II SA/Łd 455/14
WyrokWSA w Łodzi2014-09-09
Skład orzekający: Zygmunt Zgierski, Jolanta Rosińska, Joanna Sekunda-Lenczewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może wydać decyzję o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości w celu realizacji celu publicznego, pomimo wyrażenia przez właściciela zgody na inny przebieg inwestycji, jeśli zaproponowany przez niego wariant jest technicznie niemożliwy lub niebezpieczny?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej może wydać decyzję o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości w celu realizacji celu publicznego, nawet jeśli właściciel nie zgadza się na proponowany przez inwestora przebieg, pod warunkiem, że przeprowadzono rokowania, a zaproponowany przez właściciela wariant jest technicznie niemożliwy lub niebezpieczny, a proponowany przez inwestora wariant jest zgodny z planem miejscowym i stanowi najmniej uciążliwe rozwiązanie.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi M. N. na decyzję Wojewody, która uchyliła w części decyzję Starosty o zezwoleniu na czasowe zajęcie nieruchomości w celu wybudowania kablowej linii energetycznej. Właściciel nieruchomości zarzucał naruszenie art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami, twierdząc, że wyraził zgodę na inny przebieg linii, wzdłuż zachodniej granicy działki, co byłoby mniej uciążliwe. Organ odwoławczy oraz sąd administracyjny uznały, że zaproponowany przez właściciela wariant jest technicznie niemożliwy i niebezpieczny, a proponowany przez inwestora wariant jest zgodny z planem miejscowym i stanowi najmniej uciążliwe rozwiązanie.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 9 września 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zygmunt Zgierski Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Rosińska Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. p.o. asystenta sędziego Dominika Ratajczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 września 2014 roku sprawy ze skargi M. N. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości oddala skargę. LS
Decyzją z dnia [...] znak [...] Starostwo Powiatowe w P. na podstawie art. 124 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2010 r., Nr 102, poz. 651 ze zm. – w dalszej części uzasadnienia przywoływana jako: ustawa) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm. – w dalszej części uzasadnienia przywoływana jako: k.p.a.), po rozpatrzeniu wniosku A SA z siedzibą w L., w imieniu której działa B SA Oddział Ł.-M., orzekł o udzieleniu A SA z siedzibą w L., w imieniu której działa B SA Oddział Ł.-M., zezwolenia na czasowe zajęcie nieruchomości położnej w K. przy ul. A 71, działka nr 81 o pow. 4,5831ha. Orzekł, iż ograniczenie sposobu korzystania z opisanej nieruchomości poprzez udzielenie zezwolenia, następuje celem wybudowania kablowej linii energetycznej 110kV, ulokowanej pod ziemią (ułożenie kabli z żyłach miedzianych w izolacji z polietylenu w rowie na głębokości 1m), na obszarze wynoszącym 1066m² należącym do tej nieruchomości (pkt 1 sentencji). Jednocześnie zobowiązał wnioskodawcę do zapewnienia właścicielowi nieruchomości dojścia i dojazdu do pozostałej części nieruchomości nie objętej robotami, dokonania inwentaryzacji naniesień znajdujących się w pasie zajęcia przed przystąpieniem do prac na nieruchomości, sporządzenia protokołu zniszczeń i strat po zakończeniu prowadzenia robót, celem ustalenia i wypłacenia odszkodowania oraz przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego niezwłocznie po zakończeniu prac.
Jak wynika z akt sprawy, przede wszystkim z wniosku – uzupełnionego w dniu 15 października 2012 r. – przewidywana linia będzie ulokowana pod ziemią. Projekt przewiduje ułożenie kabli o żyłach miedzianych w izolacji z polietylenu. Zakłada się ułożenie kabli w rowie na głębokości 1m. Wzdłuż projektowanej linii kablowej wyznaczony zostanie pas ochronny o szerokości 2x2 m dla odcinka dwutorowego projektowanej linii. W obrębie pasa technologicznego zabroniona jest budowa obiektów mieszkalnych, gospodarczych i przemysłowych, zabronione jest także sadzenie drzew i krzewów o głębokim systemie korzeniowym. Obszar, na którym wyznaczony jest pas technologiczny, powinien być trwale dostępny celem przeprowadzenia niezbędnych napraw i koniecznych czynności konserwacyjnych. Do wniosku strona załączyła mapy przedstawiające obszar inwestycji, wypis i wyrys z mapy ewidencyjnej, wypis z tekstu planu, odpis księgi wieczystej, protokół rokowań, zdjęcie przedstawiające dotychczasowy sposób zagospodarowania działki nr 81. Na podstawie tych dokumentów ustalono, iż właścicielem działki nr 81 jest M. N. i według obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (uchwała Rady Miejskiej w K. z dnia [...] Nr [...]) jest położona na terenie z podstawowym przeznaczeniem jako teren zabudowy usługowej – usługi komercyjne, składy, magazyny. W zakresie przeznaczenia uzupełniającego plan dopuszcza wolnostojące budynki towarzyszące dla zapewnienia ochrony obiektów o przeznaczeniu podstawowym, drogi wewnętrzne, parkingi, stacje transformatorowe, przepompownie ścieków, inne obiekty i urządzenia infrastruktury technicznej. Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego wyznacza lokalizację projektowanej linii energetycznej wraz z pasem bezpieczeństwa 20m na każdą stronę od osi projektowanej linii. Dopuszcza się skablowanie tej linii.
W dniu 4 października 2012 r. strona poinformowała organ, iż na działce nr 81 obecnie zlokalizowany jest gazociąg wysokiego ciśnienia, trasa projektowanej linii kablowej została zaprojektowana równolegle do istniejącego gazociągu z uwzględnieniem wymagań co do wzajemnych odległości. Nadto, iż lokalizacja linii została pozytywnie uzgodniona z właścicielem gazociągu.
Mając powyższe na uwadze organ wskazał na art. 124 ustawy i podkreślił, iż w związku z planowaną inwestycją celu publicznego, przedstawiciel wnioskodawcy przeprowadził z właścicielem nieruchomości rokowania, potwierdzeniem czego jest protokół z dnia 24 maja 2012 r. oraz z dnia 25 września 2012 r. Przedmiotem rokowań było: uzyskanie zgody właściciela na budowę na nieruchomości nr 81 kablowej linii energetycznej wraz z wszelkimi obiektami i urządzeniami niezbędnymi do jej eksploatacji oraz na funkcjonowaniu linii po jej wybudowaniu; udostępnienie nieruchomości w celu wykonania przez inwestora niezbędnych robót związanych z budową linii, w szczególności na wejście i dojazd na teren nieruchomości sprzętem niezbędnym do wykonania prac; wyrażenie zgody na ustanowienie na rzecz przedsiębiorcy na nieruchomości służebności przesyłu w formie aktu notarialnego oraz uzgodnienie kwestii odszkodowania za szkody wynikłe z wykonania robót związanych z budową linii. Pomiędzy stronami nie doszło do uzgodnienia, gdyż właściciel działki nie wyraża zgody na budowę. W tej sytuacji organ, mając na uwadze wniosek inwestora stwierdził, iż uzasadnione jest wydanie w drodze decyzji zezwolenia na czasowe zajęcie nieruchomości, gdyż zgromadzony materiał dowodowy potwierdza niezbędność działki 81 dla realizacji opisanej inwestycji. Dodał, iż stosownie do art. 128 ust. 4 ustawy, odszkodowanie z tytułu szkód powstałych w związku z budową kablowej linii energetycznej na obszarze 1066m² zostanie ustalone odrębną decyzją po zakończeniu inwestycji i dostarczeniu żądanych dokumentów.
W odwołaniu od powyższej decyzji M. N. zarzucił naruszenie art. 124 ustawy poprzez niewłaściwe zastosowanie oraz wydanie decyzji organu I instancji, z pominięciem faktu, iż właściciel działki wyrażał zgodę na usytuowanie kabli wzdłuż zachodniej granicy działki, podczas gdy przepis pozwala na wydanie takiej decyzji jedynie w sytuacji braku takiej zgody. Odwołujący wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji organu I instancji.
Uzasadniając podkreślił, iż wyraził zgodę na usytuowanie planowanej budowy wzdłuż zachodniej granicy należącej do niego nieruchomości. Przeprowadzenie kabli zgodnie z propozycją właściciela odbyłoby się z najmniejszym obciążeniem prawa własności nieruchomości oraz umożliwiłoby korzystanie z niej w sposób odpowiadający przeznaczeniu. Propozycja właściciela nie została jednak zaakceptowana. Planowany zaś przez inwestora przebieg linii praktycznie przebiega przez środek działki. Zdaniem strony nie ma faktycznych jak i prawnych przeszkód na umiejscowienie kabli zgodnie z propozycją strony, nie stanowi bowiem przeszkody, iż po zachodniej stronie granicy działki znajduje się gazociąg oraz nie odpowiada prawdzie stanowisko inwestora, iż kabel nie mógłby być położny na głębokości np. 1m pod linią gazociągu, względy techniczne nie stoją temu na przeszkodzie. Przebieg linii akceptowany przez organ pozbawi stronę możliwości wzniesienia jakichkolwiek budynków aż na 60% powierzchni działki. Kończąc powtórzył, iż wyraził zgodę na przebieg linii wzdłuż zachodniej granicy nie zaistniała zatem przesłanka wynikająca z art. 124 ustawy - brak zgody właściciela działki, załączył swoje oświadczenie z dnia 10 grudnia 2012 r.
W piśmie z dnia 16 września 2013 r. inwestor ustosunkował się do argumentów odwołania. Wyjaśnił, iż nieruchomość nr 81 znajduje się na obszarze, na którym obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Przez działkę tę przebiega gazociąg przesyłowy wysokiego ciśnienia ze strefą bezpieczeństwa 15m w każdą stronę od osi gazociągu. Oznacza to konieczność odsunięcia się od istniejącej sieci o co najmniej 15m. Na załączniku graficznym do miejscowego planu wyrysowano również korytarz o szerokości 40m zarezerwowanych dla projektowanej sieci biegnący równolegle i przylegający bezpośrednio do pasa ochronnego gazociągu wysokiego ciśnienia. Zaprojektowana trasa kablowa przebiega więc w najbliższej możliwej odległości, bo 15-15,5m od istniejącego gazociągu w obszarze zarezerwowanym dla niej w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, zgodnie z warunkami wynikającymi z pisma C Sp. z o.o. Oddział Zakład Gazowniczy Ł. z dnia 18 września 2012 r. Z kolei zaprojektowanie trasy kablowej pod istniejącym gazociągiem, zgodnie z propozycją właściciela nieruchomości nr 81, jest w ocenie inwestora technologicznie niemożliwe i niebezpieczne biorąc pod uwagę parametry gazociągu przesyłowego oraz warunki w jakich powinno nastąpić zakopanie kabla elektroenergetycznego wysokiego napięcia. Dalej, iż zgodnie z ustaleniami miejscowego planu działka nr 81 znajduje się w strefie projektowanej drogi S-14, zarezerwowanie pasa dla drogi S-14 oraz ułożenie istniejącego gazociągu przesyłowego uniemożliwia zaprojektowanie linii kablowej w pasie drogowym, a także pomiędzy istniejącym gazociągiem a wschodnią granicą projektowanej trasy z uwagi na zbyt małą odległość oraz linie rozgraniczające tereny o różnym przeznaczeniu. Kończąc inwestor podkreślił, iż przyjęty projekt linii jest najbardziej optymalnym rozwiązaniem dopuszczonym przez warunki techniczne oraz założenia obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego.
Decyzją z dnia [...] Nr [...] Wojewoda [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. uchylił decyzję organu I instancji w części dotyczącej pkt 1 sentencji i w tym zakresie orzekł o: ograniczeniu sposobu korzystania z części nieruchomości położonej w K. przy ul. A 72, oznaczonej nr ewid.81 o pow. 4,5831ha, poprzez udzielenie A SA z siedzibą w L., w imieniu której działa B SA Oddział Ł.-M., zezwolenia na wybudowanie kablowej linii energetycznej 110kV ulokowanej pod ziemią (ułożenie kabli w żyłach miedzianych w izolacji z polietylenu w rowie na głębokości 1m), na obszarze wynoszącym 1066m² ww. nieruchomości, zgodnie z trasą oznaczoną na załączniku graficznym do niniejszej decyzji, sporządzonym w dniu 7 września 2012 r. W pozostałym zakresie Wojewoda [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.
Wojewoda [...] wyjaśnił w pierwszej kolejności, mając na uwadze wniosek odwołującego o stwierdzenie nieważności decyzji organu I instancji, iż niedopuszczalne jest połączenie trybu zwyczajnego weryfikacji decyzji z trybem nadzwyczajnym w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej w myśl art. 156 § 1 k.p.a. Oba te postępowania stanowią oddzielne i odmienne tryby weryfikacji decyzji, które nie mogą być prowadzone łącznie.
Przechodząc do meritum wskazał, iż wydanie zezwolenia stosownie do art. 124 ust. 1 ustawy uzależnione jest od spełnienia dwóch warunków. Po pierwsze ograniczenie sposobu korzystania musi nastąpić w celu realizacji celu publicznego, który będzie zgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, a w razie jego braku z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Po drugie wystąpienie z wnioskiem o wydanie takiej decyzji powinno być poprzedzone przeprowadzeniem z właścicielem nieruchomości rokowań, mających a celu udostępnienie przez tę osobę nieruchomości w sposób dobrowolny. Dokumenty potwierdzające przeprowadzenie rokowań winny zostać dołączone do wniosku o udzielenie zezwolenia. I tak nie budzi wątpliwości, iż przedmiotowa inwestycja jest inwestycją celu publicznego – art. 6 pkt 2 ustawy. Materiał dowodowy potwierdza też, że przed wszczęciem postępowania podjęte zostały rokowania z właścicielem nieruchomości, jednakże nie wyraził on zgody na przeprowadzenie kablowej linii energetycznej przez nieruchomość na warunkach zaproponowanych przez inwestora. Przeprowadzone rokowania nie przyniosły oczekiwanego rezultatu. Organ wskazał, iż w orzecznictwie uznaje się, iż niemożność uzyskania zgody właściciela zachodzi wówczas, gdy nie odpowiedział on na zaproszenie do rokowań, sprzeciwił się wyrażeniu zgody albo też strony postawiły sobie wzajemnie takie warunki, że uznały je za niemożliwe do przyjęcia (NSA z dnia 20 kwietnia 2011r., I OSK 2036/10; WSA w Lublinie z dnia 30 czerwca 2011r., II SA/Lu 301/11). Wojewoda stwierdził, iż w niniejszej sprawie zostały spełnione warunki zastosowania art. 124 ust. 1 ustawy. Wniosek inwestora dotyczy obszaru 1066m², trasa jest wyznaczona w sposób jak najmniej inwazyjny, z uwzględnieniem potrzeb właściciela. Uwzględniono także uwarunkowania wynikające z dotychczasowego przeznaczenia i zagospodarowania terenu. W celu zapewnienia bezpieczeństwa oraz w zamiarze minimalnej ingerencji w prawo własności właścicieli zachowane są wymagane odległości od budynków i infrastruktury mieszkalno-gospodarczej.
Odpowiadając na zarzuty odwołania Wojewoda wskazał, że projektując sieć opracowany został wariant optymalny uwzględniający w możliwie największym stopniu interesy wszystkich stron oraz uwarunkowania środowiskowe i techniczne inwestycji. Nieruchomość odwołującego znajduje się na terenie objętym postanowieniami uchwały Rady Miejskiej w K. z dnia [...] Nr [...]. Przez tę działkę przebiega gazociąg przesyłowy wysokiego ciśnienia ze strefą bezpieczeństwa 15m w każdą stronę od osi gazociągu. Oznacza to konieczność odsunięcia się od istniejącej sieci o co najmniej 15m. Na załączniku graficznym do miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta wyrysowano również korytarz o szerokości 40m zarezerwowany dla projektowanej sieci elektroenergetycznej biegnący równolegle i przylegający bezpośrednio do pasa ochronnego gazociągu wysokiego ciśnienia. Nadto jak wyjaśnił inwestor, zaprojektowana trasa kablowa przebiega w najbliższej możliwej odległości, 15-15,5m, od istniejącego gazociągu w obszarze zarezerwowanym dla niej w miejscowym planie, zgodnie z warunkami wynikającymi z pisma C Sp. z o.o. Oddział Zakład Gazowniczy Ł. z dnia 18 września 2012 r. Zaprojektowanie trasy kablowej pod istniejącym gazociągiem, zgodnie z propozycją odwołującego, jest technologicznie niemożliwe i niebezpieczne biorąc pod uwagę parametry gazociągu oraz warunki w jakich powinno nastąpić zakopanie kabla wysokiego napięcia. Zgodnie z ustaleniami miejscowego planu działka nr 81 znajduje się w strefie projektowanej drogi S-14, zarezerwowanie pasa dla drogi S-14 oraz ułożenie istniejącego gazociągu w pasie drogowym, a także pomiędzy istniejącym gazociągiem a wschodnią granicą projektowanej trasy z uwagi na zbyt małą odległość. Na koniec organ podkreślił, iż inwestor wybrał wariant kablowy inwestycji, który w porównaniu z wariantem napowietrznym niewątpliwie minimalizuje niedogodności właściciela związane z przebiegiem inwestycji przez nieruchomość.
Wyjaśniając zastosowanie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. wskazał, iż organ I instancji rozstrzygnął o zezwoleniu na czasowe zajęcie, w sytuacji gdy czasowe zajęcie nieruchomości to odrębna instytucja, uregulowana w art. 126 ustawy, która w tym postępowaniu nie ma zastosowania. Zdaniem organu nieprawidłowa redakcja sentencji decyzji organu I instancji nie powoduje konieczności przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części i pozwala na uchylenie zaskarżonej decyzji w części i w tym zakresie orzeczenie co do istoty sprawy.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi M. N. powtórzył za odwołaniem zarzut naruszenia art. 124 ust. 1 ustawy poprzez niewłaściwe zastosowanie w sytuacji gdy skarżący wyraził zgodę na przebieg inwestycji wzdłuż zachodniej granicy działki. Nadto zarzucił naruszenie przepisów postępowania art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a., które miały wpływ na wynik sprawy wobec braku analizy przebiegu planowanej linii przy zagwarantowaniu jak najmniejszej uciążliwości dla skarżącego, co w konsekwencji łącznie z linią gazociągu wyłączyłoby z powierzchni zabudowy działki ponad 50% tej powierzchni, w sytuacji gdy istnieje możliwość niekolizyjnego ułożenia linii. Strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości celem przemieszczenia usytuowania projektowanej linii według propozycji pokazanej na załączonej do skargi mapie oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Uzasadniając skarżący powtórzył argumentacje odwołania.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji.
Na rozprawie w dniu 9 września 2014 r. pełnomocnik skarżącego poparł skargę, wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji i podtrzymał stanowisko, iż możliwy jest przebieg linii energetycznej pod gazociągiem. Pełnomocnik uczestnika postępowania – A SA wniósł o oddalenie skargi, złożył mapę obrazującą przebieg planowanej linii i oświadczył, iż inwestycja jest zgodna z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm. – w dalszej części uzasadnienia przywoływana jako: p.p.s.a.)., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
W rozumieniu powyższych przepisów, sąd administracyjny bada legalność, czyli innymi słowy zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz z przepisami proceduralnymi, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Natomiast stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji lub postanowienia następuje wówczas, gdy sąd stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b), albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).
Po myśli art. 134 §1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 p.p.s.a, skarga podlega oddaleniu w oparciu o przepis art. 151 p.p.s.a.
W ocenie sądu, tego rodzaju naruszeń prawa nie można przypisać zaskarżonej decyzji Wojewody [...] z dnia [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z części nieruchomości położonej w K. przy ul. A 72, oznaczonej nr ewid.81 o pow. 4,5831ha, poprzez udzielenie A SA z siedzibą w L., w imieniu której działa B SA Oddział Ł.-M., zezwolenia na wybudowanie kablowej linii energetycznej 110kV ulokowanej pod ziemią (ułożenie kabli w żyłach miedzianych w izolacji z polietylenu w rowie na głębokości 1m), na obszarze wynoszącym 1066m² ww. nieruchomości, zgodnie z trasą oznaczoną na załączniku graficznym do niniejszej decyzji, sporządzonym w dniu 7 września 2012 r.
Merytoryczną ocenę zaskarżonego aktu poprzedzić trzeba uwagą, iż zasadnie organ odwoławczy ocenił jako nieuzasadniony na tym etapie postępowania administracyjnego sformułowany w odwołaniu od decyzji organu I instancji wniosek pełnomocnika strony skarżącej o stwierdzenie nieważności aktu organu I instancji. Jak prawidłowo wyjaśnił organ odwoławczy tryb zainicjowany wnioskiem o stwierdzenie nieważności aktu administracji publicznej jest trybem nadzwyczajnym , samoistnym i nie zmierza do merytorycznej weryfikacji aktu. Tryb ten dotyczy tylko i wyłącznie decyzji ostatecznych i ma na celu kontrolę takich ostatecznych decyzji wyłącznie pod katem wystąpienia wad kwalifikowanych wskazanych w art. 156 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postepowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267 ze zm. – dalej jako: k.p.a.). A skoro tak, to jak wskazywał Wojewoda [...], całkowicie niedopuszczalne jest wszczęcie tego nadzwyczajnego trybu na etapie zainicjowanego przez stronę postępowania odwoławczego, które jak wskazuje jednoznacznie reguła opisana w art. 15 k.p.a. ma na celu dwukrotną merytoryczną kontrolę sprawy, jeszcze nie zakończonej decyzją ostateczną. Reasumując prawidłowa jest konkluzja organu odwoławczego, który wyraźnie wskazał na bezzasadność wniosku odwołania w omówionym zakresie.
Oceny co do prawidłowości zaskarżonej decyzji nie zmienia również okoliczność, iż Wojewoda [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. uchylił decyzję organu I instancji w części dotyczącej pkt 1 sentencji. Takie rozstrzygnięcie organu odwoławczego zasługuje w pełni na aprobatę. Wskazuje na wnikliwą i obiektywną analizę sprawy, na realizację zasady dwuinstancyjności a w jej ramach ponowną analizę materiału sprawy pod kątem ustaleń faktycznych i prawnych. Analizę, skutkujące ustaleniem, iż pomimo, że organ I instancji w swym rozstrzygnięciu jako podstawę prawną wskazał na art. 124 ustawy, który dotyczy ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości to jednak w sentencji decyzji zezwolił na czasowe zajęcie nieruchomości, która uregulowana jest przepisem art. 126 ustawy. Jak zasadnie wyjaśnił organ odwoławczy są to dwie odrębne instytucje, zaś wniosek inwestora w niniejszej sprawie z pewnością dotyczył ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości. Organ odwoławczy dostrzegł ten brak spójności sentencji, wskazując jednocześnie, iż nieprawidłowa redakcja sentencji nie powoduje konieczności przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części i pozwala na zastosowanie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., tym bardziej, iż uzasadnienie decyzji organu I instancji zostało sformułowane prawidłowo i dotyczy ograniczenia w korzystaniu z nieruchomości, zatem instytucji opisanej w art. 124 ustawy.
Przystępując do kontroli merytorycznej poprawności zaskarżonej decyzji warto przypomnieć, iż materialnoprawną podstawę zaskarżonego aktu stanowią przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, a w szczególności przepis art. 124 ustawy stanowiący, że starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, może ograniczyć, w drodze decyzji, sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, udziela zezwolenia z urzędu albo na wniosek organu wykonawczego jednostki samorządu terytorialnego, innej osoby lub jednostki organizacyjnej (ust. 2). Udzielenie zezwolenia, o którym mowa w ust. 1, powinno być poprzedzone rokowaniami z właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości o uzyskanie zgody na wykonanie prac, o których mowa w ust. 1. Rokowania przeprowadza osoba lub jednostka organizacyjna zamierzająca wystąpić z wnioskiem o zezwolenie. Do wniosku należy dołączyć dokumenty z przeprowadzonych rokowań (ust. 3).
Z przytoczonej regulacji wynika jednoznacznie, iż wydanie zezwolenia na ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości uwarunkowane jest ustaleniem, iż ograniczenie takie ma nastąpić w celu realizacji celu publicznego, który będzie zgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, a w razie jego braku z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Po wtóre, wystąpienie z wnioskiem o wydanie takiego zezwolenia powinno być poprzedzone przeprowadzeniem z właścicielem nieruchomości rokowań mających na celu udostepnienie przez tę osobę nieruchomości w sposób dobrowolny.
Niewątpliwie, przedmiotowa inwestycja polegająca na budowie kablowej linii energetycznej jest inwestycją celu publicznego co potwierdza zapis art. 6 pkt 2 ustawy, gdzie wyraźnie ustawodawca wskazał, iż celem publicznym jest budowa i utrzymywanie ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej, a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń. Nadto jak ustalił organ, nieruchomość, przez którą ma przebiegać linia energetyczna, położna jest na terenie objętym postanowieniami uchwały Rady Miejskiej w K. z dnia [...] Nr [...] w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla części obszaru miasta K.. Zgodnie z § 14 pkt 4 tego aktu, ustala się lokalizację projektowanej linii elektroenergetycznej wysokiego napięcia 110kV "A". Natomiast w pkt 5 dopuszczono realizację projektowanej linii elektroenergetycznej jako skablowanej. Na załączniku nr 1 do uchwały przedstawiono graficznie przebieg projektowanej linii. Dodatkowo przedmiotowa nieruchomość skarżącego, zgodnie z planem, położna jest na terenie oznaczonym symbolem 5U i 6U, dla którego plan ustala przeznaczenie podstawowe – teren zabudowy usługowej – usługi komercyjne, składy, magazyny. Plan dopuszcza wolnostojące budynki towarzyszące dla zapewnienia ochrony obiektów o przeznaczeniu podstawowym, drogi wewnętrzne, parkingi, stacje transformatorowe, przepompownie ścieków, inne obiekty i urządzenia infrastruktury technicznej. Z powyższego jasno wynika, iż w tak ustalonym stanie faktycznym i prawnym spełniony został pierwszy z warunków dopuszczających wydanie decyzji zezwalającej na ograniczenie sposobu korzystania z części nieruchomości skarżącego.
Zdaniem sądu podobnie rzecz się ma w odniesieniu do drugiego z warunków. Jak potwierdza lektura zgromadzonych dla potrzeb sprawy dokumentów rokowania zostały przeprowadzone dwukrotnie. Przy czym zarówno w dniu 24 maja 2012 r. jak i w dniu 25 września 2012 r. nie doszło do konsensusu, na co wskazują zapisy protokołów z rokowań. Rokowania nie są czynnościami sformalizowanymi, mogą być prowadzone w dowolnej formie. Wystarczającym do uznania określonych czynności za "rokowania" jest złożenie propozycji jednemu podmiotowi przez drugi oraz odpowiedź podmiotu, do którego skierowano zapytanie, że nie jest zainteresowany określoną propozycją. I co ważne, z punktu widzenia niniejszej sprawy, przepis art. 124 ust. 1 ustawy nie uzależnia uzyskania zgody administracyjnej od określenia przez inwestora takiej oferty, która satysfakcjonowałaby właściciela nieruchomości. Dla oceny zasadności podjętego rozstrzygnięcia istotne jest wyłącznie ustalenie, czy strony przedstawiły sobie propozycje które umożliwiałyby zawarcie porozumienia. Spełnienie obowiązku przeprowadzenia rokowań jako przesłanki wszczęcia postępowania o uzyskanie zezwolenia na zajęcie nieruchomości oznacza taką sytuację, w której inwestor określił i zaproponował właścicielowi określone warunki uzyskania zgody na wykonanie prac. Z kolei niemożność uzyskania zgody właściciela oznacza stan, gdy nie odpowiedział on na zaproszenie do rokowań, sprzeciwił się wyrażeniu zgody albo też strony postawiły sobie wzajemnie takie warunki, ze uznały je za niemożliwe do przyjęcia. Wyrażenie zgody przez właściciela w sprawie wejścia na teren zastępuje pozwolenie, o którym mowa w art. 30 ust. 1 powyższej ustawy. Jeżeli zaś mimo prowadzonych rokowań nie doszło do umowy, to tym samym właściciel nie wyraził zgody na wykonanie prac. Nie podlegającą weryfikacji w trybie art. 124 ustawy jest okoliczność, czy inwestor zaproponował właścicielowi takie warunki, które są dla niego korzystne, czy takie, które są dla niego nie do przyjęcia (por. orzeczenia: WSA w Gdańsku z dnia 24 października 2012 r., sygn.akt II SA/Gd 437/12; WSA w Kielcach z dnia 19 lipca 2012 r., sygn.akt II SA/Ke 298/12; WSA w Warszawie z dnia 1 grudnia 2011 r., sygn.akt I SA/Wa 1657/11- http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
W pełni podzielając powyższe stanowisko judykatury, w ślad za organem stwierdzić trzeba, iż strona skarżąca nie wyraziła zgody na proponowane przez inwestora warunki, nie zgodziła się bowiem na proponowany przez inwestora przebieg spornej linii energetycznej. Wbrew stanowisku skarżącego nie jest taką zgodą kontrpropozycja, która byłaby w ocenie skarżącego korzystniejsza z uwagi na większe możliwości zagospodarowania nieruchomości. Niewątpliwie uzasadniony interes właściciela nieruchomości wymaga by przebieg planowanej inwestycji był dla jego nieruchomości jak najmniej uciążliwy, a zakres ingerencji inwestora w prawa właściciela nieruchomości sprowadzony do niezbędnego minimum. Jednakże wnikliwa analiza przeprowadzona w niniejszej sprawy, opisana w uzasadnieniu zaskarżonego aktu, potwierdza, iż propozycja inwestora jest obiektywnie najmniej uciążliwa dla skarżącego. Proponowany wariant, wbrew ocenie skarżącego, minimalizuje niedogodności związane z realizacją inwestycji. Taki przebieg uwzględnia bowiem wymagania technologiczne związane z realizacją inwestycji, przepisy dotyczące bezpieczeństwa oraz zastany stan faktyczny, w tym przypadku istniejący na tym terenie gazociąg wysokiego ciśnienia. Inwestor obowiązany był uwzględnić warunki wynikające z pisma C Sp. z o.o. Oddział Zakład Gazowniczy Ł. z dnia 18 września 2012 r., co zasadnie uczynił. Natomiast zaprojektowanie trasy kablowej pod istniejącym gazociągiem, jak wnioskuje skarżący, jest technologicznie niemożliwe i niebezpieczne biorąc pod uwagę parametry gazociągu przesyłowego oraz warunki w jakich powinno nastąpić zakopanie kabla elektroenergetycznego wysokiego napięcia. Jak wykazał inwestor a przeanalizował organ, przyjęty projekt linii jest najbardziej optymalnym rozwiązaniem dopuszczonym przez warunki techniczne oraz założenia obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego.
Wobec powyższego nie budzi wątpliwości sądu, iż warunki dopuszczające wydanie zezwolenia na ograniczenie sposobu korzystania z części nieruchomości zostały w pełni spełnione. Nadto zaskarżona decyzja jednoznacznie określa przebieg inwestycji przez daną nieruchomość jak również precyzyjne definiuje na czym polega uszczuplenie władztwa właściciela w zakresie niezbędnym do wykonania inwestycji. Lektura zaskarżonego aktu i zgromadzonych dokumentów, nie budzi wątpliwości, iż kontrpropozycja skarżącego nie jest zgodą w rozumieniu art. 124 ustawy. Postępowanie poprzedzające wydanie zaskarżonego aktu zostało przeprowadzone z poszanowaniem przepisów procedury administracyjnej, stanowisko organu znalazło odzwierciedlenie zarówno w materiale dowodowym jak i w uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia. Organ ustosunkował się do argumentów skarżącego oraz dążąc do wyczerpującego wyjaśnienia stanu faktycznego wnikliwie przeanalizował dokumenty przedkładane przez inwestora. Bez wpływu na wynik sprawy pozostaje zarzut skarżącego, iż na mapie obrazującej przebieg linii elektroenergetycznej został wadliwie oznaczony przebieg trasy S-14.
W świetle powyższych rozważań należy uznać, że zarzuty skargi są bezpodstawne. Sąd, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną
w niej podstawą prawną, nie dopatrzył się również innych naruszeń prawa materialnego mających wpływa na wynik sprawy, ani też naruszeń przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Nie stwierdził też naruszeń prawa dających podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, ani okoliczności powodujących stwierdzenie nieważności objętych kontrolą decyzji.
W tym stanie rzeczy w oparciu o art. 151 p.p.s.a. sąd orzekł jak w sentencji wyroku.
LS
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło