I OSK 2968/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Kremer po rozpoznaniu w dniu 26 listopada 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej E. N. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 9 września 2014 r., sygn. akt IV SA/Po 930/14 odrzucającego skargę E. N. na pismo Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Poznaniu z dnia [...] czerwca 2014 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy usunięcia z zasobu archiwalnego Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej mapy działki postanawia: 1/ odrzucić skargę kasacyjną; 2/ zwrócić E. N. z kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu kwotę 100 (sto) złotych uiszczoną tytułem wpisu od skargi kasacyjnej. E. N. pismem z dnia [...] lipca 2014 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę (sądową) na odmowę usunięcia z zasobu archiwalnego Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w Poznaniu mapy działki nr [...], położonej we wsi [...]. Skarżący wniósł o stwierdzenie bezskuteczności czynności przyjęcia do zasobu archiwalnego spornej mapy, zarzucając przyjęcie pracy wykonanej przez biegłego sądowego z przekroczeniem zlecenia Sądu Rejonowego Poznań-Stare Miasto w sprawie VII C 116/13/3, sankcjonującej samowolne przekopanie przez "nieznanych sprawców" kamieni granicznych i o "zerowej" przydatności użytkowej w rozumieniu art. 40 ust. 4 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010 r. poz. 193 poz. 1287 z późn. zm.). W odpowiedzi na skargę organ administracji wskazał, że Skarżący pismem z dnia [...] marca 2014 r. wniósł skargę (administracyjną) na Starostę Poznańskiego, a organ nadzoru pismem z dnia [...] czerwca 2014 r. poinformował Skarżącego, że uznaje skargę za bezzasadną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu stwierdził, że skarga podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna, gdyż sprawa nie podlega kognicji sądu administracyjnego. Od tego postanowienia skarżący, powołując się na art. 173 i art. 174 pkt 2 p.p.s.a., wniósł skargę kasacyjną, zaskarżając je w całości i zarzucając sądowi naruszenie przepisów postępowania przez przyjęcie braku kognicji sądu administracyjnego w sprawie. Wniósł o uchylenie tego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu wskazał, że sąd błędnie przyjął, iż skarga stanowi zaskarżenie skargi powszechnej w rozumieniu art. 227 i n. k.p.a., co wynika zapewne z błędnego pouczenia o środkach zaskarżenia. Sprawa podlega kognicji sadu administracyjnego. Strona nie została poinformowana o przysługujących jej środkach zaskarżenia. Pismo z odwołaniem strony kierowane do organu nie było skargą, ale kolejnym etapem tego samego postępowania. Skarżący ma interes prawny w sprawie. Przedmiotowe pismo wniesione do sądu należy traktować jako skargę na czynność z zakresu administracji publicznej. Gdyby skarżący chciał wnieść skargę, skierowałby ją bezpośrednio do odpowiedniego podmiotu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 - p.p.s.a.) skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Błędna wykładnia to mylne zrozumienie treści przepisu. Zarzut błędnej wykładni prawa materialnego wymaga wykazania na czym polega błędna wykładania i jaka powinna być prawidłowa wykładania wskazanych przepisów. Natomiast uzasadniając zarzut niewłaściwego zastosowania przepisu prawa materialnego wykazać należy, iż sąd stosując przepis popełnił błąd subsumcji, czyli że niewłaściwie uznał, iż stan faktyczny przyjęty w sprawie nie odpowiada stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej zawartej w przepisie prawa. W obu tych przypadkach autor skargi kasacyjnej wykazać musi, jak w jego ocenie powinien być rozumiany stosowany przepis prawa, czyli jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia, a w przypadku zarzutu niezastosowania przepisu – dlaczego powinien być zastosowany. Z kolei w przypadku naruszenia przepisów postępowania art. 174 pkt 2 p.p.s.a. nakłada na wnoszącego skargę kasacyjną obowiązek wykazania nie tylko tego, że zaskarżony wyrok narusza przepisy postępowania, lecz również tego, że naruszenie to mogło mieć wpływ, i to istotny, na wynik sprawy. Skuteczne podniesienie takiego zarzutu wymaga wykazania istnienia związku przyczynowego między wspomnianym naruszeniem a treścią rozstrzygnięcia polegającego na tym, że gdyby do tego uchybienia nie doszło, to treść rozstrzygnięcia byłaby inna. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, albowiem zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Przesłanki nieważności określone w art. 183 § 2 p.p.s.a. w tej sprawie nie wystąpiły. Rozpoznanie sprawy w granicach skargi kasacyjnej oznacza, że Naczelny Sąd Administracyjny nie ma prawa, aby rozwijać czy też doprecyzowywać stawiane zarzuty kasacyjne. Ponadto podkreślić trzeba, że przedmiotem oceny sądu są jedynie te zarzuty kasacyjne, które strona sformułowała i uzasadniła zgodnie z wymogami prawnymi wynikającymi z art. 174 i art. 176 p.p.s.a. Istotą skargi kasacyjnej jest zatem konieczność prawidłowego sformułowania zarzutów. Jeśli zatem strona sformułowała zarzuty nieprawidłowo lub nie sformułowała zarzutów w ogóle, to działający na podstawie art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny nie może dokonać ich merytorycznej oceny. W rozpoznawanej sprawie skarżący nie wskazał nie tylko zarzutu mogącego być podstawą skargi kasacyjnej (o których mowa w art. 174 p.p.s.a.), ale również jakiegokolwiek zarzutu. Ze względu na to, że sąd rozpoznaje skargę kasacyjną w granicach przedstawionych zarzutów, skarga kasacyjna nie zawierająca zarzutów naruszenia prawa nie mogła być w ogóle rozpoznana. Zarzucanych naruszeń prawa (wskazania przepisów, które mogły zostać przez sąd naruszone) nie można również wyprowadzić z uzasadnienia złożonej skargi kasacyjnej (przyjmując, że taki zabieg jest w ogóle możliwy). Skarżący skupia się na opisie przebiegu sprawy i swojego w niej stanowiska, nie formułując żadnych konkretnych uwag pod adresem sądu, który w jego ocenie miałby wydać błędne rozstrzygnięcie. Nie wystarczy przy tym samo ogólne powołanie się na to, że sąd orzekł nieprawidłowo. Trzeba bowiem wskazać konkretną normę prawną, która została naruszona przez sąd, czego skarżący nie dokonał. Za podstawę skargi kasacyjnej nie mogą być uznane wskazywane przez skarżącego artykuły 174 pkt 2 p.p.s.a. i 173 p.p.s.a., gdyż nie są to przepisy regulujące postępowanie sądu (mogące ulegać naruszeniu), lecz warunki wniesienia skargi kasacyjnej, a więc postępowanie strony po wydaniu orzeczenia, którego prawidłowość jest kwestionowana w postępowaniu kasacyjnym. Uchybienia skargi kasacyjnej są tym bardziej rażące, że skarżący jest jednocześnie adwokatem, a więc osobą przygotowaną do świadczenia zawodowo pomocy prawnej. Zgodnie z art. 176 p.p.s.a. skarga kasacyjna powinna czynić zadość wymaganiom przepisanym dla pisma w postępowaniu sądowym oraz zawierać oznaczenie zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem czy jest ono zaskarżone w całości, czy w części, przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie, wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany. Skarga kasacyjna wniesiona przez skarżącego nie zawiera, jak wynika z powyższego, wskazania podstaw kasacyjnych. W związku z tym zawiera istotny brak formalny o charakterze konstrukcyjnym. W piśmiennictwie podkreśla się natomiast, że braki o takim charakterze są nieusuwalne. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewiduje trybu usuwania braków skargi kasacyjnej w zakresie tych wymogów, które są szczególne tylko dla tego rodzaju pism (por. post. NSA z 10.11.2004 r., FSK 883/04). Tym samym, niezachowanie wymogów właściwych tylko dla skargi kasacyjnej należy uznać za istotne i nieusuwalne braki w trybie określonym w art. 49 § 1 w zw. z art. 193 p.p.s.a. (por. m.in. wyr. NSA z 23.6.2009 r., I FSK 515/08; post. NSA z 20.1.2010 r., I FSK 1977/08; wyr. NSA z 5.8.2010 r., I FSK 1353/09; post. NSA z 10.12.2010 r., I GSK 407/09; post. NSA z 15.12.2010 r., I GSK 1060/09; post. NSA z 7.3.2011 r., I FSK 290/11; post. NSA z 9.3.2012 r., I OSK 1043/01; podobnie post. NSA z 20.9.2011 r., I FSK 1370/10). Niespełnienie wymagań szczególnych przewidzianych w art. 176 p.p.s.a. nie podlega więc sanacji (por. post. NSA z 10.11.2004 r., FSK 884/04). NSA nie może więc skargi kasacyjnej uzupełniać, interpretować, ale w przypadku stwierdzenia, iż nie odpowiada ona wymogom przewidzianym w art. 176 p.p.s.a., w części nienadającej się do naprawienia w trybie art. 49 tej ustawy, odrzuca ją (por. post. NSA z 17.11.2004 r., OSK 523/04) – zob. komentarz do art. 176 p.p.s.a. [w:] R. Hauser, M. Wierzbowski (red.) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Wyd. 2, Warszawa 2013. W związku z tym, że brak postaci niewskazania podstaw skargi kasacyjnej ma charakter nieusuwalny, NSA nie wzywał skarżącego do jego uzupełnienia. Zgodnie z art. 180 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny na posiedzeniu niejawnym odrzuci skargę kasacyjną, jeżeli ulegała ona odrzuceniu przez wojewódzki sąd administracyjny, albo zwróci ją temu sądowi w celu usunięcia dostrzeżonych braków. Skarga zawierająca braki podlega zatem odrzuceniu. Z tych wszystkich powodów skarga kasacyjna jako nie zawierająca jakichkolwiek zarzutów naruszenia prawa przez sąd pierwszej instancji, nie mogła zostać rozpoznana, a zatem podlegała odrzuceniu. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 180 p.p.s.a. w związku z art. 182 § 1 i 3 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O zwrocie wpisu Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 i § 2 p.p.s.a.