I OZ 1046/14

Dnia 19 listopada 2014 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Paweł Miładowski, , , po rozpoznaniu w dniu 19 listopada 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia S. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 8 października 2014 r., sygn. akt II SAB/Lu 305/14 o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi S. P. na bezczynność Koła Łowieckiego [...] w H. w przedmiocie wniosku skarżącego z dnia 16 czerwca 2014 r. o udostępnienie informacji publicznej postanawia: oddalić zażalenie. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 8 października 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odmówił S. P. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji, przedstawiając sytuację majątkową skarżącego, stwierdził, że dla tej oceny nie ma znaczenia fakt ustanowienia pomiędzy małżonkami rozdzielności majątkowej. W ocenie Sądu, w sytuacji gdy małżonkowie uzyskują dochody i nie ponoszą kosztów utrzymania mieszkania nie sposób przyjąć, że uiszczenie przez skarżącego wpisu od skargi, który w niniejszej sprawie wynosi 100 zł – nawet przy uwzględnieniu nieregularnych wydatków, jakie skarżący ponosi na zakup leków – mogłoby spowodować uszczerbek w kosztach utrzymania jego i żony, tym bardziej, że sporadycznie ma on również zapewnione wsparcie finansowe od dzieci. Ponadto Sąd wskazał na nieścisłości zawarte w oświadczeniu skarżącego, ponieważ przy wykazywanych realnych dochodach w kwocie 624,51 złotych – na jakie wskazuje wnioskodawca – aby ponosić wskazane koszty utrzymania musi korzystać ze wsparcia finansowego rodziny. Powyższe powoduje, że oświadczenie o dochodach złożone przez skarżącego budzi wątpliwości, co do jego faktycznej sytuacji finansowej i możliwości płatniczych. Nadto Sądowi wskazał, że są mu znane z urzędu określone fakty, które nie zostały wykazane w przedmiotowym wniosku. A mianowicie, że skarżący S.J. P. pełni funkcję prezesa zarządu "A." Spółki z o.o. z siedzibą w L., która jest właścicielem mieszkania, w jakim mieszka skarżący wraz z żoną. Spółka ponosi wszystkie koszty eksploatacji tego mieszkania. Powyższych okoliczności nie ujawniono we wniosku. Do niedawna skarżący pełnił również funkcję prezesa zarządu w innej spółce kapitałowej – "R." Spółce z o.o. z siedzibą w L.. Adres tej Spółki był tożsamy z miejscem zamieszkania skarżącego – ul. [...] w L.. W tym samym czasie członkiem rady nadzorczej tej Spółki była żona skarżącego – H. P., mieszkająca w tym samym budynku. Z akt tych wynika nadto, że w dniu 18 lipca 2014 r. zmieniona została umowa Spółki, zaś w dniu 18 sierpnia 2014 r. orzeczeniem Sądu Rejonowego [...] w L. z siedzibą w Ś. VI Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego wprowadzone zostały zmiany w rejestrze przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego dotyczące tego podmiotu, polegające m.in. na zmianie firmy, siedziby i adresu Spółki, udziałowców, a także składu władz Spółki. Z tą datą ujawniono, że skarżący i jego żona przestali pełnić funkcje członków władz Spółki. Ponadto Sąd wyjaśnił, że fakt przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie całkowitym w innych postępowaniach sądowych, nie stanowi sam przez się podstawy do uwzględnienia przez Sąd – w takim samym zakresie – wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy złożonego w niniejszej sprawie. Skarżący, który – co Sądowi wiadome jest z urzędu – zainicjował w ostatnim czasie kilkadziesiąt postępowań sądowoadministracyjnych, powinien się liczyć z koniecznością uiszczania opłat sądowych. Sąd wskazał, że sytuację materialną skarżącego ustalił na podstawie formularza wniosku PPF oraz ustaleń tego Sądu w innych sprawach toczących się przed tym Sądem (m.in. II SAB/Lu 153/14, II SAB/Lu 35/14, II SAB/Lu 237/14). Zażalenie na ww. postanowienie wniósł S. P., podnosząc, że Sąd pominął podnoszone wszystkie logiczne argumenty; a w innych sprawach przyznawał skarżącemu prawo pomocy w pełnym zakresie; oraz nie uwzględnił faktu, że pogarsza się sytuacja materialna skarżącego. Wskazał, że Sąd nie zajął się kwestią gratyfikacji finansowych wynikających z faktu pełnienia przez skarżącego funkcji prezesa ww. Spółek kapitałowych. Ponadto wskazał, że w A. sp. z o.o. praca członków zarządu jest świadczona bez wynagrodzenia członków zarządu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Prawo pomocy polega na tym, że strona m.in. może uzyskać uprawnienie do przyznania jej przez sąd administracyjny pełnomocnika z urzędu (adwokata, radcy prawnego) bez konieczności ponoszenia kosztów jego wynagrodzenia i wydatków (art. 244 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.". Przewidziana możliwość przyznania prawa pomocy może być udzielona w zakresie całkowitym lub częściowym (art. 245 p.p.s.a.). Prawo pomocy w pełnym zakresie, o jaki zawnioskował S. P., polega właśnie na ustanowieniu pełnomocnika z urzędu i zwolnienie od kosztów. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z przytoczonych przepisów wynika, że ubiegającego się o to prawo obciąża obowiązek wykazania, że znajduje się w określonej sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania mu prawa pomocy w zakresie całkowitym. Zważywszy na ustaloną przez Sąd sytuację majątkową skarżącego uznać należy, że nie ma podstawy do przyjęcia, że spełnione zostały ustawowe przesłanki przyznania mu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Skarżący powinien mieć na względzie, że oceniając sytuację materialną sąd administracyjny bierze pod uwagę nie tylko dochód jaki uzyskuje sam skarżący, ale dochód osiągany przez wnioskodawcę i osoby pozostające we wspólnym gospodarstwie domowym. Jak wynika bowiem z formularza PPF wnioskodawca powinien wskazać m.in. stan rodziny, tj. osoby pozostające we wspólnym gospodarstwie domowym, a także dochody takich osób. Są to informacje, które wprost korespondują z treścią art. 252 p.p.s.a. odnoszącego się nie tylko do stanu majątkowego wnioskującej osoby fizycznej lecz także dokładne dane o jej stanie rodzinnym (§ 1). Poza tym wniosek składa się na urzędowym formularzu wg ustalonego wzoru (§ 2). W tym zakresie ustawodawca nie pozostawia zatem wnioskodawcy żadnej dowolności co do zakresu udzielanych informacji. W niniejszej sprawie skarżący wskazał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną H. P.. Z tego względu Sąd I instancji prawidłowo wziął po uwagę łączny uzyskiwany dochód małżonków, którzy prowadzą wspólne gospodarstwo domowe. Dla tego ustalenia nie ma znaczenia fakt, że małżonkowie mają ustaloną rozdzielność majątkową, ponieważ okoliczność ta nie ma znaczenia dla prowadzenia wspólnego gospodarstwa domowego oraz obowiązku wzajemnej pomocy małżonków wynikającego z art. 23 K.r.o. W tym zakresie Naczelny Sąd Administracyjny wypowiadał się wielokrotnie, w tym w sprawach skarżącego (por. postanowienia NSA z dnia: 6 listopada 2014 r., sygn. akt I OZ 970/14; 4 listopada 2014 r., sygn. akt I OZ 922/14; 24 października 2014 r., sygn. akt I OZ 903/14; i inne). Sąd I instancji, oceniając przedstawioną sytuację majątkową przez skarżącego, prawidłowo stwierdził, że oświadczenie skarżącego o dochodach budzi wątpliwości, jak również stwierdził, że w tym oświadczeniu skarżący nie ujawnił wszystkich okoliczności dotyczących jego sytuacji materialnej, w sytuacji gdy przyznanie prawa pomocy wiąże się z zaangażowaniem środków pieniężnych uzyskiwanych od podatników. Z Centralnej Informacji Krajowego Rejestru Sądowego wynika, że S. P. od 2 maja 2011 r. pełni funkcję prezesa zarządu "A." sp. z o.o. w L. (nr KRS: [...]). Oznacza to, że w niniejszej sprawie skarżący zataił tą informację przed Sądem. W związku z tak ujawnioną okolicznością należało uznać, że pomimo, że złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy wiąże się z określonymi obowiązkami wnioskodawcy w zakresie wykazania rzeczywistej sytuacji majątkowej, przedmiotowy wniosek został sporządzony w sposób nierzetelny, co w zasadzie dyskwalifikowało możliwość jego pozytywnego rozpoznania. Skarżący powinien mieć na względzie, że w każdej sprawie sąd administracyjny odrębnie i samodzielnie podejmuje rozstrzygnięcia w przedmiocie prawa pomocy na podstawie oświadczeń i dokumentów przedstawionych przez osoby ubiegające się o przyznanie prawa pomocy. W rezultacie argumentacja przedstawiona w zażaleniu nie mogła podważyć stanowiska Sądu I instancji zajętego w zaskarżonym postanowieniu. Nie zawiera bowiem żadnych konkretów, które pozwoliłby na dokonanie odmiennej oceny sytuacji materialnej skarżącego niż wynikająca z zaskarżonego postanowienia. W szczególności, w sytuacji nie ujawnienia we wniosku stosownych informacji, skarżący nie przedstawił przy zażaleniu żadnych dokumentów na potwierdzenie swoich twierdzeń, co czyni je gołosłownymi. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. postanowił zażalenie oddalić.