II SA/Gd 304/14

WyrokWSA w Gdańsku2014-08-20

Skład orzekający: Janina Guść, Wanda Antończyk, Katarzyna Krzysztofowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przewrócenie obiektu budowlanego (sanitariatu w.c.) jest równoznaczne z jego rozbiórką w rozumieniu przepisów prawa budowlanego i postępowania egzekucyjnego w administracji?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że przewrócenie obiektu budowlanego nie jest tożsame z jego rozbiórką. Rozbiórka wymaga nie tylko demontażu, ale także fizycznego usunięcia obiektu z miejsca jego posadowienia. Grzywna w celu przymuszenia jest środkiem egzekucyjnym, a jej wysokość powinna być adekwatna do celu przymuszenia, nie zaś uzależniona od wartości obiektu. Organy prawidłowo zastosowały przepisy prawa, a wysokość grzywny została ustalona zgodnie z prawem.
Stan faktyczny
W sprawie skarżący zostali zobowiązani do rozbiórki dwóch samowolnie wybudowanych obiektów budowlanych pełniących funkcję sanitariatu. Po wszczęciu postępowania egzekucyjnego i nałożeniu grzywny w celu przymuszenia, skarżący twierdzili, że wykonali obowiązek rozbiórki. Organ egzekucyjny uznał, że jeden obiekt (natrysk) został rozebrany, ale drugi (w.c.) jedynie przewrócony, co nie jest równoznaczne z rozbiórką. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego obniżył wysokość grzywny z 5.000 zł do 2.500 zł. Skarżący wnieśli skargę do WSA, zarzucając m.in. błędne ustalenie stanu faktycznego co do rozbiórki i nieprawidłowe ustalenie wysokości grzywny.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janina Guść, Sędziowie Sędzia WSA Wanda Antończyk, Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz (spr.), Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Diana Wojtowicz, po rozpoznaniu w dniu 20 sierpnia 2014 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi T. L. i H. L. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 26 marca 2014 r., nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia do rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia 12 listopada 2013 roku, nr [...], wydanym na podstawie art. 20 § 1 pkt 4, art. 119 i art. 121 § 1, § 2 i § 4 oraz art. 122 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2012 roku, poz. 1015 ze zm.) – dalej w skrócie jako "p.e.a.", nałożył na T. i H. L. grzywnę w wysokości 5.000 zł w celu przymuszenia do wykonania obowiązku rozbiórki dwóch samowolnie wybudowanych obiektów budowlanych, pełniących funkcję sanitariatu, znajdujących się na terenie działek o numerach: [...] i [...] w K., gmina K., nałożonego decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 30 grudnia 2008 roku, nr [...]. W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, że wobec niewykonania nałożonego obowiązku - upomnieniem z dnia 15 września 2009 roku - wezwano zobowiązanych do wykonania obowiązku z zagrożeniem wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Po upływie siedmiodniowego terminu od daty doręczenia upomnienia, tytułem wykonawczym nr [...] z dnia 24 lutego 2011 roku, wszczęto postępowanie egzekucyjne. Wskutek dalszego niewykonania obowiązku rozbiórki nałożono grzywnę w celu przymuszenia. Wysokość nałożonej grzywny w celu przymuszenia ustalono na podstawie art. 121 § 1, § 2 i § 4 p.e.a. na kwotę 5.000 zł, chcąc uniknąć dalszego uchylania się zobowiązanych od wykonania nałożonego obowiązku rozbiórki. Z zasad określonych w art. 7 § 2 i 3 p.e.a. wynika obowiązek organu zastosowania wobec zobowiązanego takiej dolegliwości, która jest niezbędna do realizacji ciążącego na nich obowiązku i zaprzestania stosowania tej dolegliwości, jeżeli obowiązek zostanie spełniony. W ocenie organu środek egzekucyjny, jakim jest nałożenie grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku jest celowy, jeżeli obowiązek nie jest wykonywany. Zgodnie z art. 6 § 1 p.e.a. w razie uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku wierzyciel powinien podjąć czynności zmierzające do zastosowania środka egzekucyjnego. Wymierzona grzywna jest zasadna, gdyż zobowiązani uporczywie uchylają się od wykonania rozbiórki i nie okazują woli rzeczywistego i dobrowolnego wykonania tego obowiązku. Organ stwierdził też, że grzywna nie jest karą, ale środkiem przymusu. Zobowiązani - wykonując nałożony obowiązek rozbiórki - unikną konieczności zapłaty wartości nałożonej grzywny. Wyjaśnił również, że z uwagi na specyficzną właściwość grzywny w celu przymuszenia, związaną z możliwością jej umorzenia w przypadku wykonania egzekwowanego obowiązku, stanowi ona mniej dolegliwy środek niż ewentualne zastosowanie wykonania zastępczego. W postępowaniu zastępczym zobowiązany obciążony zostaje wszystkimi kosztami (przeważnie znacznie większymi) związanymi z wykonaniem za niego egzekwowanego obowiązku rozbiórki. Organy nadzoru budowlanego winny dążyć do najszybszego wyegzekwowania obowiązku rozbiórki, nakładanie zaś grzywny o mniejszej wartości wydaje się nieefektywne i niecelowe. Zobowiązany zaś winien wykonać nakaz rozbiórki niezwłocznie. W zażaleniu na powyższe postanowienie T. i H. L. wnieśli o jego uchylenie. Podnieśli, że nie został im doręczony tytuł wykonawczy, zatem czynności egzekucyjne nie mogą być uznane za zgodne z prawem. Wskazali, że decyzja o rozbiórce została w praktyce wykonana. Drewniany obiekt w.c. został zdemontowany, a po drugim sanitariacie została konstrukcja szkieletowa, która jest już bezużyteczna i również zostanie rozebrana. W związku z tym grzywna powinna być umorzona, czego się skarżący domagają. Podnieśli nadto, że konstrukcje w.c. i sanitariatu nie przekraczały wartości kilkuset złotych, zatem nakładanie grzywny w wysokości 5.000 zł jest przejawem zupełnej dowolności oceny przez organ pierwszej instancji i jest w związku z tym sprzeczne z ustawą. Postanowieniem z dnia 26 marca 2014 roku, nr [...], wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.) – określanej w skrócie "k.p.a.", Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił zaskarżone postanowienie w części dotyczącej wysokości grzywny i ustalił jej wysokości na 2.500 zł, utrzymując w mocy zaskarżone postanowienie w pozostałym zakresie. W uzasadnieniu postanowienia organ II instancji wyjaśnił, że w niniejszej sprawie egzekucja dotyczy dwóch obiektów budowlanych nietrwale związanych z gruntem pełniących funkcję sanitariatu – natrysku i w.c., nie stanowiących budynku, zatem ustalenia wysokości grzywny należało dokonać na podstawie art. 121 § 2 p.e.a. Organ stwierdził również, że wysokość nałożonej grzywny uwzględnia charakter przedmiotowych obiektów budowlanych. Organ wyjaśnił również, że nałożona grzywna powinna wzbudzić respekt do poszanowania prawa i zmobilizować do wykonania obowiązku nałożonego w związku z dokonaniem wbrew prawu samowoli budowlanej. Wysokość grzywny, która została nałożona na zobowiązanych, nie przekracza granic wyznaczonych przez zasady ogólne postępowania egzekucyjnego w administracji, a szczególności zasady racjonalnego działania i zasady niezbędności. Wynika z nich obowiązek zastosowania przez organ wobec zobowiązanych takiej dolegliwości, która jest niezbędna do realizacji ciążącego na nich obowiązku i zaprzestania stosowania tej dolegliwości, jeżeli obowiązek zostanie spełniony. Nałożenie grzywny w celu przymuszenia nie powoduje powstania po stronie zobowiązanych żadnych dodatkowych kosztów, zaś w razie wykonania obowiązku grzywna podlega albo zwrotowi (art. 126 p.e.a.), albo - gdy nie została zapłacona lub ściągnięta - umorzeniu (art. 125 § 1 p.e.a.). To od zobowiązanych zależy zatem, czy wykonają nałożony obowiązek, a w konsekwencji, czy poniosą koszty nałożonej grzywny. Organ odwoławczy dodał, że w celu przymuszenia do wykonania obowiązku rozbiórki, ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przewiduje dwa środki egzekucyjne tj. grzywnę i wykonanie zastępcze. Z uwagi na specyficzny charakter grzywny w celu przymuszenia, polegający na możliwości umorzenia w przypadku wykonania egzekucyjnego obowiązku, nałożenie grzywny stanowi środek mniej dolegliwy niż ewentualne wykonanie zastępcze, które niewątpliwie wiąże się ze znacznie większymi kosztami dla zobowiązanych. Ponadto poniesione koszty związane z wykonaniem zastępczym nie podlegają zwrotowi. Zgodnie z wyrażonym poglądem przez Naczelny Sąd Administracyjny (wyrok z dnia 20 grudnia 2006 r., sygn. akt II OSK 49/06) grzywna jest środkiem egzekucyjnym służącym przymuszeniu zobowiązanego do wykonania nałożonego obowiązku. Rolą organu egzekucyjnego jest doprowadzenie do wykonania nałożonego na zobowiązanego obowiązku. Szczególnie więc w sytuacji, gdy może ona być nałożona tylko jeden raz (art. 121 § 4 p.e.a.) wysokość tej grzywny powinna realnie wpływać na wykonanie obowiązku określonego w tytule. Organ odwoławczy - po przeprowadzeniu dodatkowego postępowania wyjaśniającego w trybie art. 136 k.p.a. - ustalił, że zobowiązani nie wykonali obowiązku rozbiórki obiektu budowlanego o konstrukcji drewnianej pełniącego funkcję sanitariatu - w.c. Obiekt ten został bowiem jedynie przewrócony. Natomiast wykonano obowiązek rozbiórki obiektu budowlanego - natrysku wzniesionego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Organ wyjaśnił, że przewrócenie obiektu nie może być uznane za wykonanie rozbiórki tego obiektu. Z tych względów organ uznał, że obowiązek został częściowo wykonany, co uzasadniało nałożenie grzywny w mniejszej wysokości tj. 2.500 zł, celem przymuszenia do wykonania całości nałożonego obowiązku. Organ odwoławczy – przytaczając tezy zawarte w orzeczeniach Naczelnego Sądu Administracyjnego – podkreślił przy tym, że z treści art. 121 p.e.a. nie można wywodzić, że organ ma obowiązek uzasadniania wysokości zastosowanej grzywny możliwościami finansowymi zobowiązanego, to zobowiązany może się uwolnić od zapłacenia grzywny, wykonując ciążący na nim obowiązek. Organ wyjaśnił nadto, że przesyłka adresowana do T. L. zawierająca tytuł wykonawczy z dnia 24 lutego 2011 r. została odebrana przez H. L. w dniu 4 marca 2011 r., natomiast przesyłka adresowana do H. L. zawierająca tytuł wykonawczy z dnia 24 lutego 2011 r. została odebrana przez adresata osobiście w dniu 4 marca 2011 r. Organ pierwszej instancji pouczył w ww. tytule wykonawczym o konsekwencjach niewywiązania się z nałożonego obowiązku. Wskutek dalszego niewykonywania obowiązku rozbiórki została nałożona na T. i H. L. grzywna w celu przymuszenia. Z tych przyczyn, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 144 k.p.a., Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowił uchylić postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia w części dotyczącej wysokości grzywny i ustalić jej wysokość na 2.500 zł oraz utrzymać zaskarżone postanowienie w pozostałym zakresie. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na powyższe postanowienie T. i H. L. wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucili: – naruszenie prawa procesowego, tj. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. polegające na niewyczerpującej i pobieżnej ocenie materiału dowodowego, poprzez uznanie, że skarżący nie dokonali rozbiórki obu drewnianych sanitariatów (natrysku i w.c.), podczas gdy z okoliczności sprawy wynika, że skarżący zastosowali się do żądania organu pierwszej instancji i dokonali rozbiórki obu obiektów, – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, polegający na przyjęciu, że skarżący dokonali jedynie przewrócenia drewnianej konstrukcji obiektu w.c., a nie rozbiórki, podczas, gdy z okoliczności sprawy wynika, że zastosowali się oni do żądania rozbiórki, w szczególności zdemontowali konstrukcję w.c., a na posesji pozostały jedynie jej zdemontowane części, – naruszenie art. 3 pkt 9 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm.) - dalej w skrócie jako "ustawa - Prawo budowlane", poprzez przyjęcie, że zdemontowane elementy konstrukcji sanitariatu w dalszym ciągu stanowią obiekt budowlany podlegający rozbiórce, co stanowi o jego nieprawidłowej interpretacji i nieprawidłowym zastosowaniu. Skarżący wyjaśnili, że demontaż drewnianej konstrukcji w.c. doprowadził do jej rozłożenia na kilka elementów, a w konsekwencji do utraty charakteru obiektu budowlanego, który jako taki już nie istnieje. Traktowanie zdemontowanych elementów drewnianego w.c. jako obiektu budowlanego prowadzi do naruszenia art. 3 pkt 9 ustawy – Prawo budowlane "zawierającego pojęcie rozbiórki", poprzez jego nieprawidłową interpretację i zastosowanie. Nieprawidłowo, zdaniem skarżących, została również ustalona wysokość grzywny na kwotę 2.500 zł, podczas gdy wartość obu drewnianych konstrukcji nie przekracza kilkuset złotych. Wysokość grzywny została ustalona arbitralnie oraz w oderwaniu od okoliczności sprawy. Organy obu instancji przekroczyły granice uznania administracyjnego, co doprowadziło do określenia grzywny w nadmiernej wysokości. Nałożona grzywna nie jest bowiem karą lecz środkiem przymusu, a czynność, do której miała przymuszać, została już wykonana. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodał, że wykonanie rozbiórki polega na usunięciu (wywiezieniu) obiektu z terenu, na którym został posadowiony. Rozpoznając niniejszą sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2012 roku, poz. 1015 ze zm. - dalej jako "p.e.a.") w przypadku niewykonania obowiązku niepieniężnego dotyczącego nakazu rozbiórki dopuszczają zastosowanie faktycznie dwóch środków egzekucyjnych: grzywny w celu przymuszenia oraz wykonania zastępczego. Z zasad postępowania egzekucyjnego w administracji, określonych w art. 7 § 2 p.e.a. (zasada racjonalnego działania) oraz w art. 7 § 3 p.e.a. (zasada niezbędności), wynika obowiązek organu zastosowania wobec zobowiązanego takiej dolegliwości, która jest niezbędna do realizacji ciążącego na nim obowiązku i zaprzestania stosowania tej dolegliwości w momencie, gdy obowiązek ten zostanie spełniony. W niniejszej sprawie jest bezsporne, że skarżący wykonali nałożony na nich decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 30 grudnia 2008 r., nr [...], obowiązek rozbiórki samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego pełniącego funkcję sanitariatu w postaci natrysku. Spornym natomiast pozostawało, czy skarżący wykonali – również wynikający z powyższej decyzji – obowiązek rozbiórki drugiego obiektu budowlanego pełniącego funkcję w.c. W ocenie Sądu, wbrew twierdzeniom skarżących, obowiązek rozbiórki obiektu w.c. nie został przez nich wykonany, a ustalenia organu odwoławczego w tym zakresie były prawidłowe. Z ustaleń faktycznych poczynionych w toku postępowania odwoławczego wynika bowiem, że obiekt w.c. został jedynie przewrócony. Potwierdza to dokumentacja fotograficzna znajdująca się w aktach organu I instancji, o sporządzeniu której skarżący zostali powiadomieni przez organ odwoławczy (vide zawiadomienie z dnia 12 lutego 20914 roku, znajdujące się w aktach organu II instancji wraz z dowodami doręczeń). Organ odwoławczy prawidłowo uznał, że taki stan obiektu budowlanego nie jest tożsamy z jego rozebraniem. Prawo budowlane nie zawiera wprawdzie legalnej definicji pojęcia "rozbiórka", lecz - odnosząc się do treści art. 3 pkt 6 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm.), który wprawdzie nie definiuje pojęcia rozbiórki, niemniej określa pojęcie budowy, jako wykonywanie obiektu w określonym miejscu, należy wywieść, że rozbiórka oznacza likwidację skutków procesu wykonywania obiektu budowlanego w określonym miejscu, polegającą na demontażu obiektu poprzez trwałe odłączenie od siebie poszczególnych części składowych obiektu, wraz z ich fizycznym usunięciem (wywiezieniem) z miejsca, w którym obiekt się znajdował. Za rozbiórkę wybudowanego w określonym miejscu obiektu budowlanego należy zatem uznać usunięcie tego obiektu z miejsca, w którym został wybudowany. Co za tym idzie, rozbiórka nie jest tożsama jedynie z demontażem obiektu na poszczególne części, czy elementy. Wykonanie rozbiórki polega bowiem również na usunięciu (wywiezieniu) obiektu z terenu, na którym został posadowiony (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 703/11, oraz z dnia 24 listopada 2008 r., sygn. akt II OSK 1764/07, a także wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 listopada 2010 r., sygn. VII SA/WA 1504/10, oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 15 grudnia 2010 r., sygn. II SA/Gd 593/10 – wszystkie orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń i Informacji o Sprawach na stronie internetowej https://cbois.nsa.gov.pl; podobnie również Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 24 maja 2012 r., sygn. akt II OSK 384/11, nie publik.). Bezzasadnie zatem skarżący zarzucali naruszenie przepisów postępowania, upatrując go w błędnym ustaleniu przez organ odwoławczy, że pozostawienie na nieruchomości zdemontowanych części obiektu w.c. jest jednoznaczne z wykonaniem jego rozbiórki. Zarzut naruszenia art. 3 pkt 9 ustawy – Prawo budowlane jest natomiast o tyle niezrozumiały, że przepis ten – wbrew stanowisku skarżących – nie zawiera "pojęcia rozbiórki", lecz definicję pojęcia "urządzenia budowlane", które nie znajduje zastosowania tej sprawie. Organy prawidłowo ustaliły również, że tytuł wykonawczy z dnia 24 lutego 2011 r., nr [...], został doręczony skarżącym w dniu 4 marca 2011 r., co jednoznacznie wynika z widniejących w aktach administracyjnych potwierdzeń odbioru. Odnosząc się do twierdzeń skarżących, którzy zarzucali określenie grzywny w celu przymuszenia w nadmiernej wysokości, przekraczającej znacznie wartość obu drewnianych konstrukcji podlegających rozbiórce, Sąd miał na uwadze, że wysokość grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku rozbiórki nie jest w żaden sposób uzależniona od wartości obiektów budowlanych podlegających rozbiórce. Wysokość nałożonej grzywny w celu przymuszenia jest ustalana przy zastosowaniu innych kryteriów. W przepisie art. 121 p.e.a. ustawodawca wprowadził tylko górne granice grzywien w celu przymuszenia, pozostawiając organowi egzekucyjnemu swobodę ustalania ich wysokości w konkretnym przypadku. Nie jest to jednak uznanie dowolne, ponieważ organ, ustalając wysokość grzywny w celu przymuszenia, nie może przekroczyć granic wyznaczonych przez zasady ogólne postępowania egzekucyjnego w administracji, a w szczególności zasadę racjonalnego działania (art. 7 § 2 p.e.a.) i zasadę niezbędności (art. 7 § 3). Z ww. zasad wynika obowiązek organu zastosowania wobec zobowiązanego takiej dolegliwości, która jest niezbędna do realizacji ciążącego na nim obowiązku i zaprzestania stosowania tej dolegliwości w momencie, gdy obowiązek ten zostanie spełniony. Tym samym organ - nakładając grzywnę - powinien rozważyć jej wysokość pod kątem efektywności prowadzonej egzekucji. Realizacja powyższych zasad prowadzenia egzekucji nie zostałby osiągnięta w razie określania wysokości grzywny na poziomie wartości obiektu podlegającego rozbiórce. W szczególności w przypadku prostych konstrukcji drewnianych, nietrwale związanych z gruntem, których wartość jest niewielka, określenie grzywny w opisany sposób nie stanowiłoby dla zobowiązanego odpowiedniej dolegliwości. W ocenie Sądu organy administracji orzekające w niniejszej sprawie nie naruszyły granic uznania administracyjnego, wyznaczonych przez powołane wyżej przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, ponieważ nakładając na skarżących grzywnę w sposób wyczerpujący uzasadniły, czym kierowały się wyznaczając jej wysokość. Organy obu instancji dokonały właściwego wyboru środka egzekucyjnego w postaci grzywny w celu przymuszenia, jak również prawidłowo określiły wysokość grzywny, zaś dokonany wybór szczegółowo umotywowały w uzasadnieniach swych rozstrzygnięć zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. Poczynione ustalenia oraz dokonane oceny nie noszą zatem cech dowolności. Wskazać należy w szczególności na okoliczność, że nałożenie grzywny w celu przymuszenia nie powoduje powstania po stronie zobowiązanego żadnych dodatkowych kosztów, zaś w razie wykonania obowiązku podlega albo zwrotowi (art. 126 p.e.a), albo – gdy nie została zapłacona lub ściągnięta - umorzeniu (art. 125 § 1 p.e.a.). To od zobowiązanego zależy zatem, czy wykona nałożony obowiązek, a w konsekwencji czy poniesie koszty nałożonej grzywny. Wykonanie zastępcze wiązałoby się natomiast ze znacznie większą dolegliwością dla skarżącego. Polega ono bowiem na wykonaniu nałożonego obowiązku przez inną osobę na zlecenie organu egzekucyjnego na koszt zobowiązanego. Skarżący zostaliby zatem obciążeni kosztami przeprowadzenia przetargu w celu wyłonienia wykonawcy, a następnie kosztami wynagrodzenia wykonawcy. Z tych względów wybór środka egzekucyjnego w postaci grzywny w celu przymuszenia należało uznać za spełniający wymogi art. 7 § 2 i 3 p.e.a. Odnosząc się do wysokości nałożonej grzywny w celu przymuszenia Sąd miał na uwadze, że obowiązek nałożony na skarżących wynikał z przepisów prawa budowlanego. Przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w sposób szczególny określają egzekucję tego rodzaju obowiązków. Po pierwsze, zgodnie z art. 121 § 4 p.e.a. jeżeli egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku wynikającego z przepisów prawa budowlanego, grzywna w celu przymuszenia jest jednorazowa. Zgodnie zaś z art. 122 § 2 pkt 2 p.e.a. postanowienie o nałożeniu grzywny powinno zawierać wezwanie do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym w terminie wskazanym w postanowieniu, z zagrożeniem, że w razie niewykonania obowiązku w terminie, będą nakładane dalsze grzywny w tej samej lub wyższej kwocie, a w przypadku obowiązku wynikającego z przepisów prawa budowlanego lub z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy, będzie orzeczone wykonanie zastępcze. Z powyższych przepisów wynika, że grzywna, aby odniosła pożądany skutek w postaci realnego przymuszenia zobowiązanego do wykonania obowiązku, powinna być nałożona przez organ egzekucyjny w odpowiedniej wysokości, tak aby jej dolegliwość nie pozostawała dla zobowiązanych jedynie symboliczna. Nie bez znaczenia pozostają także w tym zakresie okoliczności dotyczące zachowania zobowiązanych zmierzające do rzeczywistego, dobrowolnego wykonania lub też uchylenia się od wykonania nałożonego obowiązku. Wskazać bowiem należy, że ostateczna decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, nakładająca na skarżących egzekwowany obecnie obowiązek rozbiórki obiektów budowlanych, została wydana w dniu 30 grudnia 2008 roku. Skarżący wykonali nałożony obowiązek w części dotyczącej obiektu natrysku dopiero po nałożeniu na nich grzywny w celu przymuszenia (postanowieniem z dnia 12 listopada 2013 r.), zaś rozbiórki obiektu w.c. nadal nie wykonali. Uchylali się zatem od wykonania ww. obowiązku w pełnym zakresie ponad 5 lat, a z ich postępowania, zdaniem Sądu, wynika, że w rzeczywistości nadal nie są zainteresowani dobrowolnym wykonaniem rozbiórki obiektu budowlanego w.c. O ich dobrej woli nie może świadczyć fakt przewrócenia obiektu w.c., albowiem z zasad doświadczenia życiowego wynika, że w celu ponownego korzystania z tego typu obiektu wystarczające jest jego ponowne postawienie w tym samym miejscu. Intencją skarżących pozostaje zatem dalsze korzystanie z samowolnie wykonanego obiektu budowlanego, a ich działania zmierzają do uchylenia się od wykonania nałożonego na nich obowiązku jego rozbiórki. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że grzywna w celu przymuszenia nałożona w przedmiotowej sprawie na skarżących w wysokości 2.500 zł spełnia wymogi ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Górną granicą wysokości grzywny w celu przymuszenia, która mogła zostać nałożona w przedmiotowej sprawie jest kwota 10.000 zł, zatem grzywna w celu przymuszenia została określona przez organ odwoławczy prawidłowo, w dolnych granicach jej wymiaru. Podzielić w tym miejscu należy również stanowisko organu odwoławczego, że zasadnym było obniżenie nałożonej grzywny w związku z wykonaniem przez skarżących rozbiórki jednego z dwóch samowolnie wybudowanych obiektów budowlanych. Biorąc powyższe pod uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za bezzasadną, ponieważ zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji zostały wydane zgodnie z prawem i z tej przyczyny - na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 roku, poz. 270 ze zm.), skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło