II OZ 1345/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk po rozpoznaniu w dniu 19 grudnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. L. i J. L. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 16 października 2014 r., sygn. akt II SA/Bk 725/13 odmawiające A. L. i J. L. przywrócenia terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi A. L., H.L., M. L. i J. L. na decyzję Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Białymstoku z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nakazania wykonania określonych robót budowlanych postanawia oddalić zażalenie 1 Postanowieniem z dnia 16 października 2014 r., sygn. akt II SA/Bk 725/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku odmówił przywrócenia terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi A.L., H.L., M. L. i J. L. na decyzję Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Białymstoku z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nakazania wykonania określonych robót budowlanych. W uzasadnieniu Sąd I instancji podał, że postanowieniem z dnia 22 lipca 2014 r. odrzucono skargę kasacyjną A. L. i J. L. złożoną od wyroku z dnia 27 marca 2014 r. oddalającego ich skargę. Powodem odrzucenia było niezupełnienie w wyznaczonym terminie braku formalnego w postaci złożenia 31 odpisów skargi kasacyjnej. Pełnomocnik skarżących odebrał to postanowienie osobiście w siedzibie Sądu w dniu 4 sierpnia 2014 r. W dniu 7 sierpnia 2014 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) pełnomocnik złożył wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi. W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik podniósł, że rzeczywiście nie otrzymał wezwania do uzupełnienia braku formalnego skargi kasacyjnej. Podał, że zawsze osobiście odbiera przesyłki pocztowe, a w okresie gdy było złożone awizo nie było go na miejscu, gdyż przebywał na wyjeździe wakacyjnym. Nie miał więc możliwości zapoznać się z wezwaniem i uzupełnić braku środka zaskarżenia. Nie miał wiedzy, że takie pismo z Sądu w ogóle do niego nie wpłynęło, zwłaszcza że urząd pocztowy w C. zmieniał w tym czasie swoją siedzibę, co być może miało także wpływ na brak doręczenia przesyłki. W ocenie pełnomocnika niedochowanie terminu stanowiło skutek okoliczności na które nie miał żadnego wpływu. W sytuacji losowej w jakiej się znalazł nie był bowiem w stanie, nawet przy dołożeniu maksymalnej staranności, złożyć 31 egzemplarzy skargi kasacyjnej. Sąd I instancji, odmawiając przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej, odniósł się do treści przepisu art. 87 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.; powoływanej dalej jako "p.p.s.a.") i uznał, że wnioskodawca nie uprawdopodobnił, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. O braku winy nie stanowi bowiem okoliczność przebywania pełnomocnika na wyjeździe wakacyjnym w okresie, gdy było złożone awizo informujące o nadejściu przesyłki zawierającej wezwanie Sądu do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej. W takiej sytuacji bowiem – nieobecności pełnomocnika, ciąży na nim obowiązek takiego zorganizowania swojej kancelarii aby w sposób właściwy dbano o interesy strony (mocodawcy). Na powyższe postanowienie zażalenie wnieśli A.L. i J.L. reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika. W zażaleniu tym wskazano, że przyczyną nieodebrania przesyłki był w istocie fakt, iż pełnomocnik skarżących nie otrzymał zawiadomienia o przesyłce, na co wskazał we wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. W takiej sytuacji niezasadnym jest uznanie Sądu I instancji, że strona ponosi winę w nieuzupełnieniu braków formalnych skargi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zasadniczym celem instytucji przywrócenia terminu jest wyeliminowanie negatywnych skutków jego uchybienia w sytuacji, gdy do tego uchybienia doszło w rezultacie okoliczności niezawinionych przez uczestnika postępowania, zobligowanego do dokonania określonej czynności procesowej w oznaczonym czasie. Zgodnie z dyspozycją art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.; powoływanej dalej jako "p.p.s.a.") warunkiem koniecznym przywrócenia uchybionego terminu jest uprawdopodobnienie, że strona nie dokonała czynności w terminie bez swojej winy. W orzecznictwie przyjmuje się, że uchybienie terminu nie jest zawinione tylko w przypadku zaistnienia niezależnych od strony i niemożliwych do przezwyciężenia okoliczności, które miały bezpośredni wpływ na przekroczenie terminu, a przekroczenie to nastąpiło mimo dochowania przez stronę należytej staranności przy dokonywaniu czynności procesowych. W postanowieniu NSA z dnia 12 stycznia 2011 r. (sygn. akt I OZ 997/10.) wskazano, że kryterium należytej staranności należy rozumieć obiektywnie, jako staranność, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. Wymóg uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu, zawarty w art. 87 § 2 p.p.s.a., jest niezbędną przesłanką uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu. Zarówno w piśmiennictwie, jak i orzecznictwie sądów administracyjnych do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu zalicza się m.in.: stany nadzwyczajne, takie jak problemy komunikacyjne, klęski żywiołowe (powódź, pożar) czy nagłą chorobę strony lub jej pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą (por. post. NSA z 10 września 2010 r., sygn. akt II OZ 849/10). Z uwagi na fakt, że przywrócenie terminu ma charakter instytucji wyjątkowej, nie jest możliwe uwzględnienie wniosku, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. W ustalonych przez Sąd pierwszej instancji okolicznościach faktycznych nie jest możliwe zastosowanie art. 86 § 1 p.p.s.a. Słusznie Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, iż wskazana we wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej okoliczność przebywania pełnomocnika skarżących na urlopie w czasie gdy było złożone awizo nie mieści się w pojęciu "braku winy" w rozumieniu art. 87 p.p.s.a. Zgodzić należy się także z twierdzeniem Sądu pierwszej instancji zawartym w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, że wyjazd na urlop nie stanowi nadzwyczajnej okoliczności, której profesjonalny pełnomocnik skarżących nie był w stanie przezwyciężyć, aby w sposób skuteczny uzupełnić braki formalne skargi kasacyjnej. Na pełnomocniku ciążył obowiązek podjęcia niezbędnych kroków celem należytego zabezpieczenia interesów kancelarii. We wniosku nie wykazano, że pełnomocnik skarżących przed urlopem np. udzielił określonej osobie (np. pracownikowi) stosownych pełnomocnictw do dokonania poszczególnych czynności w zakresie prowadzenia bieżących spraw kancelarii przez okres przebywania jej na urlopie wypoczynkowym. W tym kontekście wskazać należy, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny należycie zakwalifikował okoliczności wskazane przez stronę we wniosku o przywrócenie terminu w kategorii braku dbałości w wystarczający sposób o swoje sprawy. Nie świadczą one bynajmniej o braku winy w uchybieniu terminowi. Samo przebywanie na urlopie wypoczynkowym nie usprawiedliwia uchybienia terminu do uzupełnienia braków formalnych, fakt ten nie zwalniał bowiem pełnomocnika strony z obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowych (por. post. NSA z dnia 12 września 2012 r., I FZ 272/12). Tym bardziej, że miał on przecież świadomość wszczęcia procedury sądowej. W związku z tym planując urlop powinien był zabezpieczyć się na wypadek otrzymania pod nieobecność korespondencji, na którą trzeba będzie odpowiedzieć w zakreślonym terminie, w odpowiedni sposób, pod rygorem ujemnych skutków procesowych. Zarzuty pełnomocnika skarżących sprowadzające się do stwierdzenia, że nie otrzymał on awiza (zawiadomienia) informującego o możliwości odbioru przesyłki na poczcie nie zasługują na uwzględnienie. Z informacji poczty na zwróconych do Sądu I instancji wezwaniach – (k. 155 akt) wynika bowiem, że były one prawidłowo awizowane. Sąd I instancji nie miał zatem innej możliwości jak tylko odrzucić skargę kasacyjną, z jednej strony dysponując wiarygodną informacją poczty o próbie doręczenia przesyłki, a z drugiej stwierdzając, że do uzupełnienia braków nie doszło oraz w warunkach gdy przeprowadzona ocena skuteczności doręczenia wezwań była oceną prawidłową. Z przytoczonych wyżej względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. oddalił zażalenie. ----------------------- 5