II SAB/Wr 42/14
WyrokWSA we Wrocławiu2014-08-12
Skład orzekający: Zygmunt Wiśniewski, Olga Białek, Alicja Palus
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ś. pozostawał w bezczynności w przedmiocie rozpatrzenia wniosku dotyczącego samowoli budowlanej, i czy ta bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa?Ratio decidendi
Sąd stwierdził, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ś. pozostawał w bezczynności przez dziesięć miesięcy od otrzymania wniosku skarżącej, nie podejmując żadnych czynności wyjaśniających, co stanowi rażące naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Pomimo wydania decyzji umarzającej postępowanie administracyjne w trakcie postępowania sądowego, sąd uznał za zasadne stwierdzenie rażącego naruszenia prawa i wymierzenie organowi grzywny.Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek dotyczący samowoli budowlanej w postaci budowy garażu. Wniosek został przekazany do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB), który przez dziesięć miesięcy nie podjął żadnych działań. Po złożeniu zażalenia, organ wyższego stopnia wyznaczył PINB termin do załatwienia sprawy, który również upłynął bezskutecznie. Skarżąca wniosła skargę na bezczynność organu. W trakcie postępowania sądowego PINB wydał decyzję umarzającą postępowanie administracyjne.Rozstrzygnięcie
Umorzono postępowanie w zakresie bezczynności organu; stwierdzono, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; wymierzono PINB w Ś. grzywnę w kwocie 1.000 zł; zasądzono od PINB w Ś. na rzecz skarżącej kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Zygmunt Wiśniewski /sprawozdawca/ Sędzia WSA - Olga Białek Sędzia WSA - Alicja Palus Protokolant starszy sekretarz sądowy - Magda Minkisiewicz po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 12 sierpnia 2014 r. sprawy ze skargi A.G. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ś. w przedmiocie budowy garażu I. umarza postępowanie w zakresie bezczynności organu; II. stwierdza, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; III. wymierza Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w Ś. grzywnę w kwocie 1.000 /jeden tysiąc/ złotych; IV. zasądza od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ś. na rzecz strony skarżącej kwotę 100 /sto/ złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Pismem z dnia 4 kwietnia 2014 r. A.G. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ś., wskazując, że w dniu 12 czerwca 2013 r. złożyła wniosek dotyczący samowoli budowlanej w postaci budowy garażu na terenie działek nr 18/1 i 18/2, położonych w Ś. przy ul. [...]. Wniosek ten został złożony do Starostwa Powiatowego w Ś., więc przekazano go w dniu 19 czerwca 2013 r. do PINB w Ś. w celu rozpatrzenia według właściwości. Ze strony organu nie było żadnej reakcji na wniosek. W dniu 19 listopada 2013 r. (więc po upływie 5 miesięcy bezczynności organu) skarżąca złożyła w trybie art. 37 § 1 k.p.a. zażalenie do organu administracji wyższego stopnia, tj. D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W., który w dniu 17 grudnia 2013 r. wydał na podstawie art. 37 § 2 k.p.a. postanowienie Nr [...], uznając zażalenie za uzasadnione i wyznaczając PINB w Ś. 30-dniowy termin celem załatwienia sprawy. Jak podniosła skarżąca, termin ten upłynął już dawno, a organ nadzoru budowlanego I-wszej instancji nadal nie zajął stosownego stanowiska w sprawie i trwa dalej w bezczynności. W konkluzji skarżąca wniosła o merytoryczne rozpoznanie sprawy przez WSA i zasądzenie od organu poniesionych kosztów postępowania w wysokości 100 zł.
W piśmie z dnia 26 maja 2014 r. przekazującym powyższą skargę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ś. wskazał, że zwłoka w przekazaniu skargi Sądowi wyniknęła z faktu oczekiwania na zwrócone przez Pocztę Polską w dniu 23 maja 2014 r. potwierdzenia odbioru decyzji z dnia 7 maja 2014 r. Nr [...], konieczne dla zapewnienia kompletności akt przedmiotowej sprawy.
W odpowiedzi na skargę z dnia 6 czerwca 2014 r. organ wniósł o oddalenie skargi, stwierdzając, że nie pozostaje bezczynny w sprawie budowy przedmiotowego garażu, bowiem w związku z powzięciem informacji o możliwości popełnienia samowoli budowlanej polegającej na wybudowaniu garażu zlokalizowanego w Ś. przy ul. [...], po przeprowadzeniu czynności wyjaśniających, pismem z dnia 17 kwietnia 2014 r. poinformował strony o wszczęciu postępowania administracyjnego, ponadto wyznaczył termin przeprowadzenia dowodu z oględzin oraz wezwał do złożenia zeznań w sprawie. Ponadto, podczas przeprowadzonego postępowania administracyjnego na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego PINB w Ś. nie potwierdził faktu wybudowania przedmiotowego garażu w warunkach samowoli budowlanej, gdyż z akt sprawy wynika, że została wydana decyzja przez Kierownika Urzędu Rejonowego, Rządowej Administracji Ogólnej w Ś. z dnia 7 października 1994 r. Nr [...], którą udzielono pozwolenia na użytkowanie samowolnie zaadaptowanego garażu o powierzchni użytkowej 31,8 m2 z komórki gospodarczej, zlokalizowanego przy ul. [...] nr [...] w Ś.. Dnia 5 maja 2014 r. organ przeprowadził dowód z oględzin, w trakcie którego stwierdził, że nie doszło do rozbudowy przedmiotowego obiektu, gdyż jego wymiary są zgodne z wymiarami zawartymi w decyzji Nr [...]. Zawiadomił też strony o możliwości zapoznania się z aktami przedmiotowej sprawy. Z możliwości tej skorzystali w dniu 6 maja 2014 r. S. i M.K., nie wnosząc uwag co do zebranego materiału dowodowego. Decyzją z dnia 7 maja 2014 r. Nr [...], stwierdzając brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy, a co za tym idzie – bezprzedmiotowość postępowania, organ umorzył postępowanie w sprawie budowy garażu na terenie działek nr 18/1 i 18 2 w Ś. przy ul. [...] nr [...] na podstawie przepisu art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.).
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) kontrola działalności administracji publicznej sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl zaś art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "u.p.p.s.a.", kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
1) decyzje administracyjne;
2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;
5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a.
Po myśli zaś art. 149 § 1 u.p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2).
W niniejszej sprawie A.G. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ś. w przedmiocie rozpatrzenia jej wniosku dotyczącego samowoli budowlanej w postaci budowy garażu na terenie działek nr 18/1 i 18/2, położonych w Ś. przy ul. [...].
W pierwszej kolejności należy wskazać, że w niniejszej sprawie została spełniona formalna przesłanka dopuszczalności skargi na przewlekłość postępowania, jaką jest wyczerpanie środków zaskarżenia przed wniesieniem skargi, jeżeli służyły one stronie przed organem właściwym w sprawie (art. 52 § 1 u.p.p.s.a).
W myśl art. 37 § 1 k.p.a. na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35, w przepisach szczególnych, ustalonym w myśl art. 36 lub na przewlekłe prowadzenie postępowania stronie służy zażalenie do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu - wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Dopiero zatem po wyczerpaniu tego trybu strona może wnieść do sądu administracyjnego skargę na bezczynność organu lub na przewlekłe prowadzenie postępowania. Przy czym skarga taka jest dopuszczalna niezależnie od pozytywnego czy negatywnego stanowiska zajętego przez organ wyższego stopnia (tak zwłaszcza postanowienie NSA z dnia 12 lutego 2002 r., sygn. akt II SA/Gd 3920/01, publ. LEX nr 76109; T. Woś [red.] T. Woś, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005, s. 87-88).
W niniejszej sprawie zażalenie takie skarżąca wniosła pismem z dnia 19 listopada 2013 r., które wpłynęło do D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. w dniu 20 listopada 2013 r.. Postanowieniem z dnia 17 grudnia 2013 r. Nr [...] w/w organ uwzględnił powyższe zażalenie, wyznaczając PINB w Ś. 30-dniowy termin do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Postanowienie to wpłynęło do organu w dniu 20 grudnia 2013 r.. Wyznaczony termin mijał w dniu 19 stycznia 2014 r..
Należy tutaj zauważyć, że instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu ochronę strony poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Przesłanki, których jednoczesne zaistnienie warunkuje powstanie stanu bezczynności w toku postępowania administracyjnego, to po pierwsze - brak działania organu, przyjmujący postać "niezałatwienia sprawy" będącej przedmiotem postępowania oraz po drugie - upływ terminu do załatwienia sprawy (zob. M. Miłosz, Bezczynność organu administracji publicznej w postępowaniu administracyjnym, LEX 2011). Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie określonym terminie organ nie podejmie żadnych czynności w sprawie lub gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, jednakże, mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu, lub nie podjął stosownej czynności.
Jak wynika z akt sprawy, skargi oraz odpowiedzi na skargę pismem z dnia 12 czerwca 2013 r. złożonym w Starostwie Powiatowym w Ś. skarżąca wskazała, że garaż zlokalizowany w Ś. przy ul. [...] nr [...], należący do Państwa S. i M.K., a wybudowany przez poprzedniego lokatora, jest samowolą. Pismo to zostało przekazane według właściwości do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ś. w dniu 21 czerwca 2013 r.. Wszczęcie postępowania w przedmiotowej sprawie nastąpiło jednak dopiero w dniu 17 kwietnia 2014 r., czyli po upływie dziesięciu miesięcy od otrzymania pisma skarżącej z dnia 12 czerwca 2013 r.. Przy czym należy wskazać, że w odpowiedzi na skargę organ nie wskazał przyczyn, dlaczego w tak długim okresie czasu nie podejmował żadnych czynności wyjaśniających.
Należy również zauważyć, że wszczęcie postępowania, zainicjowanego pismem skarżącej z dnia 12 czerwca 2013 r., nastąpiło również po upływie trzech miesięcy od wyznaczonego przez D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. - postanowieniem z dnia 17 grudnia 2013 r. Nr [...] - 30-dniowego terminu, który upłynął w dniu 19 stycznia 2014 r.. Tutaj również brak jest jakiejkolwiek reakcji ze strony organu.
Czynności wyjaśniające w sprawie PINB podjął dopiero w kwietniu 2014 r., zawiadamiając pismem z dnia 17 kwietnia 2014 r. strony o wyznaczeniu przeprowadzenia w dniu 5 maja 2014 r. dowodu z oględzin nieruchomości przy ul. [...] nr [...] w Ś. oraz wezwał S. i M.K. do złożenia zeznań w sprawie.
Pismami z dnia 17 kwietnia 2014 r. organ zwrócił się do Starosty Ś. o przekazanie dokumentów związanych z przedmiotem postępowania lub poinformowania o ich nieposiadaniu, zaś do Burmistrza Miasta Ś. - o udzielenie informacji, czy budowa garażu jest zgodna z ustaleniami obowiązującego oraz obowiązującego przed datą 15 kwietnia 2008 r. miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
W odpowiedzi na powyższe, w dniu 28 kwietnia 2014 r. zostały przekazane do PINB kopie dokumentów, tj. projektu budowlanego spornego garażu.
W dniu 5 maja 2014 r. PINB w Ś. przeprowadzone zostały oględziny na nieruchomości przy ul. [...] nr [...] w Ś..
Również dnia 5 maja 2014 r. Burmistrz Miasta udzielił odpowiedzi na pismo PINB z dnia 17 kwietnia 2014 r..
W dniu 6 maja 2014 r. organ przeprowadził dowód z przesłuchania stron, tj. S. i M.K..
Decyzją z dnia 7 maja 2014 r. Nr [...], podjętą na podstawie art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, PINB w Ś. umorzył postępowanie w sprawie budowy garażu na terenie działek nr 18/1 i 18 2 w Ś. przy ul. [...] nr [...].
Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, należało stwierdzić, że na dzień wniesienia skargi PINB pozostawał w bezczynności, bowiem od dnia 21 czerwca 2013 r. do czasu wniesienia skargi do sądu administracyjnego, tj. przez dziesięć miesięcy, organ I instancji nie tylko nie wydał merytorycznego rozstrzygnięcia kończącego ostatecznie sprawę w przedmiocie budowy w/w garażu, ale nie podejmował żadnych czynności wyjaśniających. Należy tutaj zaznaczyć, że dopiero wniesienie przez skarżącą skargi na bezczynność do sądu administracyjnego spowodowało, że PINB wszczął postępowanie w przedmiotowej sprawie.
Istotne jest tutaj również, że sąd badając zasadność skargi na bezczynność, czyni to według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania orzeczenia sądowego. Sąd rozpoznając skargę na bezczynność organu administracji, ocenia bowiem jedynie, czy organ ten pozostaje w bezczynności. Jeżeli sąd uzna, że tak jest w istocie, zobowiązuje organ do wydania aktu w określonym terminie. Podjęcie zaś przez organ czynności powoduje, że ustaje stan ewentualnej bezczynności organu, w przypadku zaś, gdy organ, na którego bezczynność została wniesiona skarga, wyda akt (decyzję administracyjną, postanowienie bądź inny akt) lub pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach albo dokona czynności z zakresu administracji publicznej dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa lub stwierdzi, sąd winien umorzyć postępowanie na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 u.p.p.s.a., a to z uwagi na brak możliwości zobowiązania organu do działań wskazanych w art. 149 § 1 u.p.p.s.a. (wyroki WSA w Warszawie z dnia 5 listopada 2013 r., sygn. akt VII SAB/Wa 78/13, publ. LEX nr 1412253; z dnia 8 lipca 2013 r., sygn. akt II SAB/Wa 207/13, publ. LEX nr 1352041).
W tym kontekście Sąd przyjął, podzielając stanowisko prezentowane w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 lipca 2012 r. (sygn. akt II OSK 1360/12, publ. Lex nr 1271778), że "wydanie przez organ decyzji po wniesieniu przez stronę do sądu skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego nie powoduje, stosownie do art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), że w zakresie rozstrzygnięcia o tym, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania nastąpiło z rażącym naruszeniem prawa, postępowanie sądowe stało się bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu na podstawie art. 161 pkt 3 tej ustawy.".
Powyższe oznacza, jak wskazał NSA w powyższym postanowieniu, że "wydanie w toku postępowania sądowego, po wniesieniu skargi, przez organ administracyjny decyzji nie zwalnia wojewódzkiego sądu administracyjnego z obowiązku rozpoznania skargi wniesionej na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 u.p.p.s.a. w zakresie orzekania w przedmiocie stwierdzenia, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1 zdanie drugie u.p.p.s.a.), oraz w zakresie wymierzenia organowi grzywny z tego tytułu (art. 149 § 2 u.p.p.s.a.). O uwzględnieniu skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można mówić nie tylko wówczas, gdy sąd zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu. Zgodnie bowiem z art. 149 § 1 zdanie drugie u.p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę, jednocześnie stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, a stosownie do art. 149 § 2 u.p.p.s.a. w przypadku uwzględnienia skargi sąd może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny. W konsekwencji uwzględnieniem skargi, w rozumieniu art. 149 u.p.p.s.a., jest również stwierdzenie, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, oraz wymierzenie organowi grzywny.".
Z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlowego w Ś. wydał bowiem w dniu 7 maja 2014 r. decyzję Nr [...] o umorzeniu postępowania w sprawie budowy garażu na terenie działek nr 18/1 i 18 2 w Ś. przy ul. [...] nr [...], co czyni postępowanie sądowe w zakresie bezczynności organu bezprzedmiotowym. Z tych też względów na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 u.p.p.s.a. należało w niniejszej sprawie umorzyć postępowanie sądowe w tym zakresie. Stąd orzeczono jak w punkcie pierwszym sentencji wyroku.
Przechodząc zatem do badania, czy w niniejszej sprawie mamy do czynienia z bezczynnością mającą miejsce z rażącym naruszeniem prawa, należy zwrócić uwagę, że rażące naruszenie prawa, o jakim mowa w art. 149 § 1 zd. drugie u.p.p.s.a., jest postacią kwalifikowaną naruszenia prawa i jako takie powinno być interpretowane ściśle. Sąd stwierdza zatem rażące naruszenie prawa, gdy wystąpią szczególne okoliczności uzasadniające przyjęcie takiego stanowiska. Zgodnie ze słownikowym znaczeniem tego sformułowania za działanie "rażące" należałoby uznać działanie bezspornie ponad miarę, niewątpliwe, wyraźne oraz oczywiste. Nie każde więc naruszenie prawa wskutek prowadzenia postępowania w sposób przewlekły będzie naruszeniem rażącym. Ocena, czy mamy do czynienia z naruszeniem rażącym, powinna być przy tym dokonywana w powiązaniu z okolicznościami danej sprawy, rozpatrywanej indywidualnie, wyznaczonej przez wiele elementów zmiennych. Nie jest bowiem możliwe przesądzenie z góry o tym, że dana kategoria naruszeń przybiera postać kwalifikowaną.
Dla uznania rażącego naruszenia prawa, w rozumieniu art. 149 § 1 u.p.p.s.a., nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych terminów do załatwienia sprawy, przekroczenie tych terminów musi być znaczne. Taka sytuacja zaistniała w niniejszej sprawie.
Zgodnie z ustanowioną w art. 12 § 1 k.p.a. zasadą szybkości postępowania organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione bezzwłocznie (§ 2 art. 12 k.p.a.). W myśl art. 35 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ (art. 35 § 2). Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3). Do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu (art. 35 § 5).
Artykuł 36 § 1 k.p.a. stanowi zaś, że o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2). Powyższe przepisy nakładają zatem na organy administracji publicznej obowiązek zawiadomienia strony o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie, o jakim mowa w art. 35 k.p.a., bądź w przepisach szczególnych, z podaniem przyczyny zwłoki oraz wskazania nowego terminu jej załatwienia.
W niniejszej sprawie – przez okres dziesięciu miesięcy - organ I-wszej instancji nie podjął żadnej czynności, ani również nie wystosował do stron żadnego zawiadomienia w trybie art. 36 k.p.a.. Dziesięciomiesięczna bezczynność organu stanowi - zdaniem Sądu rozpoznającego skargę – rażące naruszenie przepisów art. 7, art. 8 i art. 12 oraz art. 35 i art. 36 k.p.a..
Sąd przyjął, że samo niezałatwienie sprawy w terminie nie mogłoby być poczytane za bezczynność, o ile działaniom organu da się przypisać logikę postępowania prowadzącą do szybkiego i efektywnego gromadzenia materiału dowodowego i jego sprawnej oceny wyrażonej w decyzji kończącej postępowanie. Ewentualne uchybienie terminowi do załatwienia sprawy określonemu w art. 35 k.p.a. (obiektywnemu, a więc 1- lub 2-miesięcznemu) może być usprawiedliwione okolicznościami opisanymi w art. 35 § 5 k.p.a.. Jednakże w niniejszej sprawie nie można uznać, że opóźnienie w załatwieniu sprawy wyniknęło na skutek biegu terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania czy okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu. Stąd należało przyjąć, że wielomiesięczna bezczynność organu w sposób rażący narusza art. 35 k.p.a..
Dodatkowo o bezczynności z rażącym naruszeniem prawa świadczy zignorowanie przez organ terminu wyznaczonego do załatwienia sprawy przez DWINB we W..
Odnośnie stwierdzenia, że do bezczynności doszło z rażącym naruszeniem prawa, Sąd skłonił się do przyjęcia, iż "rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań możemy powiedzieć, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy, że naruszono prawo w sposób oczywisty" (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 675/12, publ. orzeczenia.nsa.gov.pl). W ocenie sądu, zestawienie kodeksowych terminów załatwiania spraw z przebiegiem kontrolowanego postępowania administracyjnego pozwalało z łatwością dostrzec rażące naruszenie reguł określonych w art. 35 k.p.a.. Z przedstawionych wyżej względów, działając na podstawie art. 149 § 1 u.p.p.s.a., Sąd orzekł jak w punkcie drugim sentencji wyroku.
W dalszej kolejności należy zauważyć, że o wymierzeniu grzywny sąd orzeka w razie uwzględnienia skargi, a więc w sytuacji, jaka wystąpiła w niniejszej sprawie. Zgodnie z art. 149 § 2 u.p.p.s.a. w związku z art. 154 § 6 u.p.p.s.a. grzywnę wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Zgodnie z obwieszczeniem Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 18 lutego 2014 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w 2013 r. i w drugim półroczu 2013 r. (M. P. z dnia 27 lutego 2014 r. poz. 158) przeciętne wynagrodzenie miesięczne w gospodarce narodowej, pomniejszone o potrącone od ubezpieczonych składki na ubezpieczenia emerytalne, rentowe oraz chorobowe, w 2013 r. wyniosło 3.191,93 zł, a w drugim półroczu 2013 r. wyniosło 3.278,14 zł.
Należy tutaj zwrócić uwagę, że wysokość grzywny Sąd miarkował, uwzględniając długość pozostawania w bezczynności, brak jakichkolwiek wyjaśnień zwłoki w podjęciu czynności wyjaśniających, fakt wszczęcia postępowania dopiero na skutek skargi oraz, że po wniesieniu skargi organ wydał rozstrzygnięcie kończące postępowanie administracyjne.
W związku z powyższym, stosownie do art. 149 § 2 u.p.p.s.a. orzeczono jak w punkcie trzecim sentencji wyroku.
Orzeczenie o kosztach zawarte w punkcie czwartym sentencji wyroku oparto o przepis art. 200 u.p.p.s.a., zgodnie z którym w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw.
Stąd orzeczono jak w sentencji wyroku.
k.g.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło