II FSK 385/15
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2017-03-09
Skład orzekający: Jerzy Płusa, Małgorzata Wolf-Kalamala, Aleksandra Wrzesińska-Nowacka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przychód ze sprzedaży udziałów w nieruchomości, nabytych pierwotnie w celu zaspokojenia własnych potrzeb mieszkaniowych, ale następnie zbytych w ramach zorganizowanej, ciągłej i zarobkowej działalności, powinien być kwalifikowany jako przychód z działalności gospodarczej (art. 10 ust. 1 pkt 3 updof), czy jako przychód ze sprzedaży nieruchomości prywatnych (art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a updof)?Ratio decidendi
Przychód ze sprzedaży udziałów w nieruchomości należy kwalifikować jako przychód z działalności gospodarczej, jeśli całokształt okoliczności poprzedzających i towarzyszących zbyciu nieruchomości wskazuje na z góry założony cel ekonomiczny, istnienie elementu ciągłości, cel zarobkowy oraz zorganizowanie działań. Sama okoliczność nabycia nieruchomości do majątku osobistego nie wyklucza takiej kwalifikacji, jeśli późniejsze działania noszą znamiona profesjonalnego obrotu.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła podatku dochodowego od osób fizycznych za 2007 r. Organ podatkowy zakwalifikował przychód ze sprzedaży udziałów w nieruchomości do działalności gospodarczej, uznając, że podatniczka nabyła je w tym celu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę podatniczki, podzielając stanowisko organu. Skarżąca twierdziła, że nabyła udziały do majątku osobistego w celu zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych, a ich zbycie nie stanowiło działalności gospodarczej. Naczelny Sąd Administracyjny rozpatrywał skargę kasacyjną od wyroku WSA.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący – Sędzia NSA Jerzy Płusa, Sędzia NSA Małgorzata Wolf-Kalamala (sprawozdawca), Sędzia NSA Aleksandra Wrzesińska- Nowacka, Protokolant Aleksandra Kramek, po rozpoznaniu w dniu 9 marca 2017 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej K. T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 9 września 2014 r. sygn. akt I SA/Kr 733/14 w sprawie ze skargi K. T. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Krakowie z dnia 27 lutego 2014 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2007 r. 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od K. T. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie kwotę 1800 (słownie: tysiąc osiemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
1. Wyrok Sądu pierwszej instancji i przedstawiony przez ten Sąd tok postępowania przed organami podatkowymi.
1.1. Wyrokiem z 9 września 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie (sygn. akt I SA/Kr 733/14) oddalił skargę K. T. – nazywanej dalej "Skarżącą", na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Krakowie z 27 lutego 2014 r. w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2007 r.
1.2. Stan sprawy Sąd pierwszej instancji przedstawił następująco. Decyzją z 10 września 2013 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] określił Skarżącej zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 r. W toku postępowania podatkowego organ ustalił, że Skarżąca nie uwzględniła w księgach przychodów i rozchodów sprzedaży udziałów w nieruchomości położonej w [...] przy ulicy K. Zdaniem organu, przychód z tytułu sprzedaży udziałów we wspomnianej nieruchomości należało zaliczyć do przychodów z prowadzonej przez Skarżącą działalności gospodarczej polegającej na obrocie nieruchomościami.
1.3. Po rozpoznaniu odwołania, wspomnianą na wstępie decyzją, Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej, biorąc pod uwagę skalę przedsięwzięcia, powtarzalność czynności, podporządkowanie ich zasadzie racjonalnego gospodarowania – czynności te stanowiły działalność gospodarczą. Organ uznał również, że wbrew temu co twierdzi Skarżąca wspomniana nieruchomość nie została nabyta w celu zaspokojenia własnych potrzeb mieszkaniowych.
2. Skarga do Sądu pierwszej instancji.
2.1. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie Skarżąca podniosła zarzut naruszenia:
- art. 10 ust. 1 pkt 3 oraz pkt 8 lit. a), art. 14 i art. 24 ust. 2 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000 r., nr 14, poz. 176 ze zm.) – powoływanej dalej jako "u.p.d.o.f.", poprzez ich błędną wykładnię i błędne zastosowanie, co skutkowało przyjęciem, że sprzedaż nieruchomości będących jej prywatną własnością uznano za dokonaną w ramach prowadzonej przez nią działalności gospodarczej;
- art. 120, art. 121, art. 122, art. 187 § 1, art. 191 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.) – powoływanej dalej jako "O.p.", poprzez naruszenie zasady praworządności, prawdy obiektywnej i prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych oraz błędne rozpatrzenie materiału dowodowego i uznanie, że wszystkie okoliczności w sprawie zostały udowodnione, pomimo zastrzeżeń Skarżącej odnośnie uznania sprzedaży nieruchomości za wykonane w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą;
- art. 120 i art. 121 § 1 O.p. poprzez odmowę uchylenia decyzji organu pierwszej instancji, chociaż została ona wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego.
2.2. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie.
3. Uzasadnienie rozstrzygnięcia Sądu pierwszej instancji.
3.1. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.) – powoływanej dalej jako "P.p.s.a.".
3.2. W motywach wyroku Sąd pierwszej instancji zwrócił uwagę, że spór sprowadza się do ustalenia, do jakiego źródła przychodu należy przypisać przychód z tytułu zbycia udziałów w nieruchomości położonej w [...] przy ulicy K. Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej, przychód ten należy przyporządkować do źródła wymienionego w art. 10 ust. 1 pkt 3 u.p.d.f., Skarżąca twierdzi natomiast, że uzyskany przez nią przychód pochodził z odpłatnego zbycia nieruchomości (art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a u.p.d.o.f.)
3.3. Wskazując na art. 5a pkt 6 u.p.d.o.f. Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, że aby uznać określoną działalność za działalność gospodarczą konieczne jest spełnienie łącznie trzech warunków. Działalność ta musi mieć charakter:
a) zarobkowy (w celu osiągnięcia dochodu, przy czym nawet ewentualna strata będąca wynikiem tej działalności nie pozbawia jej statusu działalności gospodarczej, bowiem istotny jest sam zamiar osiągnięcia dochodu);
b) zorganizowany (istotny jest zamiar powtarzalności określonych czynności celem osiągnięcia dochodu);
c) ciągły (podejmowane działania są podporządkowane obowiązującym regułom, normom i służą osiągnięciu celu, mają wpływ na racjonalność gospodarowania posiadanymi środkami, a tym samym uczestnictwa w obrocie gospodarczym, przy czym krąg potencjalnych dostawców, jak i odbiorców nie musi być nieograniczony).
Zdaniem Sądu pierwszego, w świetle ustalonego przez organy podatkowe stanu faktycznego, działania Skarżącej spełniały wymienione powyżej kryteria. Tym samym organy trafnie zakwalifikowały przychód osiągnięty ze sprzedaży udziałów we wspomnianej nieruchomości, jako przychód ze źródła wymienionego w art. 10 ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.f.
Ze stanu faktycznego wynikało bowiem, że 19 maja 2004 r. Skarżąca nabyła 2.528/10.000 udziału w nieruchomości położonej w [...] przy ulicy K., zabudowanej budynkiem wielomieszkaniowym, w którym znajdowały się lokale mieszkalne zajęte przez najemców płacących czynsz regulowany, lokale mieszkalne nie zajmowane przez najemców płacących czynsz regulowany oraz lokale użytkowe. Następnie w sierpniu 2004 r. zbyła 186/10.000 udziałów we wspomnianej nieruchomości, którym odpowiadał jeden z lokali znajdujących się w budynku, uzyskując przy tym znaczny zysk. W 2007 r. Skarżąca sprzedała kolejne udziały w nieruchomości, którym odpowiadały lokale nr 20, 12-14, 7, 22, 21. Osiągnęła przy tym zysk wynoszący odpowiednio 851 %, 887%, 911 %, 905%, 840%, a następnie w 2008 r. nastąpiła sprzedaż lokalu mieszkalnego nr 18-19 z zyskiem 807 %.
3.4. Odnosząc się do podniesionej przez Skarżącą kwestii nabycia wspomnianej nieruchomości do majątku osobistego Sąd pierwszej instancji zgodził się z organami podatkowymi, że twierdzenia te nie znalazły potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym. Skarżąca wyjaśniła, że udziały w nieruchomości nabyła na potrzeby jej rodziny. Niemniej jednak ze względu na niemożliwość dojścia do porozumienia z pozostałymi współwłaścicielami, co do zniesienia współwłasności poprzez wyodrębnienie lokali, została zmuszona do ich zbycia. Sąd zwrócił uwagę, że chociaż przedmiotem umów sprzedaży były udziały w nieruchomości, każdej z transakcji przyporządkowany był konkretny lokal. Nic zatem nie stało na przeszkodzie, aby członkowie rodziny Skarżącej podjęli wcześniej próbę zasiedlenia tych lokali. Ponadto, nie bez znaczenia dla oceny tej okoliczności było to, że zgodnie z ewidencją działalności gospodarczej Skarżąca prowadziła działalność w zakresie "kupna i sprzedaży nieruchomości na własny rachunek".
4. Skarga kasacyjna.
4.1. W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku pełnomocnik Skarżącej podniósł zarzut naruszenia przepisów postępowania, mający istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
- art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie. Sąd pierwszej instancji zaakceptował bowiem błędnie ustalony stan faktyczny sprawy w kontekście zastosowania przepisów prawa materialnego, tj. art. 10 ust. 1 pkt 3, art. 14 i art. 24 ust. 2 u.p.d.o.f. Skutkowało to przyjęciem, że sprzedaż nieruchomości stanowiących majątek osobisty Skarżącej została dokonana w ramach prowadzonej przez nią działalności gospodarczej. Prawidłowo ustalony stan faktyczny powinien prowadzić do wniosku, że przychód ze sprzedaży pochodził ze źródła wymienionego w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a) u.p.d.o.f. Zaaprobowanie błędnie ustalenia stanu faktycznego polegające na nieuwzględnieniu ww. czynności, jako dokonanych z majątku prywatnego, a nie w ramach prowadzonej działalności gospodarczej oraz nie uwzględnienie w rozstrzygnięciu danych i informacji dotyczących rynku nieruchomości w [...], w tym wzrostu ich cen w latach 2007-2008, które spowodowały również naruszenie art. 134 § 1 P.p.s.a.;
- art. 151 oraz art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie oraz art. 145 § 1 ptk 1 lit. c) poprzez jego niezastosowanie. Sąd utrzymał bowiem w mocy decyzję organu podatkowego, która została wydana z naruszeniem art. 120, art. 121, art. 122, art. 180 § 1, art. 187 § 1 i art. 101 O.p. Naruszenie art. 141 § 4 P.p.s.a. polegało na zaaprobowaniu przez Sąd pierwszej instancji błędnego stanu faktycznego sprawy oraz wyciągnięcia z niego wniosków skutkujących niewłaściwym zastosowaniem przepisów prawa materialnego, tj. art. 10 ust. 1 pkt 3, art. 14 i art. 24 ust. 2 u.p.d.o.f. oraz niezastosowaniem art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a) u.p.d.o.f.;
- art. 140, art. 141 § 2 i 4 oraz art. 142 P.p.s.a. poprzez nie zawarcie w piśmie zawierającym uzasadnienie wyroku pouczenia strony o możliwych środkach zaskarżenia wydanego wyroku;
- art. 135 P.p.s.a. poprzez niepodjęcie działań mających na celu usunięcie stanu niezgodnego z prawem, polegające na utrzymaniu w mocy decyzji wydanej z naruszeniem prawa, mimo wystąpienia przesłanek wynikających z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) P.p.s.a.
Pełnomocnik Skarżącej sformułował również zarzuty oparte na podstawie wskazanej w art. 174 pkt 1 P.p.s.a., tj.:
- art. 10 ust. 1 pkt 3, art. 14 i art. 24 ust. 2 u.p.d.o.f. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, skutkujące przyjęciem, że sprzedaż nieruchomości będących częścią osobistego majątku Skarżącej została dokonana w ramach prowadzonej przez nią działalności gospodarczej. Tymczasem przepisem, który powinien mieć zastosowanie był art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a) u.p.d.o.f. Naruszenie prawa materialnego było wynikiem naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. Naruszenie to polegało na zaaprobowaniu przez Sąd pierwszej instancji błędnego ustalenia stanu faktycznego. Sąd przyjął bowiem, że znaczny zysk oraz ilość transakcji sprzedaży przemawiała za tym, iż Skarżąca zbyła nieruchomość w ramach działalności gospodarczej, chociaż nieruchomość tą nabyła do majątku osobistego w celu zaspokojenia własnych celów mieszkaniowych. Tymczasem zysk Skarżącej wynikał ze zmiany cen nieruchomości w latach 2007-2008;
- art. 10 ust. 1 pkt 3, art. 14, art. 24 ust. 2 oraz art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a) u.p.d.o.f. poprzez ich błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że sprzedaż nieruchomości, które podatnik kupuje do majątku osobistego w celu zaspokojenia własnych potrzeb mieszkaniowych, które ani w chwili zakupu, ani później, nie stanowiły składników przedsiębiorstwa zostały zbyte w ramach prowadzonej działalności gospodarczej.
4.2. Pełnomocnik Skarżącej wniósł o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, jak również zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
4.3. W odpowiedzi na skargę kasacyjną pełnomocnik Dyrektora Izby Skarbowej wniósł o oddalenie skargi i zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych.
5. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
5.1. Skarga kasacyjna okazała się niezasadna, dlatego została oddalona.
5.2. Pomimo sformułowania w skardze kasacyjnej licznych zarzutów, opartych na obu podstawach kasacyjnych, istota sprawy sprowadza się do jednego zagadnienia o charakterze procesowym – tego, czy organy prawidłowo ustaliły, że Skarżąca zbyła udziały w nieruchomości położonej w [...] przy ulicy K. w ramach działalności gospodarczej, zaliczając przy tym uzyskany z tego tytułu przychód do źródła wskazanego w art. 10 ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.f.
Pełnomocnik Skarżącej wywodzi natomiast, że udziały w nieruchomości zostały nabyte przez jego mocodawczynię do majątku osobistego w celu zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych, a ich zbycie nie nastąpiło w ramach działalności gospodarczej. Tym samym w sprawie powinien mieć zastosowanie art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a) u.p.d.o.f. Jego zdaniem, zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 180 § 1, art. 187 § 1 i art. 191 O.p., czyli przepisów, które regulują postępowanie dowodowe oraz art. 120, art. 121, art. 122 O.p., czyli przepisów, które określają zasady prowadzenia postępowania podatkowego. Natomiast Sąd pierwszej instancji aprobując błędne ustalenia organów naruszył art. 141 § 4 P.p.s.a., a w konsekwencji tego uchybił również art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) tej ustawy, ponieważ nie uwzględnił skargi i nie uchylił zaskarżonej decyzji.
Zarzuty materialnoprawne mają natomiast jedynie charakter pochodny względem zarzutów proceduralnych.
5.3. Badając skargę kasacyjną Naczelny Sąd Administracyjnym miał na uwadze, że w orzecznictwie utrwalił się pogląd, zgodnie z którym, o tym czy transakcja przeprowadzana jest w ramach pozarolniczej działalności gospodarczej, czy też jest tylko odpłatnym zbyciem nieruchomości, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 u.p.d.o.f., decyduje całokształt okoliczności poprzedzających i towarzyszących zbyciu nieruchomości. Okolicznościami tymi są: z góry założony cel ekonomiczny, istnienie elementu ciągłości danych czynności, stwierdzenie istnienia celu zarobkowego oraz ustalenie czy do zbycia dochodzi w warunkach "zorganizowania", o których mowa w art. 5a pkt 6 u.p.d.o.f. Zastosowaniu art. 10 pkt 1 pkt 8 u.p.d.o.f. nie przeszkadza dążenie podatnika do uzyskania jak najlepszych efektów ekonomicznych przeprowadzonej transakcji. Istotne znaczenie ma natomiast ustalenie, czy jego zamiarem było uczynienie z odpłatnego zbycia nieruchomości stałego, tj. ciągłego źródła zarobkowania. W orzecznictwie zwraca się przy tym uwagę na problem zacierania się w praktyce obrotu nieruchomościami granicy pomiędzy tym, co wykazuje cechy profesjonalnego obrotu handlowego, a co stanowi jeszcze wyprzedaż majątku osobistego, w ramach normalnego zarządu własnym mieniem (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z: 3 lipca 2013 r., II FSK 2110/11; 15 stycznia 2015 r., II FSK 70/13; 4 marca 2015 r., II FSK 855/14; 25 września 2015 r., II FSK 2043/13; 9 marca 2016 r., II FSK 1423/14; 5 kwietnia 2016 r., II FSK 379/14). Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela ten pogląd.
5.4. Odnosząc się do kwestii nabycia przez Skarżącą udziałów we wspomnianej nieruchomości do majątku osobistego należy wyjaśnić, że okoliczność ta ma o tyle znaczenie, iż prowadziła ona zarejestrowaną działalność gospodarczą w zakresie obrotu nieruchomości, a uzyskany z tego tytułu przychód wykazywała jako przychód ze źródła wymienionego w art. 10 ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.f.
W ocenie Sądu pierwszej instancji, Dyrektor Izby Skarbowej trafnie stwierdził, że – wbrew twierdzeniom Skarżącej – udziały w nieruchomości położonej w [...] przy ulicy K. powinny zostać zaliczone do majątku przedsiębiorstwa podatniczki, a nie jej majątku osobistego. Powyższe znajduje potwierdzenie w obszernym materiale dowodowym, poddanym wszechstronnej analizie (art. 187 § 1 O.p.). Przedstawione przez organ wnioski są spójne i logiczne, jak również mieszczą się w granicach swobodnej oceny dowodów (art. 191 O.p.). Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł podstaw, aby stwierdzić, że stanowisko Sądu pierwszej instancji w tym względzie naruszałoby wskazane w skardze kasacyjnej przepisy postępowania w sposób, który mógłby mieć wpływ na wynik sprawy.
Biorąc pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy twierdzenie Skarżącej, że udziały w nieruchomości nabyła w celu zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych można było ocenić, jako gołosłowne. Zgodnie z wyjaśnieniami Skarżącej, zamiar zasiedlenia tej nieruchomości nie został zrealizowany, co związane było z "niemożliwością przeprowadzenia podziału fizycznego nieruchomości pomiędzy współwłaścicieli, polegającego na zniesieniu współwłasności w częściach ułamkowych i nabyciu przez poszczególnych współwłaścicieli konkretnych lokali. Przeszkodą były nie uregulowane sprawy spadkowe niektórych współwłaścicieli, które uniemożliwiały podział, a także jedna osoba nie znana była z miejsca pobytu" (s. 8 skargi kasacyjnej).
Niemniej jednak, jak trafnie zwrócił uwagę Sąd pierwszej instancji, skoro umowy sprzedaży udziałów przewidywały wydanie nabywcom konkretnych lokali mieszkalnych – członkowie rodziny Skarżącej mogli zająć te lokale, nawet jeżeli fizyczny i prawny podział nieruchomości był utrudniony. Wynika z tego, że wcześniej doszło do podziału nieruchomości do używania (podział quoad usum). Innymi słowy, chociaż współwłaściciele mieli udziały w całej nieruchomości, każdy z nich mógł korzystać z jej określonej części z wyłączeniem pozostałych. Podział ten został zresztą przewidziany w umowie z 19 maja 2004 r., którą Skarżąca nabył udziały. W umowie tej wyszczególniono lokale, które miały zostać wydane nabywcom do współposiadania. Ponadto autor skargi kasacyjnej nie wyjaśnił, jakie konkretnie względy uniemożliwiły Skarżącej wyodrębnienie własności lokali na podstawie art. 211 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2016 r., poz. 380 ze zm.) w zw. z art. 7 ust. 1 ustawy z 24 czerwca 1994 r. o własności lokalów (Dz. U. z 2000 r., nr 80, poz. 903 ze zm.). W przypadku nieuregulowanych spraw spadkowych Skarżąca mogła wystąpić do sądu powszechnego z wnioskiem o stwierdzenie nabycia spadku, tak jak przewiduje to art. 1025 § 1 Kodeksu cywilnego. Natomiast w przypadku osób, których miejsce pobytu nie było znane, wystąpić przy podziale nieruchomości o ustanowienie kuratora, zgodnie z art. 143 i art. 144 § 1 ustawy z 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 1822 ze zm.). Należy też wziąć pod uwagę, że mając doświadczenie w zakresie obrotu nieruchomościami, przed nabyciem udziałów Skarżąca powinna była upewnić się, czy stan prawny nieruchomości umożliwi realizację powziętego przez nią zamiaru.
5.5. W świetle powyższego organy zasadnie przyjęły, że Skarżąca nabyła udziały w nieruchomości położonej w [...] przy ulicy K. w [...] jako przedsiębiorca, który zgodnie z ewidencją działalności gospodarczej prowadził działalność polegającą na obrocie nieruchomościami. W konsekwencji organy trafnie zakwalifikowały wspomniane udziały jako towar handlowy, nawet jeżeli nie zostały one ujęte w księgach i nie zostały wprowadzone do ewidencji środków trwałych.
Niezależnie od tego należy zgodzić się z Sądem pierwszej instancji oraz Dyrektorem Izby Skarbowej, że transakcje, które bezpośrednio dotyczyły zbycia udziałów we wspomnianej nieruchomości, należało umieścić w kontekście innych działań podjętych przez Skarżącą w okresie od 2004 do 2008 r. W tym czasie Skarżąca przeprowadziła szereg transakcji polegających na nabyciu i sprzedaży nieruchomości, a skala przedsięwzięcia, powtarzalność działań podporządkowana zasadzie racjonalnego gospodarowania odpowiadała definicji działalności gospodarczej zawartej w art. 5a pkt 6 u.p.d.o.f. Do tej kwestii autor skargi kasacyjnej jednak się nie odnosi, koncentrując się na próbie wykazania, że Skarżąca nabyła udziały w nieruchomości do majątku osobistego, a podjęte przez nią działania zmierzające do ich zbycia – wyjęte z całokształtu podejmowanych przez nią w tym czasie działań – nie mieściły się w granicach działalności gospodarczej.
Niemniej jednak nawet zawężając ocenę stanu faktycznego tylko i wyłącznie do transakcji związanych z nabyciem i sprzedażą udziałów w nieruchomości położonej przy ulicy K. należy zwrócić uwagę, że działania Skarżącej można było określić jako zorganizowane, ciągłe i noszące znamiona profesjonalizmu. Przede wszystkim Skarżąca nie nabyła udziałów w nieruchomości sama, ale wspólnie z innymi osobami – tak że łącznie nabyli oni 6/8 udziałów. Ponadto wraz z nabyciem tych udziałów, sprzedający wydali nowym współwłaścicielom konkretne lokale, z których część była już zajęta przez lokatorów płacących czynsz regulowany. Już to wskazuje na zorganizowany charakter działań. O zorganizowanym charakterze działań świadczy również jej skala i częstotliwość zawieranych przez Skarżącą umów sprzedaży. W przypadku wspomnianej nieruchomości pierwszą umowę sprzedaży Skarżąca zawarła w 2004 r. drugą w 2005 r., natomiast w roku 2007 r. doszło do pięciu transakcji. Ostatni z lokali Skarżąca zbyła w 2008 r.
5.6. W świetle powyższego należy dojść do wniosku, że zaskarżona decyzja nie została wydana z naruszeniem art. 180 § 1, art. 187 § 1, art. 191 O.p. oraz art. 120, art. 121, art. 122 tej ustawy. Dyrektor Izby Skarbowej trafnie uznał, że czynności podjęte w związku z nabyciem i sprzedażą udziałów w nieruchomości nie mieściły się w granicach zarządu majątkiem osobistym. Natomiast skala, systematyczność i powtarzalność działań, podporządkowanych zasadzie racjonalnego gospodarowania, jak również uczestnictwo w obrocie gospodarczym, wypełniały cechy właściwe dla działalności gospodarczej. W konsekwencji Sąd pierwszej instancji nie mógł naruszyć art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. Ponadto lektura motywów wyroku wskazuje, że Sąd pierwszej instancji w wystarczającym stopniu wyjaśnił, jakimi względami kierował się badając zgodność zaskarżonej decyzji z prawem (art. 141 § 4 P.p.s.a.).
5.7. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 184 P.p.s.a. O kosztach postępowania kasacyjnego rozstrzygnięto zgodnie z art. 209 P.p.s.a. w zw. z art. 204 pkt 1 i art. 205 § 2 tej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 12.07.2026. · Źródło