II SA/Gd 176/14

WyrokWSA w Gdańsku2014-11-26

Skład orzekający: Dorota Jadwiszczok, Katarzyna Krzysztofowicz, Krzysztof Ziółkowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej jest właściwy do orzekania o odsetkach za opóźnienie w wypłacie odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość w ramach postępowania o uzupełnienie decyzji ustalającej odszkodowanie?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie jest właściwy do orzekania o odsetkach za opóźnienie w wypłacie odszkodowania w ramach postępowania o uzupełnienie decyzji ustalającej odszkodowanie. Kwestia odsetek powstaje po wydaniu ostatecznej decyzji odszkodowawczej i przekroczeniu terminu jej wykonania, co wymaga odrębnego postępowania, a nie uzupełnienia pierwotnej decyzji. Decyzja ustalająca odszkodowanie jest kompletna, jeśli zawiera rozstrzygnięcie o wysokości odszkodowania i terminie jego zapłaty.
Stan faktyczny
K. C. wystąpił o odszkodowanie za nieruchomość wydzieloną pod drogę gminną. Starosta ustalił odszkodowanie, a Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy po odwołaniu Gminy. K. C. następnie wniósł o uzupełnienie decyzji Wojewody o odsetki za opóźnienie w zapłacie odszkodowania, jednak Wojewoda odmówił, uznając, że kwestia odsetek wykracza poza jego kompetencje i powinna być dochodzona przed sądem powszechnym. K. C. zaskarżył do WSA decyzję Wojewody w części odmawiającej uzupełnienia.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok, Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz (spr.), Sędzia NSA Krzysztof Ziółkowski, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Diana Wojtowicz, po rozpoznaniu w dniu 26 listopada 2014 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi K. C. na decyzję Wojewody z dnia 4 lutego 2014 r., nr [...] w przedmiocie odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość. oddala skargę. Decyzją z dnia 15 lutego 2011 r. Burmistrz Miasta zatwierdził projekt podziału nieruchomości oznaczonej jako działki o numerach: [...] i [...], położonej w C., będącej własnością K. C., na m.in. działki o numerach: [...] i [...], które zostały wydzielone pod drogi gminne i przeszły na własność Gminy Miasta C. Powyższa decyzja stała się ostateczna w dniu 10 marca 2011 r. Pismem z dnia 6 lutego 2012 r. K. C. wystąpił do Starosty, wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej, o ustalenie wysokości odszkodowania za nieruchomość wydzieloną pod drogę gminną, oznaczoną jako działki o numerach: [...] (pow. 0,3165 ha) i [...] (pow. 0,3285 ha). Jako podstawę prawną swojego żądania wskazał art. 98 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2014 r., poz. 518 ze zm.) – określanej dalej w skrócie jako "u.g.n.". Starosta - decyzją z dnia 11 czerwca 2013 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 129 ust. 5 pkt 1 w zw. z art. 98 ust. 3 oraz art. 130 ust. 1 i 2 u.g.n., ustalił odszkodowanie na rzecz K. C. w wysokości 300.570 złotych z tytułu przejścia z mocy prawa na rzecz Gminy Miejskiej C. prawa własności nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów jako działki nr [...] o powierzchni 0,3165 ha za kwotę 147.490 złotych oraz nr [...] o powierzchni 0,3285 ha za kwotę 153.080 złotych, położonej w C. w obrębie nr [...], płatne przez Gminę Miejską C. jednorazowo w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna. Odwołanie od powyższej decyzji wniosła Gmina Miejska C. podnosząc, że "w aktach sprawy brak jakichkolwiek dowodów pozwalających uznać, że - wbrew treści planu miejscowego, wydzielona droga jest drogą publiczną - gminną". Po rozpatrzeniu tego odwołania, Wojewoda - decyzją z dnia 4 lutego 2014 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267) – dalej jako "k.p.a.", utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ II instancji wyjaśnił, że nabycie przez podmioty publicznoprawne działek wydzielonych pod drogi - w myśl art. 98 ust. 1 u.g.n. - następuje gdy spełnione zostały łącznie trzy przesłanki: wydzielona działka gruntu przeznaczona jest pod drogę publiczną (bądź jej poszerzenie), podział nieruchomości dokonywany jest na wniosek właściciela/użytkownika wieczystego oraz decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości jest ostateczna bądź orzeczenie o podziale jest prawomocne. Decyzja podziałowa Burmistrza Miasta z dnia 15 lutego 2011 r. stała się ostateczna w dniu 10 marca 2011 r. Jak wynika z jej treści, podziału działek o numerach [...] i [..] między innymi na działki o numerach [...] i [...] dokonano na wniosek właściciela – K. C. Przechodząc do kwestii ustalenia czy wydzielone działki nr [...] i nr [...] przeznaczone są pod drogę publiczną, organ odwoławczy zwrócił uwagę na treść uchwały nr [...] Rady Miejskiej z dnia 29 grudnia 1998 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu pod zabudowę mieszkaniową, usługi i cmentarz przy ulicy S. w C. (Dz. Urz. Woj. Pom. z 1999 r., nr 37, poz. 154), z której wynika, że przedmiotowe działki przeznaczone są w planie miejscowym pod ulice dojazdowe, symbol 19 KD i 20 KD (§ 11 ww. uchwały). Ponadto w § 13 tej uchwały wskazano, że ustala się "(...) wszystkie tereny komunikacji określone w § 11 jako przeznaczone dla realizacji celów publicznych". W związku z powyższym organ II instancji stwierdził, że działki nr [...] i nr [...] na dzień wydania decyzji podziałowej były przeznaczone pod drogi publiczne. Ponadto ich podział został dokonany na wniosek właściciela, a decyzja podziałowa jest ostateczna, wobec czego wszystkie przesłanki z art. 98 u.g.n. zostały w niniejszej sprawie spełnione. W dalszej części uzasadnienia organ odwoławczy wyjaśnił, że w przedmiotowej sprawie nie doszło do uzgodnienia wysokości odszkodowania, o którym mowa w zdaniu pierwszym art. 98 ust. 3 u.g.n. Pismem z dnia 28 czerwca 2011 r. Burmistrz Miasta stwierdził, iż roszczenie K. C. "nie może zostać uwzględnione". Organ wyjaśnił też, że wskazane w art. 98 ust. 3 u.g.n. zasady i tryb ustalenia odszkodowania obowiązujące przy wywłaszczaniu nieruchomości zostały uregulowane m.in. w art. 130 ust. 2 tej ustawy, gdzie stwierdzono, że ustalenie wysokości odszkodowania następuje po uzyskaniu opinii rzeczoznawcy majątkowego, określającej wartość nieruchomości, a także art. 156 ust. 1 u.g.n., w którym stwierdzono, że rzeczoznawca majątkowy sporządza na piśmie opinię o wartości nieruchomości w formie operatu szacunkowego. Oceniając operaty szacunkowe, sporządzone w dniu 23 kwietnia 2013 r. przez rzeczoznawcę majątkowego, określające wartość prawa własności działek nr [...] i nr [...], Wojewoda wskazał, iż w jego ocenie przedmiotowa wycena została sporządzona zgodnie z prawem. Rzeczoznawca zastosował podejście porównawcze, metodę porównywania parami. Ustalił przy tym, że czynnikami wpływającymi na wartość nieruchomości są: położenie (wpływające na wartość w 35 %), uzbrojenie (20 %), przeznaczenie (20 %), otoczenie (15 %), wielkość działki (5 %) i kształt działki (5 %). W każdym operacie określono również skalę ocen dla każdej z przyjętych cech rynkowych. Dokonując stosownych obliczeń, w oparciu o 3 nieruchomości podobne, rzeczoznawca ustalił, że wartość prawa własności przedmiotowych działek wynosi łącznie 300.570 złotych. Pismem z dnia 19 lutego 2014 r. K. C. wniósł o uzupełnienie powyższej decyzji Wojewody z dnia 4 lutego 2014 r. w zakresie należnych mu odsetek za opóźnienie w wypłacie odszkodowania. Zażądał uzupełnienia decyzji "o obowiązek zapłaty odsetek od kwoty 300.570 zł od dnia 11 marca 2011 roku do dnia zapłaty". W uzasadnieniu wniosku wskazał, że decyzja Starosty z dnia 11 czerwca 2013 r. oraz utrzymująca ją w mocy decyzja Wojewody z dnia 4 lutego 2014 r. nie zawierają rozstrzygnięcia w zakresie należnych mu odsetek, co stanowi naruszenie art. 132 ust. 2 u.g.n. Zaznaczył, że Gmina Miejska C. znajduje się w opóźnieniu co do zapłaty odszkodowania od dnia 11 marca 2011 r. Nieruchomość bowiem przeszła na jej własność z dniem 10 marca 2011 r. Zdaniem K. C., do terminu zapłaty odszkodowania zastosowanie ma przepis art. 455 k.c. wskazujący na dwie podstawy ustalenia terminu wykonania zobowiązania. Pierwszą jest właściwość zobowiązania a drugą wezwanie do jego spełnienia. Z właściwości zobowiązania w postaci odszkodowania za nieruchomość, która z mocy prawa przeszła na własność gminy, wynika obowiązek zapłaty odszkodowania z momentem przejścia własności na gminę. Ponadto, nawet jeżeli przyjąć, że obowiązek zapłaty odszkodowania realizuje się z momentem wezwania do zapłaty, to strona takie wezwanie skierowała do Burmistrza Miasta, który w odpowiedzi na nie w piśmie z dnia 28 czerwca 2011 r. stwierdził, że roszczenie nie może zostać uwzględnione. Zatem najpóźniej z dniem 28 czerwca 2011 r. Gmina znajduje się w zwłoce w zapłacie odszkodowania. Skarżący zaznaczył również, że opóźnienia czy też zwłoki w zapłacie odszkodowania nie można wiązać z terminem wypłaty wynikającym z art. 132 ust. 1a u.g.n. W jego ocenie bowiem Gmina - odmawiając wypłaty odszkodowania na etapie uzgodnień, znalazła się w zwłoce i powinna uiścić odsetki ustawowe za opóźnienie w zapłacie odszkodowania. Wnioskodawca wskazał również, że zgodnie z szeregiem orzeczeń sądów administracyjnych rozstrzygnięcia co do odsetek na podstawie art. 132 ust. 2 u.g.n. winny zapadać w postępowaniu administracyjnym. Postanowieniem z dnia 28 lutego 2014 r., wydanym na podstawie art. 111 § 1b k.p.a., Wojewoda odmówił uzupełnienia wydanej przez siebie decyzji z dnia 4 lutego 2014 r. W uzasadnieniu postanowienia organ wyjaśnił, że uzupełnienie decyzji co do rozstrzygnięcia nastąpić może jedynie wtedy, gdy organ – wydając decyzję, która nie ma charakteru częściowego, nie orzekł o wszystkich żądaniach wnioskodawcy, albo nie zamieścił w osnowie decyzji rozstrzygnięcia, które zgodnie z przepisami szczególnymi powinien był zamieścić z urzędu. Taka sytuacja – zdaniem organu, nie ma miejsca w niniejszej sprawie. Jak bowiem zauważył Wojewoda, postępowanie administracyjne, którego stroną jest skarżący, dotyczyło kwestii ustalenia odszkodowania za nieruchomość, która na podstawie przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami przeszła na własność Gminy Miejskiej C. Organ wyjaśnił też, że zgodnie z art. 132 ust. 1 u.g.n. zapłata odszkodowania następuje jednorazowo, w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu podlega wykonaniu, z zastrzeżeniem ust. 1a i 1b. Z kolei, według art. 132 ust. 2 u.g.n., do skutków zwłoki lub opóźnienia w zapłacie odszkodowania stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu cywilnego. Wobec powyższego, uwzględnienie "odsetek za opóźnienie w wypłacie odszkodowania" wykracza poza regulacje art. 132 u.g.n., a zatem o tej kwestii nie można było orzec w decyzji z dnia 4 lutego 2014 r. Organ powołał się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 czerwca 2006 r., sygn. akt II SA/Wa 1841/05, aby uzasadnić swoje twierdzenie o konieczności dochodzenia odsetek za opóźnienie w wypłacie odszkodowania na drodze postępowania cywilnego przed sądem powszechnym. Reasumując, Wojewoda stwierdził, że brak było podstaw do zastosowania przepisów art. 132 ust. 2 u.g.n. w postępowaniu odwoławczym od decyzji o ustaleniu odszkodowania za nieruchomość oznaczoną jako działki o numerach: [...] i [...], skoro przepis ten dotyczy etapu zapłaty odszkodowania, której dokonać powinien Burmistrz Miasta. W związku z tym nie było też podstaw, aby uzupełnić decyzję Wojewody z dnia 4 lutego 2014 r. o żądane rozstrzygnięcie, ponieważ obowiązujące przepisy prawa nie przewidują możliwości orzekania w tym zakresie. K. C. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Wojewody z dnia 4 lutego 2014 r., zaskarżając ją jedynie w zakresie w jakim organ odmówił jej uzupełnienia postanowieniem z dnia 28 lutego 2014 r. Skarżący zarzucił naruszenie prawa materialnego tj. art. 132 ust. 2 u.g.n. poprzez bezpodstawne przyjęcie, że przepis ten ma charakter przepisu prawa procesowego i wyłącza orzekanie organu administracji o obowiązku zapłaty odsetek. Wskazując na powyższe zarzuty, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w części objętej postanowieniem z dnia 28 lutego 2014 roku. W uzasadnieniu skargi skarżący zaznaczył, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa co do utrzymania w mocy decyzji ustalającej wysokość odszkodowania za nieruchomość. Jednakże organ - zgodnie z art. 132 ust. 2 u.g.n., winien orzec również o należnych skarżącemu odsetkach. K. C. wyjaśnił, że złożył w terminie wniosek o uzupełnienie decyzji w zakresie należnych mu odsetek, jednakże organ bezpodstawnie przyjął, iż w tym zakresie uprawniony do orzekania jest sąd powszechny, wywodząc tę tezę z treści art. 132 ust. 2 u.g.n. Stanowisko organu jest błędne bowiem powołany przepis odsyła do stosowania przepisów Kodeksu cywilnego, a nie do przepisów Kodeksu postępowania cywilnego. Tym samym, jeżeli organ uprawniony jest do rozstrzygania co do odszkodowania, to również jest uprawniony do orzekania co do należnych odsetek za opóźnienie w wypłacie odszkodowania. Dla uzasadnienia swoich twierdzeń skarżący przywołał postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 lutego 2012 r., sygn. I OSK 232/12. Wskazał również, że podobnie orzekały Wojewódzkie Sądy Administracyjne: w Warszawie w sprawie o sygn. akt I SA/Wa 1354/10 (wyrok z 3 lutego 2011 r.) oraz w Poznaniu w sprawie o sygn. IV SA/Po 406/10 (wyrok z 15 września 2010 r.). Zaznaczył też, że przywołane przez organ orzeczenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w sprawie o sygn. II SA/Wa 1841/05 jest sprzeczne z nowszym orzecznictwem sądów administracyjnych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Na rozprawie w dniu 26 listopada 2014 r. pełnomocnik skarżącego wyjaśnił, że skarżący z wnioskiem o ustalenie odsetek wystąpił dopiero we wniosku o uzupełnienie zaskarżonej decyzji. Stwierdził też, że odszkodowanie zostało wypłacone mniej więcej w terminie miesiąca od daty, w której decyzja stała się ostateczna. Rozpoznając niniejszą sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Kontrola sądu administracyjnego - zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - dalej jako "p.p.s.a.", polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy. Przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Na podstawie art. 134 § 1 p.p.s.a., w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności, zgodnie z którą sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. Dokonując tak rozumianej kontroli legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się w postępowaniu Wojewody naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością uchylenia bądź stwierdzenia nieważności wydanej w sprawie decyzji. Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja Wojewody z dnia 4 lutego 2014 r. w zakresie w jakim Wojewoda odmówił jej uzupełnienia postanowieniem z dnia 28 lutego 2014 r. Zgodnie z art. 98 ust. 1 u.g.n. działki gruntu wydzielone pod drogi publiczne: gminne, powiatowe, wojewódzkie, krajowe - z nieruchomości, której podział został dokonany na wniosek właściciela, przechodzą, z mocy prawa, odpowiednio na własność gminy, powiatu, województwa lub Skarbu Państwa z dniem, w którym decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale prawomocne. Z kolei, według ustępu 3. art. 98 u.g.n., za działki gruntu, o których mowa w ustępie pierwszym, przysługuje odszkodowanie w wysokości uzgodnionej między właścicielem lub użytkownikiem wieczystym a właściwym organem; przepis art. 131 u.g.n. stosuje się odpowiednio; jeżeli do takiego uzgodnienia nie dojdzie, na wniosek właściciela lub użytkownika wieczystego odszkodowanie ustala się i wypłaca według zasad i trybu obowiązujących przy wywłaszczaniu nieruchomości. Przechodząc do analizy przepisów regulujących zasady i tryb ustalania oraz wypłacania odszkodowania przy wywłaszczaniu nieruchomości, wskazać należy, że zgodnie z art. 129 ust. 1 u.g.n., odszkodowanie ustala starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, w decyzji o wywłaszczeniu nieruchomości, z zastrzeżeniem ustępu 5, z którego wynika m.in., że starosta wydaje odrębną decyzję o odszkodowaniu w przypadku, o którym mowa w art. 98 ust. 3 u.g.n. W takim przypadku wysokość odszkodowania ustala się według stanu i przeznaczenia nieruchomości w dniu wydania decyzji o podziale oraz jej wartości w dniu wydania decyzji o odszkodowaniu. Przepis art. 134 u.g.n. stosuje się odpowiednio (art. 130 ust. 1 u.g.n.). Ustalenie wysokości odszkodowania następuje po uzyskaniu opinii rzeczoznawcy majątkowego, określającej wartość nieruchomości (art. 130 ust. 2 u.g.n.). Z art. 131 ust. 1 u.g.n. dodatkowo wynika, że w ramach odszkodowania właścicielowi lub użytkownikowi wieczystemu wywłaszczonej nieruchomości może być przyznana, za jego zgodą, odpowiednia nieruchomość zamienna. Przepis art. 132 ust. 1a u.g.n. stanowi zaś, że w sprawach, w których wydano odrębną decyzję o odszkodowaniu, zapłata odszkodowania następuje jednorazowo w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja o odszkodowaniu stała się ostateczna (art. 132 ust. 1a). Zaznaczyć należy, że w art. 132 ust. 1a u.g.n. przesądzone zostały dwie kwestie: to, że odszkodowanie wypłaca się jednorazowo (nie może więc ono być wypłacane w ratach), oraz to, że jest ono wypłacane w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja o odszkodowaniu stała się ostateczna. Wskazane powyżej przepisy wyznaczają wszystkie elementy, które powinna zawierać kompletna decyzja o ustaleniu odszkodowania za działki gruntu wydzielone pod drogi publiczne z nieruchomości, której podział został dokonany na wniosek właściciela, przechodzące, z mocy prawa, odpowiednio na własność gminy, powiatu, województwa lub Skarbu Państwa z dniem, w którym decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna. Należy również wskazać, że zgodnie z art. 111 § 1 k.p.a. strona może w terminie czternastu dni od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji zażądać jej uzupełnienia co do rozstrzygnięcia bądź co do prawa odwołania, wniesienia w stosunku do decyzji powództwa do sądu powszechnego lub skargi do sądu administracyjnego albo sprostowania zamieszczonego w decyzji pouczenia w tych kwestiach. Stosownie do art. 104 § 2 k.p.a. decyzja powinna załatwiać sprawę co do istoty w całości lub w części (bądź w inny sposób kończyć sprawę w danej instancji). Decyzja wymaga zatem uzupełnienia wówczas, gdy jest niekompletna tj. zawiera rozstrzygnięcie, które jest rozstrzygnięciem niepełnym. Podstawą oceny kompletności rozstrzygnięcia zawartego w decyzji będzie - w przypadku postępowania wszczętego na wniosek strony - jej żądanie (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 kwietnia 2007 r., sygn. akt VI SA/Wa 127/07, Baza Orzeczeń LEX nr 339451). Jak słusznie zauważył Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w wyroku z dnia 13 czerwca 2008 r., sygn. akt II SA/Gl 336/08 (Baza Orzeczeń LEX nr 493202), uzupełnienie rozstrzygnięcia sprawy będzie miało miejsce wtedy, gdy - z powodu błędu w ocenie stanu faktycznego i prawnego sprawy lub niedbalstwa przy sporządzaniu decyzji - wydano decyzję w istocie częściową, chociaż - w ocenie organu ją wydającego, miała ona załatwić całą sprawę. Niekompletność rozstrzygnięcia sprawy powinna być widoczna przy porównaniu go z materiałem zawartym w aktach sprawy, a więc z żądaniami strony, zakresem postępowania wyjaśniającego, z zebranymi materiałami i dowodami. W zależności od sytuacji, jeżeli żądanie nierozstrzygnięte w decyzji nie było rozpoznawane w postępowaniu od samego początku, organ zobowiązany jest przed rozstrzygnięciem przeprowadzić postępowanie wyjaśniające, jeżeli zaś było tylko pominięte przy wydaniu decyzji, rozstrzygnąć je bez prowadzenia postępowania wyjaśniającego. Wreszcie, uzupełnienie rozstrzygnięcia ma znamiona faktyczne decyzji częściowej, a więc dopełniającej istniejące już załatwienie sprawy. Postanowienie uzupełniające winno być zatem wydane przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego sprawy z daty wydania decyzji niekompletnej. W przedmiotowej sprawie skarżący, powołując się na art. 98 ust. 3 u.g.n., pismem z dnia 6 lutego 2012 r. wystąpił do Starosty o ustalenie wysokości odszkodowania za nieruchomość wydzieloną pod drogę gminną, oznaczoną jako działki o numerach [...] i [...], gdyż nie doszło do ustalenia odszkodowania na etapie uzgodnień. Zaznaczyć przy tym należy, że skarżący nie domagał się ustalenia odsetek za opóźnienie w wypłacie odszkodowania. Zgodnie z art. 129 ust. 5 pkt 1 u.g.n., w niniejszej sprawie wydano odrębną decyzję o odszkodowaniu, zatem zastosowanie w niej miał przepis art. 132 ust. 1a u.g.n. i to on – wraz z art. 129 ust. 5 pkt 1, art. 130 i art. 131 u.g.n., wyznaczał niezbędne elementy kompletnej decyzji ustalającej odszkodowanie. Zauważyć trzeba, że ww. przepisy nie przewidują ustalenia odsetek za opóźnienie w wypłacie odszkodowania jako elementu niezbędnego decyzji ustalającej odszkodowanie. Przy rozpatrywaniu przedmiotowej sprawy należy mieć także na względzie, że skarżący z wnioskiem o ustalenie odsetek wystąpił dopiero we wniosku o uzupełnienie decyzji. Mając na uwadze przytoczone wyżej orzecznictwo podkreślić trzeba, że podstawą oceny kompletności rozstrzygnięcia zawartego w decyzji będzie - w przypadku postępowania wszczętego na wniosek strony - jej żądanie. Skarżący zaś do momentu wydania decyzji ustalającej odszkodowanie nie zgłosił wniosku o ustalenie odsetek, poprzestając na żądaniu ustalenia wysokości odszkodowania za nieruchomość wydzieloną pod drogę gminną. Jednakże - nawet przy przyjęciu, że skarżący wniosek o ustalenie odsetek zgłosiłby przed wydaniem decyzji, to i tak nie mógłby on zostać uwzględniony, ponieważ takiego elementu decyzji nie przewidują omówione powyżej przepisy, w tym art. 132 ust. 1a u.g.n., z którego jasno wynika, że w decyzji ustalającej odszkodowanie wskazuje się dopiero termin jego zapłaty (ustalony ustawowo). K. C. żądanie uzupełnienia decyzji o należne odsetki wywodzi z art. 132 ust. 2 u.g.n. Zgodnie z tym przepisem, do skutków zwłoki lub opóźnienia w zapłacie odszkodowania stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu cywilnego. W ocenie Sądu, art. 132 u.g.n. należy czytać całościowo. W szczególności łączna analiza przepisów zawartych w jego ustępach: 1, 1a oraz 2, wskazuje na to, że w sytuacji, gdy wydano odrębną decyzję o odszkodowaniu, ustawowym terminem zapłaty tego odszkodowania jest termin 14 dni od dnia, w którym decyzja o ustaleniu odszkodowania stała się ostateczna. Regulacja zawarta w ustępie 2. tego artykułu będzie miała natomiast zastosowanie tylko w takiej sytuacji, gdy w tym ustawowo określonym terminie nie dojdzie do wypłaty odszkodowania ustalonego ostateczną decyzją. Użyte przez ustawodawcę w przepisie ustępu 2. art. 132 u.g.n. sformułowania "do skutków zwłoki lub opóźnienia" oraz "stosuje się odpowiednio" wskazują na stosowanie określonych przepisów Kodeksu cywilnego jedynie odpowiednio, a więc jedynie do oceny skutków zapłaty odszkodowania ze zwłoką lub z opóźnieniem. Odesłanie do odpowiedniego stosowania przepisów Kodeksu cywilnego dotyczy w szczególności stosowania art. 476, 477 i 481 k.c., ponieważ to w tych przepisach należy poszukiwać ustawowej definicji pojęcia zwłoki i pojęcia opóźnienia w wypłacie odszkodowania, jako w spełnieniu świadczenia odszkodowawczego. Przepis art. 476 w zw. z art. 481 § 3 k.c. należy zatem zastosować do ustalenia zaistnienia zwłoki w wypłacie odszkodowania, ponieważ z przepisu tego wynika, iż dłużnik dopuszcza się zwłoki, gdy nie spełnia świadczenia w terminie, co nie dotyczy jednak wypadku, gdy opóźnienie w spełnieniu świadczenia jest następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi. Według art. 477 § 1 k.c. należy natomiast ocenić zakres odpowiedzialności dłużnika z tytułu zwłoki w wypłacie odszkodowania, według którego w razie zwłoki dłużnika wierzyciel może żądać, niezależnie od wykonania zobowiązania, naprawienia szkody wynikłej ze zwłoki. Jeżeli więc odszkodowanie zostanie wypłacone z przekroczeniem terminów określonych w art. 132 ust. 1 i 1a u.g.n., to w takim przypadku uznanie tego przekroczenia za zwłokę skutkować będzie koniecznością ustalenia i wypłaty odszkodowania za szkodę wywołaną zwłoką w wypłacie odszkodowania za wywłaszczenie. Z art. 481 § 1 k.c. wynika natomiast, że jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi. Przekroczenie ustawowych terminów do wypłaty odszkodowania skutkuje zatem możliwością zgłoszenia przez uprawnioną do odbioru odszkodowania osobę roszczenia o wypłatę odsetek z tytułu tego opóźnienia w wysokości odsetek ustawowych (art. 481 § 2 k.c.). Odsetki należą się za okres opóźnienia liczony od upływu terminu, w którym miała nastąpić wypłata odszkodowania za wywłaszczenie, do dnia jego wypłaty (tak Jaworski, Prusaczyk, Tułodziecki, Wolanin w: "Ustawa o gospodarce nieruchomościami. Komentarz", 2. wydanie, art. 132, Nb 4-8, Warszawa 2011). Z przytoczonych powyżej przepisów i poglądów doktryny jasno wynika, że przepis art. 132 ust. 2 u.g.n. można zastosować dopiero wtedy gdy została już wydana ostateczna decyzja o ustaleniu odszkodowania i doszło do przekroczenia 14-dniowego terminu wypłaty odszkodowania, o jakim mowa w art. 132 ust. 1a u.g.n. Przepis ten (stanowiący samodzielną podstawę do żądania zapłaty odsetek) dotyczy zatem etapu wykonywania decyzji o ustaleniu odszkodowania. We wniosku o uzupełnienie decyzji Wojewody z dnia 4 lutego 2014 roku pełnomocnik skarżącego stwierdził, że opóźnienia czy też zwłoki w zapłacie odszkodowania nie można wiązać z terminem wypłaty wynikającym z art. 132 ust. 1a u.g.n. W ocenie Sądu to stanowisko jest błędne, ponieważ właśnie z treści tego przepisu wprost wynika termin zapłaty odszkodowania. Odsetki mogą się zatem należeć stronie co najwyżej za okres opóźnienia w zapłacie, liczony od upływu terminu, w którym miała nastąpić wypłata odszkodowania, do dnia jego wypłaty (por. Jaworski, Prusaczyk, Tułodziecki, Wolanin w: "Ustawa o gospodarce nieruchomościami. Komentarz", 2. wydanie, art. 132, Nb 6, Warszawa 2011). Należy bowiem podkreślić, że sam ustawodawca określił termin zapłaty odszkodowania (14 dni) i nakazał liczyć go od dnia, w którym decyzja o ustaleniu odszkodowania stanie się ostateczna. Przedstawione - we wniosku o uzupełnienie decyzji – stanowisko pełnomocnika skarżącego sprzeczne jest zatem z omówionymi powyżej przepisami. Raz jeszcze należy bowiem podkreślić, że ustalenie odszkodowania następuje w odrębnym postępowaniu, kończącym się decyzją odszkodowawczą, w której ustala się jedynie wysokość odszkodowania i wskazuje ustawowy termin jego zapłaty. Natomiast kwestia ustalenia ewentualnych odsetek za zwłokę czy też opóźnienie w wypłacie tego odszkodowania powstaje dopiero w chwili, gdy właściwy podmiot nie płaci odszkodowania w terminie wskazanym w tej decyzji i objęta musi być odrębnym postępowaniem. Nie jest zatem możliwe zawarcie w decyzji ustalającej odszkodowanie rozstrzygnięcia o odsetkach opartego na art. 132 ust. 2 u.g.n. Mając na uwadze powyższe stwierdzić też trzeba, że w tej sprawie bezprzedmiotowe jest przesądzanie o tym jaki podmiot (organ administracji czy też sąd powszechny) jest uprawniony do rozstrzygania co do należnych odsetek za opóźnienie czy też zwłokę w wypłacie odszkodowania na podstawie art. 132 ust. 2 u.g.n. Przedmiotowa sprawa nie dotyczy bowiem wydania rozstrzygnięcia opartego na tym przepisie (które, jak to wykazano powyżej, mogłoby zostać wydane dopiero po uostatecznieniu się decyzji odszkodowawczej, w odrębnym postępowaniu) lecz rozstrzygnięcia sprawy o ustalenie odszkodowania. Zaznaczyć również należy, że przywołane przez autora skargi wyroki Wojewódzkich Sądów Administracyjnych - w Poznaniu z dnia 15 września 2010 r., sygn. akt IV SA/Po 406/10 oraz w Warszawie z dnia 3 lutego 2011 r., sygn. akt I SA/Wa 1354/10, podobnie jak postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 lutego 2012 r., sygn. I OSK 232/12 (wszystkie dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl), zostały wydane w sprawach o odmiennych od niniejszej sprawy stanach faktycznych, w których - pomimo wydania ostatecznej decyzji o ustaleniu odszkodowania, nie zostało ono w ogóle wypłacone. Reasumując, Sąd stwierdził, że żądanie skarżącego dotyczące uzupełnienia decyzji było nieuprawnione bowiem zaskarżona decyzja o ustaleniu odszkodowania jest kompletna. Z tej przyczyny Sąd - na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę jako bezzasadną oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło