IV SA/Gl 671/13

WyrokWSA w Gliwicach2014-07-21

Skład orzekający: Andrzej Matan, Szczepan Prax, Renata Siudyka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o stwierdzeniu choroby zawodowej może zostać wydana, jeśli istnieje wysokie prawdopodobieństwo, że choroba została spowodowana narażeniem zawodowym, nawet jeśli nie można wykluczyć całkowicie innych przyczyn lub momentu zakażenia?
Ratio decidendi
Stwierdzenie choroby zawodowej wymaga rozpoznania choroby z wykazu, ustalenia narażenia zawodowego oraz wykazania, że choroba została spowodowana tym narażeniem z wysokim prawdopodobieństwem. Organ administracji jest związany orzeczeniem lekarskim kompetentnej jednostki medycznej w zakresie rozpoznania choroby zawodowej i nie może samodzielnie oceniać dokumentacji medycznej w celu zaprzeczenia wynikom badań lub zdiagnozowania odmiennego schorzenia. Decyzja o stwierdzeniu choroby zawodowej nie ustala pracodawcy odpowiedzialnego za jej powstanie, a jedynie stwierdza jej istnienie.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej u lekarza stażysty (D. C.) w postaci wirusowego zapalenia wątroby typu C. Szpital Specjalistyczny Nr [...] w B., jako pracodawca, kwestionował ustalenie, że zakażenie nastąpiło podczas pracy w tej placówce, sugerując możliwość zakażenia przed podjęciem stażu lub w innych miejscach pracy. Organy sanitarne, opierając się na orzeczeniach lekarskich, stwierdziły chorobę zawodową, uznając wysokie prawdopodobieństwo związku z narażeniem zawodowym w Szpitalu Specjalistycznym Nr [...].
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Matan (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Szczepan Prax Sędzia WSA Renata Siudyka Protokolant st. sekretarz sądowy Agnieszka Rogowska-Bil po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 lipca 2014 r. sprawy ze skargi Szpitala [...] w B. na decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę. Decyzją z dnia [...] nr [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny (dalej: PPIS) w B. stwierdził u D. C. chorobę zawodową w postaci choroby zakaźnej, wymienionej w poz. 26 wykazu chorób zawodowych określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (t.j.Dz.U. z 2013 r., poz. 1367). W uzasadnieniu podniesiono, iż stwierdzenie choroby zawodowej u strony nastąpiło w oparciu o orzeczenie lekarskie wystawione przez Szpital Specjalistyczny Nr [...] Oddział Obserwacyjno-Zakaźny i Hepatologii Zakaźnej w B. nr [...] z dnia [...] i orzeczenia lekarskiego uzupełniające tej jednostki nr [...] z dnia [...] oraz ustalone narażenie zawodowe. Narażenie to dokumentują karty oceny narażenia zawodowego z dnia 19.02.2010 r. i protokół przesłuchania strony z dnia 12.03.2012 r. W trakcie zatrudnienia w Szpitalu Specjalistycznym Nr [...] w B. w okresie od 01.10.2002r. do 20.09.2003r. na stanowisku: lekarz stażysta (przeprowadzanie zabiegów, operacji, uczestniczenie w porodach, bezpośredni kontakt z pacjentami podczas przeprowadzania badań i podjętego leczenia) odbywając staże cząstkowe (w okresie od 01.l0.2002r. do 25.11.2002r - oddział Położniczo-Ginekologiczny, bl. Nr [...] Szpitala Specjalistycznego Nr [...] w B., w okresie od 26.11.2002r. do 20.01.2003r. oddział Chirurgii Ogólnej Szpitala Specjalistycznego Nr[...], w okresie od 21.01.2003r. do 17.03.2003r. oddział Pediatrii (w tym dwa tygodnie w Oddziale Noworodków Szpitala Specjalistycznego Nr [...] w B., w okresie od 18.03.2003r. do 09.06.2003r. Szpital Specjalistyczny Nr [...] w B. Choroby wewnętrzne, w tym oddelegowanie na kurs do Regionalnego Centrum Krwiodawstwa w K. od 07.04.2003r. do 11.04.2003 r., w okresie od 10.06.2003r. do 21.06.2003r. Samodzielny Publiczny ZOZ Wojewódzkiego Szpitala Specjalistycznego Nr [...] w B. al. [...] z zakresu Psychiatrii, w okresie od 30.06.2003r. do 14.07.2003r. Wojewódzki Szpital Specjalistyczny Nr[...], plac [...] S., w okresie od 05.08.2003r. do 09.08.2003r. oraz od 18.08.2003r. do 01.09.2003r. Wojewódzkie Pogotowie Ratunkowe w K., B., ul.[...], w okresie od 02.09.2003r. do 20.09.2003r. NZOZ A Sp. z o.o. B., Plac[...]) strona pracowała w warunkach stwarzających ryzyko powstania choroby zawodowej będąc narażona na czynnik szkodliwy - czynnik biologiczny potencjalnie zakaźny. W ocenie PPIS w B. przesłanki uzasadniające stwierdzenie choroby zawodowej u D. C. zostały spełnione. Strona została skierowana do poradni chorób wątroby w związku z podwyższonymi wartościami transaminaz i od dnia 13.01.2004 r. diagnozowana i leczona jest w Poradni Chorób Zakaźnych Przychodni Wielospecjalistycznych Szpitala Specjalistycznego Nr[...] B. w B. Lekarze orzecznicy, zatrudnieni w tej jednostce medycznej, na podstawie przeprowadzonych badań, diagnostyki oraz wywiadu rozpoznali u strony chorobę zakaźną w postaci wirusowego zapalenia wątroby typu C. Obserwowana przez lekarzy specjalistów serokonwersja HCVAb w okresie 2002/2004 sugeruje zakażenie HCV w latach 2002/2003. Jak wykazało postępowanie wyjaśniające, w tym okresie czasu strona pracowała w narażeniu na czynnik biologiczny (krew) wywołujący wirusowe zapalenie wątroby typu "C" w Szpitalu Specjalistycznym Nr [...] w B., gdzie wykonywała czynności zawodowe jako lekarz stażysta w trakcie odbywania stażu cząstkowego i miała bezpośredni kontakt z pacjentami podczas przeprowadzania badań, konsultacji oraz podczas przeprowadzania operacji i porodów. Mogło to spowodować zakażenie materiałem biologicznym. W związku z tymi ustaleniami PPIS w B. decyzją z dnia [...] nr [...] stwierdził u w/w chorobę zawodową chorobę zakaźną wymienioną w poz. 26 wykazu chorób zawodowych. Decyzja ta została uchylona przez [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego (dalej: ŚPWIS) w K. rozstrzygnięciem dnia [...] [...] i przekazana do ponownego rozpatrzenia. Stosownie do wskazań wynikających z decyzji ŚPWIS w K. oraz wyroku WSA w Gliwicach z dnia 27.09.2011 r. sygn. akt IV SA/Gl 846/10, PPIS w B. w ponownym postępowaniu podjął czynności zmierzające do ustalenia czy przedmiotowe zakażenie nastąpiło w okresie poprzedzającym podjęcie stażu przez stronę w w/w zakładzie pracy Na podstawie dokumentacji medycznej przedstawionej przez stronę oraz jej oświadczenia ustalono, iż w okresie poprzedzającym rozpoczęcie stażu oraz przed okresem mogącym być czasem wstępnej fazy inkubacji HCV nie miała ona kontaktu z materiałem zakaźnym zawierającym materiał genetyczny HCV ani jako pacjent ani jako lekarz stażysta. Lekarze kompetentnej placówki medycznej I stopnia w orzeczeniach wskazali maksymalny okres pojawiania się przeciwciał anty HCV, który może trwać do 6 miesięcy. Gdyby do zakażenia doszło po operacjach jakimi została ona poddana w latach 1979, 1990, 1997 oraz w sierpniu 2001 r., zważywszy na okres inkubacji, przeciwciała ujawniłyby się nie później niż w lutym 2002 r. Co prawda, zebrany materiał dowodowy wskazuje na podwyższenie prób wątrobowych w latach 2001 i 2002, jednakowoż mogło to być spowodowane innymi czynnikami, takimi jak: zła dieta, alkohol oraz hormonalne środki antykoncepcyjne. Przed przyjęciem do pracy w Szpitalu Specjalistycznym Nr [...] w B. strona była zobowiązana do przedstawienia wyników badań na nosicielstwo HCV i wbrew twierdzeniom zakładu pracy, wyniki takie przedłożyła (ujemny wynik HCV). W karcie lekarskiej badania wstępnego Poradni Zakładowej Szpitala Specjalistycznego Nr [...] w B. znajduje się wpis dokumentujący to badanie" "(-) 2.10.02". Dopiero pod koniec stażu, w październiku 2003 r. przeprowadzone badania wykazały podwyższone poziomy prób wątrobowych: ALAT 57U/L, ASPAT 53U/L. Po tym została ona skierowana do Poradni Hepatologicznej, gdzie w styczniu 2004 r. stwierdzono zakażenie wirusem WZW typu C. W odwołaniu z dnia 2 lipca 2012 r. Szpital Specjalistyczny Nr [...] w B. kwestionuje ustalenie organu I instancji, zgodnie którym do zakażenia doszło podczas pracy wykonywanej w tym zakładzie. Nie można wykluczyć, iż do zakażenia doszło w okresie poprzedzającym rozpoczęcie stażu w Szpitalu bądź też w trakcie odbywania staży cząstkowych. Decyzją z dnia [...] nr [...] ŚPWIS w K. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. W pierwszej części uzasadnienia decyzji przedstawiono przebieg postępowania w sprawie, zaś w części drugiej przywołano okoliczności przemawiające za stwierdzeniem u skarżącej choroby zawodowej. W szczególności wskazano, iż w ramach postępowania uzupełniającego ŚPWIS w K., ze względu na wskazówki co do dalszego postępowania wynikające z wyroków WSA w Gliwicach z dnia 14 lutego 2008 r. sygn. akt IV SA/Gl 826/07 oraz z dnia 27 września 2011 r. sygn. akt IV SA/Gl 846/10 zwrócił się w dniu 26 lipca 2012 r. do Szpitala Specjalistycznego Nr 1 w B., Oddział Obserwacyjno-Zakaźny i Hepatologii Zakaźnej o wydanie uzupełniającego orzeczenia w celu wyraźnego stwierdzenia czy wyniku badań strony wykluczają możliwość wystąpienia wstępnej fazy inkubacji HCV w dacie badań przeprowadzonych w dniu 27 września 2001 r. Pismem z dnia 2 sierpnia 2012 r. w/w jednostka medyczna udzieliła odpowiedzi. Uznała, iż zachodzi przeważające prawdopodobieństwo, iż zakażenie wirusem C zapalenia wątroby HCV nastąpiło w związku z pracą zawodową w Szpitalu Specjalistycznym Nr [...] W dniu 23 sierpnia 2012 r. ŚPWIS w K. zwrócił się z identycznym wnioskiem (pytaniem) do Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. Jednostka ta orzeczeniem lekarskim z dnia [...] nr [...] rozpoznała chorobę zawodową u strony. Na podstawie danych z dostępnej dokumentacji lekarskiej, oceny narażenia zawodowego, a zwłaszcza statusu serologicznego u badanej zarówno przed podjęciem pracy, jak również po jej zakończeniu uznała, iż są podstawy do rozpoznania u badanej z wysokim prawdopodobieństwem zawodowej etiologii przebytego wirusowego zapalenia wątroby typu C. W odniesieniu do wątpliwości przedstawianych przez pracodawcę odnośnie ewentualnych innych źródeł zakażenia D. C., jak również żądania wykluczenia możliwości istnienia zakażenia przed zatrudnieniem na stażu lekarze orzecznicy IMPiZŚ wyjaśnili, że orzekanie w sprawie chorób zawodowych nie nakłada obowiązku postawienia rozpoznania ze stuprocentową pewnością, ale zakłada margines wysokiego prawdopodobieństwa uznania zawodowej etiologii rozpoznawanego schorzenia. Zwrócono uwagę na fakt, iż kontakt z materiałem biologicznym potencjalnie zakaźnym jest nieporównywalnie większy w trakcie wielomiesięcznych staży lekarskich z zakresu chorób wewnętrznych, pediatrii, chirurgii oraz ginekologii niż w innych rozważanych okresach - tj. zarówno w okresie przed zatrudnieniem, jak i na krótkotrwałych stażach cząstkowych z psychiatrii, intensywnej terapii, ambulatorium lekarza rodzinnego i w pogotowiu ratunkowym. Jak wskazano w orzeczeniu IMPiZŚ, obserwowane fluktuacje transaminazemii nie są symptomem specyficznym dla zakażeń wirusowych wątroby i mogą być powodowane szeregiem niespecyficznych czynników, na przykład nieprawidłową dietą, spożyciem alkoholu lub, tak jak w przypadku badanej, wpływem zażywania preparatu antykoncepcyjnego (Logest) stanowiącego uznany czynnik hepatotoksyczny. Zażywanie preparatu antykoncepcyjnego przez pacjentkę potwierdza wpis do dokumentacji z Poradni Hematologicznej przy Szpitalu Nr [...] w B. Brak jest związku czasowego powstałego zakażenia z wcześniejszymi hospitalizacjami pacjentki. Potencjalne zakażenie w trakcie ostatniej hospitalizacji na oddziale kardiologii w sierpniu 2001 roku spowodowałoby wytworzenie przeciwciał anty-HCV do 6 miesięcy od zainfekowania, natomiast badanie w kierunku powyższych przeciwciał wykonane w październiku 2002 roku dało wynik ujemny Odnosząc się do zarzutów odwołania uznano, iż związek przyczynowy między ekspozycją na czynniki biologiczne w środowisku pracy w okresie zatrudnienia w Szpitalu Specjalistycznym Nr[...]w B. (01.10.2002 r. - 31.10.2003 r.) a rozpoznaną przez orzeczników chorobą zawodową został wykazany, stąd zachodziły podstawy do wydania decyzji stwierdzającej D. C. chorobę zawodową wym. w poz. 26 wykazu chorób zawodowych z rozporządzenia RM dnia 30.06.2009 r. Skargę na tę decyzję wniósł zakład pracy - Szpital Specjalistyczny Nr [...] w B., podnosząc zarzut błędu w ustaleniach faktycznych oraz działanie wbrew wskazaniom wynikającym z wyroków WSA w Gliwicach z dnia 14 lutego 2008 r. oraz z dnia 27 września 2011 r., a ponadto naruszenie przepisów art. 10 i 79 k. p. a. Skarżący zażądał zmiany decyzji ŚPWiS w K. w części uznającej Szpital Specjalistyczny Nr [...] w B. za źródło sprowadzające przedmiotowe zakażenie pracownika stwierdzoną chorobą zawodową oraz ustalenie, iż zachodzi brak przesłanek mogących stanowić podstawę uznania, iż zakażenie nastąpiło w czasie wykonywania przez D. C. u niego. W uzasadnieniu skargi wskazano, iż przedmiotowe zakażenie u pracownika mogło powstać wcześniej, przed podjęciem pracy w Szpitalu Specjalistycznym Nr [...] w B. Ta okoliczność, zgodnie z zaleceniami WSA w Gliwicach wynikającymi z obu wydanych w tej sprawie wyroków, powinna zostać wyjaśniona. Zdaniem skarżącego nie doszło jednak do takiego wyjaśnienia. W szczególności zwraca on uwagę na podwyższenie u D. C., przed podjęciem stażu, wartości transaminaz (badanie z dnia 27 września 2002 r.), co może sugerować wstępną fazę inkubacji HCV. Przeprowadzone czynności, w jego ocenie, nie doprowadziły do żadnych ustaleń, dały jedynie podstawę do przypuszczeń, które nie uzasadniają przyjęcia wysokiego prawdopodobieństwa powstania choroby. Jak wynika z materiału postępowania, nie wykluczono co do zasady możliwości zakażenia się D. C. przed zatrudnieniem jej u skarżącego. Badania na HCV w dniu 01.10.2002r. wykazało wynik ujemny, a przecież badanie to miało miejsce zaledwie kilka dni po wcześniej przeprowadzonym w dniu 27 września 2002r. badaniu wykazującym już podwyższone wartości transaminaz, jako czynnika uprawdopodabniającego zakażenie. Zważywszy na 6 miesięczny okres wylęgania wirusa, oczywistym jest że badania na HCV w dniu 01.10.2002r. musiało dać wynik ujemny, dlatego też wynik ten nie jest miarodajny dla ustalenia co najmniej wysokiego stopnia prawdopodobieństwa zakażenia u skarżącego, jako wymogu wskazanego przepisem art. 235 Kodeksu pracy. Ponadto, uczestniczka postępowania była wcześniej kilkakrotnie hospitalizowana zaś organ nie ustalił czy w związku z tym nie doszło wcześniej do zakażenia oraz czy w tym kontekście wynik badania styczniowego w 2004 roku, nie wskazuje jak przy badaniu w listopadzie 2012r., na reemisję choroby. Z ostrożności procesowej skarżący podnosi nadto, iż D. C. pracowała w Szpitalu Specjalistycznym nr [...] zaledwie 8 miesięcy, odbywając następnie od 10.06.2003 r. staże cząstkowe także w innych niż skarżący jednostkach służby zdrowia, gdzie była narażona na czynniki biologiczne potencjalne zakaźne. Biorąc pod uwagę okres inkubacji oraz chwilę ustalenia stwierdzającego HCV wykluczyć tych miejsc, nawet w większym niż u skarżącego stopniu prawdopodobieństwa, nie można, zakładając oczywiście, iż do zakażenia przed zatrudnieniem u skarżącego nie doszło. W toku postępowania, co podkreśla skarżący, nie udostępniono uzyskanych w sprawie opinii, uniemożliwiając tym samym odniesienie się do nich na etapie postępowania prowadzonego przez organy. Uniemożliwiono tym samym skarżącemu wzięcie udziału przy czynnościach mających kluczowe znaczenie dla postępowania, czym naruszono przepisy art. 10 i 79 k. p. a. Odmówiono skarżącemu także wydania tych opinii przy wglądzie przed wydaniem decyzji, zatem nie mógł on w ogóle przeprowadzić ich wnikliwej analizy przy udziale specjalistów celem zajęcia stanowiska. W części końcowej skargi podniesiono także zarzut donoszący się do niewypełnienia przez organy zaleceń wynikających z wyroków WSA w Gliwicach z dnia 14 lutego 2008 r. sygn. akt IV SA/Gl 826/07 oraz z dnia 27 września 2011 r. sygn. akt IV SA/Gl 846/10 dotyczących uzupełnienia postępowania wyjaśniającego. W odpowiedzi na skargę ŚWPIS podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w kwestionowanej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozpoznając sprawę zważył co następuje. W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kierując się wskazanym kryterium legalności, sądy administracyjne dokonują zatem oceny zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Z kolei, stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, co oznacza, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] nr [...] utrzymująca w mocy rozstrzygnięcie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B. z [...] nr [...] stwierdzające u D. C. chorobę zawodową w postaci choroby zakaźnej, wymienionej w poz. 26 wykazu chorób zawodowych określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (t.j.Dz.U. z 2013 r., poz. 1367, dalej: rozporządzenie RM z 2009 r.). Materialnoprawne przesłanki stwierdzenia choroby zawodowej określa definicja sformułowana w art. 235¹ ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94 ze zm., dalej: k.p.). Za taką uważa się chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". W świetle powyższych regulacji prawnych przyjąć trzeba, iż stwierdzenie choroby zawodowej przez organ inspekcji sanitarnej wymaga zaistnienia łącznie następujących przesłanek: po pierwsze - rozpoznania u badanego jednej z chorób wskazanych w wykazie chorób zawodowych, przy czym czasami w rozporządzeniu określono czas w jakim może to nastąpić; po drugie- stwierdzenie wykonywania pracy w "narażeniu zawodowym", a więc z narażeniem na czynniki szkodliwe dla zdrowia występujące w środowisku pracy albo narażeniem pozostającym w związku ze sposobem wykonywania pracy; po trzecie - ustalenia, że wystąpienie zdiagnozowanej jednostki chorobowej, zamieszczonej w powyższym wykazie, bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem zostało spowodowane "narażeniem zawodowym". Brak którejkolwiek z wymienionych przesłanek w stanie faktycznym sprawy wyklucza możliwość stwierdzenia choroby zawodowej. Przyjdzie zauważyć, co ma zasadnicze znaczenie dla postępowania wyjaśniającego prowadzonego w sprawie choroby zawodowej, iż ustalenie przesłanek, o których mowa wyżej, powinno przebiegać w trybie określonym w rozporządzeniu RM z 2009 r. Zgodnie bowiem z delegacją ustawową zawartą w art. 237 § 1 pkt. 3-6 i § 11 k.p., Rada Ministrów została zobowiązana do określenia w drodze rozporządzenia wykazu chorób zawodowych, okresu czasu, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym, a także sposobu i trybu postępowania dotyczącego zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w sprawie rozpoznawania chorób zawodowych. W pozycji 26 załącznika do rozporządzenia RM z 2009 r. zawierającego wykaz chorób zawodowych znajdują się: "Choroby zakaźne lub pasożytnicze albo ich następstwa". Okres, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym nie został określony. Stosownie do § 5 ust. 1 tego aktu, właściwym do orzekania w zakresie chorób zawodowych jest lekarz spełniający wymagania kwalifikacyjne określone w przepisach wydanych na podstawie art. 9 ust. 3 ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o służbie medycyny pracy (Dz. U. z 2004 r. Nr 125, poz. 1317, z 2006 r. Nr 141, poz. 1011 oraz z 2008 r. Nr 220, poz. 1416 i Nr 234, poz. 1570) zatrudniony w jednej z jednostek orzeczniczych I lub II stopnia. Jednostkami orzeczniczymi I stopnia są: poradnie chorób zawodowych wojewódzkich ośrodków medycyny pracy; kliniki i poradnie chorób zawodowych uniwersytetów medycznych (akademii medycznych); poradnie chorób zakaźnych wojewódzkich ośrodków medycyny pracy albo przychodnie i oddziały chorób zakaźnych poziomu wojewódzkiego - w zakresie chorób zawodowych zakaźnych i pasożytniczych oraz jednostki organizacyjne zakładów opieki zdrowotnej, w których nastąpiła hospitalizacja - w zakresie rozpoznawania chorób zawodowych u pracowników hospitalizowanych z powodu wystąpienia ostrych objawów choroby (ust. 2 § 5). Jednostkami orzeczniczymi II stopnia od orzeczeń wydanych przez lekarzy zatrudnionych w jednostkach orzeczniczych I stopnia są jednostki badawczo-rozwojowe w dziedzinie medycyny pracy. Lekarz, o którym mowa w § 5 ust. 1, wydaje orzeczenie o rozpoznaniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej rozpoznania ("orzeczenie lekarskie"), na podstawie wyników przeprowadzonych badań lekarskich i pomocniczych, dokumentacji medycznej pracownika lub byłego pracownika, dokumentacji przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego (§ 6 ust. 1). Jeżeli zakres informacji zawartych w dokumentacji, o której mowa w ust. 1, jest niewystarczający do wydania orzeczenia lekarskiego, lekarz występuje o ich uzupełnienie, we wskazanym zakresie, do pracodawcy, lekarza sprawującego profilaktyczną opiekę zdrowotną nad pracownikiem, którego dotyczy podejrzenie choroby zawodowej, lekarza ubezpieczenia zdrowotnego lub innego lekarza prowadzącego leczenie pracownika lub byłego pracownika, właściwego państwowego powiatowego inspektora sanitarnego oraz pracownika lub byłego pracownika . Podstawą wydania przez właściwego inspektora sanitarnego decyzji o stwierdzeniu lub odmowie stwierdzenia choroby zawodowej jest materiał dowodowy, a w szczególności dane zawarte w formularzu oceny narażenia zawodowego oraz w orzeczeniach lekarskich wyspecjalizowanych jednostek diagnostycznych powołanych do rozpoznawania chorób zawodowych, wymienionych w § 5 rozporządzenia (§ 8 ust. 1). W przedmiotowej sprawie, z zachowaniem wskazanego wyżej trybu postępowania, po ustaleniu przesłanek określonych w art. 2351 k.p., stwierdzono u D.C. chorobę zawodową wskazaną w poz. 26 rozporządzenia RM z 2009 r. Uczestniczka postępowania została poddana badaniom w Szpitalu Specjalistycznym Nr[...], Oddział Obserwacyjno-Zakaźny i Hepatologii Zakaźnej w B. (orzeczenie nr [...]z dnia [...] orzeczenie uzupełniające nr [...] z dnia [...] oraz wyjaśnienie z dnia 2 sierpnia 2012 r. uznające, iż zachodzi przeważające prawdopodobieństwo zakażenia wirusem C zapalenia wątroby HCV w związku z pracą zawodową w Szpitalu Specjalistycznym Nr 2). Stanowisko zawarte w orzeczeniach tej jednostki wskazuje na rozpoznanie przedmiotowej choroby zawodowej. Następnie badania takie przeprowadzono w Instytucie Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. Jednostka ta orzeczeniem lekarskim z dnia [...] nr [...] także rozpoznała chorobę zawodową. Jednocześnie wyjaśniła wątpliwości co do możliwości zarażenia się D. C. przed podjęciem pracy u skarżącego bądź też w trakcie odbywania stażu poza tym zakładem. W tym miejscu należy podkreślić, że Sąd nie dopatrzył się podstaw do kwestionowania prawidłowości opinii kompetentnych placówek medycznych. Każde orzeczenie lekarskie dotyczące rozpoznania choroby zawodowej, podjęte przez uprawnionego lekarza jednostki orzeczniczej I i II stopnia, ma charakter szczególnej opinii, bez której organ sanitarny nie może dokonać we własnym zakresie rozpoznania choroby i ustalenia, czy mieści się ona w wykazie chorób zawodowych. Organ jest więc takim orzeczeniem związany i nie ma prawa do dokonania samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, prowadzącej do zaprzeczenia wynikom badań lub zdiagnozowania odmiennego schorzenia. Związanie organu sanitarnego orzeczeniem kompetentnej placówki medycznej nie jest wprawdzie tożsame z bezkrytyczną akceptacją zawartych w nim informacji, jako że podlega ocenie dowodowej w zakresie zachowania kryteriów wyznaczonych treścią art. 7, art. 77 §1 i art. 107 § 3 k.p.a. Nie oznacza to jednak możliwości kwestionowania ujętego w orzeczeniu rozpoznania w sytuacji, gdy nie budzi ono wątpliwości w świetle pozostałych dowodów. Istotą związania, o którym mowa wyżej jest bowiem to, że organy administracji nie dysponują środkami mogącymi wspomniane orzeczenia podważyć. W rozpoznawanej sprawie tak rozumiane podstawy do kwestionowania orzeczeń lekarskich podejmowanych w sprawie rozpoznania choroby zawodowej nie wystąpiły. W ocenie Sądu, nie znajdują uzasadnienia zarzuty podnoszone w skardze, które w istocie rzeczy sprowadzają się do kwestionowania ustalonego źródła zakażenia chorobą zawodową. Zdaniem skarżącego zakażenie to mogło nastąpić przez podjęciem u niego pracy lub też poza Szpitalem Specjalistycznym Nr [...] w B. Trzeba zauważyć, iż przedmiotem decyzji podejmowanej na podstawie art. 235¹ k.p. jest stwierdzenie istnienia choroby zawodowej, a nie ustalenie odpowiedzialności poszczególnych pracodawców za powstanie tej choroby. W związku z tym zgłaszane przez skarżącego żądanie polegające na ustaleniu, iż źródłem zakażenia mogła być praca wykonywana u innego pracodawcy nie mogło zostać rozpatrzone i w tym zakresie organy orzekające w sprawie nie były uprawnione do orzekania. Decyzja o stwierdzeniu choroby zawodowej nie ustala pracodawcy, u którego warunki pracy ją spowodowały, gdyż nie taka jest jej rola. Decyzją tą organ stwierdza lub odmawia stwierdzenia choroby zawodowej. Jednocześnie jednak organy inspekcji sanitarnej nie mogą odstąpić od badania środowiska pracy, gdyż choroby zawodowe nie powstają poza środowiskiem pracy, nie mogą więc odstąpić od wskazania zakładu pracy, gdyż środowisko pracy nie istnieje bez zakładu pracy. Wskazanie to należy jednak odczytywać wyłącznie jako wskazanie zakładu, w którym występowały czynniki mogące spowodować skutki zdrowotne, nie zaś wskazanie zakładu, w którym doszło do powstania choroby u pracownika ( wyrok WSA w Gliwicach z dnia 4 lipca 20`3 r. IV SA/Gl 928/12,LEX nr 1346674). Nie zasługuje na aprobatę także zarzut dotyczący naruszenia art. 10 i 79 k.p.a. ze względu na brak udostępnienia opinii (orzeczeń lekarskich) przed wydaniem decyzji w sprawie. Skarżący zapoznał się z aktami sprawy, w tym z uzyskanymi w trakcie postępowania opiniami w dniu 7 kwietnia 2013 r. (protokół z zapoznania się z materiałem dowodowym, k. 63 administracyjnych akt sprawy). Przed wydaniem decyzji przez PPIS w B. z dnia [...] zawiadomieniem z dnia 25 maja 2012 r. został prawidłowo powiadomiony o uprawnieniach wynikających z art. 10 k.p.a. (k. 45) i mógł z uprawnień tych skorzystać, czego nie uczynił. Natomiast przepisy rozporządzenia RM z 2009 r. nie przewidują obowiązku doręczania zakładowi pracy orzeczeń lekarskich podejmowanych przez jednostki medyczne. Wbrew zarzutowi podnoszonemu w końcowej części skargi, jak wynika z powyższych rozważań, zalecenia wynikające z wyroków WSA w Gliwicach z dnia 14 lutego 2008 r. sygn. akt IV SA/Gl 826/07 oraz z dnia 27 września 2011 r. sygn. akt IV SA/Gl 846/10 dotyczące uzupełnienia postępowania wyjaśniającego zostały przez organy orzekające w sprawie zrealizowane. W tym stanie rzeczy, wobec braku podstaw do kwestionowania zgodności zaskarżonej decyzji z prawem, skargę należało oddalić, na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło