III SAB/Lu 67/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak po rozpoznaniu w dniu 3 września 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. K. na bezczynność Prezesa Sądu Apelacyjnego w L. w przedmiocie wszczęcia postępowania dyscyplinarnego postanawia: 1. odrzucić skargę. 2. przyznać radcy prawnemu W. M. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie) tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu wynagrodzenie w kwocie 147,60 zł (sto czterdzieści siedem złotych i sześćdziesiąt groszy), w tym 27,60 zł (dwadzieścia siedem złotych i sześćdziesiąt groszy) należnego podatku od towarów i usług. Pismem z 7 listopada 2013 r. A. K.wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na bezczynność Prezesa Sądu Apelacyjnego w L. w przedmiocie wszczęcia postępowania dyscyplinarnego w stosunku do sędziów Sądu Apelacyjnego w L., orzekających w sprawie [..] oraz sędziego Sądu Okręgowego w R., orzekającego w sprawie [...]. Skarżący stwierdził, że wyrok pierwszoinstancyjny powinien być zmieniony lub uchylony z uwagi na to, że został wydany z rażącym naruszeniem fundamentalnych zasad prawa. W odpowiedzi na skargę Prezes Sądu Apelacyjnego w L. wniósł o jej odrzucenie. Wskazał, że w przypadku tego postępowania wnioskodawcy nie służy prawo skargi do sądu administracyjnego na bezczynność organu administracyjnego. Ponadto Prezes Sądu Apelacyjnego w L. podniósł, że wniosek skarżącego, zawarty w piśmie z dnia 5 sierpnia 2013 r. o wszczęcie postępowania dyscyplinarnego wobec sędziów, został rozpoznany w terminie i w sposób określony przepisami rozdziału 5a "Tryb rozpatrywania skarg i wniosków" Działu I ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (tekst jednolity Dz. U. z 2013 r. poz. 427, ze zm., dalej jako u.s.p.). W odpowiedzi na wniosek skarżącego, udzielonej w piśmie z dnia 18 września 2013 r. Prezes wyjaśnił, że w ramach sprawowanego nadzoru administracyjnego nie może wkraczać w sferę orzecznictwa zastrzeżoną dla niezawisłych sądów, wobec czego wniosek skarżącego w zakresie w jakim kwestionuje on prawomocny wyrok nie został uwzględniony. Postanowieniem z dnia 19 lutego 2014 r., sygn.. akt III SAB/Lu 61/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odrzucił skargę argumentując, że jest ona niedopuszczalna ze względu na przedmiot. W wyniku skargi kasacyjnej pełnomocnika skarżącego Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 10 lipca 2014 r., sygn. akt: I OSK 1531/14 uchylił zaskarżone postanowienie. NSA zwrócił uwagę, że w sprawie skarżącemu ustanowiono pełnomocnika z urzędu (postanowienie z dnia 10 stycznia 2014 r., sygn. akt III SO/Lu 11/13), a zatem wszelka korespondencja sądowa powinna być doręczana pełnomocnikowi. Ze względu na to, że zaskarżone postanowienie zostało doręczone bezpośrednio skarżącemu, z pominięciem pełnomocnika, oznaczało to takie naruszenie przepisów postępowania, które uzasadnia uchylenie zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie rozpatrując sprawę ponownie zważył, co następuje: Sprawa jest rozpatrywana ponownie przez WSA w Lublinie na skutek postanowienia NSA z dnia 10 lipca 2014 r., uchylającego poprzednio wydane postanowienie sądu I instancji o odrzuceniu skargi (z dnia 19 lutego 2014 r.). Zgodnie z treścią art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.; dalej jako: p.p.s.a.), sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. W badanej sprawie uchylenie postanowienia sądu I instancji nastąpiło z powodu błędów proceduralnych, nie zaś oceny merytorycznej sprawy, dlatego też o związaniu sądu ponownie rozpatrującego sprawę można mówić jedynie w aspekcie procesowym dotyczącym prawidłowego doręczenia orzeczenia sądu. Odnosząc się do meritum sprawy należy przypomnieć, że działalność sądów administracyjnych polega na sprawowaniu wymiaru sprawiedliwości poprzez kontrolę zgodności z prawem działań administracji publicznej (art. 184 Konstytucji RP, art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych; Dz. U. Nr 153, poz. 1269; art. 3 p.p.s.a.) Przedmiotem kontroli sądu są określone w art. 3 § 2 p.p.s.a. lub przepisach odrębnych przejawy (formy) działalności organów administracji publicznej. Art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. pozwala również na zaskarżenie bezczynności lub przewlekłości postępowania prowadzonego przez organ administracji publicznej, jeśli miał on zająć stanowisko w jednej z form prawnych określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. Z powyższych regulacji wynika, że skarga na bezczynność jest dopuszczalna wówczas, gdy żądane przez stronę skarżącą działanie miałoby przybrać formę decyzji administracyjnej, postanowienia, czynności materialno-technicznej lub indywidualnej interpretacji podatkowej. W niniejszej sprawie nie występuje żadna z sytuacji wymienionych powyżej. Z treści skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wynika, że skarżący upatruje bezczynności organu w odmownym rozpatrzeniu wniosku o wszczęcie postępowania dyscyplinarnego wobec sędziów. Prezes Sądu Apelacyjnego w L.w piśmie informacyjnym z dnia 18 września 2013 r., stanowiącym odpowiedź na wniosek A.K. wskazał, że przedmiotowy wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Tryb rozpatrywania skarg i wniosków kierowanych do sądów powszechnych określają przepisy art. 41a – 41e ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. z 2013 r., poz. 427, ze zm.; dalej także jako: P.u.s.p.) oraz przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 9 maja 2012 r. w sprawie skarg i wniosków dotyczących działalności sądów powszechnych (Dz. U. z 2012 r. poz. 524). Rozpatrywanie skarg i wniosków dotyczących sądu leży w gestii monokratycznego organu sądu – prezesa sądu, jako czynność z zakresu administracji sądowej. Zgodnie z art. 41a § 1 u.s.p. skargi i wnioski rozpatruje się bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie miesiąca od daty ich wpływu. Żaden przepis ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnym nie przewiduje możliwości kwestionowania czy to w trybie administracyjnym, czy sądowoadministracyjnym niesatysfakcjonującej odpowiedzi na skargę czy wniosek skierowany do prezesa sądu. Odpowiedzi takiej nie da się żadną miarą potraktować ani jako decyzji, ani postanowienia, ani nawet innego aktu z zakresu administracji publicznej w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Akt taki, jak wynika wprost z brzmienia ustawy musiałby dotyczyć obowiązków lub uprawnień wynikających z przepisów prawa. Z istoty skargi czy wniosku kierowanego do prezesa sądu jako organu administracji sądowej wynika, że nie dotyczy ona indywidualnych uprawnień czy obowiązków wnoszącego skargę, lecz z reguły nieprawidłowego funkcjonowania sądu. Odpowiadając na skargę czy wniosek prezes sądu nie rozstrzyga o niczyich uprawnieniach czy obowiązkach. Analogiczne zasady przyjmuje się w ugruntowanym orzecznictwie w odniesieniu do postępowania skargowego i wnioskowego, regulowanego przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego (por. m.in. postanowienie NSA z 1 lutego 2007 r.; I OSK 395/06; LEX nr 362475; postanowienie WSA w Lublinie z 31 grudnia 2007 r., III SA/Lu 586/07; Wspólnota 2008/3/47; postanowienie WSA w Warszawie z 24 listopada 2006 r. III SA/Wa 948/06; LEX nr 295005). Skoro czynności z zakresu administracji sadowej, jako działania podejmowane przez organ w trybie postępowania w sprawie skarg i wniosków, normowane przepisami P.u.s.p. nie mają formy aktu lub czynności, o jakich mowa w art. 3 § 2 p.p.s.a., przeto niedopuszczalne jest wniesienie skargi na bezczynność organu w tym zakresie. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn aniżeli określone w pkt 1-5 wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. należało odrzucić skargę. O przyznaniu wynagrodzenia pełnomocnikowi skarżącego ustanowionemu z urzędu orzeczono na podstawie art. 250 p.p.s.a., § 2 ust. 3 i § 14 ust. 2 pkt 2 lit. b) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 490). Przyznane wynagrodzenie objęło sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej od postanowienia WSA w Lublinie z dnia 19 lutego 2014 r. Wynagrodzenie za postępowanie toczące się przed sądem pierwszej instancji zostało pełnomocnikowi przyznane postanowieniem z dnia 4 marca 2014 r. (sygn.. akt III SO/Lu 11/13).