II ONP 5/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA: Włodzimierz Ryms (sprawozdawca), Sędziowie NSA: Zofia Flasińska, Jolanta Rajewska, po rozpoznaniu w dniu 22 sierpnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi K. P.Ł. o stwierdzenie niezgodności z prawem postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 lutego 2014 r., sygn. akt II OSK 2321/12 oddalającego skargę kasacyjną K. P.Ł. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 28 czerwca 2012 r., sygn. akt II SA/Kr 658/12 w sprawie ze skargi K. P.Ł. na Prezydenta Miasta Krakowa w przedmiocie karty osuwiskowej postanawia: 1. odrzucić skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem postanowienia, 2. zwrócić K. P.Ł. z kasy Naczelnego Sądu Administracyjnego wpis w wysokości 200 (dwieście) zł od skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem postanowienia. Skarżąca K. P.Ł. wniosła skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 lutego 2014 r., sygn. akt II OSK 2321/12 oddalającego jej skargę kasacyjną od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 28 czerwca 2012 r. odrzucającego jej skargi na Prezydenta Miasta Krakowa w przedmiocie karty osuwiskowej. Skarżąca zarzucił rażącą niezgodność postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 lutego 2014 r. z art. 6 ust. 1 i 13 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r. (Dz.U. z 1993 r., Nr 61, poz. 284 ze zm.), art. 1 Protokołu nr 1 do Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonego w Paryżu dnia 20 marca 1952 r. (Dz.U. z 1995 r., Nr 36, poz. 175 ze zm.) oraz art. 47 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej (Dz.Urz. UE z 2012 r., nr C 326, str. 391 i nn.). Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem postanowienia podlega odrzuceniu. Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia sądu administracyjnego nie jest kolejnym, instancyjnym środkiem odwoławczym. Orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego są prawomocne z chwilą ich wydania i co do zasady nie podlegają zaskarżeniu. Stosownie do art. 285a § 3 P.p.s.a. od orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem nie przysługuje, z wyjątkiem gdy niezgodność z prawem wynika z rażącego naruszenia prawa Unii Europejskiej. Naruszenie to ma dotyczyć konkretnej normy prawa Unii Europejskiej, która była stosowana w rozpoznawanej sprawie lub powinna być stosowana, przy czym naruszenie takiej normy ma charakter rażący. Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego powinna zawierać wskazanie konkretnego przepisu prawa Unii Europejskiej, z którym zaskarżone orzeczenie jest niezgodne (art. 285e § 1 pkt 3 P.p.s.a.). Skarżąca w skardze o stwierdzenie niezgodności z prawem postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 lutego 2014 r. zarzuciła naruszenie art. 6 ust. 1 i 13 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, art. 1 Protokołu nr 1 do Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności oraz art. 47 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej. Zarzuty naruszenia powołanych przepisów nie wskazują, że niezgodność z prawem wynika z rażącego naruszenia norm prawa Unii Europejskiej, albowiem niewystarczające jest przytoczenie przez skarżącą ani przepisów Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności oraz Protokołu dodatkowego do tej Konwencji, ani przepisu art. 47 Karty praw podstawowych bez powiązania z przepisem prawa Unii Europejskiej, który był stosowany lub powinien być stosowany w tej sprawie. Żaden taki przepis prawa Unii Europejskiej, z którym zaskarżone orzeczenie jest niezgodne nie został wskazany. W pierwszej kolejności odnosząc się do przywołanych przez skarżącą zarzutów naruszenia przepisów Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności oraz Protokołu dodatkowego do tej Konwencji, należy wskazać, że jakkolwiek prawo Unii Europejskiej zawiera odesłanie wprost do Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności w art. 6 ust. 2 Traktatu o Unii Europejskiej (dalej: TUE), zgodnie z którym Unia Europejska została zobowiązana do przystąpienia do Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, to do czasu zawarcia i wejścia w życie umowy o przystąpieniu Unii Europejskiej do Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, Konwencja ta nie jest częścią porządku prawnego Unii Europejskiej i aktem prawa Unii. Wniosku tego nie zmienia brzmienie art. 6 ust. 3 TUE, zgodnie z którym "prawa podstawowe, zagwarantowane w europejskiej Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności oraz wynikające z tradycji konstytucyjnych wspólnych Państwom Członkowskim, stanowią część prawa Unii jako zasady ogólne prawa". Przepis ten wskazuje, że prawa podstawowe zagwarantowane w Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności oraz te wynikające z tradycji konstytucyjnych państw członkowskich należą do ogólnych zasad prawa Unii Europejskiej, co nie oznacza, że sama Konwencja stanowi część prawa Unii Europejskiej. Takie stanowisko znajduje poparcie w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (por. wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 24 kwietnia 2012 r. w sprawie Kamberaj; dotychczas nieopublikowany w Zbiorze; sygn. ECLI:EU:C:2012:233) Nie podważa tego stanowiska także to, że Karta Praw Podstawowych Unii Europejskiej (dalej: KPP), która od wejścia w życie Traktatu z Lizbony (Dz. Urz. UE C 306 z 17 grudnia 2007 r., s. 1) ma status prawny równy Traktatom – Traktatowi o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej oraz TUE zawiera odesłanie do Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności. Celem tego odesłania jest zapewnienie spójności standardu ochrony praw człowieka i podstawowych wolności (system konwencyjny) oraz ochrony praw podstawowych (system unijny) oraz zapobieżenie powstawaniu rozbieżności między obydwoma standardami, w tym rozwijanymi przez orzecznictwo Trybunału Praw Człowieka w Strasburgu oraz orzecznictwo Trybunał Sprawiedliwości UE. Nie oznacza to jednak, że Konwencja o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności jest częścią prawa Unii Europejskiej. Obecnie trwają prace zmierzające do przystąpienia Unii Europejskiej do Konwencja o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności. W dniu 5 kwietnia 2013 r. został przedstawiony ostateczny projekt umowy o przystąpieniu Unii Europejskiej do Konwencja o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności. Do końca 2014 r. Trybunał Sprawiedliwości UE ma odpowiedzieć na pytanie, czy projekt umowy o przystąpieniu Unii Europejskiej do Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności jest zgodny z traktatami. Tym samym z aktualnego stanu prawa Unii Europejskiej wynika, że Unia Europejska nie jest stroną Konwencja o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności i Konwencja ta nie stanowi aktu prawnego wchodzącego w skład systemu prawnego UE. Zatem zarzut naruszenie przepisów powołanej Konwencji oraz przepisów Protokołu dodatkowego do tej Konwencji nie dotyczy naruszenia norm prawa Unii Europejskiej w rozumieniu art. 285a § 3 w związku z art. 285e § 1 pkt 3 P.p.s.a. Takie stanowisko, które należy podzielić w tej sprawie, zostało zaprezentowane w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 maja 2014 r., sygn. akt I ONP 1/14. Odnosząc się do wskazanego przez skarżącą naruszenia art. 47 KPP należy stwierdzić, że skarżąca nie wskazała, że w tej sprawie stosuje się przepis prawa Unii Europejskiej. Jakkolwiek zgodnie z art. 6 ust. 1. TUE, Unia uznaje prawa, wolności i zasady określone w Karcie praw podstawowych Unii Europejskiej z 7 grudnia 2000 roku, w brzmieniu dostosowanym 12 grudnia 2007 roku w Strasburgu, która ma taką samą moc prawną jak Traktaty, to zakres zastosowania praw i zasad zawartych w Karcie Praw Podstawowych Unii Europejskiej został uregulowany w art. 51 ust. 1 KPP. Stosownie do art. 51 ust. 1 KPP prawa i zasady określone w Karcie są wiążące dla państw członkowskich wyłącznie w zakresie, w jakim stosują one prawo Unii. W wyroku z dnia 26 lutego 2013 r. w sprawie C-617/10 (pkt 21) Åkerberg Fransson Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej przyjął, że poszanowanie praw podstawowych chronionych na mocy Karty jest konieczne w sytuacji, gdy mające zastosowanie w sprawie przepisy mieszczą się w zakresie stosowania prawa Unii. Podobne stanowisko zostało wyrażone w wyroku z dnia 6 marca 2014 r. w sprawie C-206/13 (pkt 24) Cruciano Siragusa, w którym Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej wskazał, że pojęcie stosowania prawa Unii w rozumieniu art. 51 KPP wymaga istnienia powiązania określonego stopnia z prawem Unii Europejskiej. Oznacza to, że co prawda Karta Praw Podstawowych jako prawo pierwotne jest częścią porządku prawnego Unii Europejskie, ale zarzut naruszenia postanowień tej Karty może być podnoszony tylko w sytuacji, gdy w sprawie mają zastosowanie lub powinny mieć zastosowanie inne niż Karta przepisy prawa Unii Europejskiej. Wniosku tego nie podważa brzmienie art. 6 ust. 1 TUE. Tym samym zarzut naruszenia przepisów Karty Praw Podstawowych nie może stanowić samodzielnej podstawy skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem orzeczeń NSA, ponieważ Karta znajduje zastosowanie jedynie wówczas, gdy w sprawie mogą mieć zastosowanie inne przepisy prawa Unii Europejskiej i wskazanie tych przepisów jest wymogiem skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem orzeczenia NSA określonym w art. 285e § 1 pkt 3 P.p.s.a., którego niedopełnienie skutkuje odrzuceniem skargi, na podstawie art. 285h § 1 P.p.s.a. Skarżąca, ograniczając się do wskazania art. 47 KPP, nie wskazała, że w tej sprawie stosuje się przepis prawa Unii Europejskiej. Tak sformułowane podstawy skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem postanowienia NSA z dnia 26 lutego 2014 r. nie wskazują naruszenia norm prawa Unii Europejskiej w rozumieniu art. 285a § 3 w związku z art. 285e § 1 pkt 3 P.p.s.a. W konsekwencji skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 lutego 2014 r., sygn. akt II OSK 2321/12, podlega odrzuceniu, ponieważ nie spełnia wymagań określonych w art. 285e § 1 pkt 3 P.p.s.a. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 285h § 1 w związku z art. 285a § 3 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia. O zwrocie wpisu Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a.