pobierania tych opłat do instalacji w pojazdach samochodowych w rozumieniu art. 2 pkt 33 ustawy - Prawo o ruchu drogowym. Zatem przed wjazdem na płatny odcinek drogi krajowej w pojeździe powinno znajdować się wymagane urządzenie, za pośrednictwem którego w prawidłowy sposób będzie pobierana opłata elektroniczna. W sytuacji, gdy kierujący pojazdem po płatnym odcinku drogi krajowej nie będzie posiadał wymaganego urządzenia albo naruszy obowiązek zawarty w art. 13i ust. 4a i ust. 4b u.d.p., zostanie nałożona kara pieniężna w wysokości 3.000 złotych. Odnośnie podnoszonego przez skarżącego braku wiedzy co do obowiązku wyposażenia pojazdu, GITD podkreślił, że kierujący pojazdami samochodowymi mają obowiązek znać podstawowy zakres przepisów dotyczących dróg publicznych. Brak wiedzy, czy świadomości w zakresie obowiązującej w Polsce kategorii dróg publicznych czy też ponoszenia opłat elektronicznych nie może być usprawiedliwieniem dla naruszania przepisów. Bez znaczenia dla sprawy pozostaje fakt stałego pobytu skarżącego za granicą. Okoliczność ta nie zwalnia bowiem kierującego pojazdem na terenie Rzeczypospolitej do zaznajomienia się z przepisami obowiązującymi na jej terytorium. Organ zaznaczył, że wina i stopień ewentualnego zawinienia nie są przesłankami odpowiedzialności administracyjnej. Ustalenia ograniczają się do ustalenia, czy doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego skutkującego nałożeniem kary administracyjnej. Obowiązek posiadania urządzenia do poboru opłat elektronicznych jest obowiązkiem o charakterze bezwzględnym, gdyż obecnie nie jest możliwe uiszczenie opłaty elektronicznej w inny sposób. Organ wyjaśnił również, że zaskarżona decyzja administracyjna wydana została w oparciu o stan faktyczny ustalony w momencie przeprowadzonej kontroli. Zatem nie może być podstawą jej uchylenia późniejsze nabycie przez kierującego wymaganego urządzenia i dalsze prawidłowe wnoszenie opłaty elektronicznej. W tym stanie rzeczy, wyjaśnienia strony co do prawidłowego wypełnienia ciążącego na nim obowiązku, po przeprowadzonej kontroli, w toku której stwierdzono przedmiotowe naruszenie , nie mają znaczenia i nie mogą stanowić podstawy anulowania nałożonej decyzją administracyjną kary. 7. Pismem z dnia [...] grudnia 2013 r. skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję GITD z dnia [...] listopada 2013 r., wnosząc o umorzenie kary lub jej zmniejszenie. Skarżący podtrzymał stanowisko wyrażone we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy oraz zauważając, że bramki z kamerami nie odnotowały przejazdu skontrolowanego zespołu pojazdów. Skarżący zauważył jednocześnie, że w krajach Wspólnoty Europejskiej opłatom podlegają jedynie samochody ciężarowe. 8. W odpowiedzi na skargę GITD wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. II. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: 1. Na wstępie wyjaśnić należy, iż zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów, wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - dalej: "p.p.s.a.", sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, lub ewentualnie ustalenie, że decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 lit. a-c p.p.s.a.). 2. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Wykładnia powołanego przepisu wskazuje, że Sąd ma nie tylko prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Z drugiej jednak strony, granicą praw i obowiązków Sądu, wyznaczoną w art. 134 § 1 p.p.s.a. jest zakaz wkraczania w sprawę nową. Granice te zaś wyznaczone są dwoma aspektami, mianowicie: legalnością działań organu oraz całokształtem aspektów prawnych tego stosunku prawnego, który był objęty treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia. 3. Rozpoznając sprawę według powyższych kryteriów należy uznać, że skarga jest zasadna. Zaskarżona decyzja GITD została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik tego postępowania. 4. Zgodnie z przepisem art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p. dla korzystających z dróg publicznych został nałożony obowiązek ponoszenia opłat za przejazdy po drogach krajowych pojazdów samochodowych, za które uważa się także zespół pojazdów składający się z pojazdu samochodowego oraz przyczepy lub naczepy o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony, w tym autobusów niezależnie od ich dopuszczalnej masy całkowitej (opłaty elektronicznej). Opłata ta, w myśl art. 13ha ust. 1 u.d.p. jest pobierana za przejazd po drogach krajowych lub ich odcinkach, określonych w przepisach wydanych na podstawie ust. 6. Natomiast jej wysokość ustala się jako iloczyn liczby kilometrów przejazdu i stawki tej opłaty za kilometr dla danej kategorii pojazdu, według art. 13ha ust. 2 u.d.p. Przepisy u.d.p. przewidują możliwość uiszczenia opłaty elektronicznej jedynie w systemie elektronicznego poboru opłat, zgodnie z art. 13i (art. 13hc ust. 1 u.d.p.). Zasadą jest, że pobranie opłaty następuje poprzez urządzenie na potrzeby pobierania tych opłat instalowane w pojeździe samochodowym. Obowiązek oferowania takowego urządzenia spoczywa na podmiotach pobierających opłaty z wykorzystaniem systemów elektronicznego poboru, zgodnie z art. 13i ust. 3 u.d.p. Kierujący pojazdem samochodowym wyposażonym w urządzenie na potrzeby pobierania opłat elektronicznych, z mocy art. 13i ust. 4a u.d.p. jest obowiązany do: włączenia urządzenia podczas przejazdu po drodze, na której pobiera się opłatę (pkt 1); wprowadzenia do urządzenia prawidłowych danych o rodzaju pojazdu (pkt 2); używania urządzenia zgodnie z przeznaczeniem (pkt 3). 5. Zasady wnoszenia opłat elektronicznych i ich rozliczania reguluje wydane na podstawie art. 40a ust. 5 u.d.p. rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 30 kwietnia 2011 r. w sprawie wnoszenia opłat elektronicznych i ich rozliczania oraz przekazywania opłat elektronicznych i kar pieniężnych na rachunek Krajowego Funduszu Drogowego (Dz.U. nr 91, poz. 524) dalej jako "rozporządzenie z 30 kwietnia 2011 r.". Według § 3 ust. 1 powołanego rozporządzenia: przed rozpoczęciem korzystania z sieci dróg krajowych objętych opłatą elektroniczną użytkownik: 1. zawiera umowę z pobierającym opłatę elektroniczną dotyczącą korzystania z dróg krajowych lub ich odcinków objętych opłatą elektroniczną w formie pisemnej; 2. odbiera od pobierającego opłatę elektroniczną urządzenie; 3. instaluje urządzenie w pojeździe; 4. wnosi przedpłatę - w przypadku wybrania formy wnoszenia opłaty elektronicznej, o której mowa w § 5 ust. 2 pkt 1 czyli w formie przedpłaty; 5. ustanawia zabezpieczenie oraz przekazuje pobierającemu opłatę elektroniczną dokument potwierdzający jego ustanowienie - w przypadku wybrania przez użytkownika formy wnoszenia opłaty elektronicznej, o której mowa w § 5 ust. 2 pkt 2 czyli płatności okresowej za zabezpieczeniem. Wniesienie opłaty elektronicznej w formie przedpłaty następuje przed rozpoczęciem korzystania z sieci dróg krajowych objętych opłatą elektroniczną, w kwocie nie mniejszej niż pozwalająca na odbycie planowanego przejazdu w całości, w myśl § 7 ust. 1 rozporządzenia z 30 kwietnia 2011 r. Przez wniesienie opłaty elektronicznej w formie przedpłaty rozumie się wpływ środków na rachunek bankowy, na który wnoszona ma być opłata elektroniczna, określony w umowie między użytkownikiem a pobierającym opłatę, zgodnie z § 7 ust. 2 cytowanego rozporządzenia. Zgodnie z treścią art. 13k ust. 1 pkt 1 u.d.p. za przejazd po drodze krajowej kierującemu pojazdem samochodowym, o którym mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3, za który pobiera się opłatę elektroniczną bez uiszczenia tej opłaty - wymierza się karę pieniężną w wysokości 3.000 złotych. Kary pieniężne, o których mowa w ust. 1 i 2, nakładają, w drodze decyzji administracyjnej, uprawnieni do kontroli, o których mowa w art. 13l ust. 1 (art. 13k ust. 4 u.d.p.). W myśl art. 13l ust. 1 pkt 2 u.d.p. - do kontroli prawidłowości uiszczenia opłaty elektronicznej, w tym kontroli używanego w pojeździe urządzenia, o którym mowa w art. 13i ust. 3, jeżeli jest ono wymagane, oraz nałożenia i pobierania kar pieniężnych, o których mowa w art. 13k, są uprawnieni inspektorzy Inspekcji Transportu Drogowego. 6. W rozstrzyganej sprawie Organ wskazał, że w dniu [...] czerwca 2013 r. ok. godziny [...] na płatnym odcinku drogi ekspresowej [...][...] (granica państwowa) zatrzymano do kontroli zespół pojazdów składający się z pojazdu samochodowego o nr rej. [...] oraz przyczepy o nr rej. [...], o dopuszczalnej masie całkowitej (DMC) kontrolowanego zespołu pojazdów 4710 kg, w tym pojazdu samochodowego 2510 kg, przyczepy 2200 kg, którym kierował skarżący. Poruszający się ww. drogą ekspresową w kierunku [...] zespół pojazdów został poddany skanowaniu mającemu na celu kontrolę posiadania wymaganego urządzenia "Viabox" służącego do uiszczenia opłaty za przejazd. Obecność urządzenia nie została zarejestrowana przez skaner urządzenia kontrolnego znajdującego się na wyposażeniu mobilnej jednostki kontrolnej Inspekcji Transportu Drogowego. W wyniku kontroli ustalono, że w kontrolowanym pojeździe nie było zamontowane urządzenie "Viabox". Kierowca (skarżący) nie uiścił opłaty elektronicznej za przejazd po drogach krajowych, których wykaz został określony w rozporządzeniu Rady Ministrów w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną, oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej (nazywanym dalej "rozporządzeniem Rady Ministrów"). Przebieg kontroli utrwalono w protokole kontroli z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...]. Droga krajowa, po której ustalono poruszanie się kontrolowanego pojazdu w dniu [...] lipca 2011 r., została wyszczególniona w załączniku nr 1 pkt 11 lit. c do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej. Wobec powyższego decyzją z dnia [...] kwietnia 2013 r. nałożył Skarżącego karę w wysokości 3.000 zł. 7. W ocenie Sądu materiał dowodowy zebrany w niniejszej sprawie nie przedstawia pełnej sekwencji zdarzeń, składających się na sprawę uiszczenia opłaty elektronicznej czynności, które pozwoliłyby na jednoznaczne stwierdzenie czy do realizacji rzeczonego obowiązku nie doszło z przyczyn leżących po stronie kierowcy. Zgodnie z unormowaną w art. 7 k.p.a. zasadą prawdy obiektywnej organy administracji publicznej "podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy". Stosownie do tej zasady, organ prowadzący postępowanie ma obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, aby ustalić stan faktyczny sprawy zgodny z rzeczywistością. W szczególności jest obowiązany dokonać wszechstronnej oceny okoliczności konkretnego przypadku na podstawie analizy całego materiału dowodowego, a stanowisko wyrażone w decyzji uzasadnić w sposób wymagany przez przepisy kodeksu postępowania administracyjnego (zob. np. wyrok NSA z dnia 26 maja 1981 r., SA 810/81, ONSA 1981, nr 1, poz. 45). W wyroku z dnia 23 listopada 1994 r., III ARN 55/94, OSNAPiUS 1995, nr 7, poz. 83 Sąd Najwyższy podkreślił, że: "jako dowolne należy traktować ustalenia faktyczne znajdujące wprawdzie potwierdzenie w materiale dowodowym, ale niekompletnym, czy nie w pełni rozpatrzonym. Zarzut dowolności wykluczają dopiero ustalenia dokonane w całokształcie materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.), zgromadzonego i zbadanego w sposób wyczerpujący (art. 77 § 1 k.p.a.), a więc przy podjęciu wszystkich kroków niezbędnych dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku niezbędnego do wydania decyzji o przekonującej treści (art. 7 k.p.a.)". Przy czym z zasadą prawdy obiektywnej ściśle wiąże się zawarta w art. 8 k.p.a. zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa, która określa wyraźnie to, co implicite jest zawarte w zasadzie praworządności. Z zasady wyrażonej w art. 8 k.p.a. wynika bowiem przede wszystkim wymóg praworządnego i sprawiedliwego prowadzenia postępowania i rozstrzygnięcia sprawy przez organ administracji publicznej, co jest zasadniczą treścią zasady praworządności. Tylko postępowanie odpowiadające takim wymogom i decyzje wydane w wyniku postępowania tak ukształtowanego mogą wzbudzać zaufanie obywateli do organów administracji publicznej nawet wtedy, gdy decyzje administracyjne nie uwzględniają ich żądań (por. Jaśkowska Małgorzata, Wróbel Andrzej, Komentarz do art. 8 kodeksu postępowania administracyjnego /Dz.U.00.98.1071/, [w:] M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, LEX, 2009, wyd. III). 8. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że organ dokonując ustaleń co do okoliczności stanowiących fakty prawotwórcze w niniejszej sprawie nie sprostał stawianym wyżej wymogom. W uzasadnieniu wyroku z dnia 21 sierpnia 2013 r. (sygn. akt II GSK 1467/12) Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że "[...] zarządcy dróg zobowiązani zostali do oznakowania dróg, na których pobierana jest opłata elektroniczna tabliczkami T-34. Znaki kierunku i miejscowości wraz z tabliczką T-34, stanowią dla użytkowników dróg informację, na jakiej drodze się znajdują i czy za przejazd tą drogą pobierana jest opłata elektroniczna. Znaki te jednocześnie umożliwiają uczestnikom ruchu podjąć decyzję, co do wyboru drogi, płatnej bądź bezpłatnej. Oznacza to, że znak drogowy w postaci tabliczki T-34 wskazuje odcinek drogi, na którym pobierana jest opłata. Przejazd po drodze oznaczonej znakiem T-34 bez uiszczenia stosownej opłaty elektronicznej stanowi naruszenie treści tego znaku. W konsekwencji należy uznać, że obok funkcji informacyjnej znak T-34 zawiera zakaz poruszania się po drodze krajowej bez opłaty, a zatem łączy w swojej treści zarówno funkcję informacji, jaki i zakazu lub zobowiązania do określonego zachowania". W powołanym wyroku NSA stanął na stanowisku, że "umieszczona pod znakiem drogowym tabliczka E-34 konkretyzuje obowiązek uiszczenia opłaty elektronicznej za przejazd odcinkiem drogi publicznej tak oznaczonym. Brak odpowiedniej informacji o płatnym odcinki drogi, uniemożliwia użytkownikowi drogi zorientowanie się, na jakiej drodze znajduje się i dokonania odpowiedniego wyboru pomiędzy drogą płatną, a alternatywną drogą bezpłatną. Korzystającego w takiej sytuacji z drogi płatnej, nieoznaczonej tabliczką E-34, nie można obciążać odpowiedzialnością za nieuiszczenie opłaty i wymierzać karę pieniężną. Prawo administracyjne ujemne konsekwencje wiąże z faktem obiektywnego naruszenia prawa, to jednak zgodnie ze standardami demokratycznego państwa prawa i zaufania do jego organów, nie do zaakceptowania jest taka sytuacja, gdy korzystającemu z drogi publicznej i stosującemu się do dyrektyw płynących ze znaków drogowych, wymierzana jest kara pieniężna, stanowiąca w istocie konsekwencję niedopełnienia obowiązku odpowiedniego oznakowania drogi przez właściwe organy administracji". Ostatecznie NSA wskazywał, że: "zgodnie z regułami wynikającymi z art. 2 Konstytucji, warunkiem zastosowania sankcji administracyjnej z art. 13k ust. 1 pkt 1 u.d.p. jest doprowadzenie do stanu zgodnego z zasadami państwa prawa poprzez odpowiednie oznakowanie drogi, tak, aby korzystający z dróg publicznych mieli świadomość ciążącego na nich obowiązku". 9. Sąd orzekający w niniejszej sprawie ocenę prawną wyrażoną w wyroku NSA podziela i przyjmuje jako własną. W świetle przytoczonych wywodów NSA stwierdzić zatem należy, że w przedmiotowej sprawie Organ również nie wyjaśnił istotnej w spawie, kwestii prawidłowego oznakowania odcinka drogi, po którym realizowany był sporny przejazd. Organ w skarżonej decyzji podnosi, że o zaliczeniu do kategorii drogi krajowej, za którą pobiera się opłatę elektroniczną, rozstrzygają wyłącznie przepisy ustawy o drogach publicznych i rozporządzeń wykonawczych, nie zaś znak drogowy. Potwierdza to, że organ nie przeprowadził postępowania dowodowego, które doprowadziłoby do wyjaśnienia, czy zgodnie z zarzutem Skarżącego na dzień [...] czerwca 2013 r. droga krajowa, którą poruszał się skarżący nie były oznakowane żadną informacją o wjeździe na odcinek płatnej drogi krajowej. Skarżący podnosił bowiem m.in. w odwołaniu od decyzji pierwszej instancji, a więc w toku postępowania administracyjnego, że nie znał obowiązujących w Polsce przepisów w zakresie ponoszenia opłat za drogi, co oznacza, że nie widział on znaku informującego o wjeździe na drogę płatną. Z zawodu jest on ratownikiem medycznym, mieszka na stałe w [...] i nie trudni się on zawodowo transportem drogowym, wykonywał jedynie przejazd okazjonalny. Powyższe potwierdził dodatkowo na rozprawie. Wobec powyższego, w ocenie Sądu w toku postępowania poprzedzającego wydanie zaskarżonej decyzji o nałożeniu kary pieniężnej organ nie wyjaśnił w sposób niebudzący wątpliwości wszystkich istotnych okoliczności, które uzasadniałyby nałożenie na Skarżącego kary pieniężnej za przejazd bez uiszczenia opłaty elektronicznej, a więc przy wjeździe na drogę, którą poruszał się w dniu [...] czerwca 2013 r. Skarżący umieszczona pod znakiem drogowym tabliczka E-34 konkretyzuje obowiązek uiszczenia opłaty elektronicznej za przejazd odcinkiem drogi publicznej tak oznaczonym. Pamiętać należy, że z ugruntowanego orzecznictwa sądów administracyjnych wynika, że w postępowaniu o nałożenie na określony podmiot kary administracyjnej szczególnego znaczenia nabiera respektowanie wyrażonej w art. 7 k.p.a. zasady prawdy obiektywnej, a przeprowadzone przez właściwy organ postępowanie administracyjne, aby mogło zakończyć się wydaniem decyzji o nałożeniu kary, musi dowieść w sposób niewątpliwy naruszenia zasad i rygorów określonych obowiązującymi przepisami (por. wyrok NSA z dnia 17 kwietnia 2012 r. sygn. akt II GSK 317/11 oraz WSA w Warszawie z 28 października 2013 r., VI SA/WA 727/13). 10. Reasumując stwierdzić należy, że wydając przedmiotową decyzję organ administracji dopuścił się przede wszystkim - mogącej mieć zasadniczy wpływ na ostateczny wynik sprawy - obrazy przepisów postępowania administracyjnego, a w szczególności art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. - polegającej na niewyjaśnieniu wszystkich okoliczności istotnych dla prawidłowego i pełnego rozstrzygnięcia sprawy oraz dokonaniu dowolnej oceny dowodów. Naruszenie wspomnianych przepisów - w ocenie Sądu – mogło mieć istotny wpływ na ostateczny wynik sprawy, a więc stanowi dostateczną podstawę prawną do uchylenia przez sąd administracyjny zaskarżonej decyzji GITD. Rozpoznając ponownie niniejszą sprawę GITD uwzględni zaprezentowane stanowisko Sądu. Ponadto z uwagi na istotne wady, którymi obarczone było postępowanie dowodowe przeprowadzone przez organy w przedmiotowej sprawie Sąd uznał, że bez ich usunięcia i bez przeprowadzenia postępowania dowodowego w sposób zupełny, nie jest możliwe ustalenie stanu faktycznego sprawy. W tym stanie rzeczy ustosunkowywanie się przez Sąd do pozostałych argumentów skargi, mających charakter merytoryczny byłoby na obecnym etapie postępowania przedwczesne. 11. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku. Rozstrzygnięcie w kwestii wykonalności zostało wydane na podstawie art. 152 p.p.s.a. O kosztach postępowania sądowoadministracyjnego orzeczono zgodnie z treścią art. 200 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło