II SA/Rz 611/14

WyrokWSA w Rzeszowie2014-08-06

Skład orzekający: Krystyna Józefczyk, Małgorzata Wolska, Joanna Zdrzałka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy infrastruktura techniczna (magistrala i komora ciepłownicza) stanowi realizację celu wywłaszczenia nieruchomości pod budowę osiedla mieszkaniowego, co uniemożliwiałoby jej zwrot na rzecz byłego właściciela?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że infrastruktura techniczna, w tym urządzenia do przesyłu ciepła, stanowi element osiedla mieszkaniowego i jej realizacja jest zgodna z celem wywłaszczenia. Organy administracji dopuściły się naruszenia przepisów postępowania, nie wyjaśniając dostatecznie stanu faktycznego i nie oceniając całości materiału dowodowego, a także naruszyły przepisy materialne dotyczące zabezpieczenia wierzytelności gminy z tytułu zwaloryzowanego odszkodowania. W związku z tym, sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.
Stan faktyczny
Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Starosty o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości na rzecz byłej właścicielki. Nieruchomość została wywłaszczona pod budowę osiedla mieszkaniowego, jednak na jej terenie znajdowała się infrastruktura techniczna (magistrala i komora ciepłownicza), parking oraz zajezdnia autobusowa. Gmina i MPEC wniosły skargę, argumentując, że infrastruktura techniczna stanowi realizację celu wywłaszczenia. Sąd uznał, że organy nieprawidłowo oceniły stan faktyczny i naruszyły przepisy postępowania oraz prawa materialnego.
Rozstrzygnięcie
Uchyla decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2014 r. i decyzję Starosty [...] z dnia [...] grudnia 2013 r.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Krystyna Józefczyk Sędziowie NSA Małgorzata Wolska WSA Joanna Zdrzałka /spr./ Protokolant Sylwia Pacześniak po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 6 sierpnia 2014 r. sprawy ze skarg Gminy Miasto [...] oraz A. sp. z o.o. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2014 r., nr [...] w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości I. uchyla decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2014 r., nr [...] i decyzję Starosty [...] z dnia [...] grudnia 2013 r., nr [...]; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącej Gminy Miasto [...] kwotę 440 zł /słownie: czterysta czterdzieści złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. IV. zasądza od Wojewody [...] na rzecz strony skarżącej A. sp. z o.o. kwotę 457 zł /słownie: czterysta pięćdziesiąt siedem złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. II SA/Rz 611/14 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] marca 2014 r. nr: [...] Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] o zwrocie na rzecz T. W. nieruchomości położonej w R. obręb [...], oznaczonej jako działka nr 1082/14 o pow. 0,0557. W podstawie prawnej powołano art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 267 z późn. zm.; dalej: "K.p.a.") oraz art. 9a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz. U. z 2010 r., Nr 102, poz. 651 z późn. zm.; dalej również w skrócie "ugn"). Z uzasadnienia decyzji i akt administracyjnych wynika, że postępowanie administracyjne zostało wszczęte na wniosek T. W., która w odpowiedzi na pismo Biura Gospodarki Mieniem Miasta [...] informujące o zamiarze przeznaczenia działki nr 1082/12 położonej w R. (powstałej z części dawnej dz. nr 7 obr. [...]) na cel inny niż została nabyta, wystąpiła o zwrot ww. nieruchomości. Wyznaczony do rozpatrzenia tego wniosku przez Wojewodę [...] (po wyłączeniu od załatwienia sprawy Prezydenta Miasta [...]) Starosta [...] decyzją z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] orzekł o zwrocie na rzecz wnioskodawczyni nieruchomości położonej w R. obręb [...], oznaczonej jako działka nr 1082/14 o pow. 0,0557, a także o zwrocie na rzecz Gminy [...] zwaloryzowanego odszkodowania. W motywach tej decyzji organ wskazał, że aktem notarialnym z dnia 10 kwietnia 1972 r., Rep. A nr [...] z 1972 r.), T. W. zbyła na rzecz Skarbu Państwa na podstawie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (tekst jedn. Dz. U. z 1961 r. Nr 18, poz. 94) działkę nr 7 o pow. 0,0957 ha w związku z budową osiedla mieszkaniowego [...] w R., realizowanego na podstawie decyzji o lokalizacji szczegółowej z dnia [...] stycznia 1972 r. nr [...] wydanej przez Wydział Budownictwa, Urbanistyki i Architektury Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej. Obecnie działka nr 7 wchodzi w skład działki nr 1082/12 o pow. 0,2492 ha. Przeprowadzone oględziny wykazały, że część działki nr 1082/12 stanowiąca przedmiot sprawy, zlokalizowana jest pomiędzy ul. O., a ul. M. W części odpowiadającej dawnej działce nr 7 zagospodarowana jest jako trawnik pokryty nasadzeniami. Część tej nieruchomości została oddana w dzierżawę S. K. prowadzącemu działalność gospodarczą związaną z usługami parkingowymi bezterminowo od dnia 1 listopada 2010 r. Na powierzchni ok. 1 ara zagospodarowana została jako parking strzeżony, ogrodzony metalową siatką, zaś na powierzchni około 12 m2 działki wykonano utwardzony asfaltem wjazd na parking, aktualnie wykorzystywany jako zatoczka do parkowania prywatnych linii autobusowych. W części północno – wschodniej działki znajdują się dwa włazy do podziemnej komory ciepłowniczej, zrealizowanej w latach 80-tych XX w. Ustalono, że część ww. nieruchomości nie jest zajęta pod pas drogowy ul. O. lub ul. M. Organ wskazał, że cel nabycia na części wywłaszczonej nieruchomości, oznaczonej obecnie jako nowo wydzielona działka nr 1082/14, nie został zrealizowany od 41 lat licząc od daty sprzedaży nieruchomości. Na działce tej nie jest usytuowany żaden budynek mieszkalny, nie jest ona również wykorzystywana jako grunt niezbędny do obsługi takiego budynku. Na przedmiotowej nieruchomości brak jest ciągów komunikacyjnych związanych z osiedlem oraz placów zabaw, czyli takiego sposobu zagospodarowania, który świadczyłby o jej powiązaniu funkcjonalnym z osiedlem mieszkaniowym. Przeznaczenie zaś działki pod dzierżawę oraz pod zajezdnię prywatnych linii autobusowych świadczy niewątpliwie o wykorzystaniu działki do celów komercyjnych. Ponadto zdaniem Starosty, zwrotowi nieruchomości nie stoi na przeszkodzie fakt usytuowania na jej terenie podziemnej komory ciepłowniczej oraz magistrali ciepłowniczej, jak również urządzeń infrastruktury energetycznej niskiego napięcia i przyłącza kanalizacji deszczowej, bowiem z natury rzeczy nie kolidują one ze zwrotem nieruchomości. Odwołanie od tej decyzji wniosła Gmina [...] wskazując, że budowa infrastruktury technicznej na spornej nieruchomości przesądza o zrealizowaniu celu wywłaszczenia, bowiem stanowi ona obsługę osiedla mieszkaniowego. Odrębne odwołanie wniosło również Miejskie Przedsiębiorstwo Energetyki Cieplnej [...] sp. z o.o. (dalej: "MPEC [...]") wskazując, że magistrala ciepłownicza wraz z komorą ciepłowniczą zostały zrealizowane na ww. działce bezpośrednio w związku z budową osiedla mieszkaniowego. Fakt, że na zwracanej nieruchomości nie został zrealizowany żaden budynek mieszkalny nie może przesądzać o zbędności nieruchomości na cel wywłaszczenia, gdyż urządzenia te stanowią element większej całości tj. sieci zaopatrującej w ciepło osiedle mieszkaniowe wybudowane na terenach wywłaszczonych w latach 1970-tych. Komora ciepłownicza znajduje się bezpośrednio w sąsiedztwie pasa drogowego, a zatem należało przyjąć, że wobec pas gruntu, na którym jest ona zlokalizowana, cel wywłaszczenia został zrealizowany i tym samym nie podlega on zwrotowi lub nie podlega zwrotowi w części zajętej przez komorę. Powołaną na wstępie decyzją z dnia [...] marca 2014 r. Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W jej uzasadnieniu podzielił wnioski Starosty sprowadzające się do stwierdzenia, że wywłaszczona działka oznaczona nr 7, której część stanowi obecnie działka 1082/14, stała się zbędna na cel wywłaszczenia i w myśl przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami podlega zwrotowi na rzecz byłej właścicielki. Zdaniem Wojewody samo istnienie na nieruchomości infrastruktury technicznej nie uniemożliwia korzystania z niej przez byłego właściciela, a co najwyżej może ograniczać jej pełne zagospodarowanie. Dostęp do magistrali ciepłowniczej oraz komory ciepłowniczej może być zapewniony poprzez ustanowienie służebności gruntowej. Ewentualne usytuowanie na terenie działki jakiejkolwiek budowli będzie wymagało uzyskania pozwolenia Prezydenta Miasta [...], dzięki czemu i tak zachowa on kontrolę nad dostępnością do znajdującej się tam infrastruktury podziemnej. Ponadto przy ocenie realizacji celu wywłaszczenia nie można stosować wykładni rozszerzającej – cel ten należy rozumieć bardzo ściśle i konkretnie. Zgodnie z obowiązująca linią orzeczniczą, za takowy nie można uznać realizacji infrastruktury podziemnej (sieci), co z kolei obligowało do orzeczenia o zwrocie nieruchomości. Tym bardziej, że Prezydent Miasta [...] sam zawiadomił poprzednią właścicielkę o możliwości zwrotu w związku z zamiarem przeznaczenia jej na cel inny niż wskazany przy wywłaszczeniu. Skargę na tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie złożyła Gmina [...], wnosząc o jej uchylenie i uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania i zarzucając naruszenie art. 136 ust. 2 w zw. z art. 136 ust. 3 i art. 137 ugn oraz naruszenie przepisów procedury - art. 7 i art. 77 K.p.a. Zdaniem Gminy, sieci infrastruktury technicznej jak ciepłociągi, linie energetyczne czy kanalizacja deszczowa niewątpliwie mieszczą się pod pojęciem urządzeń technicznych związanych bezpośrednio z osiedlem mieszkaniowym. Na nieruchomości zlokalizowany został parking oraz zajezdnia autobusowa, co uniemożliwia przyjęcie, że cel wywłaszczenia jakim była budowa osiedla mieszkaniowego, nie został zrealizowany. Ponadto zawiadomienie o możliwości zwrotu nie przesądza o zasadności wniosku o zwrot nieruchomości złożonego w następstwie takiego zawiadomienia, a opieranie się przez organ na takim zawiadomieniu przy rozstrzyganiu sprawy stanowi wyraz zaniechania przeprowadzenia postępowania dowodowego na okoliczność, czy nieruchomość faktycznie stała się zbędna na cel wywłaszczenia. Odrębną skargę wywiodło również MPEC [...], formułując zarzuty takie jak Gmina [...]. W uzasadnieniu skargi podano, że komora ciepłownicza wraz z siecią stanowią od chwili jej powstania główną i centralną magistralę przesyłową, zabezpieczającą kilka dzielnic mieszkaniowych w ciepło systemowe. Zdaniem skarżącej spółki uznanie, że obecność komory ciepłowniczej nie koliduje ze zwrotem nieruchomości jest błędne, bowiem rozpatrujące sprawę organy tak samo traktują niewielkie urządzenia infrastruktury (kabel elektryczny, studzienka kanalizacyjna), jak znacznych rozmiarów podziemną budowlę jaką jest komora ciepłownicza. Z uwagi na jej rozmiar (powierzchnia 18 m2, wysokość 2m) i funkcję, a także brak możliwości posadowienia nad komorą fundamentów pod jakikolwiek budynek należało rozważyć, czy powierzchnia gruntu pod którą znajduje się wspomniana komora nie powinna zostać wydzielona i przypisana do odrębnej działki, a tym samym nie podlegać zwrotowi. Podobna sytuacja ma miejsce w przypadku usytuowania naziemnych stacji trafo, a komora ciepłownicza posiada większe rozmiary niż przeciętna stacja trafo. MPEC wskazał również, że ciąży na nim jako przedsiębiorcy energetycznym obowiązek utrzymywania urządzeń, instalacji i sieci do realizacji zaopatrzenia w energię cieplną w sposób ciągły i niezawodny, a zwrot nieruchomości zdecydowanie utrudni lub wręcz uniemożliwi wykonywanie tych obowiązków. Organy na powyższą okoliczność nie przeprowadziły dowodu, a dowody przedstawione przez skarżącego zostały pominięte co oznacza, że zaskarżona decyzja została wydana w oparciu o niepełny materiał dowodowy. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie z przyczyn wywiedzionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył co następuje: Kontrola działalności administracji publicznej sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o art. 184 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) obejmuje badanie zaskarżonych aktów pod względem ich zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – zwanej dalej w skrócie P.p.s.a. Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W ramach kontroli legalności Sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 P.p.s.a.). Dokonując takiej kontroli w niniejszej sprawie Sąd uznał, że zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji naruszają prawo. Zasady zwrotu wywłaszczonej nieruchomości zostały określone w dziale III rozdziale 6 ustawy w dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2014 r., poz. 518, ze zm. – "ugn"). Zgodnie z art. 136 ust. 3 tej ustawy poprzedni właścicieli lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli, stosownie do przepisu art. 137 stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Art. 137 ust. 1 określa 2 przypadki "zbędności" na cel wywłaszczenia: 1) kiedy pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją celu wywłaszczenia albo 2) kiedy pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany, W ust. 2 przepis ten stanowi, że w przypadku, gdy cel wywłaszczenia został zrealizowany tylko na części wywłaszczonej nieruchomości, zwrotowi podlega pozostała część. Ww. przepisy znajdują zastosowanie w niniejszej sprawie na podstawie art. 216 ust. 1 ugn, jako do nieruchomości nabytej na rzecz Skarbu Państwa na podstawie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości. Orzekając o zwrocie nieruchomości oznaczonej jako działka nr 1082/14 obr. [...], stanowiącej część dawnej działki nr 7, na rzecz T. W., organy przyjęły, że stała się ona zbędna na cel wywłaszczenia. Ustaliły jednocześnie, że na nieruchomości tej znajduje się trawnik pokryty nasadzeniami, parking strzeżony wraz z utwardzonym asfaltem wjazdem oraz w północno – wschodniej części działki podziemna komora ciepłownicza z dwoma włazami. W rozpoznawanej sprawie niesporne są ustalenia dotyczące przeznaczenia terenu, jak również i to, że celem przejęcia ww. nieruchomości przez Skarb Państwa w oparciu o art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, opisanym w akcie notarialnym z dnia 10.04.1972 r., mocą którego T. W. zbyła tę nieruchomość, była budowa osiedla mieszkaniowego [...]. Cel ten został w ww. akcie notarialnym tak właśnie, ogólnie określony, po okazaniu przy sporządzaniu aktu decyzji o lokalizacji szczegółowej z dnia [...] stycznia 1972 r. nr [...] wydanej przez Wydział Budownictwa, Urbanistyki i Architektury Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej. Należy dodać, że decyzja ta, pomimo prób uzyskania jej od różnych podmiotów, nie została odnaleziona i dołączona do akt sprawy. Kontrowersje w niniejszej sprawie budzi ocena "zbędności" wywłaszczonej nieruchomości związana z istnieniem na będącej przedmiotem zwrotu działce infrastruktury technicznej, w tym magistrali i komory ciepłowniczej. Organy wywodzą, że urządzenia infrastruktury technicznej nie stanowią przeszkody do zwrotu nieruchomości, na której się znajdują, nie uniemożliwiają bowiem korzystania z tej nieruchomości, a co najwyżej mogą ograniczać pełne jej zagospodarowanie. Skarżący – MPEC i Gmina [...] wywodzą, że komora ciepłownicza zalicza się do urządzeń technicznych składających się na infrastrukturę osiedla i niezbędnych do jego funkcjonowania, a więc wypełnia cel wywłaszczenia, jakim była budowa osiedla mieszkaniowego. Z poglądem tym co do zasady należy się zgodzić. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym powszechnie akceptowany jest pogląd, że w przypadku wywłaszczenia nieruchomości pod osiedle mieszkaniowe cel wywłaszczenia uznaje się za zrealizowany nie tylko w razie wybudowania na objętych wywłaszczeniem nieruchomościach budynków mieszkalnych, ale również obiektów handlowych, ulic i ciągów pieszych, a także infrastruktury towarzyszącej. W każdym jednak wypadku należy szczegółowo odnieść istniejące aktualnie na poszczególnych działkach urządzenia do urządzeń planowanych przy wywłaszczeniu. Nie każda bowiem infrastruktura czy tereny zielone będą mogły być uznane za realizację celu wywłaszczenia polegającego na budowie osiedla mieszkaniowego, jeśli nie są one ściśle z tym osiedlem i jego funkcjami związane (por. wyrok WSA w Lublinie z dnia 12 lipca 2012 r., sygn. akt II SA/Lu 450/12, LEX Nr 1228992, wyrok WSA w Krakowie z dnia 5 listopada 2013 r., II SA/Kr 958/13, LEX Nr 1398417). Jak wskazał WSA w Lublinie w cyt. wyroku – w odniesieniu do infrastruktury towarzyszącej czy zieleni miejskiej istotne jest przede wszystkim powiązanie tych urządzeń z innymi istniejącymi obiektami oraz ich przeznaczeniem - ważny jest również stopień zorganizowania tych urządzeń. Infrastruktura musi być bowiem również zamierzona i zgodna z celem wywłaszczenia, a nie powstała jedynie "przy okazji". Przenosząc te rozważania na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że urządzenia do przesyłu ciepła, w tym komora ciepłownicza, niewątpliwie stanowią infrastrukturę osiedla mieszkaniowego i są niezbędne do jego funkcjonowania. Przytaczane przez organy poglądy orzecznictwa sprowadzające się do uznania, że samo istnienie infrastruktury technicznej nie stanowi przeszkody do zwrotu nieruchomości, mogą być odnoszone do rozpoznawanej sprawy, ale tylko z zasadniczymi zastrzeżeniami. Jak wskazał NSA w wyroku z dnia 20 września 2013 r., I OSK 643/12, LEX Nr 1375587, budowa infrastruktury technicznej z natury rzeczy nie koliduje ze zwrotem nieruchomości, ale tylko w sytuacji, gdy ta infrastruktura techniczna nie stanowi celu wywłaszczenia, a związana jest jedynie z realizacją innej inwestycji będącej celem wywłaszczenia. W niniejszej sprawie wobec nabycia przedmiotowej nieruchomości jako niezbędnej w związku z budową osiedla mieszkaniowego [...] i przy braku decyzji lokalizacyjnej szczegółowo określającej tę inwestycję, stwierdzić należy, że skoro infrastruktura techniczna jest elementem osiedla mieszkaniowego, to tym samym jej realizacja jest zgodna z celem wywłaszczenia określonym ogólnie jako budowla osiedla mieszkaniowego. Przyjęcie, że cel wywłaszczenia został zrealizowany wymagać jeszcze będzie ustalenia daty powstania urządzeń oraz precyzyjnego wskazania ich przebiegu, co wiązać się też będzie z ustaleniem na jakiej części nieruchomości cel wywłaszczenia został zrealizowany i jaka może podlegać ewentualnemu zwrotowi. Wadliwa ocena przeprowadzonych dowodów, połączona z uznaniem, że infrastruktura techniczna nie stanowi realizacji celu wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości oraz konieczność uzupełnienia postępowania wyjaśniającego w ww. zakresie wskazują, że wydane w sprawie decyzje zapadły z naruszeniem przepisów art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a., które nakazują organom administracji publicznej podejmowanie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy zgodnego z rzeczywistością, a w szczególności zobowiązują do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego oraz oceny tego materiału na podstawie jego całokształtu. Sąd uznaje także za słuszny, podniesiony przez pełnomocnika skarżącej spółki MPEC w toku rozprawy, zarzut naruszenia art. 141 ust. 2 ugn. Przepis ten stanowi, że wierzytelności Skarbu Państwa lub właściwej jednostki samorządu terytorialnego z tytułu, o którym mowa w art. 140, podlegają stosownemu zabezpieczeniu. Jeżeli zabezpieczenie polega na ustanowieniu hipoteki na nieruchomości, decyzja o zwrocie stanowi podstawę wpisu hipoteki do księgi wieczystej. Wierzytelnością o której mowa w przytoczonej regulacji jest zwaloryzowane odszkodowanie, jakie były właściciel nieruchomości obowiązany jest zwrócić na rzecz podmiotu publicznego – gminy. W kontrolowanej decyzji brak jest rozstrzygnięcia o zabezpieczeniu wierzytelności gminy z tytułu zwaloryzowanego odszkodowania, Sąd zaś podziela stanowisko orzecznictwa, że brak rozstrzygnięcia w tym zakresie czyni wadliwą decyzję w części dotyczącej zwrotu odszkodowania (wyroki: WSA w Lublinie z dnia 18 kwietnia 2013 r., II SA/Lu 171/13, LEX nr 1325845, WSA w Rzeszowie z dnia 21 maja 2014 r., II SA/Rz 240/14, nie publ.). Odesłanie zawarte w art. 141 ust. 2 ugn wprost do art. 140 tej ustawy uzasadnia też pogląd, że rozstrzygnięcie o zabezpieczeniu wierzytelności z tytułu zwaloryzowanego odszkodowania jest obligatoryjne bez względu na to, czy odszkodowanie ma zostać zwrócone przez byłego właściciela jednorazowo czy też w ratach. Działanie organu w oparciu o uznanie administracyjne możliwe jest jedynie w zakresie wyboru formy zabezpieczenia wierzytelności. Sąd nie podziela natomiast argumentacji skarżącej Gminy [...] jakoby organ opierał swoje twierdzenia o braku realizacji celu wywłaszczenia na informacji Gminy o możliwości zwrotu nieruchomości, skierowanej do byłej właścicielki w oparciu o art. 136 ust. 2 ugn i w związku z tym zaniechał w ogóle przeprowadzenia postępowania dowodowego. W końcowej części uzasadnienia zaskarżonej decyzji organ powołuje fakt skierowania stosownego pisma informującego z 30.11.2012 r. do T. W. jedynie na potwierdzenie swojej oceny braku realizacji celu wywłaszczenia, natomiast nie opiera na nim tej oceny. Konkluzja Wojewody jest zresztą słuszna z zasadami logiki i zasadą zaufania do organów państwa. Skoro organ sam informuje była właścicielkę o możliwości zwrotu, a taka informacja zgodnie z treścią art. 136 ust. 2 ugn wiąże się z zamiarem użycia nieruchomości na inny cel niż określony w decyzji o wywłaszczeniu, to informacja ta może wskazywać, że cel wywłaszczenia nie został zrealizowany. Reasumując, Sąd uznał, że w prowadzonym postępowaniu organy dopuściły się naruszenia przepisów postępowania – art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w zw. z art. 136 ust. 3 i art. 137 ugn, mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów prawa materialnego – art. 141 ust. 2 w zw. z art. 140 ugn i w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) P.p.s.a. w zw. z art. 135 P.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...] grudnia 2013 r. W związku z uwzględnieniem skargi Sąd zastosował art. 152 P.p.s.a. i określił, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. O kosztach Sąd orzekł w oparciu o przepis art. 200 P.p.s.a. w zw. z art. 209 P.p.s.a. oraz art. 205 § 2 P.p.s.a. Wskazania co do dalszego postępowania wynikają wprost z treści niniejszego uzasadnienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło